గరుడపురాణమ్

శుచిద్రథో వృష్ణిమాంశ్చ సుపేణశ్చ సునీథకః । నృచక్షుశ్చ ముఖాబాణః మేధావీ చ నృపఞ్జయః ॥ ౧,౧౪౧.

శుచిద్రథుడు, వృష్ణిమాన్, సుపేణుడు, సునీతకుడు, నృచక్షుడు, ముఖాబాణుడు, మేధావి, నృపంచయుడు తరువాత పుట్టారు.

పారిప్లవశ్చ మునయో మేధావీ చ నృపఞ్జయః । బృహద్రథో హరిస్తిగ్మో శతానీకః సుదానకః ॥ ౧,౧౪౧.

పారిప్లవుడు, మేధావి, నృపంచయుడు, బృహద్రథుడు, హరిస్తిగ్ముడు, శతానీకుడు, సుదానకుడు తరువాత రాజ్యాన్ని పాలించారు.

ఉదానోఽహ్నినరశ్చైవ దణ్డపాణిర్నిమిత్తకః । క్షేమకశ్చ తతః శూద్రః పితా పూర్వస్తతః సుతః ॥ ౧,౧౪౧.

ఉదానుడు, అహ్నినరుడు, దండపాణి, నిమిత్తకుడు, తరువాత క్షేమకుడు, అతని తరువాత శూద్రుడు, తరువాత అతని కుమారుడు, మునుపటి తండ్రి.

బృహద్బలాస్తు కథయన్తే నృపోశ్చైక్ష్వాకువంశజాః । బృహద్బలాదురుక్షయో వత్సవ్యూహస్తతః పరః ॥ ౧,౧౪౧.

బృహద్బలులు, ఇక్ష్వాకువంశంలో పుట్టిన రాజులు చెప్పబడ్డారు. బృహద్బలుని తరువాత ఉరుక్షయుడు, ఆ తరువాత వత్సవ్యూహుడు, తరువాత మరికొందరు వచ్చారు.

వత్సవ్యూహాత్తతః సూర్యః సహదేవస్తదాత్మజః । బృహదశ్వో భానురథః ప్రతీచ్యశ్చ ప్రతీతకః । మనుదేవః సునక్షత్రః కిన్నరశ్చాన్తరిక్షకః ॥ ౧,౧౪౧.

వత్సవ్యూహుని నుంచి సూర్యుడు, అతని కుమారుడు సహదేవుడు, బృహదశ్వుడు, భానురథుడు, ప్రతీచ్యుడు, ప్రతీతకుడు, మనుదేవుడు, సునక్షత్రుడు, కిన్నరుడు, అంతరిక్షకుడు ఇలా వచ్చారు.

సుపర్ణః కృతజిచ్చైవ బృహద్భ్రాజశ్చ ధార్మికః । కృతఞ్జయో ధనఞ్జయః సంజయః శాక్య ఏవ చ ॥ ౧,౧౪౧.

సుపర్ణుడు, కృతజిత్, ధర్మపరుడు అయిన బృహద్భ్రాజుడు, కృతంజయుడు, ధనంజయుడు, సంజయుడు, అలాగే శాక్యుడు కూడా ఉన్నారు.

శుద్ధోదనో బాహులశ్చ సేనజిత్క్షుద్రకస్తథా । సుమిత్రః కుడవశ్చాతః సుమిత్రాన్మాగధాఞ్ఛణు ॥ ౧,౧౪౧.

శుద్ధోదనుడు, బాహులుడు, సేనజిత్, అలాగే క్షుద్రకుడు, సుమిత్రుడు, కుడవుడు, ఆ తరువాత సుమిత్రుని వంశంలో మగధులు ప్రసిద్ధికెక్కారు.

జరాసన్ధః సహదేవః సోమాపిశ్చ శ్రుతశ్రవాః । అయుతాయుర్నిరమిత్రః సుక్షత్రో బహుకర్మకః ॥ ౧,౧౪౧.

జరాసంధుడు, సహదేవుడు, సోమాపి, శ్రుతశ్రవా, అయుతాయువు, నిరమిత్రుడు, సుక్షత్రుడు, బహుకర్మకుడు ఇలా ఉన్నారు.

శ్రుతఞ్జయః సేనజిచ్చ భూరిశ్చైవ శుచిస్తథా । క్షేమ్యశ్చ సువ్రతో ధర్మః శ్మశ్రులో దృఢసేనకః ॥ ౧,౧౪౧.

శ్రుతంజయుడు, సేనజిత్, భూరి, అలాగే శుచియైనవారు, క్షేమ్యుడు, సువ్రతుడు, ధర్ముడు, శ్మశ్రులు, దృఢసేనకుడు కూడా ఉన్నారు.

సుమతిః సుబలో నీతో సత్యజిద్విశ్వజిత్తథా । ఇషుఞ్జయశ్చ ఇత్యేతే నృపా బార్హద్రథాః స్మృతాః ॥ ౧,౧౪౧.

సుమతి, సుబలుడు, నీతుడు, సత్యజిత్, విశ్వజిత్, ఇషుఞ్జయుడు—ఈ రాజులు బార్హద్రథులు అని గుర్తించబడ్డారు.

అధర్మిష్ఠాశ్చ శూద్రాశ్చ భవిష్యన్తి నృపాస్తతః । స్వర్గాదికృద్ధి భగవాన్సాక్షాన్నారాయణోఽవ్యయః ॥ ౧,౧౪౧.

వారికన్నా తరువాత అధర్మబుద్ధి గల శూద్రవంశ రాజులు వస్తారు. ఆ తరువాత స్వర్గాది సృష్టికర్త అయిన భగవంతుడు, నిత్యుడు, నారాయణుడు స్వయంగా అవతరించతాడు.

నైమిత్తికః ప్రాకృతికస్తథైవాత్యన్తికో లయః । యాతి భూః ప్రలయం చాప్సు హ్యాపస్తేజసి పావకః ॥ ౧,౧౪౧.

ఇక్కడ నైమిత్తిక, ప్రకృతిక, అత్యంతిక అనే మూడు విధాల ప్రళయాలు ఉంటాయి. భూమి నీటిలో కలిసిపోతుంది, నీరు అగ్నిలో, అగ్ని గాలిలో లయమవుతాయి.

వాయౌ వాయుశ్చ వియతి త్వాకాశౌ యాత్యహఙ్కృతౌ । అహం బుద్ధౌ మతిర్జోవే జీవోఽవ్యక్తే తదాత్మని ॥ ౧,౧౪౧.

గాలి ఆకాశంలో కలుస్తుంది, ఆకాశం అహంకారంలో, అహంకారం బుద్ధిలో, బుద్ధి మనస్సులో, మనస్సు జీవనశక్తిలో, జీవుడు అవ్యక్తంలో, ఆ తరువాత పరమాత్మలో లయమవుతాడు.

ఆత్మా పరేశ్వరో విష్ణురేకో నారాయణో నరః । అవినాశ్యపరం సర్వం జగత్స్వర్గాది నాశి హి ॥ ౧,౧౪౧.

ఆత్మే పరమేశ్వరుడు, విష్ణువు, ఒక్క నారాయణుడు, నరుడు. జగత్తు, స్వర్గాది అన్నీ నశించేవే, ఆయన మాత్రం నిత్యుడు, శాశ్వతుడు.

నృపాదయో గతా నాశమతః పాపం వివర్జయేత్ । ధర్మం కుర్యాత్స్థిరం యేన పాపం హిత్వా హరిం వ్రజేత్ ॥ ౧,౧౪౧.

రాజులు మొదలైనవారు అంతా నశించిపోయారు కనుక, పాపాన్ని దూరం చేయాలి. ధర్మాన్ని స్థిరంగా ఆచరిస్తూ, పాపాన్ని విడిచిపెట్టి హరిని పొందాలి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౪౨ బ్రహ్మోవాచ । వింశాదీన్పాలయామాస హ్యవతీర్ణో హరిః ప్రభుః । దైత్యధర్మస్య నాశార్థం వేదధర్మాదిగుప్తయే ॥ ౧,౧౪౨.

బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు: హరి ప్రభువు స్వయంగా అవతరించి, మను మొదలైనవారిని రక్షించాడు. దైత్యధర్మాన్ని నాశనం చేయటానికి, వేదధర్మాన్ని కాపాడటానికి ఆయన అవతరించాడు.

మత్స్యాదికస్వరూపేణ త్వవతారం కరోత్యజః । మత్స్యో భూత్వా హయగ్రీవం దైత్యం హత్వాజికణ్టకమ్ ॥ ౧,౧౪౨.

అజుడు మత్స్యాది రూపాలలో అవతరించాడు. మత్స్యరూపం ధరించి, గుర్రాలలో ముల్లయిన హయగ్రీవ అనే దైత్యుడిని సంహరించాడు.

వేదానానీయ మన్వాదీన్పాలయామాస కేశవః । మన్దరం ధారయామాస కూర్మో భూత్వా హితాయ చ ॥ ౧,౧౪౨.

వేదాలను తిరిగి తెచ్చి, మను మొదలైనవారిని కేశవుడు రక్షించాడు. కూర్మరూపం ధరించి, వారి మేలుకోసం మందరపర్వతాన్ని మోయాడు.

క్షీరోదమథనే వై ద్యో దేవో ధన్వన్తరిర్హ్యర్భూత్ । బిభ్రత్కమణ్డలుం పూర్ణమమృతేన సముత్థితః ॥ ౧,౧౪౨.

పాలసముద్ర మథనంలో, ధన్వంతరి దేవుడు పూర్ణమైన కమండలుతో, అమృతంతో కూడి ప్రబలంగా ప్రकटించాడు.

ఆయుర్వేదమథాష్టాఙ్గం సుశ్రుతాయ స ఉక్తవాన్ । అమృతం పాయయామాస స్త్రీరూపీ చ సురాన్హరిః ॥ ౧,౧౪౨.

ఆయన అష్టాంగ ఆయుర్వేదాన్ని సుశ్రుతునికి బోధించాడు. హరి స్త్రీరూపం ధరించి, అమృతాన్ని దేవతలకు ఇచ్చాడు.

అవతీర్ణో వరాహోఽథ హిరణ్యాక్షం జఘాన హ । పృథివీం ధారయామాస పాలయామాస దేవతాః ॥ ౧,౧౪౨.

తర్వాత వరాహరూపంలో అవతరించి, హిరణ్యాక్షుడిని సంహరించాడు. భూమిని మోయగా, దేవతలను కాపాడాడు.

నరసింహోఽవర్తోర్ణోఽథ హిరణ్యకశిపుంరిపుమ్ । దైత్యాన్నిహతవాన్వేదధర్మాదీనభ్యపాలయత్ ॥ ౧,౧౪౨.

ఆ తర్వాత నరసింహుడు అవతరించి, హిరణ్యకశిపుని, దైత్యుల శత్రువును సంహరించాడు. దైత్యులను నశింపజేసి, వేదాలను, ధర్మాన్ని మరియు ఇతరులను కాపాడాడు.

తతః పరశురామోఽభూజ్జమదగ్నేర్జగత్ప్రభుః । త్రిః సప్తకృత్వః పృథివీం చక్రే నిః క్షత్త్రియాం హరిః ॥ ౧,౧౪౨.

తర్వాత జగత్పతి అయిన పరశురాముడు జమదగ్ని నుండి జన్మించాడు. హరి ఇరవై ఒకసార్లు భూమిని క్షత్రియులేని వాడిగా చేసాడు.

కార్తవీర్యం జఘానాజౌ కశ్యపాయ మహీం దదౌ । యాగం కృత్వా మహాబాహుర్మహేన్ద్రే పర్వతే స్థితః ॥ ౧,౧౪౨.

అతడు యుద్ధంలో కార్తవీర్యుని సంహరించి, భూమిని కశ్యపునికి ఇచ్చాడు. మహాబాహువు యాగం చేసి, మహేంద్రపర్వతంపై నివసించాడు.

తతో రామో భవిష్ణుశ్చ చతుర్ధా దుష్టర్మదనః । పుత్రో దశరథాజ్జజ్ఞే రామశ్చ భరతోఽనుజః ॥ ౧,౧౪౨.

తర్వాత దుష్టులను నశింపజేసే రాముడు నలుగురు రూపాల్లో అవతరించబోయాడు. దశరథుని కుమారుడిగా రాముడు, అతని తమ్ముడిగా భరతుడు జన్మించారు.

లక్ష్మణశ్చాథ శత్రుఘ్నో రామభార్యా చ జానకీ । రామశ్చ పితృసత్యార్థం మాతృభ్యో హితమాచరన్ ॥ ౧,౧౪౨.

తర్వాత లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు, రాముని భార్య అయిన జానకీ జన్మించారు. రాముడు తన తండ్రి మాటను నిలబెట్టేందుకు, తల్లులకు మేలు చేయడంలో ముందుండేవాడు.

శృఙ్గవేరం చిత్రకూటం దణ్డకారణ్యమాగతః । నాసాం శూర్పణఖాయాశ్చ చ్ఛిత్త్వాథ ఖరదూషణమ్ ॥ ౧,౧౪౨.

అతడు శృంగవేరపురి, చిత్రకూటం, దండకారణ్యం చేరాడు. అక్కడ శూర్పణఖకు ముక్కు కోసి, ఖరుడు, దూషణుడిని సంహరించాడు.

హత్వా స రాక్షసం సీతాపహారిరజనీచరమ్ । రావణం చానుజం తస్య లఙ్కాపుర్యాం విభీషణమ్ ॥ ౧,౧౪౨.

సీతను అపహరించిన రాక్షసుడు రావణుడిని, అతని తమ్ముడిని లంకపట్నంలో సంహరించి, విభీషణునికి పట్టాన్ని ఇచ్చాడు.

రక్షోరాజ్యే చ సంస్థాప్య సుగ్రీవనుమన్ముఖైః । ఆరుహ్య పుష్పకం సార్ధం సీతయా పతిభక్తయా ॥ ౧,౧౪౨.

రాక్షసుల రాజ్యంలో విభీషణుని రాజుగా నియమించి, సుగ్రీవుడు, హనుమంతుడు తోడుగా ఉండగా, భర్తకు అంకితమైన సీతతో కలిసి పుష్పకవిమానంలో ఎక్కాడు.