గరుడపురాణమ్

హరిం యజోత్త్రిషవణస్నాయీ గన్ధాదిభిర్వ్రతీ । గాత్రాభ్యఙ్గం గన్ధలేపం దేవతాయతనే త్యజేత్ ॥ ౧,౧౨౨.

వ్రతధారి రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం చేసి, గంధాదులతో హరిని పూజించాలి. కానీ దేవాలయంలో శరీరానికి సుగంధ ద్రవ్యాలు రాయకూడదు.

ద్వాదశ్యామథ సంపూజ్య ప్రదద్యాద్ద్విజభోజనమ్ । తతశ్చ పారణం కుర్యాద్ధరేర్మాసోపవాసకృత్ ॥ ౧,౧౨౨.

తర్వాత, ద్వాదశి రోజున పూజ చేసి, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి. ఆ తరువాత హరి మాసోపవాస వ్రతధారి ఉపవాసాన్ని విరమించాలి.

దుగ్ధాదిప్రాశనం కుర్యాద్వ్రతస్థో మూర్ఛితోఽన్తరా । దుగ్ధాద్యైర్న వ్రతం నశ్యేద్భుక్తిముక్తిమవాప్నుయాత్ ॥ ౧,౧౨౨.

వ్రతం పాటిస్తూ మధ్యలో బలహీనత వచ్చినప్పుడు, పాలు మొదలైనవి తాగవచ్చు. పాలు తాగినద్వారా వ్రతం భంగం కాదు, భోగమూ మోక్షమూ రెండూ లభిస్తాయి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౩ బ్రహ్మోవాచ । వ్రతాని కార్తికే వక్ష్యే స్నాత్వా విష్ణుం ప్రపూజయేత్ । ఏకభక్తేన నక్తేన మాసం వాయాచితేన వా ॥ ౧,౧౨౩.

బ్రహ్మ చెప్పాడు: కార్తీక మాసంలో వ్రతాలు చెబుతాను. స్నానం చేసి, ఒక్క భోజనం చేసి లేదా రాత్రి భోజనం చేసి, లేదా నెల రోజుల పాటు భిక్షతో జీవించి, విష్ణువును పూజించాలి.

దుగ్ధశాకఫలాద్యైర్వా ఉపవాసేన వా పునః । సర్వపాపవినిర్ముక్తః ప్రాప్తకామో హరిం వ్రజేత్ ॥ ౧,౧౨౩.

లేదా పాలు, కూరగాయలు, పండ్లు వంటి వాటితో, లేదా ఉపవాసంతో కూడా చేయవచ్చు. అప్పుడు అన్ని పాపాలు తొలగి, కోరిక నెరవేరి, హరిని చేరుతాడు.

సదా హరేర్వ్రతం శ్రేష్ఠం తతః స్యాద్దక్షిణాయనే । చాతుర్మాస్యే తతస్తస్మాత్కార్తికే భీష్మపఞ్చకమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఎప్పుడూ హరివ్రతమే శ్రేష్ఠం. తరువాత దక్షిణాయనం, ఆ తరువాత చాతుర్మాస్యం, తరువాత కార్తీక మాసంలో భీష్మపంచకం వ్రతం వస్తుంది.

తతః శ్రేష్ఠవ్రతం శుక్లస్యైకాదశ్యాం సమాచరేత్ । స్నాత్వా త్రికాలం పిత్రాదీన్యవాద్యైరర్చయేద్ధరిమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

తర్వాత, శుక్లపక్ష ఏకాదశి రోజున శ్రేష్ఠ వ్రతాన్ని చేయాలి. స్నానం చేసి, త్రికాలంలో పితృదేవతలతో పాటు హరిని పూజించాలి.

యజేన్మౌనీ ఘృతాద్యైశ్చ పఞ్చగవ్యేన వారిభిః । స్నాపయిత్వాథ కర్పూరముఖైశ్చైవానులేపయేత్ ॥ ౧,౧౨౩.

మౌనవ్రతధారి నెయ్యి మొదలైనవి, పంచగవ్య, నీటితో పూజ చేసి, స్నానం చేసిన తర్వాత కర్పూరం వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలతో అభిషేకం చేయాలి.

ఘృతాక్తగుగ్గులైర్ధూపం ద్విజః పఞ్చదినం దహేత్ । నైవేద్యం పరమాన్నం తు జపేదష్టోత్తరం శతమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

ద్విజుడు నెయ్యితో కలిపిన గుగ్గిలాన్ని అయిదు రోజులు ధూపం చేయాలి. నైవేద్యంగా ఉత్తమమైన అన్నం సమర్పించి, వంద ఎనిమిది సార్లు జపం చేయాలి.

ఓం నమో వాసుదేవాయ ఘృతవ్రీహితిలాదికమ్ । అష్టాక్షరేణ మన్త్రేణ స్వాహాన్తేన తు హోమయేత్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఓం నమో వాసుదేవాయ అని పూజిస్తూ, నెయ్యి, అన్నం, నువ్వులు మొదలైనవి అష్టాక్షరీ మంత్రంతో 'స్వాహా' అని హోమం చేయాలి.

ప్రథమేఽహ్ని హరేః పాదౌ యజేత్పద్మైర్ద్వితీయక । బిల్వపత్రైర్జానుదేశం నాభిం గన్ధేన చాపరే ॥ ౧,౧౨౩.

మొదటి రోజున హరివారి పాదాలను కమలాలతో పూజించాలి. రెండవ రోజున మోకాళ్లను బిల్వదలతో, మూడవ రోజున నాభిని సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూజించాలి.

స్కన్ధా బిల్వజవాభిశ్చ పఞ్చమేఽహ్ని శిరోఽర్చయేత్ । మాలత్యా భూమిశాయీ స్యాద్గోమయం ప్రాశయేత్క్రమాత్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఐదవ రోజున భుజాలను బిల్వపువ్వులతో, జావా పువ్వులతో, తలను కూడా పూజించాలి. మల్లెపువ్వులతో భూమిపై శయనింపజేయాలి. ఆ తరువాత గోమయాన్ని క్రమంగా సేవించాలి.

గోమూత్రం చ దధి క్షీరం పఞ్చమే పఞ్చగవ్యకమ్ । నక్తం కుర్యాత్పఞ్చదశ్యాం వ్రతీ స్యాద్భుక్తిముక్తిభాక్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఐదవ రోజున గోమూత్రం, పెరుగు, పాలతో కూడిన పంచగవ్యాన్ని సేవించాలి. పదిహేనవ రాత్రి ఉపవాసం చేయాలి. ఇలా వ్రతం ఆచరించినవారు భోగమూ, మోక్షమూ పొందుతారు.

ఏకాదశీవ్రతం నిత్యం తత్కుర్యాత్పక్షయోర్ద్వయోః । అఘౌఘనరకం హన్యాత్సర్వదం విష్ణులోకదమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

ప్రతి పక్షంలోనూ ఎకాదశి వ్రతాన్ని నిత్యం ఆచరించాలి. ఇది అన్ని పాపాలను, నరకాన్ని తొలగించి, ఎప్పుడూ విష్ణు లోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

ఏకాదశీ ద్వాదశీ చ నిశాన్తే చ త్రయోదశీ । నిత్యమేకాదశీ యత్ర తత్ర సన్నిహితో హరిః ॥ ౧,౧౨౩.

ఎక్కడ ఎకాదశి, ద్వాదశి, త్రయోదశి రాత్రి చివర కలిసివుంటాయో, అక్కడ హరివారు ఎప్పుడూ ఉంటారు.

దశమ్యేకాదశీ యత్ర తత్రస్థాశ్చాసురాదయః । ద్వాదశ్యాం పారణ కుర్యాత్సూతకే మృతకే చరేత్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఎక్కడ దశమి, ఎకాదశి కలిసివుంటాయో, అక్కడ అసురాదులు కూడా ఉంటారు. ద్వాదశి రోజున ఉపవాసాన్ని విరమించాలి. అపవిత్రత లేదా మరణ సమయంలో కూడా నియమాలు పాటించాలి.

చతుర్దశీం ప్రతిపదం పూర్వమిశ్రాముపావసేత్ । పౌర్ణమాస్యామమావాస్యాం ప్రతిపన్మిశ్రితాం మునే ॥ ౧,౧౨౩.

చతుర్దశి, ప్రతిపదలు పూర్వదినంతో కలిసివుంటే ఉపవాసం చేయాలి. పౌర్ణమి, అమావాస్య, ప్రతిపద కలిసినప్పుడు కూడా ఉపవాసం చేయాలి, మునివరా.

ద్వితీయాం తృతీయామిశ్రాం తృతీయాఞ్చాప్యుపావసేత్ । చతుర్థ్యా సఙ్గతాం నిత్యం చతుర్థీఞ్చానయా యుతామ్ । పఞ్చమీం షష్ఠ్యసంయుక్తాం షష్ఠ్యా యుక్తాఞ్చ సప్తమీమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

ద్వితీయ, తృతీయ తిథులు కలిసినప్పుడు, తృతీయ నాల్గవ తిథితో కలిసినప్పుడు, అలాగే చతుర్థి కూడా కలిసినప్పుడు, పంచమి షష్ఠితో, షష్ఠి సప్తమితో కలిసినప్పుడు ఉపవాసం చేయాలి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౪ బ్రహ్మోవాచ । శివరాత్రివ్రతం వక్ష్యే కథాం వై సర్వకామదామ్ । యథా చ గౌరీ భూతేశం పృచ్ఛతి స్మ పరం వ్రతమ్ ॥ ౧,౧౨౪.

బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు: శివరాత్రి వ్రతాన్ని, అన్ని కోరికలు తీరే కథను, అలాగే గౌరీ భూతేశుని అడిగిన పరమ వ్రతాన్ని నేను వివరంగా చెబుతాను.

ఈశ్వరౌవాచ । మాఘఫాల్గునయోర్మధ్యే కృష్ణా యా తు చతుర్దశీ । తస్యాం జాగరణాద్రుద్రః పూజితో భుక్తిముక్తిదః ॥ ౧,౧౨౪.

ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: మాఘ, ఫాల్గుణ మాసాల మధ్య కృష్ణ పక్షంలో వచ్చే చతుర్దశి నాడు రాత్రంతా జాగరణ చేసి, రుద్రుని పూజిస్తే భోగమూ, మోక్షమూ లభిస్తాయి.

కామయుక్తో హరః పూజ్యో ద్వాదశ్యామి కేశవః । ఉపోషితైః పూజితః సన్నరకాత్తరయత్తథా ॥ ౧,౧౨౪.

హరుడిని కోరికతో ద్వాదశి నాడు పూజించాలి. అలాగే కేశవుని కూడా. ఉపవాసం చేసినవారు పూజిస్తే, వారు నరకం నుండి విముక్తి పొందుతారు.

నిషాదశ్చర్బుదే రాజా పాపీ సున్దరసేనకః । స కుక్రురైః సమాయుక్తో మృగాన్హన్తుం వనం గతః ॥ ౧,౧౨౪.

అర్బుద ప్రాంతంలో నిషాద కులానికి చెందిన పాపిష్టుడు సుందరసేనుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. అతడు దుష్టులతో కలిసి అడవికి వెళ్ళి జంతువులను వేటాడేవాడు.

మృగాది కమసంప్రాప్య క్షుత్పిపాసార్దితో గిరౌ । రాత్రౌ తడాగతీరేషు నికుఞ్జే జాగ్రదాస్థితః ॥ ౧,౧౨౪.

అక్కడ జంతువులను పట్టుకుని, ఆకలి దప్పులతో బాధపడుతూ, కొండపై రాత్రి ఒక చెరువు దగ్గర కుఞ్జంలో మెలకువగా గడిపాడు.

తత్రాస్తి లిఙ్గం స్వం రక్షఞ్ఛరీరం చాక్షిపత్తతః । పర్ణాని చాపతన్మూర్ధ్ని లిఙ్గస్యైవ న జానతః ॥ ౧,౧౨౪.

ఆ చోట ఒక లింగం ఉండేది. తన శరీరాన్ని కాపాడుకుంటూ, తెలియకుండానే ఆ లింగంపై ఆకులు పడేలా వదిలాడు.

తేన ధూలినిరోధాయ క్షిప్తం నీరం చ లిఙ్గకే । శరః ప్రమాదేనైకస్తు ప్రచ్యుతః కరపల్లవాత్ ॥ ౧,౧౨౪.

ధూళిని తొలగించేందుకు లింగంపై నీళ్లు పోశాడు. అప్రమత్తంగా ఉండక, ఒక్క బాణం అతని చేతిలోంచి జారిపోయింది.

జానుభ్యామవనీం గత్వా లిఙ్గం స్ప్టష్ట్వా గృహీతవాన్ । ఏవం స్నానం స్పర్శనం చ పూజనం జాగరోఽభవత్ ॥ ౧,౧౨౪.

మోకాళ్లపై నేలపైకి వచ్చి, లింగాన్ని తాకి పట్టుకున్నాడు. ఇలా స్నానం, స్పర్శ, పూజ, జాగరణ అన్నీ జరిగిపోయాయి.

ప్రాతర్గృహాగతో భార్యాదత్తాన్నం భుక్తవాన్స చ । కాలే మృతో యమభటైః పాశైర్బద్ధ్వా తు నీయతే ॥ ౧,౧౨౪.

ఉదయాన్నే ఇంటికి వచ్చి, భార్య ఇచ్చిన అన్నం తిన్నాడు. కాలక్రమంలో చనిపోయి, యమదూతలు పాశాలతో కట్టి తీసుకెళ్ళారు.

తదా మమ గణైర్యుద్ధే జిత్వా ముక్తీకృతః స చ । కుక్కురేణ సహైవాభూద్గణో మత్పార్శ్వగోఽమలః ॥ ౧,౧౨౪.

అప్పుడు నా సేవకులు యుద్ధంలో అతన్ని ఓడించి, విడిపించారు. ఆ సేవకుడు, కుక్కతో కలిసి, పాపరహితుడిగా నా పక్కనే ఉండిపోయాడు.

ఏవమజ్ఞానతః పుణ్యఞ్జ్ఞానాత్పుణ్యమథాక్షయమ్ । త్రయోదశ్యాం శివం పూజ్య కుర్యాత్త నియమం వ్రతీ ॥ ౧,౧౨౪.

అవిధ్య వల్ల పుణ్యం కలుగుతుంది, జ్ఞానంతో మాత్రం అది క్షయించదు. trayodaśi రోజున, నియమంగా ఉపవాసం పాటించే వారు శివుని పూజించాలి.