గరుడపురాణమ్

లబ్ధవ్యాన్యేవ లభతే గన్తవ్యాన్యేవ గచ్ఛతి । ప్రాప్తవ్యాన్యేవ ప్రాప్నాతి దుః ఖాని చ సుఖాని చ ॥ ౧,౧౧౩.

ఎవరికి దక్కాల్సిందో అదే దక్కుతుంది, ఎక్కడికి వెళ్లాలో అక్కడికే వెళ్తాడు, ఎవరికి రావాల్సిన సుఖదుఃఖాలు వాటే వస్తాయి.

తత్తత్ప్రాప్నోతి పురుషః కి ప్రలాపైః కరిష్యతి । ఆచోద్యమానాని యథా పుష్పాణి చ ఫలాని చ । స్వకాలం నాతివర్తన్తే తథా కర్మ పురాకృతమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

మనిషికి దక్కాల్సింది మాత్రమే దక్కుతుంది; ఏడుపుతో ప్రయోజనం లేదు. పువ్వులు, పండ్లు తమ సమయానికి మాత్రమే పండినట్లు, పూర్వకర్మ ఫలితాలు కూడా తగిన సమయంలోనే వస్తాయి.

శీలం కులం నైవ న చైవ విద్యా జ్ఞానం గుణా నైవ న బీజశుద్ధిః । భాగ్యాని పూర్వం తపసార్జితాని కాలే ఫలన్త్యస్య యథైవ వృక్షాః ॥ ౧,౧౧౩.

శీలం, వంశం, విద్య, జ్ఞానం, గుణాలు, వంశపరంపర పరిశుద్ధి — ఇవేవీ కాదు; గతజన్మలో తపస్సుతో సంపాదించిన అదృష్టమే, వృక్షాల్లా తగిన సమయంలో ఫలిస్తుంది.

తత్ర మృత్యుర్యత్ర హన్తా తత్ర శ్రీర్యత్ర సమ్పదః । తత్ర తత్ర స్వయం యాతి ప్రేర్యమాణః స్వకర్మభిః ॥ ౧,౧౧౩.

ఎక్కడ మరణం ఉండాలో అక్కడ హంతకుడు వస్తాడు; ఎక్కడ ఐశ్వర్యం ఉండాలో అక్కడ సంపద వస్తుంది; ఇవన్నీ తన తన కర్మఫలితంతో అక్కడికి చేరుతాయి.

భూతపూర్వం కృతం కర్మ కర్తారమనుతిష్ఠతి । యథా ధేనుసహస్రేషు వత్సో విన్దన్తి మాతరమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

గతంలో చేసిన కర్మ, దాని కర్తను వెంటాడుతుంది. వెయ్యి ఆవుల మధ్యలో దూడ తల్లి దగ్గరికి చేరినట్లు.

ఏవం పూర్వకృతం కర్మ కర్తారమనుతిష్ఠాతి । సుకృతం భుఙ్క్ష్వ చాత్మీయం మూఢ కిం పరితప్యసే ॥ ౧,౧౧౩.

ఇలా మనం గతంలో చేసిన పనులు మనను వెంటాడుతూనే ఉంటాయి. ఓ మూర్ఖుడా! నీవు చేసుకున్న మంచిని ఆనందంగా అనుభవించు, ఎందుకు బాధపడుతున్నావు?

యథా పూర్వకృతం కర్మ శుభం వా యది వాశుభమ్ । తథా జన్మాన్తరే తద్వై కర్తా రమనుగచ్ఛతి ॥ ౧,౧౧౩.

మనము ముందుగా చేసిన పనులు మంచివైనా, చెడ్డవైనా, అవే మన తదుపరి జన్మలో మన వెంట వస్తాయి.

నీచః సర్షపమాత్రాణి పరచ్ఛిద్రాణి పశ్యతి । ఆత్మనో బలివమాత్రాణి పశ్యన్నపి న పశ్యతి ॥ ౧,౧౧౩.

చెడ్డ మనిషి ఇతరుల లోపాలు పసుపప్పు పరిమాణంలో ఉన్నా చూసేస్తాడు, కానీ తన లోపాలు బిల్వపండు లాంటి పెద్దవైనా చూడడు.

రాగద్వేషాదియుక్తానాం న సుఖం కుత్రచిద్ద్విజ । విచార్య ఖలు పశ్యామి తత్సుఖం యత్ర నిర్వృతిః ॥ ౧,౧౧౩.

రాగం, ద్వేషం వంటి వాటిలో మునిగిపోయినవారికి ఎక్కడా సుఖం ఉండదు. నిజంగా, సంతృప్తి ఉన్న చోటే సుఖం ఉంటుందని నేను చూస్తున్నాను.

యత్ర స్నేహో భయం తత్ర స్నేహో దుః ఖస్య భాజనమ్ । స్నేహమూలాని దుః ఖాని తస్మిస్త్యక్తే మహత్సుఖమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

ఎక్కడ మమకారం ఉంటే అక్కడ భయం ఉంటుంది. మమకారం దుఃఖానికి మూలం. మమకారమే దుఃఖాలకు కారణం, అందుకే దాన్ని వదిలితే గొప్ప సుఖం లభిస్తుంది.

శరీరమేవాయతనం దుః ఖస్య చ సుఖస్య చ । జీవితఞ్చ శరీరఞ్చ జాత్యైవ సహ జాయతే ॥ ౧,౧౧౩.

ఈ శరీరమే సుఖానికి, దుఃఖానికి నిలయం. జీవితం, శరీరం రెండూ జన్మతోనే కలిగిపోతాయి.

సర్వం పరవశం దుః ఖం సర్వ మాత్మవశం సుఖమ్ । ఏతద్విద్యాత్సమాసేన లక్షణం సుఖదుః ఖయోః ॥ ౧,౧౧౩.

ఇతరుల ఆధీనంలో ఉన్నది అంతా దుఃఖమే, మన చేతిలో ఉన్నది సుఖమే. సుఖం, దుఃఖానికి ఇది సంక్షిప్తంగా లక్షణం అని తెలుసుకో.

సుఖస్యానన్తరం దుః ఖం దుః ఖస్యానన్తరం సుఖమ్ । శుఖం దుః ఖం మనుష్యాణాం చక్రవత్పరివర్తతే ॥ ౧,౧౧౩.

సుఖం తర్వాత దుఃఖం వస్తుంది, దుఃఖం తర్వాత సుఖం వస్తుంది. మనుషులలో సుఖం, దుఃఖం చక్రంలా తిరుగుతుంటాయి.

యద్గతం తదతిక్రాన్తం యది స్యాత్తచ్చ దూరతః । వర్తమానేన వర్తేత న స శోకేన బాధ్యతే ॥ ౧,౧౧౩.

పోయినది గతించిపోయింది, ఉన్నదైతే కూడా దూరంగా ఉంటుంది. మనం ప్రస్తుతాన్ని బతకాలి, దుఃఖంతో బాధపడకూడదు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౧౪ సూత ఉవాచ । న కశ్చిత్కస్యచిన్మిత్రం న కశ్చిత్కస్యచిద్రిపుః । కారణాదేవ జాయన్తే మిత్రాణి రిపవస్తథా ॥ ౧,౧౧౪.

శ్రీ సూతుడు ఇలా అన్నాడు: ఎవరికీ ఎవరు స్నేహితులు కాదు, ఎవరికీ ఎవరు శత్రువులు కాదు. కారణాల వల్లే స్నేహాలు, శత్రుత్వాలు ఏర్పడతాయి.

శోకత్రాణం భయత్రాణం ప్రీతివిశ్వాసభాజనమ్ । కేన రత్నాంమదం సృష్టం మిత్రమిత్యక్షరద్వయమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

బాధ నుంచి, భయం నుంచి రక్షణగా, ప్రేమకు, నమ్మకానికి పాత్రగా, రత్నాలకు గర్వాన్ని ఇచ్చే 'స్నేహం' అనే రెండు అక్షరాల పదాన్ని ఎవరు సృష్టించారు?

సకృదుచ్చరితం యేన హరిరిత్యక్షరద్వయమ్ । బద్ధః పరికరస్తేన మోక్షాయ గమనం ప్రతి ॥ ౧,౧౧౪.

'హరి' అనే రెండు అక్షరాలు ఒక్కసారి పలికినా, అది మోక్షానికి దారి చూపే రక్షణగా మారుతుంది.

న మాతరి న దారేషు న సోదర్యే న చాత్మజే । విశ్వాసస్తాదృశః పుంసాం యాదృఙ్మిత్రే స్వభావజే ॥ ౧,౧౧౪.

తల్లిలో, భార్యలో, అన్నదమ్ముల్లో, కుమారునిలో కూడా మనిషికి అంత నమ్మకం ఉండదు, తన స్వభావానికి తగ్గ స్నేహితునిలో ఉండే నమ్మకం ఎంత ఉంటుందో.

యదిచ్ఛేచ్ఛాశ్వతీం ప్రీతిం త్రీన్దోషాన్పరివర్జయేత్ । ద్యుతమర్థప్రయోగఞ్చ పరోక్షే దారదర్శనమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఎవరైనా శాశ్వతమైన ప్రేమను కోరుకుంటే, మూడు దోషాలను దూరంగా పెట్టాలి: జూదం, డబ్బు అప్పు ఇవ్వడం, పరాయివారిని రహస్యంగా చూడడం.

మాత్రా స్వస్త్రా దుహిత్రా వా న వివిక్తాసనో వసేత్ । బలవానిన్ద్రియగ్రామో విద్వాంసమపి కర్షతి ॥ ౧,౧౧౪.

తల్లి, సోదరి, కుమార్తెతో ఒంటరిగా కూర్చోవద్దు. ఇంద్రియాలు ఎంత బలంగా ఉన్నాయో, అవి పండితుడిని కూడా తప్పుదోవ పట్టిస్తాయి.

విపరీతరతిః కామః స్వాయతేషు న విద్యతే । యథోపాయో వధో దణ్డస్తథైవ హ్యను వర్తతే ॥ ౧,౧౧౪.

తన సొంత భార్యలపై వ్యతిరేక ఆకర్షణ ఉండదు. ఏ విధంగా చర్య ఉంటే, అలాగే శిక్ష కూడా అనుసరిస్తుంది.

అపి కల్పానిలస్యైవ తురగస్య మహోదధేః । శక్యతే ప్రసరో బోద్ధుం న హ్యరక్తస్యే చతసః ॥ ౧,౧౧౪.

కాలగాలి, గుర్రం, మహాసముద్రం ప్రవాహాన్ని తెలుసుకోవచ్చు. కానీ ప్రేమ లేని మహిళ మనసు ఎలా ఉందో తెలుసుకోలేం.

క్షణో నాస్తి రహో నాస్తి న స్తి ప్రార్థయితా జనః । తేన శౌనక నారీణాం సతీత్వముపజాయతే ॥ ౧,౧౧౪.

ఒక్క క్షణం కూడా ఒంటరిగా ఉండదు, ఒంటరిగా ఉండే చోటు ఉండదు, కోరుకునే వారు ఉండరు. అందుకే, ఓ Shaunaka, స్త్రీలకు పతివ్రతా ధర్మం కలుగుతుంది.

ఏక వై సేవతే నిత్యమన్యశ్చేతపి రోచతే । పురుషాణామలాభేన నారీ చైవ పతివ్రతా ॥ ౧,౧౧౪.

పతివ్రత అయిన భార్య, ఇతరులు ఆకర్షణీయంగా కనిపించినా, ఎప్పుడూ తన భర్తకే సేవ చేయడం ఇష్టపడుతుంది. కానీ పురుషులకు, ఇతర స్త్రీలను పొందకపోవడం తప్పుగా పరిగణించబడదు.

జననీ యాని కురుతే రహస్యం మదనాతురా । సుతైస్తాని న చిన్త్యాని శీలవిప్రతిపత్తిభిః ॥ ౧,౧౧౪.

తల్లి కామవశంగా ఏదైనా రహస్యంగా చేసినా, మంచి స్వభావం ఉన్న కుమారులు వాటిని మనసులో పెట్టుకోకూడదు.

పరాధీనా నిద్రా పరదృదయకృత్యానుసరణం సదా హేలా హాస్యం నియతమపి శోకేన రహితమ్ । పణే న్యస్తః కాయో విటజనఖురైర్దారితగలో బహూత్కణ్ఠవృతిర్జగతి గణిక్రాయా బహుమతః ॥ ౧,౧౧౪.

ఇతరులపై ఆధారపడే నిద్ర, ఎప్పుడూ పరుల కోరికలకే లోబడటం, నిరంతరం హాస్యం చేయడం, లోపల బాధ లేకుండానే దుఃఖించడం, ధరకు శరీరాన్ని ఇచ్చిపెట్టడం, దుర్మార్గుల చేతిలో గాయపడటం, మెడలో ఎన్నో అలంకారాలు ధరించడం—ఇవన్నీ వేశ్యకు సమాజంలో ఎక్కువ విలువ కలిగినవే.

అగ్నిరాపః స్త్రియో మూర్ఖాః సర్పా రాజకులాని చ । నిత్యం పరోపసేవ్యాని సద్యః ప్రాణహరాణి షట్ ॥ ౧,౧౧౪.

అగ్ని, నీరు, స్త్రీలు, మూర్ఖులు, పాములు, రాజభవనాలు—ఈ ఆరు ఎప్పుడూ ఇతరుల సేవకు లోబడినవే, కానీ ఒక్కసారిగా ప్రాణాన్ని పోగొట్టగలవు.

కిం చిత్రం యది వేద (శబ్ద) శాస్త్రకుశలో విప్రో భవేత్పణ్డితః కిం చిత్రం యది దణ్డనీతికుశలో రాజా భవేద్ధార్మికః । కిం చిత్రం యది రూపయౌవనవతీ సాధ్వీ భవేత్కామినీ తచ్చిత్రం యది నిర్ధనోఽపి పురుషః పాపం న కుర్యాత్క్రచిత్ ॥ ౧,౧౧౪.

వేదాలు, శాస్త్రాలు నేర్చుకున్న బ్రాహ్మణుడు పండితుడవడంలో ఏమి ఆశ్చర్యం? పాలనలో నైపుణ్యం ఉన్న రాజు ధార్మికుడవడంలో ఏమి విచిత్రం? అందమైన యువతి సద్గుణవంతురాలై, కాముకురాలై ఉండడంలో ఏమి కొత్తది? కానీ, దరిద్రుడు ఎప్పుడూ పాపం చేయకుండా ఉండడం నిజంగా ఆశ్చర్యకరం.

నాత్మచ్ఛిద్రం పరే దద్యాద్విద్యాచ్ఛిద్రం పరస్య చ । గూహేత్కూర్మ ఇవాఙ్గాని పరభావఞ్చ లక్షయేత్ ॥ ౧,౧౧౪.

తన తప్పులను ఇతరులకు చెప్పకూడదు, ఇతరుల విద్యలోని లోపాలను కూడా బయటపెట్టకూడదు. తాబేలు తన అవయవాలను ఎలా దాచుకుంటుందో, అలాగే మనదైనదాన్ని దాచుకోవాలి, పరుల బలహీనతలను గమనించాలి.