గరుడపురాణమ్

సమధర్మా హి మర్మజ్ఞస్తీక్ష్ణః స్వజనకణ్టకః । న తథా బాధతే శత్రుః కృతవైరో బహిః స్థితః ॥ ౧,౧౧౪.

తనవారికి ముప్పుగా ఉండే, అంతర్లీన విషయాలు తెలిసిన, పదును గల వ్యక్తి, బయట శత్రువు కన్నా ఎక్కువ బాధ కలిగిస్తాడు.

స పణ్డితో యో హ్యనుఞ్జయేద్వై మిష్టేన బాలం వినియేన శిష్టమ్ । అర్థేన నారీం తపసా హి దేవాన్సర్వాంశ్చ లోకాంశ్చ సుసంగ్రహేణ ॥ ౧,౧౧౪.

బాలుడిని తీపితో, శిష్యుడిని క్రమశిక్షణతో, స్త్రీని ధనంతో, దేవతలను తపస్సుతో, అందరినీ మంచి ప్రవర్తనతో సంతుష్టిపరచగలవాడే నిజమైన పండితుడు.

ఛలేన మిత్రం కలుషేణ ధర్మం పరోపతాపేన సమృద్ధిభావనమ్ । సుఖేన విద్యాం పురుషేణ నారీం వాఞ్ఛన్తి వై యే న చ పణ్డితాస్తే ॥ ౧,౧౧౪.

మోసంతో మిత్రాన్ని, అపవిత్రతతో ధర్మాన్ని, పరులకు హాని చేసి సంపదను, సులభంగా విద్యను, బలవంతంగా స్త్రీని పొందాలనుకునేవారు జ్ఞానులు కారు.

ఫలార్థో ఫలినం వృక్షం యశ్ఛిన్ద్యాద్దుర్మతిర్నరః । నిష్ఫలం తస్య వై కార్యాం మహాదోషమవాప్నుయాత్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఫలాల కోసం ఫలమిచ్చే చెట్టును కోసిన మూర్ఖుడు, చివరకు ఫలమేమీ పొందడు, పెద్ద తప్పు చేస్తాడు.

సధనో హి తపస్వీ చ దూరతో వై కృతశ్రమః । మద్యప స్త్రీ సతీత్యేవం విప్ర న శ్రద్దధామ్యహమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ధనికుడైన తపస్వి, దూరంగా ఉన్న కూలీ, మద్యపుడు, సతీస్వభావం గల స్త్రీ—ఓ బ్రాహ్మణా, వీటిని నేను నమ్మను.

న విశ్వసేదవిశ్వస్తే మిత్రస్యాపి న విశ్వసేత్ । కదాచిత్కుపితం మిత్రం సర్వం గుహ్యం ప్రకాశయేత్ ॥ ౧,౧౧౪.

నమ్మక లేని వారిని నమ్మకూడదు, స్నేహితుడిని కూడా పూర్తిగా నమ్మకూడదు. ఎందుకంటే, ఎప్పుడైనా కోపంగా ఉన్న స్నేహితుడు మన రహస్యాలన్నీ బయటపెడతాడు.

సర్వభూతేషు విశ్వాసః సర్వభూతేషు సాత్త్వికః । స్వబావమాత్మనా గూహేదేతత్సాధోర్హి లక్షణమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ప్రతి జీవిలో నమ్మకం, అందరితో మేలుగా ఉండడం—తన స్వభావాన్ని దాచుకోవడం, ఇవే సద్గుణి లక్షణాలు.

యస్మిన్కస్మిన్కృతే కార్యే కర్తారమనువర్తతే । సర్వథా వర్తమానోఽపి ధైర్యబుద్ధిన్తు కారయేత్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఏ పని చేసినా, ఆ పని చేసే వాడిని అనుసరించాలి. అయినా, ఎలాంటి పరిస్థితిలోనైనా ధైర్యంగా, జ్ఞానంతో వ్యవహరించాలి.

వృద్ధాః స్త్రియో నవం మద్యం శుష్కం మాంసం త్రిమూలకమ్ । రాత్రౌ దధి దివా స్వప్నం విద్వాన్షట్పరివర్జయేత్ ॥ ౧,౧౧౪.

వృద్ధ స్త్రీలు, కొత్త మద్యం, పొడి మాంసం, మూడు రకాల మూలాలు, రాత్రిపూట పెరుగు, పగలు నిద్ర—వివేకి వీటన్నింటినీ దూరంగా ఉంచాలి.

విషం గోష్ఠీ దరిద్రస్య వృద్ధస్య తరుణీ విషమ్ । విషం కుశిక్షితా విద్యా అజీర్ణే భోజనం విషమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

పేదవాడి సభ విషం, వృద్ధునికి యువతి విషం, గడ్డి మీద నేర్చుకున్న విద్య విషం, అజీర్ణంలో భోజనం విషమే.

ప్రియం గానమకుణ్ఠస్య నీచస్యోచ్చాసనం ప్రియమ్ । ప్రియం దానం దరిద్రస్య భూనశ్చతరుణీ ప్రియా ॥ ౧,౧౧౪.

గొంతు బాగున్నవాడికి పాట ప్రియం, నీచుడికి ఉన్నత ఆసనం ప్రియం, పేదవాడికి దానం ప్రియం, భూమికి యువతి ప్రియం.

అత్యమ్బుపానం కఠినాశనఞ్చ ధాతుక్షయోవేగవిధారణఞ్చ । దివాశయో జాగరణఞ్చ రాత్రౌ షడ్భిర్నరాణాం నివసన్తి రోగాః ॥ ౧,౧౧౪.

నీరు ఎక్కువగా తాగడం, గట్టి పదార్థాలు తినడం, శరీరంలోని ధాతువులు తగ్గిపోవడం, సహజ వికారాలను ఆపుకోవడం, పగలు నిద్రపోవడం, రాత్రి మేల్కొని ఉండడం — ఈ ఆరు వల్ల మనుషులలో వ్యాధులు నివసిస్తాయి.

బాలాతపశ్చాప్యతిమైథునఞ్చ శ్మశానధూమః కరతాపనఞ్చ । రజస్వలావత్క్రనిరీక్షణఞ్చ సుదీర్ఘమాయుర్నను కర్షయేచ్చ ॥ ౧,౧౧౪.

పొద్దుపొడిచే వేళలో ఎండలో ఉండడం, అతిగా సుఖాసక్తి, శ్మశానంలో పొగను పీల్చడం, చేతులను మంటపై వేడిగా చేసుకోవడం, రజస్వల స్త్రీలను చూడడం — ఇవన్నీ కలిసివచ్చినప్పుడు దీర్ఘాయువును తగ్గిస్తాయి.

శుష్కం మాంసం స్త్రియో వృద్ధా బాలార్కస్తరుణం దధి । ప్రభాతే మైథునం నిద్రా సద్యః ప్రాణహరాణి షట్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఎండిన మాంసం, వృద్ధ స్త్రీలు, ఉదయపు ఎండ, తాజా పెరుగు, తెల్లవారుఝామున మైథునం, నిద్ర — ఈ ఆరు జీవాన్ని త్వరగా తీసుకుపోతాయి.

సద్యః పక్రఘృతం ద్రాక్షా బాలా స్త్రీ క్షీరభోజనమ్ । ఉష్ణోదకం తరుచ్ఛాయా సద్యః ప్రాణహరాణి షట్ ॥ ౧,౧౧౪.

తాజాగా మరిగించిన నెయ్యి, ద్రాక్షపండ్లు, యువతి స్త్రీలు, పాలతో చేసిన పదార్థాలు, వేడి నీరు, చెట్టు నీడ — ఇవి కూడా జీవాన్ని త్వరగా హరిస్తాయి.

కూపాదకం వటచ్ఛాయా నారీణాఞ్చ పయోధరః । శీతకాలే భవేదుష్ణముష్ణకాలే చ శీతలమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

బావిలోని నీరు, మర్రిచెట్టు నీడ, స్త్రీల వక్షోజాలు — ఇవన్నీ చలికాలంలో వేడిగా, వేసవిలో చల్లగా ఉంటాయి.

త్రయో బలకరాః సద్యో బాలాభ్యఙ్గసుభోజనమ్ । త్రయో బలహరాః సద్యో హ్యధ్వా వే మైథునం జ్వరః ॥ ౧,౧౧౪.

పిల్లలకు నూనెతో మర్దనం, మంచి భోజనం, విశ్రాంతి — ఇవి శక్తిని వెంటనే ఇస్తాయి. ప్రయాణం, మైథునం, జ్వరం — ఇవి శక్తిని వెంటనే తగ్గిస్తాయి.

శుష్కం మాంసం పయో నిత్యం భార్యామిత్రైః సహైవ తు । న భాక్తవ్యం నృపైః సార్ధం వియోగం కురుతే క్షణాత్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఎండిన మాంసం, పాలు, భార్యలతో లేదా శత్రువులతో ఎప్పుడూ కలసి ఉండడం — ఇవి రాజులతో కలిసి తీసుకోకూడదు; వెంటనే విడిపోవడానికి కారణమవుతాయి.

కుచేలిన దన్తమలోపధారిణం బహ్వాశినం నిష్ఠురవాక్యభాషిణమ్ । సూర్యోదయే హ్యస్తమయేఽపి శాయినం విముఞ్చతి శ్రీరపి చక్రపాణినమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

మురికి బట్టలు వేసుకునే వాడు, పళ్లను శుభ్రం చేసుకోని వాడు, ఎక్కువగా తినేవాడు, కఠినంగా మాట్లాడేవాడు, సూర్యోదయం లేదా సూర్యాస్తమయం సమయంలో నిద్రపోయేవాడు — వీరిని లక్ష్మీదేవి, చక్రపాణి అయినా వదిలిపెడుతుంది.

నిత్యం ఛేదస్తృణానం ధరణివిలఖనం పాదయోశ్చాపమార్ష్టిః దన్తానామప్యశౌచం మలినవసనతా రూక్షతా మూర్ధజానామ్ । ద్వే సధ్యే చాపి నిద్రా వివసనశయనం గ్రాసహాసాతిరేకః స్వాఙ్గే పీఠే చ వాద్యం నిధనముపనయేత్కేశవస్యాపి లక్ష్మీమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

శిరః సుధౌతం చరణౌ సుమార్జితౌ వరాఙ్గనాసేవనమల్పభోజనమ్ । అనగ్నశాయిత్వమపర్వమైథునం చిరప్రనష్టాం శ్రియమానయన్తి షట్ ॥ ౧,౧౧౪.

తలను బాగా కడగడం, కాలులను శుభ్రంగా ఉంచడం, మంచితనంతో ఉన్న స్త్రీలకు సేవ చేయడం, తక్కువగా తినడం, దుస్తులు లేకుండా పడుకోకపోవడం, నిషిద్ధ దినాల్లో మైథునాన్ని నివారించడం — ఈ ఆరు చాలా కాలంగా పోయిన ఐశ్వర్యాన్ని తిరిగి తీసుకువస్తాయి.

యస్య కస్య తు పుష్పస్య పాణాడరస్య విశేషతః । శిరసా ధార్యమాణస్య హ్యలక్ష్మీః ప్రతిహన్యతే ॥ ౧,౧౧౪.

ఏ పువ్వయినా, ముఖ్యంగా పరిమళభరితమైన పాణాడర పుష్పాన్ని తలపై ధరించినవారికి దురదృష్టం దరిచేరదు.

దీపస్య పశ్చిమా ఛాయా ఛాయా శయ్యాసనస్య చ । రజకస్య తు యత్తీర్థలక్ష్మీస్తత్ర తిష్ఠతి ॥ ౧,౧౧౪.

దీపం పడే పడమర నీడ, మంచం లేదా ఆసనం నీడ, దుస్తులు ఉతికే వారివారి ధూళి — వీటిలో లక్ష్మీదేవి నివసిస్తుంది.

బాలాతపః ప్రేతధూమః స్త్రీ వృద్ధా తరుణం దధి । ఆయుష్కామో న సేవేత తథా సంమార్జనీరజః ॥ ౧,౧౧౪.

ఉదయపు ఎండ, మృతదేహాల పొగ, వృద్ధ స్త్రీలు, తాజా పెరుగు, ఊడుస్తున్న ధూళి — దీర్ఘాయువు కోరేవాడు వీటిని దూరంగా ఉంచాలి.

గజాశ్వరథధాన్యానాం గవాఞ్చైవ రజః శుభమ్ । అశుభం చ విజానీయాత్ఖరోష్ట్రజావికేషు చ ॥ ౧,౧౧౪.

ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, ధాన్యాలు, ఆవుల ధూళి శుభప్రదం; కానీ గాడిదలు, ఒంటెలు, మేకల ధూళి అశుభంగా భావించాలి.

గవాం రజో ధాన్యరజః పుత్రస్యాఙ్గభవం రజః । ఏతద్రజో మహాశస్తం మహాపాతకనాశనమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఆవుల ధూళి, ధాన్యాల ధూళి, కుమారుని శరీరపు ధూళి — ఈ ధూళి ఎంతో శుభకరం, మహాపాతకాలను నాశనం చేస్తుంది.

అజారజః ఖరరజో యత్తు సంమార్జనీరజః । ఏతద్రజో మహాపాపం మహాకిల్బిషకారకమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

మేకల ధూళి, గాడిద ధూళి, ఊడుస్తున్న ధూళి — ఈ ధూళి మహాపాపానికి, తీవ్రమైన కల్మషానికి కారణమవుతుంది.

శూర్పవాతో నఖాగ్రామ్బు స్నానవస్త్రమృజోదకమ్ । కేశామ్బు మార్జనీరేణుర్హన్తి పుణ్యం పురా కృతమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

వడకట్టే గాలి, పాదాల నఖాలకు కడిగిన నీరు, స్నానబట్టల నీరు, తల కడిగిన నీరు, ఊడుస్తున్న ధూళి — ఇవి పూర్వం సంపాదించిన పుణ్యాన్ని నాశనం చేస్తాయి.

విప్రయోర్విప్రవహ్న్యోశ్చ దమ్పత్యోః స్వామినోస్తథా । అన్తరేణ న గన్తవ్యం హయస్య వృషభస్య చ ॥ ౧,౧౧౪.

రెండు బ్రాహ్మణుల మధ్య, బ్రాహ్మణుడు మరియు అగ్ని మధ్య, dampatulu మధ్య, యజమాని మరియు సేవకుడి మధ్య, గుర్రం మరియు ఎద్దు మధ్య — వీటి మధ్యలో పోకూడదు.