గరుడపురాణమ్

నన్దిఘోషం రథం దివ్యమగ్నేర్ఘనురనుత్తమమ్ । గాణ్డీవం నామ తద్దివ్యం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్ । అక్షయాన్సాయకాంశ్చైవ తథాభేద్యఞ్చ దంశనమ్ ॥ ౧,౧౪౫.

అతడు ఆకాశవాణిగా ప్రసిద్ధమైన నందిఘోషం అనే రథాన్ని, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన గాండీవం అనే విల్లు, అమితమైన బాణాలతో కూడిన తుంగాన్ని, దుర్భేద్యమైన కవచాన్ని పొందాడు.

స తేన ధనుషా వీరః పాణ్డవో జాతవేదసమ్ । కృష్ణద్వితీయో బీభత్సురతర్పయత వీర్యవాన్ ॥ ౧,౧౪౫.

ఆ విల్లు చేత పట్టుకుని, కృష్ణునితో కలిసి, పరాక్రమశాలి అర్జునుడు అగ్నిదేవుడికి గొప్ప కానుకను సమర్పించాడు.

నృపాన్దిగ్విజయే జిత్వా రత్నాన్యాదాయ వై దదౌ । యుధిష్ఠిరాయ మహతే భ్రాత్రే నీతివిదే ముదా ॥ ౧,౧౪౫.

అతడు అన్ని దిశల్లో రాజులను జయించి, వారి రత్నాలను సేకరించి, ధర్మశీలుడైన తన పెద్ద అన్నయ్య యుధిష్ఠిరునికి ఆనందంతో సమర్పించాడు.

యుధిష్ఠిరోఽపి ధర్మాత్మా భ్రాతృభిః పరివారితః । జితో దుర్యోధనేనైవ మాయాద్యూతేన పాపినా । కర్ణదుః శాసనమతే స్థితేన శకునేర్మతే ॥ ౧,౧౪౫.

ధర్మాత్ముడైన యుధిష్ఠిరుడు అన్నదమ్ములతో కూడి ఉన్నా, దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, దుఃశాసనుడు, శకుని మాయతో జూదంలో అతడిని ఓడించాడు.

అథ ద్వాదశ వర్షాణి వనే తేపుర్మహత్తపః । సధౌమ్యా ద్రౌపదీషష్ఠా మునివృన్దాభిసంవృతాః ॥ ౧,౧౪౫.

ఆ తరువాత పాండవులు, ద్రౌపది, ఋషుల సమూహంతో, ధౌమ్యునితో కలిసి, పన్నెండు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో కఠిన తపస్సు చేశారు.

యయుర్విరాటనగరం గుప్తరూపేణ సంశ్రితాః । వర్షమేకం మహాప్రాజ్ఞా గోగ్రహాత్తమపాలయన్ ॥ ౧,౧౪౫.

వారు విరాట నగరానికి వెళ్ళి, తమను దాచుకుని, ఒక సంవత్సరం గొల్లగూడెంలో పని చేశారు.

తతే యాతాః స్వకం రాష్ట్రం ప్రార్థయామాసురాదృతాః । పఞ్చగ్రామానర్ధరాజ్యాద్వీరా దుర్యోధనం నృపమ్ ॥ ౧,౧౪౫.

తర్వాత వారు తమ రాజ్యానికి తిరిగి వచ్చి, అర్ధరాజ్యానికి బదులుగా ఐదు గ్రామాలను దుర్యోధనుని దగ్గర వినయంగా అడిగారు.

నాప్తవన్తః కురుక్షేత్రే యుద్ధఞ్చక్రుర్బలాన్వితాః । అక్షౌహిణీభిర్దివ్యాభిః సప్తభిః పరివారితాః ॥ ౧,౧౪౫.

అవి లభించకపోవడంతో, వారు కురుక్షేత్రంలో ఏడు అక్షౌహిణి సైన్యాలతో గొప్ప యుద్ధాన్ని చేశారు.

ఏకాదశభిరుద్యుక్తా యుక్తా దుర్యోధనాదయః । ఆసీద్యుద్ధం సంకులం చ దేవాసురరణోపమమ్ ॥ ౧,౧౪౫.

దుర్యోధనుడు, అతని సహచరులు పదకొండు అక్షౌహిణి సైన్యాలతో సిద్ధమై, దేవాసుర సంగ్రామానికి సమానమైన ఘోరమైన యుద్ధాన్ని చేశారు.

భీష్మః సేనాపతిరభూదాదౌ దౌర్యోధనే బలే । పాణ్డవానాం శిఖణ్డీ చ తయోర్యుద్ధం బభూవ హ । శస్త్రాశస్త్రి మహాఘోరం ధసరాత్రం శరాశరి ॥ ౧,౧౪౫.

దుర్యోధనుని సేనకు మొదట భీష్ముడు సేనాధిపతిగా ఉన్నాడు. పాండవుల పక్షాన శిఖండీ నాయకత్వం వహించాడు. వారిద్దరి మధ్య పదిరోజులు గొప్ప ఆయుధాలు, బాణాలు మోత మోగిన భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది.

శిఖణ్డ్యర్జునబాణైశ్చ భీష్మః శరశతైశ్చితః । ఉత్తరాయణమావీక్ష్య ధ్యాత్వా దేవం గదాధరమ్ ॥ ౧,౧౪౫.

శిఖండీ, అర్జునులు వదిలిన వందలాది బాణాలతో భీష్ముడు గాయపడ్డాడు. అప్పుడాయన ఉత్తరాయణం ప్రారంభమవుతున్నదని చూసి, గదాధరుడైన దేవుణ్ణి ధ్యానించాడు.

ఉక్త్వా ధర్మాన్బహువిధాంస్తర్పయిత్వా పితౄన్బహూన్ । ఆనన్దే తు పదే లీనో విమలే ముక్తకిల్బిషే ॥ ౧,౧౪౫.

అనేక విధాల ధర్మాలను వివరించి, అనేక పితృదేవతలను తృప్తిపరిచిన భీష్ముడు, అనంతమైన ఆనందమయమైన, పవిత్రమైన, పాపరహితమైన స్థితిలో లీనమయ్యాడు.

తతో ద్రోణో యయౌ యోద్ధుం ధృష్టద్యుమ్నేన బీర్యవాన్ । దినాని పఞ్చ తద్యుద్ధమాసీత్పరమదారుణమ్ ॥ ౧,౧౪౫.

ఆ తరువాత ధైర్యవంతుడైన ద్రోణుడు, ధృష్టద్యుమ్నుడితో యుద్ధానికి వెళ్లాడు. ఆ యుద్ధం అయిదు రోజులు కొనసాగి, అత్యంత భయంకరంగా జరిగింది.

యత్ర తే పృథివీపాలా హతాః పార్థేన సంగరే । శోకసాగరమాసాద్య ద్రోణోఽపి స్వర్గమాప్తవాన్ ॥ ౧,౧౪౫.

ఆ యుద్ధంలో పృథ్వీరాజులు అర్జునునిచేత చంపబడ్డారు. ద్రోణుడు తీవ్రమైన దుఃఖంలో మునిగి, చివరికి స్వర్గాన్ని పొందాడు.

తతః కర్ణా యయౌ యోద్ధుమర్జునేన మిహాత్మనా । దినద్వయం మహాయుద్ధం కృత్వా పార్థాస్త్రసాగరే । నిమగ్నః సూర్యలోకన్తు తతః ప్రాప స వీర్యవాన్ ॥ ౧,౧౪౫.

తర్వాత వీరుడైన కర్ణుడు అర్జునునితో యుద్ధానికి వెళ్లాడు. రెండు రోజులపాటు ఘోరమైన యుద్ధం జరిగి, అర్జునుని ఆయుధాల సముద్రంలో కర్ణుడు మునిగి, చివరికి సూర్యలోకాన్ని పొందాడు.

తతః శల్యో యయౌ యోద్ధుం ధర్మరాజేన ధీమతా । దినార్ధేన హతః శల్యో బాణైర్జ్వలనసన్నిభైః ॥ ౧,౧౪౫.

తర్వాత శల్యుడు, ధర్మరాజుతో యుద్ధానికి వెళ్లాడు. అర్ధదినంలోనే అగ్నిలా మండుతున్న బాణాలతో శల్యుడు హతమయ్యాడు.

దుర్యోధనోఽథ వేగేన గదామాదాయ వీర్యవాన్ । అభ్యధావత వై భీభం కాలాన్తకయమోపమః ॥ ౧,౧౪౫.

తర్వాత దుర్యోధనుడు, ఉత్సాహంతో తన గదను పట్టుకుని, కాలాంతకుడిలా భయంకరంగా యుద్ధానికి దూసుకెళ్లాడు.

అథ భీమేన వీరేణ గదయా వినిపాతితః । అశ్వత్థామా గతో ద్రౌణిః సుప్తసైన్యం తతో నిశి ॥ ౧,౧౪౫.

ఆ తరువాత వీరుడైన భీముడు గదతో దుర్యోధనుని పడగొట్టాడు. ద్రోణుని కుమారుడు అశ్వత్థాముడు రాత్రి సమయంలో నిద్రిస్తున్న సైన్యంపై దాడికి వెళ్లాడు.

జఘాన బాహువీర్యేణ పితుర్వధమనుస్మరన్ । ధృష్టద్యుమ్నం జఘానాథ ద్రౌపదేయాంశ్చ వీర్యవాన్ ॥ ౧,౧౪౫.

తండ్రి మరణాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, అశ్వత్థాముడు తన బలమైన చేతులతో ధృష్టద్యుమ్నుని, ద్రౌపదికి పుట్టిన కుమారులను చంపాడు.

ద్రౌపద్యాం రుద్యమానాయామశ్వత్థామ్నః శిరోమణిమ్ । ఐషికాస్త్రేణ తం జిత్వా జగ్రాహార్జున ఉత్తమమ్ ॥ ౧,౧౪౫.

ద్రౌపది కన్నీళ్లు కారుస్తుండగా, అర్జునుడు ఐషికాస్త్రంతో అశ్వత్థాముని జయించి, అతని శిరోమణిని తీసుకున్నాడు.

యుధిష్ఠిరః సమాశ్వాస్య స్త్రీజనం శోకసంకులమ్ । స్నాత్వా సన్తర్ప్య దేవాంశ్చ పితౄనథ పితామహాన్ ॥ ౧,౧౪౫.

యుధిష్ఠిరుడు దుఃఖంతో ఉన్న స్త్రీలను ఓదార్చి, స్నానం చేసి, దేవతలకు, పితృదేవతలకు, తాతలకు తర్పణం చేశాడు.

ఆశ్వాసితోఽథ భీష్మేణ రాజ్యఞ్చైవాకరోన్మహత్ । విష్ణుమీజేఽశ్వమేధేన విధివద్దక్షిణావతా ॥ ౧,౧౪౫.

తర్వాత భీష్ముడు ధైర్యం చెప్పిన తరువాత, యుధిష్ఠిరుడు గొప్ప రాజ్యం స్థాపించాడు. నియమానుసారం, సముచిత దానాలతో విష్ణువును అశ్వమేధయాగంతో ఆరాధించాడు.

రాజ్యే పరీక్షితం స్థాప్య యాదవానాం వినాశనమ్ । శ్రుత్వా తు మౌసలే రాజా జప్త్వా నామసహస్రకమ్ ॥ ౧,౧౪౫.

రాజ్యాన్ని పరిచ్ఛితునికి అప్పగించాడు. మౌసలపర్వంలో యాదవుల వినాశనం జరిగినట్టు విని, రాజు విష్ణువు సహస్రనామాన్ని జపించాడు.

విష్ణోః స్వర్గం జగామాథ భీమాద్యైర్భ్రాతృభిర్యుతః । వాసుదేవః పునర్బుద్ధసంమోహాయ సురద్విషామ్ ॥ ౧,౧౪౫.

తర్వాత భీముడు మొదలైన సోదరులతో కలిసి యుధిష్ఠిరుడు విష్ణువు స్వర్గానికి చేరాడు. వాసుదేవుడు మళ్లీ దేవతలకు శత్రువులను మోసగించేందుకు బుద్ధుడిగా అవతరించాడు.

కల్కిర్విష్ణుశ్చ భవితా శంభలగ్రామకే పునః । అశ్వారూఢోఽఖిలాంల్లోకాంస్తదా భస్మీకరిష్యతి ॥ ౧,౧౪౫.

విష్ణువు మళ్లీ కల్కిగా, శంభల గ్రామంలో గుర్రంపై అవతరించి, అప్పటికి అన్ని లోకాలను బూడిదగా మార్చతాడు.

దేవాదీనాం రక్షణాయ హ్యధర్మహారణాయ చ । దుష్టానాఞ్చ వధార్థాయ హ్యవతారం కరోతి చ ॥ ౧,౧౪౫.

దేవతలు మొదలైనవారిని రక్షించేందుకు, అధర్మాన్ని తొలగించేందుకు, దుష్టులను సంహరించేందుకు ఆయన అవతారం ఎత్తుతాడు.

యథా ధన్వన్తరిర్వంశే జాతః క్షీరోదమన్థనే । దేవాదీనాం జీవనాయ హ్యాయుర్వేదమువాచ హ ॥ ౧,౧౪౫.

ఎలాగైతే క్షీరసాగర మథనంలో ధన్వంతరి ఆ వంశంలో జన్మించి, దేవతల జీవనార్థం ఆయుర్వేదాన్ని ఉపదేశించాడో, అలా.

విశ్వామిత్రసుతాయైవ శుశ్రుతాయ మహాత్మనే । భారతాంశ్చావతారాంశ్చ శ్రుత్వా స్వర్గం వ్రజేన్నరః ॥ ౧,౧౪౫.

విశ్వామిత్రుని కుమారుడైన మహాత్ముడు శుశ్రుతుని గురించి, భరతుల వంశావతారాల గురించి వినినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౪౬ ధన్వన్తరిరువాచ । సర్వరోగనిదానఞ్చ వక్ష్యే సుశ్రుత తత్త్వతః । ఆత్రేయాద్యైర్మునివరైర్యథా పూర్వముదీరితమ్ ॥ ౧,౧౪౬.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: శుశ్రుతా! ఆత్రేయుడు మొదలైన మహర్షులు ముందుగా చెప్పినట్టు, అన్ని రకాల వ్యాధుల కారణాలను నేను నీకు పూర్తిగా వివరించబోతున్నాను.