గరుడపురాణమ్

యే పదస్థస్య మిత్త్రాణి తే తస్య రిపుతాం గతాః । భానోః పద్మే జలే ప్రీతిః స్థలోద్ధరణశోషణః ॥ ౧,౧౧౫.

స్థిరంగా ఉన్నవారికి మిత్రులు, స్థానం కోల్పోయినవారికి శత్రువులు అవుతారు; నీటిలో ఉన్న కమలాన్ని సూర్యుడు ప్రేమిస్తాడు, నేలపై పెట్టినప్పుడు ఎండబెడతాడు.

స్థానస్థితాని పూజ్యన్తే పూజ్యన్తే చ పదే స్థితాః । స్థానభ్రష్టా న పూజ్యన్తే కేశా దన్తా నఖా నరాః ॥ ౧,౧౧౫.

తమ స్థానంలో ఉన్నవారు గౌరవింపబడతారు; స్థానం కోల్పోయిన వెంట్రుకలు, పళ్లూ, మేకలు, మనుష్యులు గౌరవించబడరు.

ఆచారః కులమాఖ్యతి దేశమాఖ్యాతి భాషితమ్ । సమ్భ్రమః స్నేహమాఖ్యాతి వపురాఖ్యాతి భోజనమ్ ॥ ౧,౧౧౫.

ఆచారం వంశాన్ని తెలియజేస్తుంది, మాట ప్రదేశాన్ని తెలియజేస్తుంది, మర్యాద అనురాగాన్ని తెలియజేస్తుంది, రూపం ఆహారాన్ని తెలియజేస్తుంది.

వృథా వృష్టిః సముద్రస్య వృథా తృప్తస్య భోజనమ్ । వృథా దానం సమృద్ధస్య నీచస్య సుకృతం వథా ॥ ౧,౧౧౫.

సముద్రంపై వర్షం వృథా, తృప్తి చెందినవాడికి భోజనం వృథా, ధనికుడికి దానం వృథా, నీచుడికి చేసిన మేలూ వృథానే.

దూరస్థోఽపి సమీపస్థో యో యస్య హృదయే స్థితః । హృదయాదపి నిష్క్రాన్తః సమీపస్థోఽపి దూరతః ॥ ౧,౧౧౫.

దూరంలో ఉన్నా, హృదయంలో ఉన్నవాడు దగ్గరగా ఉంటాడు; హృదయం నుండి దూరమైనవాడు దగ్గరగా ఉన్నా దూరంగా ఉంటాడు.

ముఖభఙ్గః స్వరో దీనో గాత్రస్వేదో మహద్భయమ్ । మరణే యాని చిహ్నాని తాని చిహ్నాని యాచకే ॥ ౧,౧౧౫.

ముఖం క్షీణించడం, స్వరం బలహీనంగా మారడం, అవయవాల్లో చెమట రావడం, పెద్ద భయం – ఇవి మరణానికి సూచనలు, అలాగే యాచకుడికీ ఇవే లక్షణాలు.

కుబ్జస్య కీటఘాతస్య వాతాన్నిష్కాసితస్య చ । శిఖరే వసతస్తస్య వరం జన్మ న యాచితమ్ ॥ ౧,౧౧౫.

కుబ్జుడికి, పురుగులు చంపేవాడికి, గాలి తోడై పోయినవాడికి, కొండపై నివసించేవాడికి, యాచించడంకన్నా మరణమే మేలైనది.

జగత్పతిర్హి యాచిత్వా విష్ణుర్వామనతాం యతః । కాన్యోఽధికతరస్తస్య యోర్ఽథో యాతి న లాఘవమ్ ॥ ౧,౧౧౫.

ఈ లోకానికి అధిపతి అయిన విష్ణువు కూడా, ఒకసారి వామనరూపం ధరించి దానం అడిగాడు. ఆయనకన్నా గొప్ప పని ఏదైనా ఉంటే, దానికి వినయం అవసరం కాకుండా ఉండదు.

మాతా శత్రుః పితా వైరీ బాలా యేన న పాఠితాః । సభామధ్యే న శోభన్తే హంసమధ్యే బకాయథా ॥ ౧,౧౧౫.

తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు విద్య బోధించకపోతే, వాళ్లు శత్రువులే. అలాంటి పిల్లలు సభలో మెరుగు చూపరు; హంసల మధ్య బకంలా కనిపిస్తారు.

విద్యా నామ కురూపరూపమధికం విద్యాతిగుప్తం ధనం విద్యా సాధుకరీ జనప్రియకరీ విద్యా గురూణాం గురుః । విద్యా బన్ధుజనార్తినాశనకరీ విద్యా పరం దైవతం విద్యా రాజసు పూజితా హి మనుజో విద్యవిహీనః పశుః ॥ ౧,౧౧౫.

విద్య అనేది అత్యుత్తమ రూపం, దాచిపెట్టే ధనంలోకన్నా గొప్పది, దొంగలు దొంగిలించలేని సంపద. విద్య మంచితనాన్ని ఇస్తుంది, అందరికీ ఇష్టపడేలా చేస్తుంది, గురువులకు కూడా గురువు, బంధువుల బాధను తొలగిస్తుంది, పరమదైవం, రాజుల మధ్య గౌరవించబడుతుంది. విద్య లేని మనిషి జంతువుతో సమానం.

గృహే చాభ్యన్తరే ద్రవ్యం లగ్నం చైవ తు దృశ్యతే । అశేషం హరణీయం చ విద్యా న హ్రియతే పరైః ॥ ౧,౧౧౫.

ఇంట్లో ఉన్న ధనం, వస్తువులు అందరికీ కనిపిస్తాయి, అవి పూర్తిగా దొంగిలించబడతాయి. కానీ విద్యను ఎవరూ అపహరించలేరు.

శౌనకీయం నీతిసారం విష్ణుః సర్వత్రతాని చ । కథయామాస వైపూర్వం తత్ర శుశ్రావ శఙ్కరః । శఙ్కరాదశృణోద్వ్యాసో వ్యాసాదస్మాభిరేవ చ ॥ ౧,౧౧౫.

శౌనకీయం నीतిసారం విష్ణువు అన్ని చోట్ల వివరించాడు. అక్కడ శంకరుడు వినాడు, శంకరుడి నుండి వ్యాసుడు వినాడు, వ్యాసుడి ద్వారా మేము తెలుసుకున్నాము.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౧౬ బ్రహ్మోవాచ । వ్రతాని వ్యాస వక్ష్యామి హరిర్యైః సర్వదో భవేత్ । సర్వమాసర్క్షతిథిషు వారేషు హరిరర్చితః ॥ ౧,౧౧౬.

బ్రహ్మ చెప్పాడు: వాసా, హరిదేవుడు అన్నింటినీ ప్రసాదించే విధంగా, ప్రతి మాసం, నక్షత్రం, తిథి, వారంలో హరిని పూజించే వ్రతాలను నేను చెప్పుతాను.

ఏకభక్తేన నక్తేన ఉపవాసఫలాదినా । దదాతి ధనధాన్యాది పుత్రరాజ్యజయాదికమ్ ॥ ౧,౧౧౬.

ఒకే భక్తితో, రాత్రిపూట ఉపవాసంతో, అలాంటి వ్రత ఫలితాలతో, హరిదేవుడు ధనం, ధాన్యం, పిల్లలు, రాజ్యం, విజయాన్ని ఇస్తాడు.

వైశ్వానరః ప్రతిపది కుబేరః పూజితోఽర్థదః । ఉపోష్య బ్రహ్మా ప్రతిపద్యర్చితః శ్రీస్తథాశ్వినీ ॥ ౧,౧౧౬.

ప్రతిపద రోజున వైశ్వానరుడు, కుబేరుడు పూజించబడితే ధనాన్ని ఇస్తారు. ఉపవాసం చేసి, ఆ రోజున బ్రహ్మను, శ్రీదేవిని, అశ్వినులను కూడా పూజించాలి.

ద్వితీయాయాం యమో లక్ష్మీనారాయణ ఇహార్థదః । తృతీయాయాం త్రిదేవాశ్చ గౌరీవిఘ్నేశశఙ్కరాః ॥ ౧,౧౧౬.

రెండవ తిథిలో యముడు, లక్ష్మీనారాయణుడు ధనాన్ని ఇస్తారు. మూడవ తిథిలో మూడుగురు దేవతలు, గౌరీ, విఘ్నేశ్వరుడు, శంకరుడు పూజించాలి.

చతుర్థ్యాం చ చతుర్వ్యూహః పఞ్చమ్యామర్చితో హరిః । కార్తికేయో రవిః షష్ఠ్యాం సప్తమ్యాం భాస్కరోఽర్థదః ॥ ౧,౧౧౬.

నాలుగవ తిథిలో నలుగురు వ్యూహాలను పూజించాలి. ఐదవ తిథిలో హరిని పూజించాలి. ఆరవ తిథిలో కార్తికేయుడు, సూర్యుడు; ఏడవ తిథిలో భాస్కరుడు ధనాన్ని ఇస్తాడు.

దుర్గాష్టమ్యాం నవమ్యాం చ మాతరోఽథ దిశోఽర్థదాః । దశమ్యాం చ యమశ్చన్ద్ర ఏకాదశ్యామృషీన్యజేత్ ॥ ౧,౧౧౬.

దుర్గాష్టమి, నవమి రోజుల్లో మాతృదేవతలు, దిక్కులు ధనాన్ని ఇస్తారు. పదవ తిథిలో యముడు, చంద్రుడు; పదకొండవ తిథిలో ఋషులను పూజించాలి.

ద్వాదశ్యాం చ హరిః కామస్త్రయోదశ్యాం మహేశ్వరః । చతుర్దశ్యాం పఞ్చదశ్యాం బ్రహ్మా చ పితరోఽర్థదాః ॥ ౧,౧౧౬.

పన్నెండవ తిథిలో హరి, కామదేవుడు; పదమూడు తిథిలో మహేశ్వరుడు; పద్నాలుగు, పదిహేను తిథుల్లో బ్రహ్మ, పితృదేవతలు ధనాన్ని ఇస్తారు.

అమావాస్యాం పూజనీయా వారా వై భాస్కరాదయః । నక్షత్రాణి చ యోగాశ్చ పూజితాః సర్వదాయకాః ॥ ౧,౧౧౬.

అమావాస్య రోజున ఆదివారం మొదలైన వారాలను పూజించాలి. నక్షత్రాలు, యోగాలు పూజించబడితే అన్ని కోరికలు తీరతాయి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౧౭ బ్రహ్మోవాచ । మార్గశీర్షే సితే పక్షే వ్యాసాంనఙ్గత్రయోదశీ । మల్లికాజం దన్తకాష్ఠం ధుతూరైః పూజయేచ్ఛివమ్ ॥ ౧,౧౧౭.

బ్రహ్మ చెప్పాడు: మార్గశిర మాసంలో శుక్లపక్షంలో, వ్యాస, అనంగ త్రయోదశి రోజున, మల్లిక చెక్కతో పళ్ళు తోమి, ధతూర పువ్వులతో శివుని పూజించాలి.

అనఙ్గాయేతి నైవేద్యం మధప్రాశ్యాథ పౌషకే । యోగేశ్వరం పూజయేచ్చ బిల్వపత్రైః కదమ్బజమ్ । దన్తకాష్ఠం చన్దనాది నైవేద్యం కృసరాదికమ్ ॥ ౧,౧౧౭.

'అనంగాయ' అనే నైవేద్యాన్ని సమర్పించి, పౌష మాసంలో తేనె రుచి చూసి, యోగేశ్వరుని బిల్వపత్రాలతో, కదంబ పువ్వులతో పూజించాలి. పళ్ళు తోమడానికి చందనం వంటివి ఉపయోగించి, నైవేద్యంగా అన్నం వంటివి సమర్పించాలి.

మాఘే నటేశ్వరాయార్చ్య కున్దైర్మౌక్తికమాలయా । ప్లక్షేణ దన్తకాష్ఠం చ నైవేద్యం పూరికా మునే ॥ ౧,౧౧౭.

మాఘ మాసంలో నటేశ్వరుని మల్లెపువ్వులతో, ముత్యాల హారంతో పూజించాలి. పళ్ళు తోమడానికి ప్లక్ష చెక్కను ఉపయోగించాలి. నైవేద్యంగా పూరికా వంటకాలు సమర్పించాలి, మునివరా.

వీరేశ్వరం ఫాల్గునే తు పూజయేత్తు మరూబకైః । శర్కరాశాకమణ్డాశ్చ చూతజం దన్తధావనమ్ ॥ ౧,౧౧౭.

ఫాల్గుణ మాసంలో వీరేశ్వరుని మరుబక పువ్వులతో పూజించాలి. నైవేద్యంగా శర్కర, ఆకుకూరలు, మండా వంటకాలు సమర్పించాలి. పళ్ళు తోమడానికి మామిడి చెక్కను ఉపయోగించాలి.

చైత్రే యజేత్సు రూపాయ కర్పూరం ప్రాశయేన్నిశి । దన్తధావనాటజం నైవేద్యం శష్కులీం దదేత్ ॥ ౧,౧౧౭.

చైత్రమాసంలో రాత్రివేళ సురూపుని కర్పూరంతో పూజించాలి. పళ్ళు తోమడానికి అటజ చెక్కను ఉపయోగించి, నైవేద్యంగా శష్కులి వంటకాలు సమర్పించాలి.

పూజా దమనకః శమ్భోర్వేశాఖేఽశోక్రపుష్పకైః । మహారూపాయ నైవేద్యం గుడభక్తం పుట్టబరమ్ ॥ ౧,౧౧౭.

శివుని పూజను ఆయన ఆలయంలో దమనక ఆకులతో, అశోక పువ్వులతో చేయాలి. మహారూపుడైన ఆయనకు నైవేద్యంగా బెల్లంతో చేసిన అన్నపానాన్ని, ఉత్తమమైన పిండివంటకాలను అర్పించాలి.

దన్తకాష్ఠం ప్రాశయేచ్చ దదేజ్జతీఫలం తథా । ప్రద్యుమ్నం పూజయేజ్జ్యేష్ఠే చమ్పకైర్బిల్వజం దశేత్ ॥ ౧,౧౧౭.

పళ్ళు తోమేందుకు దంతకష్టం ఇవ్వాలి, అలాగే జాతికాయను కూడా సమర్పించాలి. జ్యేష్ఠ మాసంలో ప్రద్యుమ్నుని చంపక పువ్వులతో పూజించాలి, బిల్వజుని పది విధాలైన నైవేద్యాలతో ఆరాధించాలి.

లవగారా తథా షఢి ఉమామదతి శాసనః? । అగురుం దన్తకాష్ఠం చ తమపామార్గకైర్యజేత్ ॥ ౧,౧౧౭.

లవంగం, ఏలకులు, అలాగే ఆరు రకాల మసాలా మిశ్రమాన్ని ఉమాదేవికి ఇష్టంగా సమర్పించాలి. అగరు, దంతకష్టం, అపామార్గ ఆకులతో పూజ చేయాలి.

శ్రావణే కరవీరం చ శమ్భవే శూలపాణయే । గన్ధాశనో ఘృతాద్యైశ్చ కరవీరజశోధనమ్ ॥ ౧,౧౧౭.

శ్రావణ మాసంలో శూలపాణి శివునికి కరవీర పువ్వులు సమర్పించాలి. సుగంధ భోజకుడైన ఆయనకు నెయ్యి మొదలైన పదార్థాలతో, కరవీర పువ్వులతో శుద్ధిగా పూజ చేయాలి.