గరుడపురాణమ్

ప్రియం గానమకుణ్ఠస్య నీచస్యోచ్చాసనం ప్రియమ్ । ప్రియం దానం దరిద్రస్య భూనశ్చతరుణీ ప్రియా ॥ ౧,౧౧౪.

గొంతు బాగున్నవాడికి పాట ప్రియం, నీచుడికి ఉన్నత ఆసనం ప్రియం, పేదవాడికి దానం ప్రియం, భూమికి యువతి ప్రియం.

అత్యమ్బుపానం కఠినాశనఞ్చ ధాతుక్షయోవేగవిధారణఞ్చ । దివాశయో జాగరణఞ్చ రాత్రౌ షడ్భిర్నరాణాం నివసన్తి రోగాః ॥ ౧,౧౧౪.

నీరు ఎక్కువగా తాగడం, గట్టి పదార్థాలు తినడం, శరీరంలోని ధాతువులు తగ్గిపోవడం, సహజ వికారాలను ఆపుకోవడం, పగలు నిద్రపోవడం, రాత్రి మేల్కొని ఉండడం — ఈ ఆరు వల్ల మనుషులలో వ్యాధులు నివసిస్తాయి.

బాలాతపశ్చాప్యతిమైథునఞ్చ శ్మశానధూమః కరతాపనఞ్చ । రజస్వలావత్క్రనిరీక్షణఞ్చ సుదీర్ఘమాయుర్నను కర్షయేచ్చ ॥ ౧,౧౧౪.

పొద్దుపొడిచే వేళలో ఎండలో ఉండడం, అతిగా సుఖాసక్తి, శ్మశానంలో పొగను పీల్చడం, చేతులను మంటపై వేడిగా చేసుకోవడం, రజస్వల స్త్రీలను చూడడం — ఇవన్నీ కలిసివచ్చినప్పుడు దీర్ఘాయువును తగ్గిస్తాయి.

శుష్కం మాంసం స్త్రియో వృద్ధా బాలార్కస్తరుణం దధి । ప్రభాతే మైథునం నిద్రా సద్యః ప్రాణహరాణి షట్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఎండిన మాంసం, వృద్ధ స్త్రీలు, ఉదయపు ఎండ, తాజా పెరుగు, తెల్లవారుఝామున మైథునం, నిద్ర — ఈ ఆరు జీవాన్ని త్వరగా తీసుకుపోతాయి.

సద్యః పక్రఘృతం ద్రాక్షా బాలా స్త్రీ క్షీరభోజనమ్ । ఉష్ణోదకం తరుచ్ఛాయా సద్యః ప్రాణహరాణి షట్ ॥ ౧,౧౧౪.

తాజాగా మరిగించిన నెయ్యి, ద్రాక్షపండ్లు, యువతి స్త్రీలు, పాలతో చేసిన పదార్థాలు, వేడి నీరు, చెట్టు నీడ — ఇవి కూడా జీవాన్ని త్వరగా హరిస్తాయి.

కూపాదకం వటచ్ఛాయా నారీణాఞ్చ పయోధరః । శీతకాలే భవేదుష్ణముష్ణకాలే చ శీతలమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

బావిలోని నీరు, మర్రిచెట్టు నీడ, స్త్రీల వక్షోజాలు — ఇవన్నీ చలికాలంలో వేడిగా, వేసవిలో చల్లగా ఉంటాయి.

త్రయో బలకరాః సద్యో బాలాభ్యఙ్గసుభోజనమ్ । త్రయో బలహరాః సద్యో హ్యధ్వా వే మైథునం జ్వరః ॥ ౧,౧౧౪.

పిల్లలకు నూనెతో మర్దనం, మంచి భోజనం, విశ్రాంతి — ఇవి శక్తిని వెంటనే ఇస్తాయి. ప్రయాణం, మైథునం, జ్వరం — ఇవి శక్తిని వెంటనే తగ్గిస్తాయి.

శుష్కం మాంసం పయో నిత్యం భార్యామిత్రైః సహైవ తు । న భాక్తవ్యం నృపైః సార్ధం వియోగం కురుతే క్షణాత్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఎండిన మాంసం, పాలు, భార్యలతో లేదా శత్రువులతో ఎప్పుడూ కలసి ఉండడం — ఇవి రాజులతో కలిసి తీసుకోకూడదు; వెంటనే విడిపోవడానికి కారణమవుతాయి.

కుచేలిన దన్తమలోపధారిణం బహ్వాశినం నిష్ఠురవాక్యభాషిణమ్ । సూర్యోదయే హ్యస్తమయేఽపి శాయినం విముఞ్చతి శ్రీరపి చక్రపాణినమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

మురికి బట్టలు వేసుకునే వాడు, పళ్లను శుభ్రం చేసుకోని వాడు, ఎక్కువగా తినేవాడు, కఠినంగా మాట్లాడేవాడు, సూర్యోదయం లేదా సూర్యాస్తమయం సమయంలో నిద్రపోయేవాడు — వీరిని లక్ష్మీదేవి, చక్రపాణి అయినా వదిలిపెడుతుంది.

నిత్యం ఛేదస్తృణానం ధరణివిలఖనం పాదయోశ్చాపమార్ష్టిః దన్తానామప్యశౌచం మలినవసనతా రూక్షతా మూర్ధజానామ్ । ద్వే సధ్యే చాపి నిద్రా వివసనశయనం గ్రాసహాసాతిరేకః స్వాఙ్గే పీఠే చ వాద్యం నిధనముపనయేత్కేశవస్యాపి లక్ష్మీమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

శిరః సుధౌతం చరణౌ సుమార్జితౌ వరాఙ్గనాసేవనమల్పభోజనమ్ । అనగ్నశాయిత్వమపర్వమైథునం చిరప్రనష్టాం శ్రియమానయన్తి షట్ ॥ ౧,౧౧౪.

తలను బాగా కడగడం, కాలులను శుభ్రంగా ఉంచడం, మంచితనంతో ఉన్న స్త్రీలకు సేవ చేయడం, తక్కువగా తినడం, దుస్తులు లేకుండా పడుకోకపోవడం, నిషిద్ధ దినాల్లో మైథునాన్ని నివారించడం — ఈ ఆరు చాలా కాలంగా పోయిన ఐశ్వర్యాన్ని తిరిగి తీసుకువస్తాయి.

యస్య కస్య తు పుష్పస్య పాణాడరస్య విశేషతః । శిరసా ధార్యమాణస్య హ్యలక్ష్మీః ప్రతిహన్యతే ॥ ౧,౧౧౪.

ఏ పువ్వయినా, ముఖ్యంగా పరిమళభరితమైన పాణాడర పుష్పాన్ని తలపై ధరించినవారికి దురదృష్టం దరిచేరదు.

దీపస్య పశ్చిమా ఛాయా ఛాయా శయ్యాసనస్య చ । రజకస్య తు యత్తీర్థలక్ష్మీస్తత్ర తిష్ఠతి ॥ ౧,౧౧౪.

దీపం పడే పడమర నీడ, మంచం లేదా ఆసనం నీడ, దుస్తులు ఉతికే వారివారి ధూళి — వీటిలో లక్ష్మీదేవి నివసిస్తుంది.

బాలాతపః ప్రేతధూమః స్త్రీ వృద్ధా తరుణం దధి । ఆయుష్కామో న సేవేత తథా సంమార్జనీరజః ॥ ౧,౧౧౪.

ఉదయపు ఎండ, మృతదేహాల పొగ, వృద్ధ స్త్రీలు, తాజా పెరుగు, ఊడుస్తున్న ధూళి — దీర్ఘాయువు కోరేవాడు వీటిని దూరంగా ఉంచాలి.

గజాశ్వరథధాన్యానాం గవాఞ్చైవ రజః శుభమ్ । అశుభం చ విజానీయాత్ఖరోష్ట్రజావికేషు చ ॥ ౧,౧౧౪.

ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, ధాన్యాలు, ఆవుల ధూళి శుభప్రదం; కానీ గాడిదలు, ఒంటెలు, మేకల ధూళి అశుభంగా భావించాలి.

గవాం రజో ధాన్యరజః పుత్రస్యాఙ్గభవం రజః । ఏతద్రజో మహాశస్తం మహాపాతకనాశనమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఆవుల ధూళి, ధాన్యాల ధూళి, కుమారుని శరీరపు ధూళి — ఈ ధూళి ఎంతో శుభకరం, మహాపాతకాలను నాశనం చేస్తుంది.

అజారజః ఖరరజో యత్తు సంమార్జనీరజః । ఏతద్రజో మహాపాపం మహాకిల్బిషకారకమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

మేకల ధూళి, గాడిద ధూళి, ఊడుస్తున్న ధూళి — ఈ ధూళి మహాపాపానికి, తీవ్రమైన కల్మషానికి కారణమవుతుంది.

శూర్పవాతో నఖాగ్రామ్బు స్నానవస్త్రమృజోదకమ్ । కేశామ్బు మార్జనీరేణుర్హన్తి పుణ్యం పురా కృతమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

వడకట్టే గాలి, పాదాల నఖాలకు కడిగిన నీరు, స్నానబట్టల నీరు, తల కడిగిన నీరు, ఊడుస్తున్న ధూళి — ఇవి పూర్వం సంపాదించిన పుణ్యాన్ని నాశనం చేస్తాయి.

విప్రయోర్విప్రవహ్న్యోశ్చ దమ్పత్యోః స్వామినోస్తథా । అన్తరేణ న గన్తవ్యం హయస్య వృషభస్య చ ॥ ౧,౧౧౪.

రెండు బ్రాహ్మణుల మధ్య, బ్రాహ్మణుడు మరియు అగ్ని మధ్య, dampatulu మధ్య, యజమాని మరియు సేవకుడి మధ్య, గుర్రం మరియు ఎద్దు మధ్య — వీటి మధ్యలో పోకూడదు.

స్త్రీషు రాజాగ్నిసర్పేషు స్వాధ్యాయే శత్రుసేవనే । భోగాస్వాదేషు విశ్వాసం కః ప్రాజ్ఞః కర్తుమర్హతి ॥ ౧,౧౧౪.

స్త్రీలు, రాజులు, అగ్ని, పాములు, పఠనం, శత్రువుల సేవ, భోగాల ఆస్వాదన — వీటిలో ఎవరు తెలివైనవాడు నమ్మకం ఉంచుతాడు?

న విశ్వసేదవిశ్వస్తం విశ్వస్తం విశ్వస్తం నాతివిశ్వసేత్ । విశ్వాసాద్భయముత్పన్నం మూలాదపి నికృన్తతి ॥ ౧,౧౧౪.

నమ్మకానికి అర్హత లేని వాడిని నమ్మకూడదు. నమ్మదగినవాడిని కూడా ఎక్కువగా నమ్మకూడదు. ఎందుకంటే, నమ్మకం వల్ల భయం పుడుతుంది; అది వేర్లు కోసేస్తుంది.

వైరిణా సహ సన్ధాయ విశ్వస్తో యది తిష్ఠతి । స వృక్షాగ్రే ప్రసుప్తో హి పతితః ప్రతిబుధ్యతే ॥ ౧,౧౧౪.

శత్రువుతో ఒప్పందం చేసుకుని, అతడిని నమ్ముతూ ఉంటే, అది చెట్టు మీద నిద్రపోయినట్టు — పడిపోయిన తర్వాతే మేలుకొంటారు.

నాత్యన్తం మృదునా భావ్యం నాత్యన్తం కూరకర్మణా । మృదునైవ మృదుం హన్తి దారుణేనైవ దారుణమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఎక్కువగా మృదువుగా ఉండకూడదు, ఎక్కువగా కఠినంగా కూడా చేయకూడదు. మృదువైనవాడిని మృదువు ఓడిస్తాడు, కఠినుడిని కఠినతే జయిస్తుంది.

నాత్యన్తం సరలైర్భావ్యం నాత్యన్తం మృదునా తథా । సరలాస్తత్ర ఛిద్యన్తే కుబ్జాస్తిష్ఠన్తి పాదపాః ॥ ౧,౧౧౪.

చాలా నేరుగా ఉండకూడదు, ఎక్కువగా మృదువుగా కూడా ఉండకూడదు. నేరుగా ఉన్న చెట్లు కోసేస్తారు, వంకరగా ఉన్నవే నిలబడతాయి.

నమన్తి ఫలినో వృక్షా నమన్తి గుణినో జనాః । శుష్కవృక్షాశ్చ మూర్ఖాశ్చ భిద్యన్తే న నమన్తి చ ॥ ౧,౧౧౪.

పండ్లు కట్టే చెట్లు వంగుతాయి, మంచివారు వినయంగా ఉంటారు. ఎండిపోయిన చెట్లు, మూర్ఖులు వంగరు, కానీ విరిగిపోతారు.

అప్రార్థితాని దుః ఖాని యథైవాయాన్తి యాన్తి చ । మార్జార ఇవ లుమ్పేత తథా ప్రార్థయితార నరః ॥ ౧,౧౧౪.

అడగకుండానే బాధలు వచ్చి పోతాయి. అలాగే, మనిషి అవకాశాన్ని పిల్లి మాంసాన్ని పట్టుకునట్టు పట్టుకోవాలి.

పూర్వం పశ్చాచ్చరన్త్యార్యే సదైవ బహుసమ్పదః । విపరీతమనార్యే చ యథేచ్ఛసి తథా చర ॥ ౧,౧౧౪.

మంచి వారితో ముందు, తరువాతా జాగ్రత్తగా, సంపదతో వ్యవహరించాలి. చెడు వారితో మన ఇష్టం వచ్చినట్లు ఉండవచ్చు.

షట్కర్ణో భిద్యతే మన్త్రశ్చతుః కర్ణశ్చధార్యతే । ద్వికర్ణస్య తు మన్త్రస్య బ్రహ్మాప్యన్త న బుధ్యతే ॥ ౧,౧౧౪.

ఆరు చెవులకు తెలిసిన రహస్యం బయటపడిపోతుంది. నాలుగు చెవులకు తెలిసినదాన్ని కాపాడవచ్చు. రెండు చెవుల మధ్య ఉన్న రహస్యం బ్రహ్మదేవుడికీ తెలియదు.

తయా గవా కిం క్రియతే యా న దోగ్ధ్రీ న గర్భిణీ । కోర్ఽథ పుత్రేణ జాతేన యో న విద్వాన్న ధార్మికః ॥ ౧,౧౧౪.

పాలు ఇవ్వని, గర్భం ధరించని ఆవు ఏం ఉపయోగం? విద్య లేని, ధర్మం లేని కుమారుడు ఏ విలువ?