గరుడపురాణమ్

ఏవమభ్యర్చ్య గృహ్ణీయాద్వ్రతార్చనజపాదికమ్ । సర్వాఘం చ క్షయం యాతి చికీర్షేద్యో హరేర్వ్రతమ్ ॥ ౧,౧౨౧.

ఈ విధంగా పూజ చేసి, వ్రతాన్ని, పూజను, జపాన్ని స్వీకరించాలి. హరివ్రతాన్ని చేయువారికి అన్ని పాపాలు నశించిపోతాయి.

స్నాత్వాయోభ్యచ్య గృహ్ణీయాద్వ్రతార్చనజపాదికమ్ । స్నాత్వా యచ్చతురో మాసానేకభక్తేన పూజయేత్ । విష్ణుం స యాతి విష్ణోర్వ లోకం మలవివర్జితమ్ ॥ ౧,౧౨౧.

స్నానం చేసి, వ్రతార్చన, జపం వంటి పనులు చేయాలి. స్నానం చేసిన తర్వాత, నాలుగు నెలలు ఒక్క భోజనం మాత్రమే చేసి విష్ణువును భక్తితో పూజిస్తే, అతడు విష్ణువును చేరి, కలుషరహితమైన విష్ణు లోకాన్ని పొందుతాడు.

మద్యమాంససురాత్యగీ వేదవిద్ధరిపూజనాత్ । తైలవర్జి విష్ణులోకం విష్ణుభాక్కృచ్ఛ్రపాదకృత్ ॥ ౧,౧౨౧.

మద్యం, మాంసం, మదిరా త్యజించి, వేదజ్ఞానంతో రాక్షస శత్రువైన విష్ణువును పూజించి, నూనెను వాడకుండా వ్రతాలు పాటిస్తే, అతడు విష్ణు లోకాన్ని చేరి, విష్ణుతో కలిసిపోతాడు.

ఏకరాత్రోపవాసాచ్చ దేవో వైమానికో భవేత్ । శ్వేతద్వీపం త్రిరాత్రాత్తు వ్రజేత్షష్ఠాన్నకృన్నరః ॥ ౧,౧౨౧.

ఒక రాత్రి ఉపవాసం చేస్తే, ఆ మనిషి దేవతల వలె వైమానికుడవుతాడు. మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసి, ఆరో భోజనం మానినవాడు శ్వేతద్వీపానికి వెళ్తాడు.

చాన్ద్రాయణాద్ధరేర్ధామ లభేన్ముక్తిమయాచితామ్ । ప్రాజాపత్యం విష్ణులోకం పరాకవ్రతకృద్ధరిమ్ ॥ ౧,౧౨౧.

చాంద్రాయణ వ్రతం వల్ల హరిధామాన్ని, కోరిన మోక్షాన్ని పొందుతాడు. ప్రజాపత్య వ్రతం వల్ల విష్ణు లోకాన్ని, పరాక వ్రతం వల్ల హరిని పొందుతాడు.

సక్తుయావకభిక్షాశీ పయోదధిఘృతాశనః । గోమూత్రయావకాహారః పఞ్చగవ్యకృతాశనః । శాకమలఫలాద్యాశీ రసవర్జో చ విష్ణుభాక్ ॥ ౧,౧౨౧.

సక్తు, యవలు మాత్రమే తినేవాడు, భిక్షతో జీవించేవాడు, పాలు, పెరుగు, నెయ్యి మాత్రమే తినేవాడు, ఆవు మూత్రంతో యవలు తినేవాడు, పంచగవ్యంతో చేసిన ఆహారం తినేవాడు, కూరగాయలు, మూలికలు, పండ్లు తినేవాడు, రసాలు మానినవాడు — వీరు అందరూ విష్ణు భాగ్యాన్ని పొందుతారు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౨ బ్రహ్మోవాచ । వ్రతం మాసోపవాసాఖ్యం సర్వోత్కృష్టం వదామితే । వానప్రస్థో యతిర్నారీ కుర్యాన్మాసోపవాసకమ్ ॥ ౧,౧౨౨.

బ్రహ్మ చెప్పాడు: మాసోపవాసం అనే వ్రతం గురించి చెబుతాను. ఇది అన్ని వ్రతాల్లో ఉత్తమమైనది. వానప్రస్థుడు, యతి, స్త్రీ — వీరు మాసోపవాస వ్రతాన్ని చేయాలి.

ఆశ్వినస్య సితే పక్షే ఏకాదశ్యాముపోషితః । వ్రతమేతత్తు గృహ్ణీయాద్యావత్త్రింశద్దినాని తు ॥ ౧,౧౨౨.

ఆశ్వయుజ మాసంలో శుక్లపక్ష ఏకాదశి రోజున ఉపవాసం చేసి, ఈ వ్రతాన్ని ముప్పై రోజులు పాటించాలి.

అద్యప్రభృత్యహం విష్ణో యావదుత్థానకం తవ । అర్చయేత్వామనశ్రంస్తు దినాని త్రింశదేవ తు ॥ ౧,౧౨౨.

ఈ రోజు నుండి, ఓ విష్ణువూ, నీ ఉత్థానం వరకు, నేను ముప్పై రోజులు అలసత్వం లేకుండా నిన్ను పూజిస్తాను.

కార్తికాశ్వినయోర్విష్ణో ద్వాదశ్యోః శుక్లయోరహమ్ । మ్రియేయద్యన్తరాలే తు వ్రతభఙ్గో న మే భవేత్ ॥ ౧,౧౨౨.

కార్తీక, ఆశ్వయుజ మాసాల్లో శుక్ల ద్వాదశి మధ్యలో నేను మరణించినా, నా వ్రతం భంగం కాకూడదు, ఓ విష్ణువూ.

హరిం యజోత్త్రిషవణస్నాయీ గన్ధాదిభిర్వ్రతీ । గాత్రాభ్యఙ్గం గన్ధలేపం దేవతాయతనే త్యజేత్ ॥ ౧,౧౨౨.

వ్రతధారి రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం చేసి, గంధాదులతో హరిని పూజించాలి. కానీ దేవాలయంలో శరీరానికి సుగంధ ద్రవ్యాలు రాయకూడదు.

ద్వాదశ్యామథ సంపూజ్య ప్రదద్యాద్ద్విజభోజనమ్ । తతశ్చ పారణం కుర్యాద్ధరేర్మాసోపవాసకృత్ ॥ ౧,౧౨౨.

తర్వాత, ద్వాదశి రోజున పూజ చేసి, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి. ఆ తరువాత హరి మాసోపవాస వ్రతధారి ఉపవాసాన్ని విరమించాలి.

దుగ్ధాదిప్రాశనం కుర్యాద్వ్రతస్థో మూర్ఛితోఽన్తరా । దుగ్ధాద్యైర్న వ్రతం నశ్యేద్భుక్తిముక్తిమవాప్నుయాత్ ॥ ౧,౧౨౨.

వ్రతం పాటిస్తూ మధ్యలో బలహీనత వచ్చినప్పుడు, పాలు మొదలైనవి తాగవచ్చు. పాలు తాగినద్వారా వ్రతం భంగం కాదు, భోగమూ మోక్షమూ రెండూ లభిస్తాయి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౩ బ్రహ్మోవాచ । వ్రతాని కార్తికే వక్ష్యే స్నాత్వా విష్ణుం ప్రపూజయేత్ । ఏకభక్తేన నక్తేన మాసం వాయాచితేన వా ॥ ౧,౧౨౩.

బ్రహ్మ చెప్పాడు: కార్తీక మాసంలో వ్రతాలు చెబుతాను. స్నానం చేసి, ఒక్క భోజనం చేసి లేదా రాత్రి భోజనం చేసి, లేదా నెల రోజుల పాటు భిక్షతో జీవించి, విష్ణువును పూజించాలి.

దుగ్ధశాకఫలాద్యైర్వా ఉపవాసేన వా పునః । సర్వపాపవినిర్ముక్తః ప్రాప్తకామో హరిం వ్రజేత్ ॥ ౧,౧౨౩.

లేదా పాలు, కూరగాయలు, పండ్లు వంటి వాటితో, లేదా ఉపవాసంతో కూడా చేయవచ్చు. అప్పుడు అన్ని పాపాలు తొలగి, కోరిక నెరవేరి, హరిని చేరుతాడు.

సదా హరేర్వ్రతం శ్రేష్ఠం తతః స్యాద్దక్షిణాయనే । చాతుర్మాస్యే తతస్తస్మాత్కార్తికే భీష్మపఞ్చకమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఎప్పుడూ హరివ్రతమే శ్రేష్ఠం. తరువాత దక్షిణాయనం, ఆ తరువాత చాతుర్మాస్యం, తరువాత కార్తీక మాసంలో భీష్మపంచకం వ్రతం వస్తుంది.

తతః శ్రేష్ఠవ్రతం శుక్లస్యైకాదశ్యాం సమాచరేత్ । స్నాత్వా త్రికాలం పిత్రాదీన్యవాద్యైరర్చయేద్ధరిమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

తర్వాత, శుక్లపక్ష ఏకాదశి రోజున శ్రేష్ఠ వ్రతాన్ని చేయాలి. స్నానం చేసి, త్రికాలంలో పితృదేవతలతో పాటు హరిని పూజించాలి.

యజేన్మౌనీ ఘృతాద్యైశ్చ పఞ్చగవ్యేన వారిభిః । స్నాపయిత్వాథ కర్పూరముఖైశ్చైవానులేపయేత్ ॥ ౧,౧౨౩.

మౌనవ్రతధారి నెయ్యి మొదలైనవి, పంచగవ్య, నీటితో పూజ చేసి, స్నానం చేసిన తర్వాత కర్పూరం వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలతో అభిషేకం చేయాలి.

ఘృతాక్తగుగ్గులైర్ధూపం ద్విజః పఞ్చదినం దహేత్ । నైవేద్యం పరమాన్నం తు జపేదష్టోత్తరం శతమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

ద్విజుడు నెయ్యితో కలిపిన గుగ్గిలాన్ని అయిదు రోజులు ధూపం చేయాలి. నైవేద్యంగా ఉత్తమమైన అన్నం సమర్పించి, వంద ఎనిమిది సార్లు జపం చేయాలి.

ఓం నమో వాసుదేవాయ ఘృతవ్రీహితిలాదికమ్ । అష్టాక్షరేణ మన్త్రేణ స్వాహాన్తేన తు హోమయేత్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఓం నమో వాసుదేవాయ అని పూజిస్తూ, నెయ్యి, అన్నం, నువ్వులు మొదలైనవి అష్టాక్షరీ మంత్రంతో 'స్వాహా' అని హోమం చేయాలి.

ప్రథమేఽహ్ని హరేః పాదౌ యజేత్పద్మైర్ద్వితీయక । బిల్వపత్రైర్జానుదేశం నాభిం గన్ధేన చాపరే ॥ ౧,౧౨౩.

మొదటి రోజున హరివారి పాదాలను కమలాలతో పూజించాలి. రెండవ రోజున మోకాళ్లను బిల్వదలతో, మూడవ రోజున నాభిని సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూజించాలి.

స్కన్ధా బిల్వజవాభిశ్చ పఞ్చమేఽహ్ని శిరోఽర్చయేత్ । మాలత్యా భూమిశాయీ స్యాద్గోమయం ప్రాశయేత్క్రమాత్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఐదవ రోజున భుజాలను బిల్వపువ్వులతో, జావా పువ్వులతో, తలను కూడా పూజించాలి. మల్లెపువ్వులతో భూమిపై శయనింపజేయాలి. ఆ తరువాత గోమయాన్ని క్రమంగా సేవించాలి.

గోమూత్రం చ దధి క్షీరం పఞ్చమే పఞ్చగవ్యకమ్ । నక్తం కుర్యాత్పఞ్చదశ్యాం వ్రతీ స్యాద్భుక్తిముక్తిభాక్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఐదవ రోజున గోమూత్రం, పెరుగు, పాలతో కూడిన పంచగవ్యాన్ని సేవించాలి. పదిహేనవ రాత్రి ఉపవాసం చేయాలి. ఇలా వ్రతం ఆచరించినవారు భోగమూ, మోక్షమూ పొందుతారు.

ఏకాదశీవ్రతం నిత్యం తత్కుర్యాత్పక్షయోర్ద్వయోః । అఘౌఘనరకం హన్యాత్సర్వదం విష్ణులోకదమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

ప్రతి పక్షంలోనూ ఎకాదశి వ్రతాన్ని నిత్యం ఆచరించాలి. ఇది అన్ని పాపాలను, నరకాన్ని తొలగించి, ఎప్పుడూ విష్ణు లోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

ఏకాదశీ ద్వాదశీ చ నిశాన్తే చ త్రయోదశీ । నిత్యమేకాదశీ యత్ర తత్ర సన్నిహితో హరిః ॥ ౧,౧౨౩.

ఎక్కడ ఎకాదశి, ద్వాదశి, త్రయోదశి రాత్రి చివర కలిసివుంటాయో, అక్కడ హరివారు ఎప్పుడూ ఉంటారు.

దశమ్యేకాదశీ యత్ర తత్రస్థాశ్చాసురాదయః । ద్వాదశ్యాం పారణ కుర్యాత్సూతకే మృతకే చరేత్ ॥ ౧,౧౨౩.

ఎక్కడ దశమి, ఎకాదశి కలిసివుంటాయో, అక్కడ అసురాదులు కూడా ఉంటారు. ద్వాదశి రోజున ఉపవాసాన్ని విరమించాలి. అపవిత్రత లేదా మరణ సమయంలో కూడా నియమాలు పాటించాలి.

చతుర్దశీం ప్రతిపదం పూర్వమిశ్రాముపావసేత్ । పౌర్ణమాస్యామమావాస్యాం ప్రతిపన్మిశ్రితాం మునే ॥ ౧,౧౨౩.

చతుర్దశి, ప్రతిపదలు పూర్వదినంతో కలిసివుంటే ఉపవాసం చేయాలి. పౌర్ణమి, అమావాస్య, ప్రతిపద కలిసినప్పుడు కూడా ఉపవాసం చేయాలి, మునివరా.

ద్వితీయాం తృతీయామిశ్రాం తృతీయాఞ్చాప్యుపావసేత్ । చతుర్థ్యా సఙ్గతాం నిత్యం చతుర్థీఞ్చానయా యుతామ్ । పఞ్చమీం షష్ఠ్యసంయుక్తాం షష్ఠ్యా యుక్తాఞ్చ సప్తమీమ్ ॥ ౧,౧౨౩.

ద్వితీయ, తృతీయ తిథులు కలిసినప్పుడు, తృతీయ నాల్గవ తిథితో కలిసినప్పుడు, అలాగే చతుర్థి కూడా కలిసినప్పుడు, పంచమి షష్ఠితో, షష్ఠి సప్తమితో కలిసినప్పుడు ఉపవాసం చేయాలి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౪ బ్రహ్మోవాచ । శివరాత్రివ్రతం వక్ష్యే కథాం వై సర్వకామదామ్ । యథా చ గౌరీ భూతేశం పృచ్ఛతి స్మ పరం వ్రతమ్ ॥ ౧,౧౨౪.

బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు: శివరాత్రి వ్రతాన్ని, అన్ని కోరికలు తీరే కథను, అలాగే గౌరీ భూతేశుని అడిగిన పరమ వ్రతాన్ని నేను వివరంగా చెబుతాను.