గరుడపురాణమ్

అహం హి నారదో దక్షో భృగ్వాద్యాః ప్రణిపత్య తమ్ 2.

నేను, నారదుడు, దక్షుడు, భృగువు మొదలైన వారు ఆయనకు నమస్కరించి—

పురాణం గారుడం సారం రుద్రం చ మాం యథా 2.

ఆయన నుండి గరుడ పురాణ సారాన్ని, రుద్రుని గురించి కూడా నేర్చుకున్నాము.

కథం రుద్రం సురైః సార్ద్ధమబ్రవీద్వై హరిః పురా 2.

హరి పూర్వం రుద్రునికి మరియు దేవతలతో కలిసి ఎలా ఉపదేశించాడు?

అహం గతోఽద్రిం కైలాసమిన్ద్రాద్యైర్దైవతైః సహ 2.

నేను ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలతో కలిసి కైలాస పర్వతానికి వెళ్లాను.

పృష్టో నమస్కృతః కిం త్వం దేవం ధ్యాయసి శఙ్కర ? 2.

నమస్కరించి అడిగాను — 'ప్రభూ! మీరు శంకరుని ధ్యానం చేస్తున్నారా?'

సారాత్సారతరం తత్త్వం శ్రోతుకామః సురైః సహ రుద్ర ఉవాచ 2.12 సర్వదం సర్వగం సర్వం సర్వప్రాణిహృదిస్థితమ్ 2.

సారంలోనూ, అంతకన్నా మిన్నైన తత్త్వాన్ని తెలుసుకోవాలని దేవతలతో కలిసి కోరగా, రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు —

విష్ణోరారాధనార్థం మే వ్రతచర్య్యా పితామహ 2.

విష్ణువుని ఆరాధించేందుకు నేను వ్రతాలు, నియమాలు పాటిస్తున్నాను, పితామహా!

విష్ణుం జిష్ణుం పద్మనాభం హరిం దేహవివర్జితమ్ 2.

విజయవంతుడైన, పద్మనాభుడైన, హరివైన, శరీరానికి అతీతుడైన విష్ణువుని—

యుక్తా సర్వాత్మనాత్మానం తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.

నా హృదయమంతా ఆయనలో లీనమై, ఆ దేవుణ్ణే నా ఆత్మగా ధ్యానం చేస్తున్నాను.

గుణభూతాని భూతేశే సూత్రే మణిగణా ఇవ 2.17 అణీయసామణీయాంసం స్థవిష్ఠం చ స్థవీయసామ్ 2.

భూతేశ్వరునిలో గుణాలు, మణుల దండలో మణులు ఉన్నట్టు ఉంటాయి. ఆయన సూక్ష్మమైనవారిలో అత్యంత సూక్ష్ముడు, స్థూలమైనవారిలో అత్యంత స్థూలుడు.

యం వాక్యేష్వనువాక్యేషు నిషత్సూపనిషత్సు చ 2.

వాక్యాలలో, ఉపనిషత్తులలో, మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పబడే వాడే ఆయన.

పురాణపురుషః ప్రోక్తో బ్రహ్మా ప్రోక్తో ద్విజాతిషు 2.

పురాణాలలో ఆయనను ఆదిపురుషుడిగా, ద్విజులలో బ్రహ్మగా పిలుస్తారు.

యస్మింల్లోకాః స్ఫురన్తీమే జలేషు శకున్యో యథా 2.

ఈ లోకాలు ఆయనలోనే ప్రకాశిస్తూ ఉంటాయి, నీటిపై పక్షులు తేలినట్టు.

అర్చయన్తి చ యం దేవా యక్షరాక్షసపన్నగాః 2.

దేవతలు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాములు—all these worship him.

చన్ద్రాదిత్యౌ చ నయనే తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.

చంద్రుడు, సూర్యుడు ఆయన కన్నులు; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.

యస్యోచ్ఛ్వాసశ్చ పవనః తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.

ఆయన ఊపిరే గాలిగా మారింది; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.

కుక్షౌ సముద్రాశ్చత్వారస్తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.

ఆయన పొట్టలోనే నాలుగు సముద్రాలు ఉన్నాయి; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.

అనాదిరాదిర్విశ్వస్య తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.

ప్రపంచానికి ఆదిగా, ఆది లేనవాడిగా ఉన్నవాడే ఆయన; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.

ముఖాదగ్నిశ్చ సంజజ్ఞే తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.

ఆయన నోటిలోంచి అగ్ని పుట్టింది; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.

మూర్ద్ధభాగాద్దివం యస్య తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.

ఆయన తల భాగం నుంచే స్వర్గం ఏర్పడింది; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.

వంశానుచరితం యస్మాత్తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.

ఆయన నుంచే వంశ పరంపరలు కొనసాగుతున్నాయి; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.

ఇత్యుక్తోఽహం పురా రుద్రః శ్వేతద్వీపనివాసినమ్ 2.

అప్పుడు పూర్వం రుద్రుడు శ్వేతద్వీపంలో నివసిస్తున్న వాడిని ఇలా అడిగాడు.

అస్మాకం మధ్యతో రుద్ర ఉవాచ పరమేశ్వరమ్ 2.

మా మధ్యలో రుద్రుడు పరమేశ్వరునితో మాట్లాడాడు.

యథా పప్రచ్ఛ మాం వ్యాస స్తథాసౌ భగవాన్ భవః 2.

వ్యాసుడు నన్ను ఎలా అడిగాడో, అలా ఆ భగవంతుడు అయిన భవుడు కూడా అడిగాడు.

హరే కథయ దేవేశ ! దేవదేవః క ఈశ్వరః 2.

హరి! దేవతలలో అధిపతివైన దేవదేవుడు ఎవరు? ఎవరు ఈశ్వరుడు? చెప్పు.

కైర్ధర్మైః కైశ్చ నియమైః కయా వా ధర్మపూజయా 2.

ఏ ధర్మాలతో, ఏ నియమాలతో, ఏ విధమైన ధర్మపూజతో ఆయనను పూజించాలి?

కస్మాద్దేవాజ్జగజ్జాతం జగత్పాలయతే చ కః 2.

ఏ దేవుని నుండి ఈ జగత్తు పుట్టింది? ఎవరు ఈ లోకాన్ని పోషిస్తున్నారు?

సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వన్తరాణి చ 2.

సృష్టి, లయ, వంశ పరంపర, మన్వంతరాలు—

ఏతత్సర్వం హరే ! బ్రూహి యచ్చాన్యదపి కిఞ్చన 2.

హరి! ఇవన్నీ చెప్పు. ఇంకా ఏదైనా ఉన్నదైతే అది కూడా చెప్పు.