గరుడపురాణమ్

వ్రతీ ద్వాదశ సంభోజ్య దీపదః స్వర్గమాప్నుయాత్ ॥ ౧,౧౨౪.

పన్నెండు మంది వ్రతధారులకు భోజనం పెట్టి, దీపాలు ఇచ్చినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౫ పితామహ ఉవాచ । మాన్ధాతా చక్రవర్త్యాసీదుపోష్యైకాదశీం నృపః । ఏకాదశ్యాం న భుఞ్జీత పక్షయోరుభయారపి ॥ ౧,౧౨౫.

పితామహుడు ఇలా అన్నాడు: మాంధాత అనే చక్రవర్తి ఏకాదశి ఉపవాసం చేసేవాడు. ఏకాదశి రోజున, రెండు పక్షాల్లోనూ భోజనం చేయకూడదు.

దశమ్యేకాదశీమిశ్రా గాన్ధార్యా సముపోషితా । తస్యాః పుత్రశతం నష్టం తస్మాత్తాం పరివర్జయేత్ ॥ ౧,౧౨౫.

దశమి, ఏకాదశి కలిసిన రోజున గాంధారి ఉపవాసం చేసింది. ఆమెకు వంద మంది కుమారులు నశించిపోయారు. అందువల్ల ఆ రోజును తప్పుకోవాలి.

ద్వాదశ్యేకాదశీ యత్ర తత్ర సన్నిహితో హరిః । దశమ్యేకాదశీ యత్ర తత్ర సన్నిహితోఽసురః । బహువాక్యవిరోధేన సన్దేహో జాయతే యదా ॥ ౧,౧౨౫.

ద్వాదశి, ఏకాదశి కలిసిన చోట హరి ఉంటాడు. దశమి, ఏకాదశి కలిసిన చోట అసురుడు ఉంటాడు. అనేక వాదనల వల్ల సందేహం కలుగుతుంది.

ద్వాదశీ తు తదా గ్రాహ్యా త్రయోదశ్యాన్తు పారణమ్ । ఏకాదశీ కలాపిస్యాదుపోష్యా ద్వాదశీ తథా ॥ ౧,౧౨౫.

అప్పుడు ద్వాదశి రోజున ఉపవాస విరమణ చేయాలి. ఏకాదశి తగిన విధంగా ఉపవాసం చేసి, ద్వాదశి కూడా పాటించాలి.

ఏకాదశీ ద్వాదశీ చ విశేషేణ త్రయోదశీ । త్రిమిశ్రా సా తిథిర్గ్రాహ్యా సర్వపాపహరా శుభా ॥ ౧,౧౨౫.

ప్రత్యేకంగా పదకొండవ, పన్నెండవ, పదమూడు తిథులు కలిసినప్పుడు, ఆ మూడూ కలిసిన పవిత్రమైన తిథిని ఆచరించాలి. అది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.

ఏకాదశీముపోష్యైవద్వాదశీమ థవా ద్విజ ! । త్రిమిశ్రాం చైవ కుర్వీత న దశమ్యా యుతాం క్రచిత్ ॥ ౧,౧౨౫.

పదకొండవ తిథినాడు ఉపవాసం చేసి, పన్నెండవ తిథిని పాటించాలి. లేకపోతే, ఆ మూడు తిథులు కలిసినప్పుడు ఆచరించాలి. కానీ, పదవ తిథితో కలిసినప్పుడు ఎప్పుడూ చేయకూడదు.

రాత్రౌ జాగరణం కుర్వన్పురాణశ్రవణం నృపః । గదాధరం పూజయంశ్చ ఉపోష్యైకా దశీద్వయమ్ । రుక్మాఙ్గదో యయౌ మోక్షమన్యే చైకాదశీవ్రతమ్ ॥ ౧,౧౨౫.

రాత్రి జాగరణ చేసి, పురాణాలు వినడం, గదాధరుని పూజించడం, పదకొండవ తిథుల్లో ఉపవాసం చేయడం వల్ల, రుక్మాంగదుడు మోక్షాన్ని పొందాడు. అలాగే, మరికొందరు కూడా పదకొండవ వ్రతంతో మోక్షాన్ని పొందారు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౬ బ్రహ్మోవాచ । యేనార్చనేన వై లోకో జగామ పరమాం గతిమ్ । తమర్చనం ప్రవక్ష్యామి భుక్తిముక్తికరం పరమ్ ॥ ౧,౧౨౬.

బ్రహ్మ చెప్పారు: యే ఆరాధన వల్ల లోకానికి పరమగతి లభించిందో, ఆ భక్తిని నేను వివరంగా చెబుతాను. అది భోగం, మోక్షం రెండూ ఇస్తుంది.

సామాన్యమణ్డలం న్యస్య ధాతారం ద్వారదేశతః । విధాతారం తథా గఙ్గాం యమునాం చ మహానదీమ్ ॥ ౧,౧౨౬.

సామాన్య మండలాన్ని ఏర్పాటు చేసి, ద్వారం వద్ద సృష్టికర్తను, విధాతను, అలాగే గంగా, యమునా, ఇతర మహానదులను స్థాపించాలి.

ద్వారశ్రియం చ దణ్డం చ ప్రచణ్డం వాస్తుపూరుషమ్ । మధ్యే చాధారశక్తిం చ కూర్మం చానన్తమర్చయేత్ ॥ ౧,౧౨౬.

ద్వారం వద్ద లక్ష్మిని, దండాన్ని, భయంకరమైన వాస్తుపురుషుని పూజించాలి. మధ్యలో ఆధారశక్తిని, కూర్మాన్ని, అనంతుడిని పూజించాలి.

భూమిం ధర్మం తథా జ్ఞానం వైరగ్యైశ్వర్యమేవ చ । అధర్మాదీంశ్చ చతురః కన్దం నాలం చ పఙ్కజమ్ ॥ ౧,౧౨౬.

భూమిని, ధర్మాన్ని, జ్ఞానాన్ని, వైరాగ్యాన్ని, ఐశ్వర్యాన్ని, అలాగే అధర్మాది నాలుగు మూలాలను, కందాన్ని, తామరను పూజించాలి.

కర్ణికాం కేసరం సత్త్వం రాజసం తామసం గుణమ్ । సుర్యాదిమణ్డలాన్యేవ విమలాద్యాశ్చ శక్తయః ॥ ౧,౧౨౬.

తామర గుండ్రాన్ని, కేశరాన్ని, సత్త్వ, రాజస, తామస గుణాలను, సూర్యాది మండలాలను, నిర్మలాది శక్తులను పూజించాలి.

దుర్గాం గణం సరస్వతీం క్షేత్రపాలం చ కోణకే । ఆసనం మూర్తిమభ్యర్చ్య వాసుదేవం బలం స్మరన్ ॥ ౧,౧౨౬.

దుర్గాదేవిని, గణాలను, సరస్వతిని, మూలల్లో క్షేత్రపాలకుడిని, ఆసనాన్ని, మూర్తిని పూజించి, వాసుదేవుని బలాన్ని స్మరించాలి.

అనిరుద్ధం మహాత్మానం నారాయణమథార్చయేత్ । హృదయాదీని చాఙ్గాని శఙ్ఖాదీన్యాయుధాని చ ॥ ౧,౧౨౬.

అనిరుద్ధుడిని, మహాత్ముడైన నారాయణుడిని, హృదయాది అవయవాలను, శంఖాది ఆయుధాలను పూజించాలి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౭ బ్రహ్మోవాచ । మాఘమాసే శుక్లపక్షే సూర్యర్క్షేణ యుతా పురా । ఏకాదశీ తథా చైకా భీమేన సముపోషితా ॥ ౧,౧౨౭.

బ్రహ్మ చెప్పారు: మాఘమాసంలో, శుక్లపక్షంలో, సూర్యుని నక్షత్రంతో కూడినప్పుడు, భీముడు ఒకసారి పదకొండవ ఉపవాసాన్ని ఆచరించాడు.

ఆశ్చర్య తు వ్రతం కృత్వా పితౄణామనృణోఽభవత్ । భీమద్వాదశీ విఖ్యాతా ప్రాణినాం పుణ్యవర్ధినీ ॥ ౧,౧౨౭.

ఆ అద్భుత వ్రతాన్ని చేసి, భీముడు తన పితృదేవతలకు ఋణం లేకుండా పోయాడు. భీమ ద్వాదశి పేరుతో ప్రసిద్ధమైన ఈ వ్రతం అన్ని ప్రాణులకు పుణ్యాన్ని పెంచుతుంది.

నక్షత్రేణ వినాప్యేషా బ్రహ్మహత్యాది నాశయేత్ । వినిహన్తి మహాపాపం కునృపో విషయం యథా ॥ ౧,౧౨౭.

నక్షత్రం లేకపోయినా, ఇది బ్రహ్మహత్య వంటి మహాపాపాలను నాశనం చేస్తుంది. చెడ్డ రాజు తన రాజ్యాన్ని ఎలా నాశనం చేస్తాడో, అలా ఇది మహాపాపాలను తొలగిస్తుంది.

కుపుత్త్రస్తు కులం యద్వత్కుభార్యా చ పతిం యథా । అధర్మం చ యథా ధర్మః కుమన్త్రీ చ యథా నృపమ్ ॥ ౧,౧౨౭.

చెడు కొడుకు కుటుంబాన్ని ఎలా నాశనం చేస్తాడో, చెడు భార్య భర్తను ఎలా నాశనం చేస్తుందో, అధర్మం ధర్మాన్ని ఎలా నాశనం చేస్తుందో, చెడు మంత్రి రాజును ఎలా నాశనం చేస్తాడో అలా.

అజ్ఞానేన యథా జ్ఞానం శౌచమాశౌచకం యథా । అశ్రద్ధయా యథా శ్రద్ధా సత్యఞ్చైవానృతైర్యథా ॥ ౧,౧౨౭.

అజ్ఞానం జ్ఞానాన్ని ఎలా నాశనం చేస్తుందో, అపవిత్రత పవిత్రతను ఎలా పోగొడుతుందో, విశ్వాసం లేకపోవడం విశ్వాసాన్ని ఎలా పోగొడుతుందో, అబద్ధం సత్యాన్ని ఎలా పోగొడుతుందో అలా.

హిమం యథోష్ణమాహన్యాదనర్థం చార్థసంచయః । యథా ప్రకీర్తనాద్దానం తపో వై విస్మయాద్యథా ॥ ౧,౧౨౭.

చలిని వేడి ఎలా పోగొడుతుందో, దౌర్భాగ్యాన్ని ధనం ఎలా పోగొడుతుందో, దానం గొప్పగా చెప్పుకోవడం దాన ఫలితాన్ని ఎలా పోగొడుతుందో, తపస్సు ఆశ్చర్యంతో ఎలా పోగొడుతుందో అలా.

అశిక్షయా యథా పుత్రో గావో దూరగతైర్యథా । క్రోధేన చ యథా శాన్తిర్యథా విత్తమవర్ద్ధనాత్ ॥ ౧,౧౨౭.

పిల్లవాడు విద్య లేక నాశనం అవుతాడు, ఆవులు దూరంగా ఉంటే నాశనం అవుతాయి, శాంతి కోపంతో పోతుంది, ధనం పెంచుకోకపోతే పోతుంది.

జ్ఞానేనైవ యథా విద్యా నిష్కామేన యథా ఫలమ్ । తథైవ పాపనాశాయ ప్రోక్తేయం ద్వాదశీ శుభా ॥ ౧,౧౨౭.

జ్ఞానంతో విద్య లభించుతుంది, ఫలితం కోరిక లేకపోతే లభిస్తుంది. అలాగే, పాపాలను నాశనం చేయడానికి ఈ పవిత్ర ద్వాదశి చెప్పబడింది.

బ్రహ్మహత్యా సురాపానం స్తేయం గుర్వఙ్గనాగమః । యుగపత్తుప్రజాతాని(?) న నిహన్తి త్రిపుష్కరమ్ ॥ ౧,౧౨౭.

బ్రాహ్మణ హత్య, మద్యం సేవించడం, దొంగతనం, గురువు భార్యను ఆశించడం — ఇవన్నీ ఒకేసారి వచ్చినా, మూడు పుష్కరాలు ఆచరించినా ఈ పాపాలు పోవు.

న చాపి నైమిషం క్షేత్రం కురుక్షేత్రం ప్రభాసకమ్ । కాలిన్దీ యమునా గఙ్గా న చైవ న సరస్వతీ ॥ ౧,౧౨౭.

నైమిశక్షేత్రం, కురుక్షేత్రం, ప్రభాసం, కాలిందీ, యమునా, గంగా, సరస్వతి — ఇవి కూడా ఆ పాపాలను తొలగించవు.

న చైవ సర్వతీర్థాని ఏకాదశ్యాః సమాని హి । న దానం న జపో హోమో న చాన్యత్సుకృతం క్వచిత్ ॥ ౧,౧౨౭.

ప్రపంచంలోని అన్ని తీర్థాలు కూడ ekādaśīకి సమానం కావు; దానం, జపం, హోమం, లేదా మరే మంచి పనైనా ekādaśīకి సమానంగా ఉండదు.

ఏకతః పృథివీదానమేకతో హరివాసరః । తతోఽప్యేకా మహాపుణ్యా ఇయమేకాదశీ వరా ॥ ౧,౧౨౭.

ఒకవైపు భూమిని దానం చేయడం, మరోవైపు హరి వాసరాన్ని ఆచరించడం ఉన్నా, వాటికన్నా గొప్పది ఈ పవిత్రమైన ekādaśī.

అస్మిన్వరాహపురుషం కృత్వా దేవం తు హాటకమ్ । ఘటోపరి నవే పాత్రే కృత్వా వై తామ్రభాజనే ॥ ౧,౧౨౭.

ఈ రోజు, బంగారం తో వరాహ స్వరూపాన్ని తయారు చేసి, కొత్త పాత్ర మీద లేదా రాగి పాత్రలో పెట్టాలి.

సర్వబీజభృతే విప్రాః సితవస్త్రావగుణ్ఠితే । సహిరణ్యప్రదీపాద్యైః కృత్వా పూజాం ప్రయత్ననః ॥ ౧,౧౨౭.

అన్ని రకాల విత్తనాలతో, తెల్ల వస్త్రంతో కప్పి, బంగారు దీపాలు మొదలైనవి ఉంచి, శ్రద్ధతో పూజ చేయాలి.