గరుడపురాణమ్

శరీరమేవాయతనం దుః ఖస్య చ సుఖస్య చ । జీవితఞ్చ శరీరఞ్చ జాత్యైవ సహ జాయతే ॥ ౧,౧౧౩.

ఈ శరీరమే సుఖానికి, దుఃఖానికి నిలయం. జీవితం, శరీరం రెండూ జన్మతోనే కలిగిపోతాయి.

సర్వం పరవశం దుః ఖం సర్వ మాత్మవశం సుఖమ్ । ఏతద్విద్యాత్సమాసేన లక్షణం సుఖదుః ఖయోః ॥ ౧,౧౧౩.

ఇతరుల ఆధీనంలో ఉన్నది అంతా దుఃఖమే, మన చేతిలో ఉన్నది సుఖమే. సుఖం, దుఃఖానికి ఇది సంక్షిప్తంగా లక్షణం అని తెలుసుకో.

సుఖస్యానన్తరం దుః ఖం దుః ఖస్యానన్తరం సుఖమ్ । శుఖం దుః ఖం మనుష్యాణాం చక్రవత్పరివర్తతే ॥ ౧,౧౧౩.

సుఖం తర్వాత దుఃఖం వస్తుంది, దుఃఖం తర్వాత సుఖం వస్తుంది. మనుషులలో సుఖం, దుఃఖం చక్రంలా తిరుగుతుంటాయి.

యద్గతం తదతిక్రాన్తం యది స్యాత్తచ్చ దూరతః । వర్తమానేన వర్తేత న స శోకేన బాధ్యతే ॥ ౧,౧౧౩.

పోయినది గతించిపోయింది, ఉన్నదైతే కూడా దూరంగా ఉంటుంది. మనం ప్రస్తుతాన్ని బతకాలి, దుఃఖంతో బాధపడకూడదు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౧౪ సూత ఉవాచ । న కశ్చిత్కస్యచిన్మిత్రం న కశ్చిత్కస్యచిద్రిపుః । కారణాదేవ జాయన్తే మిత్రాణి రిపవస్తథా ॥ ౧,౧౧౪.

శ్రీ సూతుడు ఇలా అన్నాడు: ఎవరికీ ఎవరు స్నేహితులు కాదు, ఎవరికీ ఎవరు శత్రువులు కాదు. కారణాల వల్లే స్నేహాలు, శత్రుత్వాలు ఏర్పడతాయి.

శోకత్రాణం భయత్రాణం ప్రీతివిశ్వాసభాజనమ్ । కేన రత్నాంమదం సృష్టం మిత్రమిత్యక్షరద్వయమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

బాధ నుంచి, భయం నుంచి రక్షణగా, ప్రేమకు, నమ్మకానికి పాత్రగా, రత్నాలకు గర్వాన్ని ఇచ్చే 'స్నేహం' అనే రెండు అక్షరాల పదాన్ని ఎవరు సృష్టించారు?

సకృదుచ్చరితం యేన హరిరిత్యక్షరద్వయమ్ । బద్ధః పరికరస్తేన మోక్షాయ గమనం ప్రతి ॥ ౧,౧౧౪.

'హరి' అనే రెండు అక్షరాలు ఒక్కసారి పలికినా, అది మోక్షానికి దారి చూపే రక్షణగా మారుతుంది.

న మాతరి న దారేషు న సోదర్యే న చాత్మజే । విశ్వాసస్తాదృశః పుంసాం యాదృఙ్మిత్రే స్వభావజే ॥ ౧,౧౧౪.

తల్లిలో, భార్యలో, అన్నదమ్ముల్లో, కుమారునిలో కూడా మనిషికి అంత నమ్మకం ఉండదు, తన స్వభావానికి తగ్గ స్నేహితునిలో ఉండే నమ్మకం ఎంత ఉంటుందో.

యదిచ్ఛేచ్ఛాశ్వతీం ప్రీతిం త్రీన్దోషాన్పరివర్జయేత్ । ద్యుతమర్థప్రయోగఞ్చ పరోక్షే దారదర్శనమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఎవరైనా శాశ్వతమైన ప్రేమను కోరుకుంటే, మూడు దోషాలను దూరంగా పెట్టాలి: జూదం, డబ్బు అప్పు ఇవ్వడం, పరాయివారిని రహస్యంగా చూడడం.

మాత్రా స్వస్త్రా దుహిత్రా వా న వివిక్తాసనో వసేత్ । బలవానిన్ద్రియగ్రామో విద్వాంసమపి కర్షతి ॥ ౧,౧౧౪.

తల్లి, సోదరి, కుమార్తెతో ఒంటరిగా కూర్చోవద్దు. ఇంద్రియాలు ఎంత బలంగా ఉన్నాయో, అవి పండితుడిని కూడా తప్పుదోవ పట్టిస్తాయి.

విపరీతరతిః కామః స్వాయతేషు న విద్యతే । యథోపాయో వధో దణ్డస్తథైవ హ్యను వర్తతే ॥ ౧,౧౧౪.

తన సొంత భార్యలపై వ్యతిరేక ఆకర్షణ ఉండదు. ఏ విధంగా చర్య ఉంటే, అలాగే శిక్ష కూడా అనుసరిస్తుంది.

అపి కల్పానిలస్యైవ తురగస్య మహోదధేః । శక్యతే ప్రసరో బోద్ధుం న హ్యరక్తస్యే చతసః ॥ ౧,౧౧౪.

కాలగాలి, గుర్రం, మహాసముద్రం ప్రవాహాన్ని తెలుసుకోవచ్చు. కానీ ప్రేమ లేని మహిళ మనసు ఎలా ఉందో తెలుసుకోలేం.

క్షణో నాస్తి రహో నాస్తి న స్తి ప్రార్థయితా జనః । తేన శౌనక నారీణాం సతీత్వముపజాయతే ॥ ౧,౧౧౪.

ఒక్క క్షణం కూడా ఒంటరిగా ఉండదు, ఒంటరిగా ఉండే చోటు ఉండదు, కోరుకునే వారు ఉండరు. అందుకే, ఓ Shaunaka, స్త్రీలకు పతివ్రతా ధర్మం కలుగుతుంది.

ఏక వై సేవతే నిత్యమన్యశ్చేతపి రోచతే । పురుషాణామలాభేన నారీ చైవ పతివ్రతా ॥ ౧,౧౧౪.

పతివ్రత అయిన భార్య, ఇతరులు ఆకర్షణీయంగా కనిపించినా, ఎప్పుడూ తన భర్తకే సేవ చేయడం ఇష్టపడుతుంది. కానీ పురుషులకు, ఇతర స్త్రీలను పొందకపోవడం తప్పుగా పరిగణించబడదు.

జననీ యాని కురుతే రహస్యం మదనాతురా । సుతైస్తాని న చిన్త్యాని శీలవిప్రతిపత్తిభిః ॥ ౧,౧౧౪.

తల్లి కామవశంగా ఏదైనా రహస్యంగా చేసినా, మంచి స్వభావం ఉన్న కుమారులు వాటిని మనసులో పెట్టుకోకూడదు.

పరాధీనా నిద్రా పరదృదయకృత్యానుసరణం సదా హేలా హాస్యం నియతమపి శోకేన రహితమ్ । పణే న్యస్తః కాయో విటజనఖురైర్దారితగలో బహూత్కణ్ఠవృతిర్జగతి గణిక్రాయా బహుమతః ॥ ౧,౧౧౪.

ఇతరులపై ఆధారపడే నిద్ర, ఎప్పుడూ పరుల కోరికలకే లోబడటం, నిరంతరం హాస్యం చేయడం, లోపల బాధ లేకుండానే దుఃఖించడం, ధరకు శరీరాన్ని ఇచ్చిపెట్టడం, దుర్మార్గుల చేతిలో గాయపడటం, మెడలో ఎన్నో అలంకారాలు ధరించడం—ఇవన్నీ వేశ్యకు సమాజంలో ఎక్కువ విలువ కలిగినవే.

అగ్నిరాపః స్త్రియో మూర్ఖాః సర్పా రాజకులాని చ । నిత్యం పరోపసేవ్యాని సద్యః ప్రాణహరాణి షట్ ॥ ౧,౧౧౪.

అగ్ని, నీరు, స్త్రీలు, మూర్ఖులు, పాములు, రాజభవనాలు—ఈ ఆరు ఎప్పుడూ ఇతరుల సేవకు లోబడినవే, కానీ ఒక్కసారిగా ప్రాణాన్ని పోగొట్టగలవు.

కిం చిత్రం యది వేద (శబ్ద) శాస్త్రకుశలో విప్రో భవేత్పణ్డితః కిం చిత్రం యది దణ్డనీతికుశలో రాజా భవేద్ధార్మికః । కిం చిత్రం యది రూపయౌవనవతీ సాధ్వీ భవేత్కామినీ తచ్చిత్రం యది నిర్ధనోఽపి పురుషః పాపం న కుర్యాత్క్రచిత్ ॥ ౧,౧౧౪.

వేదాలు, శాస్త్రాలు నేర్చుకున్న బ్రాహ్మణుడు పండితుడవడంలో ఏమి ఆశ్చర్యం? పాలనలో నైపుణ్యం ఉన్న రాజు ధార్మికుడవడంలో ఏమి విచిత్రం? అందమైన యువతి సద్గుణవంతురాలై, కాముకురాలై ఉండడంలో ఏమి కొత్తది? కానీ, దరిద్రుడు ఎప్పుడూ పాపం చేయకుండా ఉండడం నిజంగా ఆశ్చర్యకరం.

నాత్మచ్ఛిద్రం పరే దద్యాద్విద్యాచ్ఛిద్రం పరస్య చ । గూహేత్కూర్మ ఇవాఙ్గాని పరభావఞ్చ లక్షయేత్ ॥ ౧,౧౧౪.

తన తప్పులను ఇతరులకు చెప్పకూడదు, ఇతరుల విద్యలోని లోపాలను కూడా బయటపెట్టకూడదు. తాబేలు తన అవయవాలను ఎలా దాచుకుంటుందో, అలాగే మనదైనదాన్ని దాచుకోవాలి, పరుల బలహీనతలను గమనించాలి.

పాతాలతలవా సిన్య ఉచ్చప్రాకారసంస్థితాః । యది నో చికురోద్భేదాల్లభ్యన్తే కైః స్త్రియో న హి ॥ ౧,౧౧౪.

స్త్రీలు పాతాళంలోనో, ఎత్తయిన గోడల వెనకనో ఉన్నా, కేశాలు లేకపోతే దొరకవు. అలా అయితే, ఎవరికి వారు అందుబాటులో లేరు?

సమధర్మా హి మర్మజ్ఞస్తీక్ష్ణః స్వజనకణ్టకః । న తథా బాధతే శత్రుః కృతవైరో బహిః స్థితః ॥ ౧,౧౧౪.

తనవారికి ముప్పుగా ఉండే, అంతర్లీన విషయాలు తెలిసిన, పదును గల వ్యక్తి, బయట శత్రువు కన్నా ఎక్కువ బాధ కలిగిస్తాడు.

స పణ్డితో యో హ్యనుఞ్జయేద్వై మిష్టేన బాలం వినియేన శిష్టమ్ । అర్థేన నారీం తపసా హి దేవాన్సర్వాంశ్చ లోకాంశ్చ సుసంగ్రహేణ ॥ ౧,౧౧౪.

బాలుడిని తీపితో, శిష్యుడిని క్రమశిక్షణతో, స్త్రీని ధనంతో, దేవతలను తపస్సుతో, అందరినీ మంచి ప్రవర్తనతో సంతుష్టిపరచగలవాడే నిజమైన పండితుడు.

ఛలేన మిత్రం కలుషేణ ధర్మం పరోపతాపేన సమృద్ధిభావనమ్ । సుఖేన విద్యాం పురుషేణ నారీం వాఞ్ఛన్తి వై యే న చ పణ్డితాస్తే ॥ ౧,౧౧౪.

మోసంతో మిత్రాన్ని, అపవిత్రతతో ధర్మాన్ని, పరులకు హాని చేసి సంపదను, సులభంగా విద్యను, బలవంతంగా స్త్రీని పొందాలనుకునేవారు జ్ఞానులు కారు.

ఫలార్థో ఫలినం వృక్షం యశ్ఛిన్ద్యాద్దుర్మతిర్నరః । నిష్ఫలం తస్య వై కార్యాం మహాదోషమవాప్నుయాత్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఫలాల కోసం ఫలమిచ్చే చెట్టును కోసిన మూర్ఖుడు, చివరకు ఫలమేమీ పొందడు, పెద్ద తప్పు చేస్తాడు.

సధనో హి తపస్వీ చ దూరతో వై కృతశ్రమః । మద్యప స్త్రీ సతీత్యేవం విప్ర న శ్రద్దధామ్యహమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ధనికుడైన తపస్వి, దూరంగా ఉన్న కూలీ, మద్యపుడు, సతీస్వభావం గల స్త్రీ—ఓ బ్రాహ్మణా, వీటిని నేను నమ్మను.

న విశ్వసేదవిశ్వస్తే మిత్రస్యాపి న విశ్వసేత్ । కదాచిత్కుపితం మిత్రం సర్వం గుహ్యం ప్రకాశయేత్ ॥ ౧,౧౧౪.

నమ్మక లేని వారిని నమ్మకూడదు, స్నేహితుడిని కూడా పూర్తిగా నమ్మకూడదు. ఎందుకంటే, ఎప్పుడైనా కోపంగా ఉన్న స్నేహితుడు మన రహస్యాలన్నీ బయటపెడతాడు.

సర్వభూతేషు విశ్వాసః సర్వభూతేషు సాత్త్వికః । స్వబావమాత్మనా గూహేదేతత్సాధోర్హి లక్షణమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ప్రతి జీవిలో నమ్మకం, అందరితో మేలుగా ఉండడం—తన స్వభావాన్ని దాచుకోవడం, ఇవే సద్గుణి లక్షణాలు.

యస్మిన్కస్మిన్కృతే కార్యే కర్తారమనువర్తతే । సర్వథా వర్తమానోఽపి ధైర్యబుద్ధిన్తు కారయేత్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఏ పని చేసినా, ఆ పని చేసే వాడిని అనుసరించాలి. అయినా, ఎలాంటి పరిస్థితిలోనైనా ధైర్యంగా, జ్ఞానంతో వ్యవహరించాలి.

వృద్ధాః స్త్రియో నవం మద్యం శుష్కం మాంసం త్రిమూలకమ్ । రాత్రౌ దధి దివా స్వప్నం విద్వాన్షట్పరివర్జయేత్ ॥ ౧,౧౧౪.

వృద్ధ స్త్రీలు, కొత్త మద్యం, పొడి మాంసం, మూడు రకాల మూలాలు, రాత్రిపూట పెరుగు, పగలు నిద్ర—వివేకి వీటన్నింటినీ దూరంగా ఉంచాలి.