సక్తుపాత్రాణి చైత్రాదౌ శ్రావణాదౌ ఘృతాన్వితాన్ । వ్రతకృద్వతపూర్ణస్తు స్త్రీపుత్రస్వర్గభాగ్భవేత్ ॥ ౧,౧౧౮.
చైత్రమాసం ప్రారంభంలో సక్తుపాత్రలు, శ్రావణ మాసం ప్రారంభంలో నెయ్యితో కూడిన పాత్రలు ఇవ్వాలి. వ్రతాన్ని పూర్తిగా నిర్వహించినవాడు భార్య, సంతానం, స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౧౯ బ్రహ్మోవాచ । అగస్త్యార్ఘ్యవ్రతం వక్ష్యే భుక్తిముక్తిప్రదాయకమ్ । అప్రాప్తే భాస్కరే కన్యాం సతి భాగే త్రిభిర్దినైః ॥ ౧,౧౧౯.
బ్రహ్మ చెప్పెను: 'ఆగస్త్య అర్ఘ్య వ్రతాన్ని వివరించను. ఇది భోగమూ, మోక్షమూ ఇస్తుంది. సూర్యోదయం కాకముందు, కన్య ఉన్నప్పుడు, యోగ్యమైన సమయంలో మూడు రోజుల్లో చేయాలి.'
అర్ఘ్యం దద్యాదగస్త్యాయ మూర్తిం సంపూజ్య వై మునే ! । కాశపుష్పమయీం కుమ్భే ప్రదోషే కృతజాగరః ॥ ౧,౧౧౯.
ఆగస్త్యుని విగ్రహాన్ని పూజించి, కాశ పువ్వులతో చేసిన కలశంలో, సాయంత్రం జాగరణ చేసి, అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించాలి.
దధ్యక్షతాద్యైః సంపూజ్య ఉపోష్య ఫలపుష్పకైః । పఞ్చవర్ణసమాయుక్తం హేమరౌప్యసమన్వితమ్ ॥ ౧,౧౧౯.
పెరుగు, అక్షతలు మొదలైనవి సమర్పించి, పండ్లు, పువ్వులతో ఉపవాసం చేసి, ఐదు రంగులతో అలంకరించిన, బంగారం వెండి కలిపిన అర్పణను చేయాలి.
సప్తధాన్యయుతం పాత్రం దధిచన్దనచర్చితమ్ । అగస్త్యః ఖనమానేతి మన్త్రేణార్ఘ్యం ప్రదాపయేత్ ॥ ౧,౧౧౯.
ఏడు రకాల ధాన్యాలు కలిపిన పాత్రను, పెరుగు మరియు గంధంతో పూసి, 'అగస్త్యుడు భూమిలోనుండి వచ్చు' అనే మంత్రాన్ని పఠిస్తూ అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.
ఖాసపుష్పప్రతీకాశ అగ్నిమారుతసమ్భవ ! । మిత్రావారుణయోః పుత్త్రో కుమ్భయోనే నమోఽస్తు తే ॥ ౧,౧౧౯.
ఖాసపువ్వు వలె ప్రకాశించే వాడవు, అగ్ని మరియు వాయువు నుండి జన్మించినవాడవు, మిత్రుడు మరియు వరుణుని కుమారుడవు, కుంభములో జన్మించిన అగస్త్య మహర్షీ! నీకు నమస్కారం.
శూద్రస్త్ర్యాదిరనేనైవ త్యజేద్ధాన్యం ఫలం రసమ్ । దద్యాద్ద్విజాతయే కుమ్భం సహిరణ్యం సదక్షిణమ్ । భోజయేచ్చ ద్విజాన్సప్త వర్షం కృత్వా తు సర్వభాక్ ॥ ౧,౧౧౯.
శూద్రస్త్రీ మొదలైన వారు ఈ విధంగా ధాన్యాలు, పండ్లు, రసాలు వదలాలి. బంగారం, దక్షిణా కలిగిన కుంభాన్ని ఒక బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలి. ఏడుగురు బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి. ఒక సంవత్సరం పాటు ఈ వ్రతాన్ని చేయాలి.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౦ బ్రహ్మోవాచ । రమ్భాతృతీయాం వక్ష్యే చ సౌభాగ్యశ్రీసుతాదిదామ్ । మార్గశీర్షేసితే పక్షే తృతీయాయాముపోషితః ॥ ౧,౧౨౦.
బ్రహ్ముడు ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు రంభా తృతీయ వ్రతాన్ని వివరించబోతున్నాను. ఇది సౌభాగ్యం, ఐశ్వర్యం, సంతానం మొదలైన ఫలితాలను ఇస్తుంది. మార్గశిర మాసంలో శుక్లపక్ష తృతీయనాడు ఉపవాసం చేయాలి.
గౌరీం యజేద్బిల్వపత్రైః కుశోదకకరస్తతః । కదమ్బాదౌ గిరిసుతాం పౌషే మరుబకైర్యజేత్ ॥ ౧,౧౨౦.
గౌరీదేవిని బిల్వపత్రాలతో పూజించాలి. తర్వాత కుశతో నీరు సమర్పించాలి. కదంబ మాసం మొదట్లో, పౌషమాసంలో పర్వత కుమారిని మరువక పువ్వులతో పూజించాలి.
కర్పూరాదః కృసరదో మల్లికాదన్తకాష్ఠకృత్ । మాఘేసుభద్రాం కల్హారైర్ఘృతాశో మణ్డకప్రదః ॥ ౧,౧౨౦.
కర్పూరం, అన్నపానము, మల్లికా దంతకష్టాలతో, మాఘమాసంలో సుభద్రను కల్హార పువ్వులతో పూజించాలి. నెయ్యి సమర్పించి, మండకాలను ఇవ్వాలి.
గీతీమయం తన్తకాష్ఠం ఫాల్గునే గోమతీం యజేత్ । కున్దైః కృత్వా దన్తకాష్ఠం జీవాశః శష్కులీప్రదః ॥ ౧,౧౨౦.
ఫాల్గుణ మాసంలో తంతు కలిగిన వాద్యపరికరాలతో గోమతిని పూజించాలి. కుంద దంతకష్టాలు తయారు చేసి, జీవాన్ని ప్రసాదించే వాడు శష్కులీలు సమర్పించాలి.
విశాలాక్షీం దమనకైశ్చైత్రే చ కృసరప్రదః । దధిప్రాశో దన్తకాష్ఠం తగరం శ్రీముఖీం యజేత్ ॥ ౧,౧౨౦.
చైత్రమాసంలో విశాలాక్షిని దమనక పువ్వులతో పూజించి, అన్నపానము సమర్పించాలి. శ్రీముఖిని పెరుగు అన్నం, దంతకష్టం, తగరతో పూజించాలి.
వైశాఖే కర్ణికారైశ్చ అశోకాశో వటప్రదః । జ్యేష్ఠే నారాయణీమర్చేచ్ఛతపత్రైశ్చ ఖణ్డదః । లవఙ్గాశో భవేదేవ ఆషాఢే మాధవీం యజేత్ ॥ ౧,౧౨౦.
వైశాఖ మాసంలో కర్ణికార పువ్వులతో పూజించాలి. అశోకాన్ని సమర్పించి, వటవృక్షాన్ని ఇవ్వాలి. జ్యేష్ఠ మాసంలో నారాయణిని శతపత్ర పువ్వులతో పూజించి, ఖండాన్ని సమర్పించాలి. ఆషాఢ మాసంలో లవంగంతో మాధవిని పూజించాలి.
తిలాశో బిల్వపత్రైశ్చ క్షీరాన్నవటకప్రదః । ఔదుమ్బరం దన్తకాష్ఠం తగర్యాః శ్రావణే శ్రియమ్ ॥ ౧,౧౨౦.
శ్రావణ మాసంలో నువ్వులు, బిల్వపత్రాలు, పాలన్నం, వటవృక్షాన్ని సమర్పించాలి. ఔదుంభర దంతకష్టంతో, తగరతో శ్రీదేవిని పూజించి, ఐశ్వర్యాన్ని సమర్పించాలి.
దన్తకాష్ఠం మల్లికాయా క్షీరదో హ్యుత్తమాం యజేత్ । పద్మైర్యజేద్భాద్రపదే శృఙ్గదాశో గృడాదిదః ॥ ౧,౧౨౦.
శ్రావణ మాసంలో మల్లికా దంతకష్టంతో పూజించి, పాలను సమర్పించాలి. భాద్రపద మాసంలో పద్మపువ్వులతో పూజించి, శృంగదా మరియు గృడాది సమర్పించాలి.
రాజపుత్రీం చాశ్వయుజే జపాపుష్పైశ్చ జీరకమ్ । ప్రాశయేన్నిశి నైవేద్యైః కృసరైః కార్తికే యజేత్ ॥ ౧,౧౨౦.
ఆశ్వయుజ మాసంలో రాజకుమారిని జపా పువ్వులతో, జీలకర్రతో పూజించాలి. రాత్రి సమయములో నైవేద్యంగా అన్నపానము సమర్పించాలి. కార్తీక మాసంలో కూడా అన్నపానంతో పూజించాలి.
జాతీపుష్పైః పద్మజాం చ పఞ్చగవ్యాశనో యజేత్ । ఘృతోదనం చ వర్షాన్తే సపత్నీకాన్ద్విజాన్యజేత్ ॥ ౧,౧౨౦.
జాతిపువ్వులతో పద్మజను పూజించి, పంచగవ్యాన్ని సమర్పించాలి. వర్షాకాలం చివర నెయ్యి అన్నాన్ని సమర్పించి, బ్రాహ్మణ దంపతులను పూజించాలి.
ఉమామహేశ్వరం పూజ్య ప్రదద్యాచ్చ గుడాదికమ్ । వస్త్రచ్ఛత్రసువర్ణాద్యైః రాత్రౌ చ కృతజాగరః । గీతవాద్యైర్దదత్ప్రతర్గవాద్యం సర్వమాన్పుయాత్ ॥ ౧,౧౨౦.
ఉమా మహేశ్వరులను పూజించి, బెల్లం మొదలైన ప్రసాదాలు, వస్త్రం, గొడుగు, బంగారం వంటి దానాలు ఇవ్వాలి. రాత్రంతా జాగరణ చేసి, పాటలు, వాద్యాలతో పూజించి, కావలసిన దానాన్ని సమర్పించి, పవిత్రుడవ్వాలి.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౧ బ్రహ్మోవాచ । చాతుర్మాస్యవ్రతాన్యూచే ఏకాదశ్యాం సమాచరేత్ । ఆషాఢ్యాం పౌర్ణమాస్యాం వా సర్వేణహరిమర్చ్యచ ॥ ౧,౧౨౧.
బ్రహ్ముడు ఇలా అన్నాడు: చాతుర్మాస్య వ్రతాలను వివరించబోతున్నాను. ఇవి ఏకాదశి నాడు చేయాలి. ఆషాఢ పౌర్ణమి లేదా ఎప్పుడైనా హరిని సమస్త ఉపచారాలతో పూజించాలి.
ఇదం వ్రతం మయా దేవ గృహీతం పురతస్తవ । నిర్విఘ్నం సిద్ధిమాప్నోతు ప్రసన్నే త్వయి కేశవ ॥ ౧,౧౨౧.
ప్రభూ! ఈ వ్రతాన్ని నీ ముందు స్వీకరించాను. నీ అనుగ్రహంతో ఇది నిరవధిగా, విజయవంతంగా పూర్తవాలని కోరుకుంటున్నాను, కేశవా!
గృహీతేఽస్మిన్వ్రతే దేవ యద్యపూర్ణే మ్రియామ్యహమ్ । తన్మే భవతు సమ్పూర్ణం త్వత్ప్రసాదాజ్జనార్దన ॥ ౧,౧౨౧.
ప్రభూ! ఈ వ్రతాన్ని పూర్తి చేయకముందే నేను మరణించినా, నీ కృపవల్ల ఇది పూర్తయినదిగా భావించాలి, జనార్ధనా!
ఏవమభ్యర్చ్య గృహ్ణీయాద్వ్రతార్చనజపాదికమ్ । సర్వాఘం చ క్షయం యాతి చికీర్షేద్యో హరేర్వ్రతమ్ ॥ ౧,౧౨౧.
ఈ విధంగా పూజ చేసి, వ్రతాన్ని, పూజను, జపాన్ని స్వీకరించాలి. హరివ్రతాన్ని చేయువారికి అన్ని పాపాలు నశించిపోతాయి.
స్నాత్వాయోభ్యచ్య గృహ్ణీయాద్వ్రతార్చనజపాదికమ్ । స్నాత్వా యచ్చతురో మాసానేకభక్తేన పూజయేత్ । విష్ణుం స యాతి విష్ణోర్వ లోకం మలవివర్జితమ్ ॥ ౧,౧౨౧.
స్నానం చేసి, వ్రతార్చన, జపం వంటి పనులు చేయాలి. స్నానం చేసిన తర్వాత, నాలుగు నెలలు ఒక్క భోజనం మాత్రమే చేసి విష్ణువును భక్తితో పూజిస్తే, అతడు విష్ణువును చేరి, కలుషరహితమైన విష్ణు లోకాన్ని పొందుతాడు.
మద్యమాంససురాత్యగీ వేదవిద్ధరిపూజనాత్ । తైలవర్జి విష్ణులోకం విష్ణుభాక్కృచ్ఛ్రపాదకృత్ ॥ ౧,౧౨౧.
మద్యం, మాంసం, మదిరా త్యజించి, వేదజ్ఞానంతో రాక్షస శత్రువైన విష్ణువును పూజించి, నూనెను వాడకుండా వ్రతాలు పాటిస్తే, అతడు విష్ణు లోకాన్ని చేరి, విష్ణుతో కలిసిపోతాడు.
ఏకరాత్రోపవాసాచ్చ దేవో వైమానికో భవేత్ । శ్వేతద్వీపం త్రిరాత్రాత్తు వ్రజేత్షష్ఠాన్నకృన్నరః ॥ ౧,౧౨౧.
ఒక రాత్రి ఉపవాసం చేస్తే, ఆ మనిషి దేవతల వలె వైమానికుడవుతాడు. మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసి, ఆరో భోజనం మానినవాడు శ్వేతద్వీపానికి వెళ్తాడు.
చాన్ద్రాయణాద్ధరేర్ధామ లభేన్ముక్తిమయాచితామ్ । ప్రాజాపత్యం విష్ణులోకం పరాకవ్రతకృద్ధరిమ్ ॥ ౧,౧౨౧.
చాంద్రాయణ వ్రతం వల్ల హరిధామాన్ని, కోరిన మోక్షాన్ని పొందుతాడు. ప్రజాపత్య వ్రతం వల్ల విష్ణు లోకాన్ని, పరాక వ్రతం వల్ల హరిని పొందుతాడు.
సక్తుయావకభిక్షాశీ పయోదధిఘృతాశనః । గోమూత్రయావకాహారః పఞ్చగవ్యకృతాశనః । శాకమలఫలాద్యాశీ రసవర్జో చ విష్ణుభాక్ ॥ ౧,౧౨౧.
సక్తు, యవలు మాత్రమే తినేవాడు, భిక్షతో జీవించేవాడు, పాలు, పెరుగు, నెయ్యి మాత్రమే తినేవాడు, ఆవు మూత్రంతో యవలు తినేవాడు, పంచగవ్యంతో చేసిన ఆహారం తినేవాడు, కూరగాయలు, మూలికలు, పండ్లు తినేవాడు, రసాలు మానినవాడు — వీరు అందరూ విష్ణు భాగ్యాన్ని పొందుతారు.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౨౨ బ్రహ్మోవాచ । వ్రతం మాసోపవాసాఖ్యం సర్వోత్కృష్టం వదామితే । వానప్రస్థో యతిర్నారీ కుర్యాన్మాసోపవాసకమ్ ॥ ౧,౧౨౨.
బ్రహ్మ చెప్పాడు: మాసోపవాసం అనే వ్రతం గురించి చెబుతాను. ఇది అన్ని వ్రతాల్లో ఉత్తమమైనది. వానప్రస్థుడు, యతి, స్త్రీ — వీరు మాసోపవాస వ్రతాన్ని చేయాలి.
ఆశ్వినస్య సితే పక్షే ఏకాదశ్యాముపోషితః । వ్రతమేతత్తు గృహ్ణీయాద్యావత్త్రింశద్దినాని తు ॥ ౧,౧౨౨.
ఆశ్వయుజ మాసంలో శుక్లపక్ష ఏకాదశి రోజున ఉపవాసం చేసి, ఈ వ్రతాన్ని ముప్పై రోజులు పాటించాలి.
అద్యప్రభృత్యహం విష్ణో యావదుత్థానకం తవ । అర్చయేత్వామనశ్రంస్తు దినాని త్రింశదేవ తు ॥ ౧,౧౨౨.
ఈ రోజు నుండి, ఓ విష్ణువూ, నీ ఉత్థానం వరకు, నేను ముప్పై రోజులు అలసత్వం లేకుండా నిన్ను పూజిస్తాను.