గరుడపురాణమ్

ప్రథమేఽహ్ని హరేః పాదౌ యజేత్పద్మైర్ద్వితీయక । బిల్వపత్రైర్జానుదేశం నాభిం గన్ధేన చాపరే ॥ ౧,౧౨౩.

మొదటి రోజున హరివారి పాదాలను కమలాలతో పూజించాలి. రెండవ రోజున మోకాళ్లను బిల్వదలతో, మూడవ రోజున నాభిని సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూజించాలి.

స్కన్ధా బిల్వజవాభిశ్చ పఞ్చమేఽహ్ని శిరోఽర్చయేత్ । మాలత్యా భూమిశాయీ స్యాద్గోమయం ప్రాశయేత్క్రమాత్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఐదవ రోజున భుజాలను బిల్వపువ్వులతో, జావా పువ్వులతో, తలను కూడా పూజించాలి. మల్లెపువ్వులతో భూమిపై శయనింపజేయాలి. ఆ తరువాత గోమయాన్ని క్రమంగా సేవించాలి.

గోమూత్రం చ దధి క్షీరం పఞ్చమే పఞ్చగవ్యకమ్ । నక్తం కుర్యాత్పఞ్చదశ్యాం వ్రతీ స్యాద్భుక్తిముక్తిభాక్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఐదవ రోజున గోమూత్రం, పెరుగు, పాలతో కూడిన పంచగవ్యాన్ని సేవించాలి. పదిహేనవ రాత్రి ఉపవాసం చేయాలి. ఇలా వ్రతం ఆచరించినవారు భోగమూ, మోక్షమూ పొందుతారు.

ఏకాదశీవ్రతం నిత్యం తత్కుర్యాత్పక్షయోర్ద్వయోః । అఘౌఘనరకం హన్యాత్సర్వదం విష్ణులోకదమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

ప్రతి పక్షంలోనూ ఎకాదశి వ్రతాన్ని నిత్యం ఆచరించాలి. ఇది అన్ని పాపాలను, నరకాన్ని తొలగించి, ఎప్పుడూ విష్ణు లోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

ఏకాదశీ ద్వాదశీ చ నిశాన్తే చ త్రయోదశీ । నిత్యమేకాదశీ యత్ర తత్ర సన్నిహితో హరిః ॥ ౧,౧౨౩.

ఎక్కడ ఎకాదశి, ద్వాదశి, త్రయోదశి రాత్రి చివర కలిసివుంటాయో, అక్కడ హరివారు ఎప్పుడూ ఉంటారు.

దశమ్యేకాదశీ యత్ర తత్రస్థాశ్చాసురాదయః । ద్వాదశ్యాం పారణ కుర్యాత్సూతకే మృతకే చరేత్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఎక్కడ దశమి, ఎకాదశి కలిసివుంటాయో, అక్కడ అసురాదులు కూడా ఉంటారు. ద్వాదశి రోజున ఉపవాసాన్ని విరమించాలి. అపవిత్రత లేదా మరణ సమయంలో కూడా నియమాలు పాటించాలి.

చతుర్దశీం ప్రతిపదం పూర్వమిశ్రాముపావసేత్ । పౌర్ణమాస్యామమావాస్యాం ప్రతిపన్మిశ్రితాం మునే ॥ ౧,౧౨౩.

చతుర్దశి, ప్రతిపదలు పూర్వదినంతో కలిసివుంటే ఉపవాసం చేయాలి. పౌర్ణమి, అమావాస్య, ప్రతిపద కలిసినప్పుడు కూడా ఉపవాసం చేయాలి, మునివరా.

ద్వితీయాం తృతీయామిశ్రాం తృతీయాఞ్చాప్యుపావసేత్ । చతుర్థ్యా సఙ్గతాం నిత్యం చతుర్థీఞ్చానయా యుతామ్ । పఞ్చమీం షష్ఠ్యసంయుక్తాం షష్ఠ్యా యుక్తాఞ్చ సప్తమీమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

ద్వితీయ, తృతీయ తిథులు కలిసినప్పుడు, తృతీయ నాల్గవ తిథితో కలిసినప్పుడు, అలాగే చతుర్థి కూడా కలిసినప్పుడు, పంచమి షష్ఠితో, షష్ఠి సప్తమితో కలిసినప్పుడు ఉపవాసం చేయాలి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౪ బ్రహ్మోవాచ । శివరాత్రివ్రతం వక్ష్యే కథాం వై సర్వకామదామ్ । యథా చ గౌరీ భూతేశం పృచ్ఛతి స్మ పరం వ్రతమ్ ॥ ౧,౧౨౪.

బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు: శివరాత్రి వ్రతాన్ని, అన్ని కోరికలు తీరే కథను, అలాగే గౌరీ భూతేశుని అడిగిన పరమ వ్రతాన్ని నేను వివరంగా చెబుతాను.

ఈశ్వరౌవాచ । మాఘఫాల్గునయోర్మధ్యే కృష్ణా యా తు చతుర్దశీ । తస్యాం జాగరణాద్రుద్రః పూజితో భుక్తిముక్తిదః ॥ ౧,౧౨౪.

ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: మాఘ, ఫాల్గుణ మాసాల మధ్య కృష్ణ పక్షంలో వచ్చే చతుర్దశి నాడు రాత్రంతా జాగరణ చేసి, రుద్రుని పూజిస్తే భోగమూ, మోక్షమూ లభిస్తాయి.

కామయుక్తో హరః పూజ్యో ద్వాదశ్యామి కేశవః । ఉపోషితైః పూజితః సన్నరకాత్తరయత్తథా ॥ ౧,౧౨౪.

హరుడిని కోరికతో ద్వాదశి నాడు పూజించాలి. అలాగే కేశవుని కూడా. ఉపవాసం చేసినవారు పూజిస్తే, వారు నరకం నుండి విముక్తి పొందుతారు.

నిషాదశ్చర్బుదే రాజా పాపీ సున్దరసేనకః । స కుక్రురైః సమాయుక్తో మృగాన్హన్తుం వనం గతః ॥ ౧,౧౨౪.

అర్బుద ప్రాంతంలో నిషాద కులానికి చెందిన పాపిష్టుడు సుందరసేనుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. అతడు దుష్టులతో కలిసి అడవికి వెళ్ళి జంతువులను వేటాడేవాడు.

మృగాది కమసంప్రాప్య క్షుత్పిపాసార్దితో గిరౌ । రాత్రౌ తడాగతీరేషు నికుఞ్జే జాగ్రదాస్థితః ॥ ౧,౧౨౪.

అక్కడ జంతువులను పట్టుకుని, ఆకలి దప్పులతో బాధపడుతూ, కొండపై రాత్రి ఒక చెరువు దగ్గర కుఞ్జంలో మెలకువగా గడిపాడు.

తత్రాస్తి లిఙ్గం స్వం రక్షఞ్ఛరీరం చాక్షిపత్తతః । పర్ణాని చాపతన్మూర్ధ్ని లిఙ్గస్యైవ న జానతః ॥ ౧,౧౨౪.

ఆ చోట ఒక లింగం ఉండేది. తన శరీరాన్ని కాపాడుకుంటూ, తెలియకుండానే ఆ లింగంపై ఆకులు పడేలా వదిలాడు.

తేన ధూలినిరోధాయ క్షిప్తం నీరం చ లిఙ్గకే । శరః ప్రమాదేనైకస్తు ప్రచ్యుతః కరపల్లవాత్ ॥ ౧,౧౨౪.

ధూళిని తొలగించేందుకు లింగంపై నీళ్లు పోశాడు. అప్రమత్తంగా ఉండక, ఒక్క బాణం అతని చేతిలోంచి జారిపోయింది.

జానుభ్యామవనీం గత్వా లిఙ్గం స్ప్టష్ట్వా గృహీతవాన్ । ఏవం స్నానం స్పర్శనం చ పూజనం జాగరోఽభవత్ ॥ ౧,౧౨౪.

మోకాళ్లపై నేలపైకి వచ్చి, లింగాన్ని తాకి పట్టుకున్నాడు. ఇలా స్నానం, స్పర్శ, పూజ, జాగరణ అన్నీ జరిగిపోయాయి.

ప్రాతర్గృహాగతో భార్యాదత్తాన్నం భుక్తవాన్స చ । కాలే మృతో యమభటైః పాశైర్బద్ధ్వా తు నీయతే ॥ ౧,౧౨౪.

ఉదయాన్నే ఇంటికి వచ్చి, భార్య ఇచ్చిన అన్నం తిన్నాడు. కాలక్రమంలో చనిపోయి, యమదూతలు పాశాలతో కట్టి తీసుకెళ్ళారు.

తదా మమ గణైర్యుద్ధే జిత్వా ముక్తీకృతః స చ । కుక్కురేణ సహైవాభూద్గణో మత్పార్శ్వగోఽమలః ॥ ౧,౧౨౪.

అప్పుడు నా సేవకులు యుద్ధంలో అతన్ని ఓడించి, విడిపించారు. ఆ సేవకుడు, కుక్కతో కలిసి, పాపరహితుడిగా నా పక్కనే ఉండిపోయాడు.

ఏవమజ్ఞానతః పుణ్యఞ్జ్ఞానాత్పుణ్యమథాక్షయమ్ । త్రయోదశ్యాం శివం పూజ్య కుర్యాత్త నియమం వ్రతీ ॥ ౧,౧౨౪.

అవిధ్య వల్ల పుణ్యం కలుగుతుంది, జ్ఞానంతో మాత్రం అది క్షయించదు. trayodaśi రోజున, నియమంగా ఉపవాసం పాటించే వారు శివుని పూజించాలి.

ప్రాతర్దేవ ! చతుర్దశ్యాం జాగరిష్యామ్యహం నిశి । పూజాం దానం తపో హోమం కరిష్యామ్యాత్మశక్తితః ॥ ౧,౧౨౪.

ప్రభూ! nāḷuguదవ రోజున ఉదయాన్నే, రాత్రి అంతా జాగరణ చేసి, నా శక్తికి తగినంత పూజ, దానం, తపస్సు, హోమం చేస్తాను.

చతుర్దశ్యాం నిరాహారో భూత్వా శమ్భో పరేఽహని । భోక్ష్యేఽహం భుక్తిముక్త్యర్థం శరణం మే భవేశ్వర ॥ ౧,౧౨౪.

నాలుగోదినం ఉపవాసంగా ఉండి, శంభూ! తరువాతి రోజు భోజనం చేస్తాను. భోగం, మోక్షం కోసం, భవేశ్వరా! నీవే నాకు శరణు.

పఞ్చగవ్యామృతైః స్నాప్య తత్కాలే గురుం శ్రితః । ఓం నమో నమః శివాయ గన్ధాద్యః పూజయేద్ధరమ్ ॥ ౧,౧౨౪.

ఆ సమయానికి గురువుని పంచగవ్యామృతాలతో స్నానం చేయించి, 'ఓం నమః శివాయ' అని పాడుతూ, గంధాది పదార్థాలతో ధర్మాన్ని పూజించాలి.

తిలతణ్డులవ్రీహీంశ్చ జుహుయాత్సఘృతం చరుమ్ । హుత్వా పూర్ణాహుతిం దత్త్వా శృణుయాద్గీతసత్కథామ్ ॥ ౧,౧౨౪.

నువ్వులు, బియ్యం, వరిళ్లు నెయ్యితో కలిపి హోమం చేయాలి. పూర్తిగా హవనం చేసి, పాటలు, సద్గాథలు వినాలి.

అర్ధరాత్రే త్రియామే చ చతుర్థే చ పునయర్జత్ । మూలమన్త్రం తథా జప్త్వా ప్రభాతే తు క్షమాపయేత్ ॥ ౧,౧౨౪.

అర్ధరాత్రి, మూడవ యామంలో, నాలుగవ యామంలో మంత్రాన్ని జపించాలి. ఉదయాన్నే క్షమాపణ కోరాలి.

అవిఘ్నేన వ్రతం దేవ ! త్వత్ప్రసదాన్మయార్చితమ్ । క్షమస్వ జగతాం నాథ ! త్రైలోక్యాధిపతే హర ! ॥ ౧,౧౨౪.

దేవా! నీ కృప వల్ల నా వ్రతం నిరవధిగా పూర్తయింది. జగత్తునాధా! మూడు లోకాలకు అధిపతీ! హరా! నన్ను క్షమించు.

యన్మయాద్య కృతం పుణ్యం యద్రుద్రస్య నివేదితమ్ । త్వత్ప్రసాదాన్మయా దేవ ! వ్రతమద్య సమాపితమ్ ॥ ౧,౧౨౪.

ఈ రోజు నేను చేసిన పుణ్యం, రుద్రునికి సమర్పించినది, ఇవన్నీ నీ కృప వల్ల, దేవా! ఈ రోజు వ్రతాన్ని పూర్తిచేశాను.

ప్రసన్నో భవ మే శ్రీమన్ గృహం ప్రతి చ గమ్యతామ్ । త్వదాలోకనమాత్రేణ పవిత్రోఽస్మి న సంశయః ॥ ౧,౧౨౪.

శ్రీమంతుడా! నాపై అనుగ్రహం చూపి, నీ గృహానికి వెళ్ళు. నిన్ను ఒక్కసారి చూసినద్వారా నేను పవిత్రుడనయ్యాను — ఈ విషయంలో సందేహమే లేదు.

భోజయేద్ధ్యాననిష్ఠాంశ్చ వస్త్రచ్ఛత్రాదికం దదేత్ । దేవాదిదేవ భూతేశ లోకానుగ్రహకారక ॥ ౧,౧౨౪.

ధ్యానం చేసే వారికి భోజనం పెట్టి, వస్త్రాలు, గొడుగులు వంటి వాటిని ఇవ్వాలి. భూతేశ్వరా! దేవాదిదేవా! లోకాలపై దయ చూపేవాడా!

యన్మయా శ్రద్ధయా దత్తం ప్రీయతాం తేన మే ప్రభుః । ఇతి క్షమాప్య చ వ్రతీ కుర్యాద్వాదశవార్షికమ్ ॥ ౧,౧౨౪.

నేను భక్తితో ఇచ్చిన దానాన్ని ప్రభువు సంతోషంగా స్వీకరించాలి. ఇలా క్షమాపణ చెప్పి, వ్రతధారి పన్నెండు సంవత్సరాలు ఈ వ్రతాన్ని చేయాలి.