గరుడపురాణమ్

శిరః సుధౌతం చరణౌ సుమార్జితౌ వరాఙ్గనాసేవనమల్పభోజనమ్ । అనగ్నశాయిత్వమపర్వమైథునం చిరప్రనష్టాం శ్రియమానయన్తి షట్ ॥ ౧,౧౧౪.

తలను బాగా కడగడం, కాలులను శుభ్రంగా ఉంచడం, మంచితనంతో ఉన్న స్త్రీలకు సేవ చేయడం, తక్కువగా తినడం, దుస్తులు లేకుండా పడుకోకపోవడం, నిషిద్ధ దినాల్లో మైథునాన్ని నివారించడం — ఈ ఆరు చాలా కాలంగా పోయిన ఐశ్వర్యాన్ని తిరిగి తీసుకువస్తాయి.

యస్య కస్య తు పుష్పస్య పాణాడరస్య విశేషతః । శిరసా ధార్యమాణస్య హ్యలక్ష్మీః ప్రతిహన్యతే ॥ ౧,౧౧౪.

ఏ పువ్వయినా, ముఖ్యంగా పరిమళభరితమైన పాణాడర పుష్పాన్ని తలపై ధరించినవారికి దురదృష్టం దరిచేరదు.

దీపస్య పశ్చిమా ఛాయా ఛాయా శయ్యాసనస్య చ । రజకస్య తు యత్తీర్థలక్ష్మీస్తత్ర తిష్ఠతి ॥ ౧,౧౧౪.

దీపం పడే పడమర నీడ, మంచం లేదా ఆసనం నీడ, దుస్తులు ఉతికే వారివారి ధూళి — వీటిలో లక్ష్మీదేవి నివసిస్తుంది.

బాలాతపః ప్రేతధూమః స్త్రీ వృద్ధా తరుణం దధి । ఆయుష్కామో న సేవేత తథా సంమార్జనీరజః ॥ ౧,౧౧౪.

ఉదయపు ఎండ, మృతదేహాల పొగ, వృద్ధ స్త్రీలు, తాజా పెరుగు, ఊడుస్తున్న ధూళి — దీర్ఘాయువు కోరేవాడు వీటిని దూరంగా ఉంచాలి.

గజాశ్వరథధాన్యానాం గవాఞ్చైవ రజః శుభమ్ । అశుభం చ విజానీయాత్ఖరోష్ట్రజావికేషు చ ॥ ౧,౧౧౪.

ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, ధాన్యాలు, ఆవుల ధూళి శుభప్రదం; కానీ గాడిదలు, ఒంటెలు, మేకల ధూళి అశుభంగా భావించాలి.

గవాం రజో ధాన్యరజః పుత్రస్యాఙ్గభవం రజః । ఏతద్రజో మహాశస్తం మహాపాతకనాశనమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఆవుల ధూళి, ధాన్యాల ధూళి, కుమారుని శరీరపు ధూళి — ఈ ధూళి ఎంతో శుభకరం, మహాపాతకాలను నాశనం చేస్తుంది.

అజారజః ఖరరజో యత్తు సంమార్జనీరజః । ఏతద్రజో మహాపాపం మహాకిల్బిషకారకమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

మేకల ధూళి, గాడిద ధూళి, ఊడుస్తున్న ధూళి — ఈ ధూళి మహాపాపానికి, తీవ్రమైన కల్మషానికి కారణమవుతుంది.

శూర్పవాతో నఖాగ్రామ్బు స్నానవస్త్రమృజోదకమ్ । కేశామ్బు మార్జనీరేణుర్హన్తి పుణ్యం పురా కృతమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

వడకట్టే గాలి, పాదాల నఖాలకు కడిగిన నీరు, స్నానబట్టల నీరు, తల కడిగిన నీరు, ఊడుస్తున్న ధూళి — ఇవి పూర్వం సంపాదించిన పుణ్యాన్ని నాశనం చేస్తాయి.

విప్రయోర్విప్రవహ్న్యోశ్చ దమ్పత్యోః స్వామినోస్తథా । అన్తరేణ న గన్తవ్యం హయస్య వృషభస్య చ ॥ ౧,౧౧౪.

రెండు బ్రాహ్మణుల మధ్య, బ్రాహ్మణుడు మరియు అగ్ని మధ్య, dampatulu మధ్య, యజమాని మరియు సేవకుడి మధ్య, గుర్రం మరియు ఎద్దు మధ్య — వీటి మధ్యలో పోకూడదు.

స్త్రీషు రాజాగ్నిసర్పేషు స్వాధ్యాయే శత్రుసేవనే । భోగాస్వాదేషు విశ్వాసం కః ప్రాజ్ఞః కర్తుమర్హతి ॥ ౧,౧౧౪.

స్త్రీలు, రాజులు, అగ్ని, పాములు, పఠనం, శత్రువుల సేవ, భోగాల ఆస్వాదన — వీటిలో ఎవరు తెలివైనవాడు నమ్మకం ఉంచుతాడు?

న విశ్వసేదవిశ్వస్తం విశ్వస్తం విశ్వస్తం నాతివిశ్వసేత్ । విశ్వాసాద్భయముత్పన్నం మూలాదపి నికృన్తతి ॥ ౧,౧౧౪.

నమ్మకానికి అర్హత లేని వాడిని నమ్మకూడదు. నమ్మదగినవాడిని కూడా ఎక్కువగా నమ్మకూడదు. ఎందుకంటే, నమ్మకం వల్ల భయం పుడుతుంది; అది వేర్లు కోసేస్తుంది.

వైరిణా సహ సన్ధాయ విశ్వస్తో యది తిష్ఠతి । స వృక్షాగ్రే ప్రసుప్తో హి పతితః ప్రతిబుధ్యతే ॥ ౧,౧౧౪.

శత్రువుతో ఒప్పందం చేసుకుని, అతడిని నమ్ముతూ ఉంటే, అది చెట్టు మీద నిద్రపోయినట్టు — పడిపోయిన తర్వాతే మేలుకొంటారు.

నాత్యన్తం మృదునా భావ్యం నాత్యన్తం కూరకర్మణా । మృదునైవ మృదుం హన్తి దారుణేనైవ దారుణమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఎక్కువగా మృదువుగా ఉండకూడదు, ఎక్కువగా కఠినంగా కూడా చేయకూడదు. మృదువైనవాడిని మృదువు ఓడిస్తాడు, కఠినుడిని కఠినతే జయిస్తుంది.

నాత్యన్తం సరలైర్భావ్యం నాత్యన్తం మృదునా తథా । సరలాస్తత్ర ఛిద్యన్తే కుబ్జాస్తిష్ఠన్తి పాదపాః ॥ ౧,౧౧౪.

చాలా నేరుగా ఉండకూడదు, ఎక్కువగా మృదువుగా కూడా ఉండకూడదు. నేరుగా ఉన్న చెట్లు కోసేస్తారు, వంకరగా ఉన్నవే నిలబడతాయి.

నమన్తి ఫలినో వృక్షా నమన్తి గుణినో జనాః । శుష్కవృక్షాశ్చ మూర్ఖాశ్చ భిద్యన్తే న నమన్తి చ ॥ ౧,౧౧౪.

పండ్లు కట్టే చెట్లు వంగుతాయి, మంచివారు వినయంగా ఉంటారు. ఎండిపోయిన చెట్లు, మూర్ఖులు వంగరు, కానీ విరిగిపోతారు.

అప్రార్థితాని దుః ఖాని యథైవాయాన్తి యాన్తి చ । మార్జార ఇవ లుమ్పేత తథా ప్రార్థయితార నరః ॥ ౧,౧౧౪.

అడగకుండానే బాధలు వచ్చి పోతాయి. అలాగే, మనిషి అవకాశాన్ని పిల్లి మాంసాన్ని పట్టుకునట్టు పట్టుకోవాలి.

పూర్వం పశ్చాచ్చరన్త్యార్యే సదైవ బహుసమ్పదః । విపరీతమనార్యే చ యథేచ్ఛసి తథా చర ॥ ౧,౧౧౪.

మంచి వారితో ముందు, తరువాతా జాగ్రత్తగా, సంపదతో వ్యవహరించాలి. చెడు వారితో మన ఇష్టం వచ్చినట్లు ఉండవచ్చు.

షట్కర్ణో భిద్యతే మన్త్రశ్చతుః కర్ణశ్చధార్యతే । ద్వికర్ణస్య తు మన్త్రస్య బ్రహ్మాప్యన్త న బుధ్యతే ॥ ౧,౧౧౪.

ఆరు చెవులకు తెలిసిన రహస్యం బయటపడిపోతుంది. నాలుగు చెవులకు తెలిసినదాన్ని కాపాడవచ్చు. రెండు చెవుల మధ్య ఉన్న రహస్యం బ్రహ్మదేవుడికీ తెలియదు.

తయా గవా కిం క్రియతే యా న దోగ్ధ్రీ న గర్భిణీ । కోర్ఽథ పుత్రేణ జాతేన యో న విద్వాన్న ధార్మికః ॥ ౧,౧౧౪.

పాలు ఇవ్వని, గర్భం ధరించని ఆవు ఏం ఉపయోగం? విద్య లేని, ధర్మం లేని కుమారుడు ఏ విలువ?

ఏకేనాపి సుపుత్రేణ విద్యాయుక్తేన ధీమతా । కులం పురుషసింహేన చన్ద్రేణ గగనం యథా ॥ ౧,౧౧౪.

ఒక మంచి కుమారుడు, జ్ఞానంతో, తెలివితో ఉన్నవాడు కుటుంబాన్ని పైకి తీసుకెళ్తాడు — ఆకాశాన్ని చంద్రుడు ప్రకాశింపజేసినట్టు.

ఏకేనాపి సువృక్షేణ పుష్పితేన సుగన్ధినా । వనం సువాసితం సర్వం సుపుత్రేణ కులం యథా ॥ ౧,౧౧౪.

ఒకే ఒక పువ్వులు పూసిన, సువాసనతో ఉన్న చెట్టు అడవిని పరిమళింపజేస్తుంది. అలాగే, మంచి కుమారుడు కుటుంబానికి కీర్తి తెస్తాడు.

ఏకో హి గుణవాన్పుత్రో నిర్గుణేన శతేన కిమ్ । చన్ద్రో హన్తి తమాంస్యేకో న చ జ్యోతిః సహస్రకమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

గుణం లేని వంద మంది కుమారులు ఎందుకు? ఒక్క మంచివాడు చాలు, చంద్రుడు చీకటిని పోగొట్టినట్టు; వెయ్యి నక్షత్రాలకంటే మంచిది.

లాలయేత్పఞ్చ వర్షాణి దశ వర్షాణి తాడయేత్ । ప్రాప్తే తు షోడశే వర్షే పుత్రం మిత్రవదాచరేత్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఐదు సంవత్సరాలు కుమారుణ్ని లాలించాలి. పది సంవత్సరాలు శిక్షించాలి. పదహారు సంవత్సరాలు వచ్చిన తర్వాత కుమారుణ్ని స్నేహితుడిలా చూడాలి.

జాయమానో హరేద్దారాన్ వర్ధమానో హరేద్ధనమ్ । మ్రియమాణో హరేత్ప్రాణాన్నాస్తి పుత్రసమో రిపుః ॥ ౧,౧౧౪.

పుట్టినప్పుడు కుమారుడు తండ్రి భార్యను దూరం చేస్తాడు. పెరిగే కొద్దీ ధనం తీసుకుంటాడు. చనిపోతే ప్రాణాన్ని తీసుకుంటాడు. కుమారుడిలాంటి శత్రువు లేడు.

కేచిన్మృగముఖా వ్యాఘ్రాః కేచిద్వ్యాఘ్రముఖా మృగాః । తత్స్వరూపపహిజ్ఞానే హ్యవిశ్వాసః పదేపదే ॥ ౧,౧౧౪.

కొంతమంది పులులు జింక ముఖంతో ఉంటారు, కొంతమంది జింకలు పులి ముఖంతో ఉంటారు. వారి అసలు స్వభావం తెలియకపోతే, ప్రతి అడుగులోనూ అప్రమత్తంగా ఉండాలి.

ఏకః క్షమావతాం దోషో ద్వితీయో నోపపద్యతే । యదేనం క్షమయా యుక్తమశక్తం మన్యతే జనః ॥ ౧,౧౧౪.

క్షమగలవారిలో ఒక్క తప్పు మాత్రమే ఉంటుంది, రెండవది లేదు. వారు సహనంగా ఉన్నందుకు, జనాలు వారిని బలహీనులని అనుకుంటారు.

ఏతదేవానుమన్యేత భోగా హి క్షణభఙ్గినః । స్నిగ్ధేషు చ విదగ్ధస్య మతయో వై హ్యనాకులాః ॥ ౧,౧౧౪.

ఇది గుర్తుపెట్టుకోవాలి — భోగాలు క్షణకాలమే ఉంటాయి. ప్రేమగలవారి మధ్య, తెలివిగలవారి మనస్సు ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉంటుంది.

జ్యేష్ఠః పితృసమో భ్రాతా మృతే పితరి శౌనక । సర్వేషాం స పితా హి స్యాత్సర్వేషామనుపాలకః ॥ ౧,౧౧౪.

ఓ శౌనకా, తండ్రి మరణించిన తర్వాత పెద్ద అన్నయ్య తండ్రి లాంటివాడు. అతడు అందరికీ తండ్రిగా, అందరిని కాపాడేవాడిగా ఉండాలి.

కనిష్ఠేషు చ సర్వేషు సమత్వేనానువర్తతే । సమాపభోగజీవేషు యథైవం తనయేషు చ ॥ ౧,౧౧౪.

అతడు చిన్నవాళ్లందరితోను, సమానంగా జీవించే వారితోను, అలాగే తన కుమారులతోను సమానంగా ప్రవర్తించాలి.