గరుడపురాణమ్

కామయుక్తో హరః పూజ్యో ద్వాదశ్యామి కేశవః । ఉపోషితైః పూజితః సన్నరకాత్తరయత్తథా ॥ ౧,౧౨౪.

హరుడిని కోరికతో ద్వాదశి నాడు పూజించాలి. అలాగే కేశవుని కూడా. ఉపవాసం చేసినవారు పూజిస్తే, వారు నరకం నుండి విముక్తి పొందుతారు.

నిషాదశ్చర్బుదే రాజా పాపీ సున్దరసేనకః । స కుక్రురైః సమాయుక్తో మృగాన్హన్తుం వనం గతః ॥ ౧,౧౨౪.

అర్బుద ప్రాంతంలో నిషాద కులానికి చెందిన పాపిష్టుడు సుందరసేనుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. అతడు దుష్టులతో కలిసి అడవికి వెళ్ళి జంతువులను వేటాడేవాడు.

మృగాది కమసంప్రాప్య క్షుత్పిపాసార్దితో గిరౌ । రాత్రౌ తడాగతీరేషు నికుఞ్జే జాగ్రదాస్థితః ॥ ౧,౧౨౪.

అక్కడ జంతువులను పట్టుకుని, ఆకలి దప్పులతో బాధపడుతూ, కొండపై రాత్రి ఒక చెరువు దగ్గర కుఞ్జంలో మెలకువగా గడిపాడు.

తత్రాస్తి లిఙ్గం స్వం రక్షఞ్ఛరీరం చాక్షిపత్తతః । పర్ణాని చాపతన్మూర్ధ్ని లిఙ్గస్యైవ న జానతః ॥ ౧,౧౨౪.

ఆ చోట ఒక లింగం ఉండేది. తన శరీరాన్ని కాపాడుకుంటూ, తెలియకుండానే ఆ లింగంపై ఆకులు పడేలా వదిలాడు.

తేన ధూలినిరోధాయ క్షిప్తం నీరం చ లిఙ్గకే । శరః ప్రమాదేనైకస్తు ప్రచ్యుతః కరపల్లవాత్ ॥ ౧,౧౨౪.

ధూళిని తొలగించేందుకు లింగంపై నీళ్లు పోశాడు. అప్రమత్తంగా ఉండక, ఒక్క బాణం అతని చేతిలోంచి జారిపోయింది.

జానుభ్యామవనీం గత్వా లిఙ్గం స్ప్టష్ట్వా గృహీతవాన్ । ఏవం స్నానం స్పర్శనం చ పూజనం జాగరోఽభవత్ ॥ ౧,౧౨౪.

మోకాళ్లపై నేలపైకి వచ్చి, లింగాన్ని తాకి పట్టుకున్నాడు. ఇలా స్నానం, స్పర్శ, పూజ, జాగరణ అన్నీ జరిగిపోయాయి.

ప్రాతర్గృహాగతో భార్యాదత్తాన్నం భుక్తవాన్స చ । కాలే మృతో యమభటైః పాశైర్బద్ధ్వా తు నీయతే ॥ ౧,౧౨౪.

ఉదయాన్నే ఇంటికి వచ్చి, భార్య ఇచ్చిన అన్నం తిన్నాడు. కాలక్రమంలో చనిపోయి, యమదూతలు పాశాలతో కట్టి తీసుకెళ్ళారు.

తదా మమ గణైర్యుద్ధే జిత్వా ముక్తీకృతః స చ । కుక్కురేణ సహైవాభూద్గణో మత్పార్శ్వగోఽమలః ॥ ౧,౧౨౪.

అప్పుడు నా సేవకులు యుద్ధంలో అతన్ని ఓడించి, విడిపించారు. ఆ సేవకుడు, కుక్కతో కలిసి, పాపరహితుడిగా నా పక్కనే ఉండిపోయాడు.

ఏవమజ్ఞానతః పుణ్యఞ్జ్ఞానాత్పుణ్యమథాక్షయమ్ । త్రయోదశ్యాం శివం పూజ్య కుర్యాత్త నియమం వ్రతీ ॥ ౧,౧౨౪.

అవిధ్య వల్ల పుణ్యం కలుగుతుంది, జ్ఞానంతో మాత్రం అది క్షయించదు. trayodaśi రోజున, నియమంగా ఉపవాసం పాటించే వారు శివుని పూజించాలి.

ప్రాతర్దేవ ! చతుర్దశ్యాం జాగరిష్యామ్యహం నిశి । పూజాం దానం తపో హోమం కరిష్యామ్యాత్మశక్తితః ॥ ౧,౧౨౪.

ప్రభూ! nāḷuguదవ రోజున ఉదయాన్నే, రాత్రి అంతా జాగరణ చేసి, నా శక్తికి తగినంత పూజ, దానం, తపస్సు, హోమం చేస్తాను.

చతుర్దశ్యాం నిరాహారో భూత్వా శమ్భో పరేఽహని । భోక్ష్యేఽహం భుక్తిముక్త్యర్థం శరణం మే భవేశ్వర ॥ ౧,౧౨౪.

నాలుగోదినం ఉపవాసంగా ఉండి, శంభూ! తరువాతి రోజు భోజనం చేస్తాను. భోగం, మోక్షం కోసం, భవేశ్వరా! నీవే నాకు శరణు.

పఞ్చగవ్యామృతైః స్నాప్య తత్కాలే గురుం శ్రితః । ఓం నమో నమః శివాయ గన్ధాద్యః పూజయేద్ధరమ్ ॥ ౧,౧౨౪.

ఆ సమయానికి గురువుని పంచగవ్యామృతాలతో స్నానం చేయించి, 'ఓం నమః శివాయ' అని పాడుతూ, గంధాది పదార్థాలతో ధర్మాన్ని పూజించాలి.

తిలతణ్డులవ్రీహీంశ్చ జుహుయాత్సఘృతం చరుమ్ । హుత్వా పూర్ణాహుతిం దత్త్వా శృణుయాద్గీతసత్కథామ్ ॥ ౧,౧౨౪.

నువ్వులు, బియ్యం, వరిళ్లు నెయ్యితో కలిపి హోమం చేయాలి. పూర్తిగా హవనం చేసి, పాటలు, సద్గాథలు వినాలి.

అర్ధరాత్రే త్రియామే చ చతుర్థే చ పునయర్జత్ । మూలమన్త్రం తథా జప్త్వా ప్రభాతే తు క్షమాపయేత్ ॥ ౧,౧౨౪.

అర్ధరాత్రి, మూడవ యామంలో, నాలుగవ యామంలో మంత్రాన్ని జపించాలి. ఉదయాన్నే క్షమాపణ కోరాలి.

అవిఘ్నేన వ్రతం దేవ ! త్వత్ప్రసదాన్మయార్చితమ్ । క్షమస్వ జగతాం నాథ ! త్రైలోక్యాధిపతే హర ! ॥ ౧,౧౨౪.

దేవా! నీ కృప వల్ల నా వ్రతం నిరవధిగా పూర్తయింది. జగత్తునాధా! మూడు లోకాలకు అధిపతీ! హరా! నన్ను క్షమించు.

యన్మయాద్య కృతం పుణ్యం యద్రుద్రస్య నివేదితమ్ । త్వత్ప్రసాదాన్మయా దేవ ! వ్రతమద్య సమాపితమ్ ॥ ౧,౧౨౪.

ఈ రోజు నేను చేసిన పుణ్యం, రుద్రునికి సమర్పించినది, ఇవన్నీ నీ కృప వల్ల, దేవా! ఈ రోజు వ్రతాన్ని పూర్తిచేశాను.

ప్రసన్నో భవ మే శ్రీమన్ గృహం ప్రతి చ గమ్యతామ్ । త్వదాలోకనమాత్రేణ పవిత్రోఽస్మి న సంశయః ॥ ౧,౧౨౪.

శ్రీమంతుడా! నాపై అనుగ్రహం చూపి, నీ గృహానికి వెళ్ళు. నిన్ను ఒక్కసారి చూసినద్వారా నేను పవిత్రుడనయ్యాను — ఈ విషయంలో సందేహమే లేదు.

భోజయేద్ధ్యాననిష్ఠాంశ్చ వస్త్రచ్ఛత్రాదికం దదేత్ । దేవాదిదేవ భూతేశ లోకానుగ్రహకారక ॥ ౧,౧౨౪.

ధ్యానం చేసే వారికి భోజనం పెట్టి, వస్త్రాలు, గొడుగులు వంటి వాటిని ఇవ్వాలి. భూతేశ్వరా! దేవాదిదేవా! లోకాలపై దయ చూపేవాడా!

యన్మయా శ్రద్ధయా దత్తం ప్రీయతాం తేన మే ప్రభుః । ఇతి క్షమాప్య చ వ్రతీ కుర్యాద్వాదశవార్షికమ్ ॥ ౧,౧౨౪.

నేను భక్తితో ఇచ్చిన దానాన్ని ప్రభువు సంతోషంగా స్వీకరించాలి. ఇలా క్షమాపణ చెప్పి, వ్రతధారి పన్నెండు సంవత్సరాలు ఈ వ్రతాన్ని చేయాలి.

కీర్తిశ్రీపుత్రరాజ్యాది ప్రాప్య శైవం పురం వ్రజేత్ । ద్వాదశేష్వపి మాసేషు ప్రకుర్యాదిహ జాగరమ్ ॥ ౧,౧౨౪.

కీర్తి, ఐశ్వర్యం, సంతానం, రాజ్యం లభించి, శైవపురాన్ని పొందుతాడు. పన్నెండు నెలల్లోనూ ఇక్కడ జాగరణ చేయాలి.

వ్రతీ ద్వాదశ సంభోజ్య దీపదః స్వర్గమాప్నుయాత్ ॥ ౧,౧౨౪.

పన్నెండు మంది వ్రతధారులకు భోజనం పెట్టి, దీపాలు ఇచ్చినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౫ పితామహ ఉవాచ । మాన్ధాతా చక్రవర్త్యాసీదుపోష్యైకాదశీం నృపః । ఏకాదశ్యాం న భుఞ్జీత పక్షయోరుభయారపి ॥ ౧,౧౨౫.

పితామహుడు ఇలా అన్నాడు: మాంధాత అనే చక్రవర్తి ఏకాదశి ఉపవాసం చేసేవాడు. ఏకాదశి రోజున, రెండు పక్షాల్లోనూ భోజనం చేయకూడదు.

దశమ్యేకాదశీమిశ్రా గాన్ధార్యా సముపోషితా । తస్యాః పుత్రశతం నష్టం తస్మాత్తాం పరివర్జయేత్ ॥ ౧,౧౨౫.

దశమి, ఏకాదశి కలిసిన రోజున గాంధారి ఉపవాసం చేసింది. ఆమెకు వంద మంది కుమారులు నశించిపోయారు. అందువల్ల ఆ రోజును తప్పుకోవాలి.

ద్వాదశ్యేకాదశీ యత్ర తత్ర సన్నిహితో హరిః । దశమ్యేకాదశీ యత్ర తత్ర సన్నిహితోఽసురః । బహువాక్యవిరోధేన సన్దేహో జాయతే యదా ॥ ౧,౧౨౫.

ద్వాదశి, ఏకాదశి కలిసిన చోట హరి ఉంటాడు. దశమి, ఏకాదశి కలిసిన చోట అసురుడు ఉంటాడు. అనేక వాదనల వల్ల సందేహం కలుగుతుంది.

ద్వాదశీ తు తదా గ్రాహ్యా త్రయోదశ్యాన్తు పారణమ్ । ఏకాదశీ కలాపిస్యాదుపోష్యా ద్వాదశీ తథా ॥ ౧,౧౨౫.

అప్పుడు ద్వాదశి రోజున ఉపవాస విరమణ చేయాలి. ఏకాదశి తగిన విధంగా ఉపవాసం చేసి, ద్వాదశి కూడా పాటించాలి.

ఏకాదశీ ద్వాదశీ చ విశేషేణ త్రయోదశీ । త్రిమిశ్రా సా తిథిర్గ్రాహ్యా సర్వపాపహరా శుభా ॥ ౧,౧౨౫.

ప్రత్యేకంగా పదకొండవ, పన్నెండవ, పదమూడు తిథులు కలిసినప్పుడు, ఆ మూడూ కలిసిన పవిత్రమైన తిథిని ఆచరించాలి. అది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.

ఏకాదశీముపోష్యైవద్వాదశీమ థవా ద్విజ ! । త్రిమిశ్రాం చైవ కుర్వీత న దశమ్యా యుతాం క్రచిత్ ॥ ౧,౧౨౫.

పదకొండవ తిథినాడు ఉపవాసం చేసి, పన్నెండవ తిథిని పాటించాలి. లేకపోతే, ఆ మూడు తిథులు కలిసినప్పుడు ఆచరించాలి. కానీ, పదవ తిథితో కలిసినప్పుడు ఎప్పుడూ చేయకూడదు.

రాత్రౌ జాగరణం కుర్వన్పురాణశ్రవణం నృపః । గదాధరం పూజయంశ్చ ఉపోష్యైకా దశీద్వయమ్ । రుక్మాఙ్గదో యయౌ మోక్షమన్యే చైకాదశీవ్రతమ్ ॥ ౧,౧౨౫.

రాత్రి జాగరణ చేసి, పురాణాలు వినడం, గదాధరుని పూజించడం, పదకొండవ తిథుల్లో ఉపవాసం చేయడం వల్ల, రుక్మాంగదుడు మోక్షాన్ని పొందాడు. అలాగే, మరికొందరు కూడా పదకొండవ వ్రతంతో మోక్షాన్ని పొందారు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౬ బ్రహ్మోవాచ । యేనార్చనేన వై లోకో జగామ పరమాం గతిమ్ । తమర్చనం ప్రవక్ష్యామి భుక్తిముక్తికరం పరమ్ ॥ ౧,౧౨౬.

బ్రహ్మ చెప్పారు: యే ఆరాధన వల్ల లోకానికి పరమగతి లభించిందో, ఆ భక్తిని నేను వివరంగా చెబుతాను. అది భోగం, మోక్షం రెండూ ఇస్తుంది.