గరుడపురాణమ్

(అర్చనమ౦)విశ్వాయ విశ్వేశ్వరాయ విశ్వపతయే గోవిన్దాయ నమోనమః । (శయన౦)సర్వాయ సర్వేశ్వరాయ సర్వేతాయ సర్వసమ్భవాయ గోవిన్దాయ నమోనమః ॥ ౧,౧౩౧.

(పూజ మంత్రం:) విశ్వానికి, విశ్వేశ్వరుడికి, విశ్వపతికి, గోవిందుడికి పునఃపునః నమస్కారం. (శయన మంత్రం:) సర్వానికి, సర్వేశ్వరుడికి, సర్వేతకు, సర్వసంభవుడైన గోవిందుడికి పునఃపునః నమస్కారం.

స్థణ్డిలే పూజయేద్దేవం సచన్ద్రాం రోహిణీం తథా । శఙ్ఖే తోయం సమాదాయ సపుష్పఫలచన్దనమ్ ॥ ౧,౧౩౧.

ఒక పీఠంపై దేవుని, చంద్రుడిని, రోహిణిని కలిపి పూజించాలి. శంఖంలో నీరు, పువ్వులు, ఫలాలు, చందనం వేసి సమర్పించాలి.

జానుభ్యామవనీం గత్వా చన్ద్రాయార్ఘ్యం నివేదయేత్ । క్షీరోదార్ణవసంభూత ! అత్రినేత్రసముద్భవ ! ॥ ౧,౧౩౧.

మోకాల మీద భూమిని తాకుతూ, చంద్రునికి అర్ఘ్యం సమర్పిస్తూ ఇలా పలకాలి: 'క్షీరసాగరంలో పుట్టినవాడా! అత్రి కన్ను నుండి ఉద్భవించినవాడా!'

గృహాణార్ఘ్యం శశాఙ్కేశ (మం) రోహిణ్యా సహితో మమ । శ్రియై చ వసుదేవాయ నన్దాయ చ బలాయ చ ॥ ౧,౧౩౧.

'శశాంకేశ్వరా! రోహిణితో కలిసి నా నుండి ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించు. ఈ అర్ఘ్యం శ్రీదేవికి, వసుదేవునికి, నందునికి, బలరామునికి.'

యశోదాయై తతో దద్యాదర్ఘ్యం ఫలసమన్వితమ్ । అనన్తం (ఘం) వామనం శౌరిం వైకుష్ఠం పురుషోత్తమమ్ ॥ ౧,౧౩౧.

తర్వాత ఫలాలతో కూడిన అర్ఘ్యాన్ని యశోదకు, అనంతునికి, వామనునికి, శౌరికి, వైకుంఠునికి, పురుషోత్తమునికి సమర్పించాలి.

వాసుదేవం హృషీకేశం మాధవం మధుసూదనమ్ । వరాహం పుణ్డరీకాక్షం నృసింహం దైత్యసూదనమ్ ॥ ౧,౧౩౧.

వాసుదేవునికి, హృషీకేశునికి, మాధవునికి, మధుసూదనునికి, వరాహునికి, పుండరీకాక్షునికి, నృసింహునికి, దైత్యసూదనునికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

దామోదరం పద్మనాభం కేశవం గారుడధ్వజమ్ । గోవిన్దమచ్యుతం దేవమనన్తమ పరాజితమ్ ॥ ౧,౧౩౧.

దామోదరునికి, పద్మనాభునికి, కేశవునికి, గరుడధ్వజుడికి, గోవిందునికి, అచ్యుతునికి, ఆ దేవునికి, అనంతునికి, అపరాజితునికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

అధోక్షజం జగద్వీజం సర్గస్థిత్యన్తకారణమ్ । అనాదినిధనం విష్ణుం త్రిలోకేశం త్రివిక్రమమ్ ॥ ౧,౧౩౧.

అధోక్షజునికి, జగత్కారణమైన విత్తనానికి, సృష్టి-స్థితి-లయ కారణమైన విష్ణువుకు, ఆదియంత రహితునికి, మూడు లోకాలకు అధిపతైన త్రివిక్రమునికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

నారాయణం చతుర్బాహుం శఙ్ఖచక్రగదాధరమ్ । పీతమ్బరధరం దివ్యం వనమాలావిభూషితమ్ ॥ ౧,౧౩౧.

నారాయణునికి, నాలుగు చేతులతో, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించినవాడికి, పీతాంబరాన్ని ధరించినవాడికి, దివ్యమైన వనమాలతో అలంకరించబడినవాడికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

శ్రీవత్సాఙ్కం జగద్ధామ శ్రీపతిం శ్రీధరం హరిమ్ । యం దేవం దేవకీ దేవీ వసుదేవాదజీజనత్ ॥ ౧,౧౩౧.

శ్రీవత్సం ఉన్నవాడికి, జగత్తుకు ఆధారమైనవాడికి, లక్ష్మీపతికి, శ్రీధరునికి, హరిదేవునికి, దేవకీ దేవి వసుదేవుని నుండి జన్మించినవాడికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

భౌమస్య బ్రహ్మణో గుప్త్యై తస్మై బ్రహ్మాత్మనే నమః । నామాన్యేతాని సంకీర్త్య గత్యర్థం ప్రార్థయేత్పునః ॥ ౧,౧౩౧.

భూమికి, బ్రహ్మకు రక్షణకోసం, బ్రహ్మాత్ముడైన వాడికి నమస్కారం. ఈ పేర్లు జపించి, మళ్లీ మోక్షం కోసం ప్రార్థించాలి.

త్రాహి మాం దేవదేవేశ ! హరే ! సంసారసాగరాత్ । త్రాహి మాం సర్వపాపఘ్న ! దుఃఖశోకార్ణవాత్ప్రభో ! ॥ ౧,౧౩౧.

'దేవతల దేవా! హరిదేవా! నన్ను సంసారసాగరం నుండి రక్షించు. అన్ని పాపాలను నశింపజేసేవాడా! ప్రభూ! నన్ను దుఃఖం, శోక సముద్రం నుండి రక్షించు.'

దేవకీనన్దన ! శ్రీశ ! హరే ! సంసారసాగరాత్ । దుర్వృత్తాంస్త్రాయసే విష్ణో ! యే స్మరన్తి సకృత్సకృత్ ॥ ౧,౧౩౧.

'దేవకీనందనా! శ్రీపతీ! హరిదేవా! నన్ను సంసారసాగరం నుండి రక్షించు. విష్ణువా! నిన్ను ఒక్కసారి అయినా స్మరించినవారిని, దుష్టులను కూడా నీవు రక్షిస్తావు.'

సోఽహం దేవాతిదుర్వృత్తస్త్రాహి మాం శోకసాగరాత్ । పుష్కరాక్ష ! నిమగ్నోఽహం మహ్తయజ్ఞానసాగరే ॥ ౧,౧౩౧.

దేవతలకన్నా చెడ్డ ప్రవర్తన కలిగినవాడిని నేను. కమలనేత్రుడా! ఈ శోకసముద్రంలో మునిగిపోతున్నాను. నన్ను రక్షించు. మహాయజ్ఞానాల సముద్రంలో నేను మునిగిపోయాను.

త్రాహి మాం దేవదేవేశ ! త్వామృతేఽన్యో న రక్షితా । స్వజన్మ వాసుదేవాప గోబ్రాహ్మణహితాయ చ ॥ ౧,౧౩౧.

దేవతల దేవా! దేవేంద్రా! నన్ను రక్షించు. నిన్ను తప్ప మరొకరు రక్షించేవారు లేరు. వాసుదేవుని కుమారుడా! నా జన్మ గోమాతలు, బ్రాహ్మణుల మేలుకోసమే.

జగద్ధితాయ కృష్ణాయ గోవిన్దాయ నమోనమః । శాన్తిరస్తు శివం చాస్తు ధనవిఖ్యాతిరాజ్యభాక్ ॥ ౧,౧౩౧.

లోకమంతటికి మేలుకోసం కృష్ణుడికి, గోవిందుడికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తున్నాను. శాంతి కలగాలి, మంగళం కలగాలి, ధనం, కీర్తి, రాజ్యభాగ్యం లభించాలి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౩౨ బ్రహ్మోవాచ । నక్తాశీ త్వష్టమీం యావద్వర్షాన్తే చైవ ధేనుదః । పౌరన్దరపదం యాతి సద్గతివ్రతముచ్యతే ! ॥ ౧,౧౩౨.

బ్రహ్మ చెప్పాడు: అష్టమి రోజు ఉపవాసం ఉండి, సంవత్సరాంతంలో ఆవును దానం చేసే వాడు ఇంద్రుడి స్థాయిని పొందుతాడు. ఇది శుభదాయక వ్రతం అని అంటారు.

శుక్లాష్టభ్యాం పౌషమాసే మహారుద్రేతి సాధు వై । మత్ప్రీతయే కృతం దేవి శథసాహస్రికం ఫలమ్ ॥ ౧,౧౩౨.

పౌషమాసంలో శుక్లపక్ష అష్టమి రోజున ఇది మహారుద్ర వ్రతంగా పరిగణిస్తారు. దేవీ! నా సంతోషం కోసం చేసిన వ్రతానికి వెయ్యిరెట్లు ఫలం లభిస్తుంది.

అష్టమీ బుధవారేణ పక్షయోరుభయోర్యదా । భవిష్యతి తదా తస్యాం వ్రతమేతత్కథా పరా ॥ ౧,౧౩౨.

ఏ పక్షంలోనైనా అష్టమి బుధవారం వచ్చినప్పుడు, ఆ రోజున ఈ వ్రతాన్ని, దాని కథను పాటించాలి.

తస్యాం నియమకర్తారో న స్యుః ఖణ్డితసమ్పదః । తణ్డులస్యాష్టముష్టీనాం వర్జయిత్వాఙ్గులిద్వయమ్ ॥ ౧,౧౩౨.

ఆ రోజున నియమంగా ఉండేవారికి సంపద తక్కువవదు. రెండు వేళ్లంత భాగాన్ని మినహాయించి, ఎనిమిది ముట్టలు బియ్యం వాడాలి.

భక్తం సద్భక్తిశ్రద్ధాభ్యాం ముక్తికామీ హి మానవః । ఆమ్ర పత్రపుటే కృత్వా యో భుడ్క్తే కుశవోష్టితే ॥ ౧,౧౩౨.

మోక్షాన్ని కోరేవాడు నిజమైన భక్తితో, విశ్వాసంతో అన్నాన్ని మామిడి ఆకు మీద పెట్టి, కుశ త్రుణంతో తినాలి.

కలమ్బికామ్లికోపేతం కామ్యం తస్య ఫలం భవే (లభే) త్ । బుధం పఞ్చోపచారేణ పూజయిత్వా జలాశయే ॥ ౧,౧౩౨.

కలంబికా పులుపు కలిపి తింటే కోరిన ఫలం లభిస్తుంది. బుధుని ఐదు విధాలుగా పూజించి, నీటి దగ్గర ఆచరించాలి.

శక్తితో దక్షిణం దద్యాత్కర్కరీం తణ్డులాన్వితామ్ । బుం బుధాయేతి బీజం స్యాత్స్వాహాన్తః కమలాదికః ॥ ౧,౧౩౨.

తన శక్తికి తగినంతగా బియ్యం కలిపిన దోసకాయను దానం చేయాలి. బుధునికి 'బుం బుధాయ స్వాహా' అనే బీజాక్షరంతో, కమలం మొదలైన పుష్పాలు సమర్పించాలి.

బాణచాపధరంశ్యామం దలే చాఙ్గని మధ్యతః । బుధాష్టమీకథా పుణ్యా శ్రోతవ్యా కృతిభిర్ధ్రువమ్ ॥ ౧,౧౩౨.

బాణం, విల్లు పట్టిన నల్లని రూపంలో, ఆకు మధ్యలో, అవయవాల మధ్యలో ఉండాలి. బుధాష్టమి కథ పవిత్రమైనది, జ్ఞానులు తప్పక వినాలి.

పురే పాటలిపుత్రాఖ్యే వీరో నామ ద్విజోత్తమః । రమ్భా భార్యా తస్య చాసీత్కౌశికః పుత్ర ఉత్తమః ॥ ౧,౧౩౨.

పాటలీపుత్రం అనే నగరంలో వీరుడు అనే గొప్ప బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతని భార్య రంభ, కుమారుడు కౌశికుడు ఎంతో ప్రతిభావంతుడు.

దుహితా విజయానామ్నీ వ (ధ) నపాలో వృషోఽభవత్ । గృహీత్వా కౌశికస్తం చ గ్రీష్మే గఙ్గాం గతోఽరమత్ ॥ ౧,౧౩౨.

విజయ అనే కుమార్తె, వృష అనే గోపాలుడు ఉన్నారు. కౌశికుడు వృషను తీసుకుని, వేసవిలో గంగా నదికి వెళ్లి ఆనందంగా గడిపాడు.

గోపాలకైర్వృషశ్చౌరైః క్రీడాస్థోపహృతో బలాత్ । గఙ్గాతః స చ ఉత్థాయ వనం బభ్రామ దుః ఖితః ॥ ౧,౧౩౨.

గోపాలకులు, దొంగలు వృషను ఆటలో బలవంతంగా పట్టుకున్నారు. గంగానదిలో నుంచి లేచి, వృషుడు బాధతో అడవిలో తిరిగాడు.

జలార్థం విజయా చాగాద్భ్రా(న్మా) త్రా సార్ధం చ సాప్యగాత్ । పిపాసితో మృణాలార్థో ఆగతోఽథ సరోవరమ్ ॥ ౧,౧౩౨.

విజయ నీళ్ళ కోసం వెళ్లింది, ఆమె తమ్ముడు కూడా వెంట వెళ్లాడు. దాహంతో, తామర కండలు కోసం, సరస్సు దగ్గరకు వచ్చాడు.

దివ్యస్త్రీణాం చ పూజాదీన్దృష్ట్వా చాప్యథ విస్మితః । స తా గత్వా యయాచేఽన్నం సానుజోఽహం బుభుక్షితః ॥ ౧,౧౩౨.

దివ్య స్త్రీలు పూజలు చేస్తుండగా చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు. వాళ్ల దగ్గరకు వెళ్లి, 'నేను నా తమ్ముడితో కలిసి ఆకలితో ఉన్నాను, అన్నం ఇవ్వండి' అని అడిగాడు.