గరుడపురాణమ్

ధర్మసంరక్షణం చక్రే హ్యశ్వమేధాదికాన్క్రతూన్ । సా మహీపతినా రేమే రామేణైవ యథాసుఖమ్ ॥ ౧,౧౪౨.

ధర్మాన్ని కాపాడుతూ, అశ్వమేధాది యాగాలు నిర్వహించాడు. ఆ భూమి రాముడు రాజుగా ఉన్నప్పుడు సంతోషంగా ఉండింది.

రావణస్య గృహే సీతా స్థితా భేజే న రావణమ్ । కర్మణా మనసా వాచా సా గతా రాఘవం సదా ॥ ౧,౧౪౨.

రావణుడి ఇంట్లో ఉన్నా, సీత అతనిపట్ల ఎప్పుడూ ఆకర్షితురాలవలేదు. ఆమె చేతకర్మలో, మనసులో, మాటల్లో ఎప్పుడూ రాఘవుని పట్లే భక్తిగా ఉండేది.

పతివ్రతా తు సా సీతా హ్యనసూయా యథైవ తు । పతివ్రతాయా మాహాత్మ్యం శృణు త్వం కథయామ్యహమ్ ॥ ౧,౧౪౨.

ఆ సీత నిజంగా తన భర్తకు అంకితభావంతో ఉండేది, అనసూయలా. పతివ్రతా మహాత్మ్యాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, విను.

కౌశికో బ్రాహ్మణః కుష్ఠీ ప్రతిష్ఠానేఽభవత్పురా । తం తథా వ్యాధితం భార్యా పతిం దేవమివార్చయత్ ॥ ౧,౧౪౨.

ప్రతిష్ఠానపురిలో ఒకసారి కౌశికుడు అనే బ్రాహ్మణుడు కుష్టురోగంతో బాధపడేవాడు. అతని భార్య, భర్తను దేవుడిలా పూజించేది.

నిర్భర్త్సితాపి భర్తారం తమమన్యత దైవతమ్ । భర్త్రోక్తా సానయద్వేశ్యాం శుల్కమాదాయ చాధికమ్ ॥ ౧,౧౪౨.

భర్త ఆమెను నిందించినా కూడా, అతడిని దేవుడిగా భావించింది. భర్త చెప్పినట్లు, ద్వేషించదగిన ఒక మహిళను తీసుకెళ్లి, ఎక్కువ పారితోషికాన్ని తీసుకొచ్చింది.

పథి సూలే తదా ప్రోతమచౌరం చౌరశఙ్కయా । మాణ్డవ్యమతిదుః ఖార్తమన్ధకారేఽథ స ద్విజః ॥ ౧,౧౪౨.

ఆ మార్గంలో దొంగతనం అనుమానంతో ఒక దొంగను సూలపై పొడిచారు. మాండవ్యుడు తీవ్రమైన బాధతో అక్కడ ఉండగా, ఆ బ్రాహ్మణుడు కూడా అక్కడే ఉన్నాడు.

పత్నీస్కన్ధసమారూఢశ్చాలయామాస కౌశికః । పాదావమర్శణత్క్రుద్ధో మాణ్డవ్యస్తమువాచ హ ॥ ౧,౧౪౨.

కౌశికుడు తన భార్యను భుజంపై ఎక్కించుకొని వెళ్లి, మాండవ్యుని పాదాలను తాకాడు. మాండవ్యుడు ఆ స్పర్శకు కోపంతో అతనితో మాట్లాడాడు.

సూర్యోదయే మృతిస్తస్య యేనాహం చాలితః పదా । తచ్ఛ్రుత్వా ప్రాహ తద్భార్యా సూర్యో నోదయమేష్యతి ॥ ౧,౧౪౨.

"నీ పాదంతో నన్ను కదిలించావు కాబట్టి, సూర్యోదయానికి నీవు మరణిస్తావు" అని అన్నాడు. అది విని అతని భార్య, "సూర్యుడు ఉదయించడు" అని చెప్పింది.

తతః సూర్యోదయాభావాద భవత్సతతం నిశా । బహూన్యబ్దప్రమాణాని తతో దేవా భయం యయుః ॥ ౧,౧౪౨.

అప్పుడు సూర్యుడు ఉదయించకపోవడంతో, ఎన్నో సంవత్సరాలు రాత్రే కొనసాగింది. అందువల్ల దేవతలకు భయం కలిగింది.

బ్రహ్మాణం శరణం జగ్ముస్తామూచే పద్మసమ్భవః । ప్రశామ్యతే తేజసైవ తపస్తేజస్త్వనేన వై ॥ ౧,౧౪౨.

అందరూ బ్రహ్మదేవుని ఆశ్రయించారు. పద్మంలో జన్మించిన బ్రహ్మదేవుడు వారికి ఇలా అన్నాడు: 'ఈ తపస్సు వల్ల వచ్చిన వేడి, మరొక తపస్సు వల్లే తగ్గుతుంది.'

పతివ్రతాయా మాహాత్మ్యాన్నోద్గచ్ఛతి దివాకరః । తస్య చానుదయాద్ధానిర్మర్త్యానాం భవతాం తథా ॥ ౧,౧౪౨.

పతివ్రత అయిన ఆ భార్య మహిమ వల్ల సూర్యుడు ఉదయించలేదు. అతడు ఉదయించకపోవడం వల్ల మానవులకు, మీకూ చీకటి ఏర్పడింది.

తస్మాత్పతివ్రతామత్రేరనసూయాం తపస్వినీమ్ । ప్రసాదయత వై పత్నీం భానోరుదయకామ్యయా ॥ ౧,౧౪౨.

కాబట్టి, సూర్యోదయాన్ని కోరుకుంటే, పతివ్రత అయిన తపస్విని అనసూయను ప్రసన్నం చేయండి.

తైః సా ప్రసాదితా గత్వా హ్యనసూయా పతివ్రతా । కృత్వాదిత్యోదయం సా చ తం భర్తారమజీవయత్ । పతివ్రతానసూయాయాః సీతాభూదధికా కిల ॥ ౧,౧౪౨.

వారు అనసూయ దగ్గరకు వెళ్లి ఆమెను ప్రసన్నం చేసుకున్నారు. ఆమె సూర్యుని ఉదయింపజేసింది, భర్తను తిరిగి బ్రతికించింది. పతివ్రత అనసూయ మహిమ సీతాదేవిని కూడా మించిపోయింది.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౪౩ బ్రహ్మోవాచ । రామాయణమతో వక్ష్యే శ్రుతం పాపవినాశనమ్ । విష్ణునాభ్యబ్జతో బ్రహ్మా మరీచిస్తత్సుతోఽభవత్ ॥ ౧,౧౪౩.

బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు పాపాలను నశింపజేసే రామాయణాన్ని చెప్పుతాను. విష్ణువు నాభిలోంచి బ్రహ్మదేవుడు జన్మించాడు, ఆయన కుమారుడు మరీచి.

మరీచేః కశ్యపస్తస్మాద్రవిస్తస్మాన్మనుః స్మృతః । మనోరిక్ష్వాకురస్యాభూద్వంశే రాజా రఘుః స్మృతః ॥ ౧,౧౪౩.

మరీచికి కశ్యపుడు పుట్టాడు, అతనికి రివి జన్మించాడు. రివి వంశంలో మనువు ప్రసిద్ధుడు. మనువు వంశంలో ఇక్ష్వాకుడు పుట్టాడు, ఇక్ష్వాకు వంశంలో రఘు రాజు ప్రసిద్ధుడు.

రఘోరజస్తతో జాతో రాజా దశరథో బలీ । తస్య పుత్రాస్తు చత్వారో మహాబలపరాక్రమాః ॥ ౧,౧౪౩.

రఘు వంశంలో అజుడు పుట్టాడు, అజుని కుమారుడు బలవంతుడు అయిన దశరథుడు. అతనికి నలుగురు మహాబలశాలి కుమారులు పుట్టారు.

కౌసల్యాయామ భూద్రామో భరతః కైకయీసుతః । సుతౌ లక్ష్మణశక్షుఘ్నౌ సుమిత్రాయాం బభూవతుః ॥ ౧,౧౪౩.

కౌసల్యకు రాముడు పుట్టాడు, కైకేయికి భరతుడు పుట్టాడు. సుమిత్రకు లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు ఇద్దరూ పుట్టారు.

రామో భక్తః పితుర్మాతుర్విశ్వామిత్రాదవాప్తవాన్ । అస్త్రగ్రామం తతో యక్షీం తాటకాం ప్రజఘాన హ ॥ ౧,౧౪౩.

రాముడు తండ్రి తల్లికి భక్తుడిగా ఉండేవాడు. విశ్వామిత్రుని దగ్గర నుండి ఆయుధాల విద్యను పొందాడు. ఆ తర్వాత యక్షిణి తాటకను సంహరించాడు.

విశావమిత్రస్య యజ్ఞే వై సుబాహుం న్యవధీద్బలీ । జనకస్య క్రతుం గత్వా ఉపయేమేఽథ జానకీమ్ ॥ ౧,౧౪౩.

విశ్వామిత్రుని యజ్ఞంలో బలవంతుడు అయిన రాముడు సుబాహును సంహరించాడు. తరువాత జనకుని యజ్ఞానికి వెళ్లి జానకిని పెండ్లి చేసుకున్నాడు.

ఊర్మిలాం లక్ష్మణో వీరో భరతో మాణ్డవీం సుతామ్ । శత్రుఘ్నో వై కీర్తిమతీం కుశధ్వజసుతే ఉభే ॥ ౧,౧౪౩.

వీరుడు లక్ష్మణుడు ఊర్మిళను పెండ్లి చేసుకున్నాడు. భరతుడు మండవిని పెండ్లి చేసుకున్నాడు. శత్రుఘ్నుడు కీర్తిమతిని, కుశధ్వజుని కుమార్తెను ఇద్దరినీ పెండ్లి చేసుకున్నాడు.

పిత్రాదిభిరయోధ్యాయాం గత్వా రామాదయః స్థితాః । యుధాజితం మాతులఞ్చ శత్రుఘ్నభరతౌ గతౌ ॥ ౧,౧౪౩.

తరువాత రాముడు మరియు ఇతరులు తండ్రులతో కలిసి అయోధ్యకు వెళ్లి అక్కడ నివసించారు. శత్రుఘ్నుడు, భరతుడు తమ్ముడు యుధాజిత్ వద్దకు వెళ్లారు.

గతయోర్నృపవర్యోఽసౌ రాజ్యం దాతుం సముద్యతః । స రామాయ తత్పుత్రాయ కైకేయ్యా ప్రార్థితస్తదా ॥ ౧,౧౪౩.

వారు వెళ్లిన తర్వాత ఆ మహారాజు రాజ్యాన్ని ఇవ్వడానికి సిద్ధమయ్యాడు. అప్పటికి కైకేయి కోరిక మేరకు తన కుమారుడికి రాజ్యం ఇవ్వాలని నిర్ణయించాడు.

చతుర్దశసమావాసో వనేరామస్య వాఞ్ఛితః । రామః పితృహితార్థఞ్చ లక్ష్మణేన చ సీతయా ॥ ౧,౧౪౩.

పద్నాలుగు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో ఉండాలని రామునికి నిర్ణయం తీసుకున్నారు. తండ్రి కోరికను నెరవేర్చేందుకు రాముడు లక్ష్మణుడు, సీతతో కలిసి వెళ్లాడు.

రాజ్యఞ్చ తృణవత్త్యక్త్వా శృఙ్గవేరపురం గతః । రథం త్యక్త్వా ప్రయాగఞ్చ చిత్రకూటగిరిం గతః ॥ ౧,౧౪౩.

రాజ్యాన్ని గడ్డి లాగ విస్మరించి, శృంగవేరపురానికి వెళ్లాడు. అక్కడి నుండి రథాన్ని వదిలి ప్రయాగానికి, అక్కడి నుండి చిత్రకూట పర్వతానికి వెళ్లాడు.

రామస్య తు వియోగేన రాజా స్వర్గం సమాశ్రితః । సంస్కృత్య భరతశ్చాగాద్రామమాహ బలాన్వితః ॥ ౧,౧౪౩.

రాముడి వేరుపాటు వల్ల రాజు పరమపదాన్ని పొందాడు. అంత్యక్రియలు చేసి, భరతుడు తన సేనతో కలిసి వచ్చి రామునితో మాట్లాడాడు.

అయోధ్యాన్తు సమాగత్య రాజ్యం కురు మహామతే । స నైచ్ఛత్పాదుకే దత్త్వా రాజ్యాయ భరతాయ తు ॥ ౧,౧౪౩.

అయోధ్యకు వచ్చి, 'మహామతి! నువ్వే రాజ్యం పాలించు' అని అన్నాడు. కానీ రాముడు అంగీకరించలేదు. తన పాదుకలను రాజ్యానికి భరతునికి ఇచ్చాడు.

విసర్జితోఽథ భరతో రామరాజ్యమపాలయత్ । నన్దిగ్రామే స్థితో భక్తో హ్యయోధ్యాం నావిశద్వ్రతీ ॥ ౧,౧౪౩.

తర్వాత భరతుడు రాముని అనుమతితో రాజ్యాన్ని పాలించాడు. నందిగ్రామంలో నివసిస్తూ, భక్తితో వ్రతాన్ని పాటిస్తూ అయోధ్యలోకి అడుగుపెట్టలేదు.

రామోఽపి చిత్రకూటాచ్చ హ్యత్రేరాశ్రమమాయయౌ । నత్వా సుతీక్ష్ణం చాగస్త్యం దణ్డకారణ్యమాగతః ॥ ౧,౧౪౩.

చిత్రకూటం విడిచి, రాముడు అత్రి ఆశ్రమానికి వచ్చాడు. అక్కడ సుతీక్ష్ణుడు, అగస్త్యుని నమస్కరించి, దండకారణ్యంలోకి ప్రవేశించాడు.

తత్ర శూర్పణఖా నామ రాక్షసీ చాత్తుమాగతా । నికృత్య కర్ణో నాసే చ రామేణాథాపవారితా ॥ ౧,౧౪౩.

అక్కడ శూర్పణఖ అనే రాక్షసి దుష్టబుద్ధితో వచ్చి, రామచంద్రుడు ఆమె చెవులు, ముక్కు కోసి, ఆమెను తరిమికొట్టాడు.