గరుడపురాణమ్

అపహృత్య పరస్వం హి యస్తు దానం ప్రయచ్ఛతి । స దాతా నరకం యాతి యస్యార్థాస్తస్య తత్ఫలమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఇతరుల సంపదను దోచుకుని దానం చేసే వాడు, దాత అని పిలవబడినా నరకానికి పోతాడు. ఆ ఫలం నిజంగా ఆ సంపద యజమానికే చెందుతుంది.

దేవద్రవ్యవినాశేన బ్రహ్మస్వహరణేన చ । కులాన్యకులతాం యాన్తి బ్రాహ్మణాతిక్రమేణ చ ॥ ౧,౧౧౪.

దేవతలకు చెందిన ద్రవ్యాన్ని నాశనం చేయడం, బ్రాహ్మణుల సంపదను దోచుకోవడం, బ్రాహ్మణులను అవమానించడం వలన కుటుంబాలు గొప్పతనం కోల్పోతాయి.

బ్రహ్మఘ్నే చ సురాపే చ చోరే భగ్నవ్రతే తథా । నిష్కృతిర్విహితా సద్భిః కృతఘ్నే నాస్తి నిష్కృతిః ॥ ౧,౧౧౪.

బ్రాహ్మణ హంతకుడు, మద్యం తాగేవాడు, దొంగ, వ్రతం విరిగినవాడు — వీరికి మంచి వారు ప్రాయశ్చిత్తం చెప్పారు. కాని కృతఘ్నునికి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు.

నాశ్రన్తి పితరో దేవాః క్షుద్రస్య వృషలీపతేః । భార్యాజితస్య నాశ్రన్తి యస్యాశ్చోపపతిర్గృహే ॥ ౧,౧౧౪.

తక్కువ స్థాయి వ్యక్తి, భార్య చేతిలో ఓడిపోయినవాడు, ఇంట్లో పరపురుషునితో సంబంధం ఉన్నవాడు — వీరి పిండప్రదానాన్ని పితృదేవతలు, దేవతలు అంగీకరించరు.

అకృజజ్ఞమనార్యఞ్చ దీర్ధరోషమనార్జవమ్ । చతురో విద్ధి చాణ్డాలాఞ్జాత్యా జాయేత పఞ్చమః ॥ ౧,౧౧౪.

కృతఘ్నుడు, అసభ్యుడు, కోపం ఎక్కువగా ఉండేవాడు, నేరుగా ఉండని వాడు — వీరిలో నలుగురిని చండాళులుగా తెలుసుకో. వీరి నుంచి పుట్టినవాడు ఐదవ వాడు.

నోపేక్షితవ్యో దుర్బద్ధి శత్రురల్పోఽప్యవజ్ఞయా । వహ్నిరల్పోఽప్యసంహార్యః కురుతే భస్మసాజ్జగత్ ॥ ౧,౧౧౪.

చెడ్డ మనసున్న శత్రువు బలహీనుడైనా తక్కువగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. చిన్న అగ్నిని పట్టించుకోకపోతే అది లోకాన్ని బూడిద చేస్తుంది.

నవే వయసి యః శాన్తః స శాన్త ఇతి మే మతిః । ధాతుషు క్షీయమాణేషు శమః కస్య న జాయతే ॥ ౧,౧౧౪.

యవ్వనంలోనే మనస్సు నిశ్చలంగా ఉండేవాడు నిజంగా శాంతుడే. శరీర ధాతువులు క్షీణించినప్పుడు ఎవరికైనా శాంతి వచ్చేస్తుంది.

పన్థాన ఇవ విప్రేన్ద్ర సర్వసాధారణాః శ్రియః । మదీయా ఇతి మత్వా వై న హి హర్షయుతో భవేత్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, ధనం అందరికీ సాధారణమైనదే, మార్గాల్లా ఉంటుంది. ఇది నాదని భావించినవాడికి ఆనందం కలగదు.

చిత్తాయత్తం ధాతువశ్యం శరీరం చిత్తే నష్టే ధాతవో యాన్తి నాశమ్ । తస్మాచ్చిత్తం సర్వదా రక్షణీయం స్వస్థే చిత్తే ధాతవః సమ్భవన్తి ॥ ౧,౧౧౪.

మన శరీరం మనస్సుపై ఆధారపడి, ధాతువుల వశంలో ఉంటుంది. మనస్సు చెడిపోతే ధాతువులు కూడా నశిస్తాయి. అందుకే మనస్సును ఎప్పుడూ కాపాడాలి. మనస్సు ఆరోగ్యంగా ఉంటే ధాతువులు కూడా బాగుంటాయి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౧౫ సూత ఉవాచ । కుమార్యాం చ కుమిత్రం చ కురాజానం కుపుత్రకమ్ । కుకన్యాం చ కుదేశం చ దూరతః పరివర్జయేత్ ॥ ౧,౧౧౫.

సూతుడు ఇలా అన్నాడు: చెడ్డ స్నేహితురాలు, చెడ్డ రాజు, చెడ్డ కుమారుడు, చెడ్డ కుమార్తె, చెడ్డ దేశం — వీటన్నింటినీ దూరంగా నివారించాలి.

ధర్మః ప్రవ్రజితస్తపః ప్రచలితం సత్యం చ దూరం గతం పృథ్వీ వన్ధ్యఫలా జనాః కపటినో లౌల్యే స్థితా బ్రాహ్మణాః । మర్త్యాః స్త్రీవశగాః స్త్రియశ్చ చపలా నీచా జనా ఉన్నతాః హా కష్టం ఖలుజీవితం కలియుగే ధన్యా జనా యే మృతాః ॥ ౧,౧౧౫.

ధర్మం పోయింది, తపస్సు స్థిరంగా లేదు, సత్యం దూరమైపోయింది, భూమి పండించదు, ప్రజలు మోసగాళ్లు, బ్రాహ్మణులు లోభంలో మునిగిపోయారు, మనుషులు స్త్రీల వశంలో ఉన్నారు, స్త్రీలు చంచలంగా మారారు, నీచులు పైచేయిగా ఉన్నారు — హాయ్! కలియుగంలో జీవితం ఎంత దారుణంగా మారింది! చనిపోయినవారే ధన్యులు.

ధన్యాస్తే యే న పశ్యన్తి దేశభఙ్గం కులక్షయమ్ । పరచిత్తగతాన్ దారాన్పుత్రం కువ్యసనే స్థితమ్ ॥ ౧,౧౧౫.

దేశం నాశనం అవడాన్ని, వంశం క్షయమవడాన్ని, భార్యలు పరుల పట్ల ఆకర్షితులవడాన్ని, కుమారుడు చెడు మార్గంలో పడిపోవడాన్ని చూడని వారు నిజంగా ధన్యులు.

కుపుత్రే నిర్వృతిర్నాస్తి కుభార్యాయాం కుతో రతిః । సుమిత్ర నాస్తి విశ్వాసః కురాజ్యే నాస్తి జీవితమ్ ॥ ౧,౧౧౫.

చెడ్డ కుమారుడిలో ఆనందం ఉండదు, చెడ్డ భార్యతో సుఖం ఉండదు, చెడు మిత్రుడిపై నమ్మకం ఉండదు, చెడ్డ రాజ్యంలో జీవితం ఉండదు.

పరాన్నం చ పరస్వం చ పరశయ్యాః పరస్త్రియః । పరవేశ్మని వాసశ్చ శక్రాదపి హరేచ్ఛ్రియమ్ ॥ ౧,౧౧౫.

ఇతరుల ఆహారం, ఇతరుల సంపద, ఇతరుల మంచం, ఇతరుల భార్య, ఇతరుల ఇంట్లో నివాసం — ఇవన్నీ ఇంద్రుడి ఐశ్వర్యాన్నికూడా హరించేస్తాయి.

ఆలాపాద్గాత్రసంస్పర్శాత్సంసర్గాత్సహ భోజనాత్ । ఆసనాచ్ఛయనాద్యానాత్పాపం సంక్రమతే నృణామ్ ॥ ౧,౧౧౫.

మాట్లాడటం, శరీరస్పర్శ, కలిసి తిరగడం, కలిసి భోజనం చేయడం, కలిసి కూర్చోవడం, పడుకోవడం, ప్రయాణించడం — ఇవి అన్నీ పాపాన్ని మనుషుల మధ్య వ్యాపింపజేస్తాయి.

స్త్రియో నశ్యన్తి రూపేణ తపః క్రోధన నశ్యతి । గావో ద్వరప్రచారేణ శూద్రాన్నేన ద్విజోత్తమః ॥ ౧,౧౧౫.

స్త్రీలు అందాన్ని కోల్పోతారు, తపస్సు కోపంతో పోతుంది, ఆవులు గేటు వద్ద తిరుగుతూ నశిస్తాయి, బ్రాహ్మణులు శూద్రుల భోజనం తింటే వారి మహిమ పోతుంది.

ఆసనాదేకశయ్యాయాం బోజనాత్పఙ్క్తిసఙ్కరాత్ । తతః సంక్రమతే పాపం ఘటాద్ధట ఇవోదకమ్ ॥ ౧,౧౧౫.

ఒకే చోట కూర్చోవడం, ఒకే మంచంలో పడుకోవడం, కలిసికలిసి భోజనం చేయడం, ఒకే వరుసలో కలవడం వల్ల పాపం ఒకరినొకరు అంటుకుంటుంది, అది ఒక గిన్నె నుండి మరో గిన్నెలోకి నీరు పోయినట్లు.

లాలనే బహవో దోషాస్తాడనే బహవో గుణాః । తస్మాచ్ఛిష్యం చ పుత్రం చ తాడయేన్న తు లాలయేత్ ॥ ౧,౧౧౫.

అతి లాలనలో ఎన్నో దోషాలు ఉంటాయి, శిక్షలో ఎన్నో గుణాలు ఉంటాయి. అందుకే శిష్యుడిని గానీ, కుమారుణ్ణి గానీ లాలించకుండా, అవసరమైతే శిక్షించాలి.

అధ్వా జరా దేహవతాం పర్వతానాం జలం జరా । అసంభోగశ్చ నారీణాం వస్త్రాణామాతపో జరా ॥ ౧,౧౧౫.

ప్రయాణం శరీరధారుల వృద్ధాప్యం, కొండలకు నీరు వృద్ధాప్యం, స్త్రీలకు అనురాగం లేకపోవడం వృద్ధాప్యం, వస్త్రాలకు ఎండ వృద్ధాప్యం.

అధమాః కలిమిచ్ఛన్తి సన్ధిమిచ్ఛతి మధ్యమాః । ఉత్తమా మానమిచ్ఛన్తి మానో హి మహతాం ధనమ్ ॥ ౧,౧౧౫.

చెడ్డవారు కలహాన్ని కోరుతారు, మధ్యస్థులు సమ్మతిని కోరుతారు, ఉత్తములు గౌరవాన్ని కోరుతారు. ఎందుకంటే గొప్పవారికి గౌరవమే ధనం.

మానో హి మూలమర్థస్య మానే సతి ధనేన కిమ్ । ప్రభ్రష్టమానదర్పస్య కిం ధనేన కిమాయుషా ॥ ౧,౧౧౫.

గౌరవమే ధనానికి మూలం. గౌరవం ఉంటే ధనంతో ఏమి చేయాలి? గౌరవం, గర్వం పోయినవారికి ధనం ఉన్నా, ఆయుష్షు ఉన్నా ప్రయోజనం లేదు.

అధమా ధనమిచ్ఛన్తి ధనమానౌ హి మధ్యమాః । ఉత్తమా మానమిచ్ఛన్తి మానో హి మహతాం ధనమ్ ॥ ౧,౧౧౫.

చెడ్డవారు ధనాన్ని కోరుతారు, మధ్యస్థులు ధనం, గౌరవం రెండూ కోరుతారు, ఉత్తములు గౌరవాన్ని మాత్రమే కోరుతారు. ఎందుకంటే గొప్పవారికి గౌరవమే ధనం.

వనేఽపి సింహా న నమన్తి కం చ బుభు క్షితా మాంసనిరీక్షణం చ । ధనైర్విహీనాః సుకులేషు జాతా న నీచకర్మాణి సమారభన్తే ॥ ౧,౧౧౫.

అడవిలో ఉన్నా సింహాలు ఎవరికీ వంగవు, ఎవరి మాంసాన్ని తినవు, ఎవరి మాంసాన్ని చూడవు. మంచి కుటుంబంలో పుట్టినవారు ధనం లేకపోయినా, చెడు పనులు చేయరు.

నాభిషేకో న సంస్కారః సింహస్య క్రియతే వనే । నిత్యమూర్జితసత్త్వస్య స్వయమేవ మృగేన్ద్రతా ॥ ౧,౧౧౫.

అడవిలో సింహానికి అభిషేకం, శంఖార్తనం ఏదీ చేయరు. దాని సహజ శక్తితోనే అది జంతువుల రాజు అవుతుంది.

వణిక్ప్రమాదీ భృకశ్చ మానీ భిక్షుర్విలాసీ హ్యధనశ్చ కామీ । వరాఙ్గనా చాప్రియవాదినీ చ న తే చ కర్మాణి సమారభన్తే ॥ ౧,౧౧౫.

అజాగ్రత్త వ్యాపారి, మీసాలవాడు, గర్వంతో ఉన్న భిక్షువు, ధనం లేని కాముకుడు, అందమైన మహిళ, అసహ్యంగా మాట్లాడేవాడు— వీరు తమ పనులను సరిగా చేయరు.

దాతా దరిద్రః కృపణోర్ఽథయుక్తః పుత్త్రోఽవిధేయః కుజనస్య సేవా । పరోపకారేషు నరస్య మృత్యుః ప్రజాయతే దుశ్చరితాని పఞ్చ ॥ ౧,౧౧౫.

ధనం లేని దాత, ధనం ఉన్నా దానానికి ఇష్టపడని కంజుసు, మాట వినని కుమారుడు, చెడ్డవారిని సేవించడం, మంచి పనుల్లో మరణించడం— ఇవి మనిషికి ఐదు చెడు పనులు.

కాన్తావియోగః స్వజనాపమానం ఋణస్య శేషః కుజనస్య సేవా । దారిద్రయాభావాద్విముఖాశ్చ మిత్రా వినాగ్నినా పఞ్చ దహన్తి తీవ్రాః ॥ ౧,౧౧౫.

ప్రియమైనవారి విడిపోవడం, తనవాళ్ల చేత అవమానం, అప్పు మిగిలిపోవడం, చెడ్డవారిని సేవించడం, పేదరికం వల్ల స్నేహితులు దూరమవడం— ఇవి ఐదు, అగ్ని లేకపోయినా, హృదయాన్ని బాగా కాల్చేవి.

చిన్తాసహస్రేషు చ తేషు మధ్యే చిన్తాశ్చతస్రోఽప్యసిధారతుల్యాః । నీచాపమానం క్షుధితం కలత్రం భార్యా విరక్తా సహజోపరోధః ॥ ౧,౧౧౫.

వెయ్యి ఆందోళనల్లోనూ నాలుగు బాధలు పదునైన కత్తిలా ఉంటాయి: నీచుల అవమానం, ఆకలి, భార్య ప్రేమ లేకపోవడం, తనవాళ్ల అడ్డంకి.

వశ్యశ్చ పుర్త్రేర్ఽథ కరీ చ విద్యా అరోగితా సజ్జనసఙ్గతిశ్చ । ఇష్టా చ భార్యా వశవర్తినీ చ దుః ఖస్య మూలోద్ధరణాని పఞ్చ ॥ ౧,౧౧౫.

మాట వినే కుమారుడు, ధనం, విద్య, ఆరోగ్యం, మంచి వారి సాంగత్యం, ఇష్టమైన భార్య వినయంగా ఉండడం— ఇవే దుఃఖాన్ని తొలగించే ఐదు మూలాలు.