గరుడపురాణమ్

మృత్తికానాం సహస్రేణ చోదకానాం శతేన హి । న శుధ్యతి దురాచారో భావోపహతచేతనః ॥ ౧,౧౧౩.

వెయ్యి సార్లు మట్టితో, వంద సార్లు నీటితో శుద్ధి చేసుకున్నా, చెడ్డ ఆలోచనలు ఉన్న దుష్టుడు పరిశుద్ధుడు కాలేడు.

యస్య హస్తౌ చ పాదౌ చ మనశ్చైవ సుసంయతమ్ । విద్యా తపశ్చ కీర్తిశ్చ స తీర్థఫలమశ్నుతే ॥ ౧,౧౧౩.

ఎవరికి చేతులు, కాళ్లు, మనస్సు బాగా నియంత్రణలో ఉంటాయో, జ్ఞానం, తపస్సు, కీర్తి ఉంటాయో, వాడు తీర్థయాత్ర ఫలితాన్ని పొందుతాడు.

న ప్రహృష్యతి సంమానైర్నావమానైః ప్రకుప్యతి । న క్రుద్ధః పరుషం బ్రూయాదేతత్సాధోస్తు లక్షణమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

గౌరవించబడినప్పుడు ఆనందించడు, అవమానించబడినప్పుడు కోపపడడు, కోపంగా ఉన్నా కఠినంగా మాట్లాడడు — ఇదే సద్గుణి లక్షణం.

దరిద్రస్య మనుష్యస్య ప్రాజ్ఞస్య మధురస్య చ । కాలే శ్రుత్వా హితం వాక్యం న కశ్చిత్పరితుష్యతి ॥ ౧,౧౧౩.

పేదవాడికి, జ్ఞానివాడికి, మృదువైన స్వభావం ఉన్నవాడికీ, సమయానికి మంచిమాట చెప్పినా, దానితో ఎవ్వరూ సంతృప్తి చెందరు.

న మన్త్రబలవీర్యేణ ప్రజ్ఞయా పౌరుషేణ చ । అలభ్యం లభ్యతే మర్త్యైస్తత్ర కా పరివేదనా ॥ ౧,౧౧౩.

మంత్రశక్తి, బలము, బుద్ధి, శ్రమతో సాధించలేనిది, మానవులు సాధించలేరు. అందులో విచారించడానికి ఏముంది?

అయాచితో మయా లబ్ధో పునర్మత్ప్రేషణాద్గతః । యత్రాగతస్తత్ర గతస్తత్ర కా పరివేదనా ॥ ౧,౧౧౩.

నేను అడగకుండానే వచ్చినది, నేను పంపిన తర్వాత పోయింది — అది ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో అక్కడికే వెళ్ళింది. అందులో విచారం ఎందుకు?

ఏకవృక్షే సదా రాత్రౌ నానాపక్షిసమాగమః । ప్రభాతేఽన్యదిశో యాన్తి కా తత్ర పరివేదనా ॥ ౧,౧౧౩.

ఒక చెట్టుపై రాత్రిపూట ఎన్నో రకాల పక్షులు కూడి, ఉదయం అవన్నీ వేరే దిశలకు వెళ్ళిపోతాయి. ఇందులో విచారం ఎందుకు?

ఏకసార్థప్రయాతానా సర్వేషాన్తత్ర గామినామ్ । యస్త్వేకస్త్వరితో యాతి కా తత్ర పరివేదనా ॥ ౧,౧౧౩.

ఒక వాణిజ్యబృందంలో అందరూ కలిసి ప్రయాణిస్తుంటే, ఎవరో ఒకరు ముందుగా వెళ్ళిపోతే, అందులో విచారం ఎందుకు?

అవ్యక్తాదీని భూతాని వ్యక్తమధ్యాని శౌనక । అవ్యక్తనిధనాన్యేనవ కా తత్ర పరివేదనా ॥ ౧,౧౧౩.

శౌనకా! జీవులు మొదట కనిపించని స్థితిలో ఉంటాయి, మధ్యలో కనిపించే రూపంలో ఉంటాయి, చివరికి మళ్లీ కనిపించని స్థితిలో కలిసిపోతాయి. ఇందులో విచారం ఎందుకు?

నాప్రాప్తకాలో మ్రియతే విద్ధః శరశతైరపి । కుశాగ్రేణ తు సంస్పృష్టం ప్రాప్తకాలో న జీవతి ॥ ౧,౧౧౩.

కాలం రాకపోతే వంద బాణాలతో గాయపడ్డా మరణించడు; కాలం వచ్చినవాడు గడ్డి తాకినా బ్రతకడు.

లబ్ధవ్యాన్యేవ లభతే గన్తవ్యాన్యేవ గచ్ఛతి । ప్రాప్తవ్యాన్యేవ ప్రాప్నాతి దుః ఖాని చ సుఖాని చ ॥ ౧,౧౧౩.

ఎవరికి దక్కాల్సిందో అదే దక్కుతుంది, ఎక్కడికి వెళ్లాలో అక్కడికే వెళ్తాడు, ఎవరికి రావాల్సిన సుఖదుఃఖాలు వాటే వస్తాయి.

తత్తత్ప్రాప్నోతి పురుషః కి ప్రలాపైః కరిష్యతి । ఆచోద్యమానాని యథా పుష్పాణి చ ఫలాని చ । స్వకాలం నాతివర్తన్తే తథా కర్మ పురాకృతమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

మనిషికి దక్కాల్సింది మాత్రమే దక్కుతుంది; ఏడుపుతో ప్రయోజనం లేదు. పువ్వులు, పండ్లు తమ సమయానికి మాత్రమే పండినట్లు, పూర్వకర్మ ఫలితాలు కూడా తగిన సమయంలోనే వస్తాయి.

శీలం కులం నైవ న చైవ విద్యా జ్ఞానం గుణా నైవ న బీజశుద్ధిః । భాగ్యాని పూర్వం తపసార్జితాని కాలే ఫలన్త్యస్య యథైవ వృక్షాః ॥ ౧,౧౧౩.

శీలం, వంశం, విద్య, జ్ఞానం, గుణాలు, వంశపరంపర పరిశుద్ధి — ఇవేవీ కాదు; గతజన్మలో తపస్సుతో సంపాదించిన అదృష్టమే, వృక్షాల్లా తగిన సమయంలో ఫలిస్తుంది.

తత్ర మృత్యుర్యత్ర హన్తా తత్ర శ్రీర్యత్ర సమ్పదః । తత్ర తత్ర స్వయం యాతి ప్రేర్యమాణః స్వకర్మభిః ॥ ౧,౧౧౩.

ఎక్కడ మరణం ఉండాలో అక్కడ హంతకుడు వస్తాడు; ఎక్కడ ఐశ్వర్యం ఉండాలో అక్కడ సంపద వస్తుంది; ఇవన్నీ తన తన కర్మఫలితంతో అక్కడికి చేరుతాయి.

భూతపూర్వం కృతం కర్మ కర్తారమనుతిష్ఠతి । యథా ధేనుసహస్రేషు వత్సో విన్దన్తి మాతరమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

గతంలో చేసిన కర్మ, దాని కర్తను వెంటాడుతుంది. వెయ్యి ఆవుల మధ్యలో దూడ తల్లి దగ్గరికి చేరినట్లు.

ఏవం పూర్వకృతం కర్మ కర్తారమనుతిష్ఠాతి । సుకృతం భుఙ్క్ష్వ చాత్మీయం మూఢ కిం పరితప్యసే ॥ ౧,౧౧౩.

ఇలా మనం గతంలో చేసిన పనులు మనను వెంటాడుతూనే ఉంటాయి. ఓ మూర్ఖుడా! నీవు చేసుకున్న మంచిని ఆనందంగా అనుభవించు, ఎందుకు బాధపడుతున్నావు?

యథా పూర్వకృతం కర్మ శుభం వా యది వాశుభమ్ । తథా జన్మాన్తరే తద్వై కర్తా రమనుగచ్ఛతి ॥ ౧,౧౧౩.

మనము ముందుగా చేసిన పనులు మంచివైనా, చెడ్డవైనా, అవే మన తదుపరి జన్మలో మన వెంట వస్తాయి.

నీచః సర్షపమాత్రాణి పరచ్ఛిద్రాణి పశ్యతి । ఆత్మనో బలివమాత్రాణి పశ్యన్నపి న పశ్యతి ॥ ౧,౧౧౩.

చెడ్డ మనిషి ఇతరుల లోపాలు పసుపప్పు పరిమాణంలో ఉన్నా చూసేస్తాడు, కానీ తన లోపాలు బిల్వపండు లాంటి పెద్దవైనా చూడడు.

రాగద్వేషాదియుక్తానాం న సుఖం కుత్రచిద్ద్విజ । విచార్య ఖలు పశ్యామి తత్సుఖం యత్ర నిర్వృతిః ॥ ౧,౧౧౩.

రాగం, ద్వేషం వంటి వాటిలో మునిగిపోయినవారికి ఎక్కడా సుఖం ఉండదు. నిజంగా, సంతృప్తి ఉన్న చోటే సుఖం ఉంటుందని నేను చూస్తున్నాను.

యత్ర స్నేహో భయం తత్ర స్నేహో దుః ఖస్య భాజనమ్ । స్నేహమూలాని దుః ఖాని తస్మిస్త్యక్తే మహత్సుఖమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

ఎక్కడ మమకారం ఉంటే అక్కడ భయం ఉంటుంది. మమకారం దుఃఖానికి మూలం. మమకారమే దుఃఖాలకు కారణం, అందుకే దాన్ని వదిలితే గొప్ప సుఖం లభిస్తుంది.

శరీరమేవాయతనం దుః ఖస్య చ సుఖస్య చ । జీవితఞ్చ శరీరఞ్చ జాత్యైవ సహ జాయతే ॥ ౧,౧౧౩.

ఈ శరీరమే సుఖానికి, దుఃఖానికి నిలయం. జీవితం, శరీరం రెండూ జన్మతోనే కలిగిపోతాయి.

సర్వం పరవశం దుః ఖం సర్వ మాత్మవశం సుఖమ్ । ఏతద్విద్యాత్సమాసేన లక్షణం సుఖదుః ఖయోః ॥ ౧,౧౧౩.

ఇతరుల ఆధీనంలో ఉన్నది అంతా దుఃఖమే, మన చేతిలో ఉన్నది సుఖమే. సుఖం, దుఃఖానికి ఇది సంక్షిప్తంగా లక్షణం అని తెలుసుకో.

సుఖస్యానన్తరం దుః ఖం దుః ఖస్యానన్తరం సుఖమ్ । శుఖం దుః ఖం మనుష్యాణాం చక్రవత్పరివర్తతే ॥ ౧,౧౧౩.

సుఖం తర్వాత దుఃఖం వస్తుంది, దుఃఖం తర్వాత సుఖం వస్తుంది. మనుషులలో సుఖం, దుఃఖం చక్రంలా తిరుగుతుంటాయి.

యద్గతం తదతిక్రాన్తం యది స్యాత్తచ్చ దూరతః । వర్తమానేన వర్తేత న స శోకేన బాధ్యతే ॥ ౧,౧౧౩.

పోయినది గతించిపోయింది, ఉన్నదైతే కూడా దూరంగా ఉంటుంది. మనం ప్రస్తుతాన్ని బతకాలి, దుఃఖంతో బాధపడకూడదు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౧౪ సూత ఉవాచ । న కశ్చిత్కస్యచిన్మిత్రం న కశ్చిత్కస్యచిద్రిపుః । కారణాదేవ జాయన్తే మిత్రాణి రిపవస్తథా ॥ ౧,౧౧౪.

శ్రీ సూతుడు ఇలా అన్నాడు: ఎవరికీ ఎవరు స్నేహితులు కాదు, ఎవరికీ ఎవరు శత్రువులు కాదు. కారణాల వల్లే స్నేహాలు, శత్రుత్వాలు ఏర్పడతాయి.

శోకత్రాణం భయత్రాణం ప్రీతివిశ్వాసభాజనమ్ । కేన రత్నాంమదం సృష్టం మిత్రమిత్యక్షరద్వయమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

బాధ నుంచి, భయం నుంచి రక్షణగా, ప్రేమకు, నమ్మకానికి పాత్రగా, రత్నాలకు గర్వాన్ని ఇచ్చే 'స్నేహం' అనే రెండు అక్షరాల పదాన్ని ఎవరు సృష్టించారు?

సకృదుచ్చరితం యేన హరిరిత్యక్షరద్వయమ్ । బద్ధః పరికరస్తేన మోక్షాయ గమనం ప్రతి ॥ ౧,౧౧౪.

'హరి' అనే రెండు అక్షరాలు ఒక్కసారి పలికినా, అది మోక్షానికి దారి చూపే రక్షణగా మారుతుంది.

న మాతరి న దారేషు న సోదర్యే న చాత్మజే । విశ్వాసస్తాదృశః పుంసాం యాదృఙ్మిత్రే స్వభావజే ॥ ౧,౧౧౪.

తల్లిలో, భార్యలో, అన్నదమ్ముల్లో, కుమారునిలో కూడా మనిషికి అంత నమ్మకం ఉండదు, తన స్వభావానికి తగ్గ స్నేహితునిలో ఉండే నమ్మకం ఎంత ఉంటుందో.

యదిచ్ఛేచ్ఛాశ్వతీం ప్రీతిం త్రీన్దోషాన్పరివర్జయేత్ । ద్యుతమర్థప్రయోగఞ్చ పరోక్షే దారదర్శనమ్ ॥ ౧,౧౧౪.

ఎవరైనా శాశ్వతమైన ప్రేమను కోరుకుంటే, మూడు దోషాలను దూరంగా పెట్టాలి: జూదం, డబ్బు అప్పు ఇవ్వడం, పరాయివారిని రహస్యంగా చూడడం.