గరుడపురాణమ్

తత్ర రాజ్యం చకారాథ పుత్త్రవత్పాలయన్ప్రజాః । దశాశ్వమేధానాహృత్య గయాశిరసి పాతనమ్ ॥ ౧,౧౪౩.

అక్కడ రాముడు రాజ్యాన్ని పాలిస్తూ, ప్రజలను తన పిల్లలవలె కాపాడాడు. పది అశ్వమేధ యాగాలు నిర్వహించి, గయలో తర్పణం చేశాడు.

పిణ్డానాం విధివత్కృత్వా దత్త్వా దానాని రాఘవః । పుత్రౌ కుశలవౌ దృష్ట్వా తౌ చ రాజ్యేఽభ్యషేచయత్ ॥ ౧,౧౪౩.

పిండప్రదానాలు చేయించి, దానాలు ఇచ్చి, తన కుమారులైన కుశుడు, లవుడిని చూసి, వారిని రాజ్యాభిషేకం చేశాడు.

ఏకాదశసహస్రాణి రామో రాజ్యమకారయత్ । శత్రుఘ్నో లవణం జఘ్నే శైలూషం భతస్తతః ॥ ౧,౧౪౩.

రాముడు పదకొండు వేల సంవత్సరాలు రాజ్యం చేసాడు. శత్రుఘ్నుడు లవణాసురుడిని, ఆ తరువాత శైలూష అనే రాక్షసుడిని సంహరించాడు.

అగస్త్యాదీన్మునీన్నత్వా శ్రుత్వోత్పత్తిఞ్చ రక్షసామ్ । స్వర్గం గతో జనైః సార్ధమయోధ్యాస్థైః కృతార్థకః ॥ ౧,౧౪౩.

అగస్త్యుడు మొదలైన మునులను నమస్కరించి, రాక్షసుల ఉద్భవ కథను విని, అయోధ్యవాసులతో కలిసి తాను కోరుకున్నది సాధించినవాడై స్వర్గానికి వెళ్లాడు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౪౪ బ్రహ్మోవాచ । హరివంశం ప్రవక్ష్యామి కృష్ణమాహాత్మ్యముత్తమమ్ । వసుదేవాత్తు దేవక్యాం వాసుదేవో బలోఽభవత్ ॥ ౧,౧౪౪.

బ్రహ్మ చెప్పారు: ఇప్పుడు నేను హరివంశాన్ని, శ్రీకృష్ణుని గొప్పతనాన్ని వివరించబోతున్నాను. వసుదేవుడు, దేవకిలో కలిసినప్పుడు వాసుదేవుడు, బలరాముడు జన్మించారు.

ధర్మాదిరక్షణార్థాయ హ్యధర్మాదివినష్టయే । కృష్ణః పీత్వా స్తనౌ గాఢం పూతనామనయత్క్షయమ్ ॥ ౧,౧౪౪.

ధర్మాన్ని కాపాడటానికి, అధర్మాన్ని నశింపజేయడానికి శ్రీకృష్ణుడు పూతనను గాఢంగా పాలు పీల్చి ఆమెను సంహరించాడు.

శకటః పరివృత్తోఽథ భగ్నౌ చ యమలార్జునౌ । దమితః కాలియో నాగో ధేనుకో వినిపాతితః ॥ ౧,౧౪౪.

శకటాన్ని తిప్పేసాడు, యమలార్జున వృక్షాలను విరిగేసాడు, కాలియ నాగుని అదుపులోకి తెచ్చాడు, ధేనుకాసురుని పడగొట్టాడు.

ధృతో గోవర్ధనః శైల ఇన్ద్రేణ పరిపూజితః । భారావతరణం చక్రే ప్రతిజ్ఞాం కృతవాన్హరిః ॥ ౧,౧౪౪.

గోవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తిపట్టి, ఇంద్రుడు పూజించాడు. హరి తన ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చాడు, భూమిపై భారాన్ని తీయడాన్ని చేశాడు.

రక్షణాయార్జునాదేశ్చ హ్యరిష్టాదిర్నిపాతితః । కేశీ వినిహతో దైత్యో గోపాద్యాః పరితోషితాః ॥ ౧,౧౪౪.

అర్జునుడు మొదలైనవారిని రక్షించేందుకు, అరిష్టాసురుడు మొదలైన రాక్షసులను సంహరించాడు. కేశి అనే దైత్యుడిని హతమార్చాడు. గోపులు మొదలైనవారు సంతోషించారు.

చాణూరో ముష్టికో మల్లః కంసో మఞ్చాన్నిపాతితః । రుక్మిణీసత్యభామాద్యాః హ్యష్టౌ పత్న్యో హరేః పరాః ॥ ౧,౧౪౪.

చాణూరుడు, ముష్టికుడు అనే మల్లయోధుడు, కంసుడు — వీరిని యుద్ధంలో పడగొట్టాడు. రుక్మిణి, సత్యభామ మొదలైన ఎనిమిది గొప్ప భార్యలు హరికి కలిగినవారు.

షోఢశ స్త్రీసహస్రాణి హ్యన్యాన్యాస మహాత్మనః । తాసాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాద్యాః శతశోఽథ సహస్రశః ॥ ౧,౧౪౪.

ఆ మహాత్ముడికి ఇంకొన్ని పదహారు వేల మంది భార్యలు ఉన్నారు. వారి కుమారులు, మనవళ్లు వందలాది, వేలాదిగా ఉన్నారు.

రుక్మిణ్యాఞ్చైవ ప్రద్యుమ్నో న్యవధీచ్ఛంబరఞ్చ యః । తస్య పుత్రోఽనిరుద్ధోఽభూదుషాబాణసుతాపతిః ॥ ౧,౧౪౪.

రుక్మిణి కుమారుడైన ప్రద్యుమ్నుడు శంబరాసురుని సంహరించాడు. అతని కుమారుడు అనిరుద్ధుడు, ఉషా అనే బాణుని కుమార్తె భర్తగా అయ్యాడు.

హరిశకరయోర్యత్ర మహాయుద్ధం బభూవ హ । బాణబాహుసహస్రఞ్చ చ్ఛిన్నం బాహుద్వయం హ్యభూత్ ॥ ౧,౧౪౪.

హరి, చంద్రకళధారి శివుడు మధ్య గొప్ప యుద్ధం జరిగింది. ఆ యుద్ధంలో బాణుని వెయ్యి చేతులు తెగిపోయి, రెండు మాత్రమే మిగిలాయి.

నరకో నిహతో యేన పారిజాతం జహార యః । బలశ్చ శిసుపాలశ్చ హతశ్చ ద్వివిదః కపిః ॥ ౧,౧౪౪.

నరకాసురుడు సంహరించబడి, పారిజాత వృక్షాన్ని తీసుకువచ్చాడు. బలరాముడు, శిశుపాలుడు, ద్వివిద అనే వానరుడు కూడా హతమయ్యారు.

అనిరుద్ధాదభూద్వజ్రః స చ రాజా గతే హరౌ । సన్దీపనిం గురుఞ్చక్రే సపుత్రఞ్చ చకార సః । మథురాయాం చోగ్రసేనం పాలనం చ దివౌకసామ్ ॥ ౧,౧౪౪.

అనిరుద్ధుని కుమారుడైన వజ్రుడు, హరి లోకానికి వెళ్లిన తర్వాత రాజయ్యాడు. అతను సందీపని గురువుగా చేసుకున్నాడు, అతని కుమారుడిని కూడా. మథురలో ఉగ్రసేనుడు దేవతల పరిరక్షకుడిగా స్థాపించబడ్డాడు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౪౫ బ్రహ్మోవాచ । భారతం సంప్రవక్ష్యామి భారావతరణం భువః । చక్రే కృష్ణో యుధ్యమానః పాణ్డవాదినిమిత్తతః ॥ ౧,౧౪౫.

బ్రహ్మ చెప్పారు: ఇప్పుడు నేను భారతాన్ని, భూమిపై భారాన్ని తీయడాన్ని వివరించబోతున్నాను. పాండవులు మొదలైనవారి కోసం శ్రీకృష్ణుడు యుద్ధం చేసి, ఆ కార్యాన్ని నెరవేర్చాడు.

విష్ణునాభ్యబ్జతో బ్రహ్మా బ్రహ్మపుత్రోఽత్రిరత్రితః । సోమస్తతో బుధస్తస్మాదిలాయాం చ పురూరవాః ॥ ౧,౧౪౫.

విష్ణువు నాభిలో నుండి బ్రహ్మ వచ్చాడు. బ్రహ్మకు కుమారుడిగా అత్రి జన్మించాడు. సోముని నుండి బుధుడు, బుధుని నుండి ఇలలో పురురావుడు జన్మించాడు.

తస్యాయుస్తత్ర వంశేఽభూద్యయాతిర్భరతః కురుః । శన్తనుస్తస్య వంశేఽభూద్గఙ్గాయాం శన్తనోః సుతః ॥ ౧,౧౪౫.

ఆ వంశంలో ఆయుస్సు జన్మించాడు. తరువాత యయాతి, భారతుడు, కురు జన్మించారు. కురు వంశంలో శంతను జన్మించాడు. గంగాదేవిలో శంతనువుకు కుమారుడు పుట్టాడు.

భీష్మః సర్వగుణైయుక్తో బ్రహ్మవైవర్తపారగః ॥ ౧,౧౪౫.

భీష్ముడు అన్ని గుణాలతో కూడినవాడు, బ్రహ్మవైవర్తంలో నిపుణుడు.

శన్తనోః సత్యవత్యాం చ ద్వౌ పుత్రౌ సంబభూవతుః । చిత్రాఙ్గదన్తు గన్ధర్వః పుత్రం చిత్రాఙ్గదోఽవధీత్ ॥ ౧,౧౪౫.

శంతనువుకు సత్యవతితో ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. గంధర్వుడు, చిత్రాంగదుడనే కుమారుడిని సంహరించాడు.

అన్యో విచిత్రవీర్యోఽభూత్కాశీరాజసుతాపతిః । విచిత్రవీర్యే స్వర్యాతే వ్యాసాత్తత్క్షేత్రతోఽభవత్ ॥ ౧,౧౪౫.

ఇంకొకడు విచిత్రవీర్యుడు, కాశీరాజు కుమార్తె భర్త. విచిత్రవీర్యుడు మరణించిన తర్వాత, వ్యాసుని ద్వారా ఆ వంశానికి కుమారులు పుట్టారు.

ధృతరాష్టోఽమ్బికాపుత్రః పాణ్డురామ్బాలికాసుతః । భుజిష్యాయాన్తు విదురో గాన్ధార్యాం ధృతరాష్ట్రతః ॥ ౧,౧౪౫.

అంబికా కుమారుడైన ధృతరాష్ట్రుడు, అంబాలికా కుమారుడైన పాండు, పనిపెద్దదానివలన జన్మించినవాడు విదురుడు. గాంధారి నుండి ధృతరాష్ట్రునికి కుమారులు పుట్టారు.

దుర్యోధనప్రధానాస్తు శతసంఖ్యా మహాబలాః । పాణ్డోః కున్త్యాఞ్చ మాద్యాం చ పఞ్చ పుత్రాః ప్రజజ్ఞిరే ॥ ౧,౧౪౫.

దుర్యోధనుడు ప్రధానుడిగా, శతమంది బలవంతులైన కుమారులు ఉన్నారు. పాండునికి కుంటి, మాద్రి ద్వారా ఐదుగురు కుమారులు పుట్టారు.

యుధిష్ఠిరో భీమసేనో హ్యర్జునో నకులస్తథా । సహదేవశ్చ పఞ్చైతే మహాబలపరాక్రమాః ॥ ౧,౧౪౫.

యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేను, అర్జునుడు, నకులు, సహదేవుడు — ఈ ఐదుగురు మహాశక్తి, పరాక్రమాలు కలిగినవారు.

కురుపాణ్డవయోర్వైరం దైవయో గాద్బభూవ హ । దుర్యోధనేనాధీరేణ పాణ్డవాః సముపద్రుతాః ॥ ౧,౧౪౫.

కౌరవులు, పాండవుల మధ్య శత్రుత్వం భగవంతుని సంకల్పంతో ఏర్పడింది. దుర్యోధనుడు పాండవులను అన్యాయంగా బాధించాడు.

దగ్ధా జతుగృహే వీరాస్తే ముక్తాః స్వధియామలాః ॥ ౧,౧౪౫.

వీరులు జటుగృహాన్ని కాల్చిన తర్వాత, స్వచ్ఛమైన మనస్సుతో అక్కడి నుండి తప్పించుకున్నారు.

తతస్తదేకచక్రాయాం బ్రాహ్మణస్య నివేశనే । వివిశుస్తే మహాత్మానో నిహత్య బకరాక్షసమ్ ॥ ౧,౧౪౫.

ఆ తరువాత, ఆ మహాత్ములు ఏకచక్ర నగరంలో ఒక బ్రాహ్మణుని ఇంటిలో ప్రవేశించి, బకాసురుడిని సంహరించి అక్కడ నివసించారు.

తతః పాఞ్చాలవిషయేద్రౌపద్యాస్తే స్వయంవరమ్ । విజ్ఞాయ వీర్యశుల్కాన్తాం పాణ్డవా ఉపయేమిరే ॥ ౧,౧౪౫.

తర్వాత పాంచాల దేశంలో, వీర్యపరిశోధనగా జరిగిన స్వయంవరంలో పాండవులు ద్రౌపదిని గెలుచుకున్నారు.

ద్రోణభీష్మానుమత్యా తు ధృతరాష్ట్రః సమానయత్ । అర్ద్వరాజ్యం తతః ప్రాప్తా ఇన్ద్రప్రస్థే పురోత్తమే ॥ ౧,౧౪౫.

ద్రోణుడు, భీష్ముడు సమ్మతిచ్చి, ధృతరాష్ట్రుడు పాండవులతో ఒప్పందం చేసాడు. ఆ తరువాత వారు ఇంద్రప్రస్థం అనే మహానగరంలో అర్ధరాజ్యాన్ని పొందారు.