గరుడపురాణమ్

బాలో యువా చ వృద్ధశ్చ యః కరోతి శుభాశుభమ్ । తస్యాన్తస్యామవస్థాయాం భుఙ్క్తే జన్మనిజన్మని ॥ ౧,౧౧౩.

పిల్లవాడైనా, యువకుడైనా, వృద్ధుడైనా, ఎవరు మంచి లేదా చెడు పనులు చేసినా, వారు ఆ స్థితిలోనే, జన్మ తర్వాత జన్మలో వాటి ఫలితాన్ని అనుభవిస్తారు.

అనీక్షమాణోఽపి నరో విదేశస్థోఽపి మానవః । స్వకర్మపాతవాతేన నీయతే యత్ర తత్ఫలమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

మనిషి చూడకపోయినా, విదేశంలో ఉన్నా, తన పనుల గాలి అతడిని వాటి ఫలితమున్న చోటికి తీసుకెళ్తుంది.

ప్రాప్తవ్యమర్థం లభతే మనుష్యో దేవోఽపి తం వారయితుం న శక్తః । అతో న శోచామి న విస్మయో మే లలాటలేఖా న పునః ప్రయాతి (యదస్మదీయం న తు తత్పరేషామ్ ॥ ౧,౧౧౩.

మనిషికి దక్కాల్సినది అతడికి లభిస్తుంది; దాన్ని దేవుడైనా ఆపలేడు. అందుకే నేను బాధపడను, ఆశ్చర్యపడను; నుదుటి రేఖ తిరిగి రాదు, నా దేన్నైనా వేరొకరి దానిగా మారదు.

సర్పః కూపే గజః స్కన్ధే బిల ఆఖుశ్చ ధావతి । నరః శీఘ్రతరాదేవ కర్మణః కః పలాయతే ॥ ౧,౧౧౩.

బావిలో పాము, భుజంపై ఏనుగు, బిలంలో ఎలుక పరుగెత్తినా, మనుషుల్లో ఎవరు పనుల ఫలితాల కంటే వేగంగా పారిపోగలరు?

నాల్పా భవతి సద్విద్యా దీయమానాపి వర్ధతే । కూపస్థమివ పానీయం భవత్యేవ బహూదకమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

సత్యమైన విద్య ఎంత తక్కువగా ఇచ్చినా పెరుగుతుంది; బావిలోని నీరు లాగానే, అది ఎక్కువగా మారుతుంది.

యేర్ఽథా ధర్మేణ తే సత్యా యేఽధర్మేణ గతాః శ్రియః । ధర్మార్థో చ మహాంల్లోకే తత్స్మృత్వా హ్యర్థకారణాత్ ॥ ౧,౧౧౩.

ధర్మంతో సంపాదించిన ధనం నిజమైనదే; అధర్మంతో వచ్చిన ఐశ్వర్యం నిలవదు. ధర్మం, ధనం లోకంలో గొప్పవని గుర్తుంచుకుని, ధనార్జనలో ఆ విషయాన్ని అనుసరించాలి.

అన్నార్థో యాని దుః ఖాని కరోతి కృపణో జనః । తాన్యేవ యది ధర్మార్థో న భూయః క్లేశభాజనమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

ఆహారం, ధనం కోసం దురదృష్టవంతుడు అనుభవించే బాధలు, అవే ధర్మం, ధనం కోసం అయితే, అవి ఇక బాధగా ఉండవు.

సర్వేషామేవ శౌచానామన్నశౌచం విశిష్యతే । యోఽన్నార్థైః శుచిః శౌచాన్న మృదా వారిణా శుచిః ॥ ౧,౧౧౩.

అన్ని రకాల పరిశుద్ధుల్లో అన్నపరిశుద్ధి అత్యుత్తమమైనది. అన్నపానియాల విషయంలో పరిశుద్ధుడైనవాడే నిజంగా పరిశుద్ధుడు; కేవలం మట్టి లేదా నీటితో శుద్ధి చేసుకున్నవాడు కాదు.

సత్యం శౌచం మనః శౌచం శౌచమిన్ద్రియనిగ్రహః । సర్వభూతే దయా శౌచం జలశౌచఞ్చ పఞ్చమమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

నిజాయితీ పరిశుద్ధి, మనస్సు పరిశుద్ధి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించడమే పరిశుద్ధి, అన్ని జీవుల పట్ల దయ చూపడమే పరిశుద్ధి, నీటి పరిశుద్ధి ఐదవది.

యస్య సత్యఞ్చ శౌచఞ్చ తస్య స్వర్గో న దుర్లభః । సత్యం హి వచనం యస్య సోఽశ్వమేధాద్విశిష్యతే ॥ ౧,౧౧౩.

ఎవరికైనా నిజాయితీ, పరిశుద్ధి ఉంటే, స్వర్గం పొందడం కష్టం కాదు. నిజాయితీగా మాట్లాడేవాడు అశ్వమేధ యాగం చేసినవాడికన్నా గొప్పవాడు.

మృత్తికానాం సహస్రేణ చోదకానాం శతేన హి । న శుధ్యతి దురాచారో భావోపహతచేతనః ॥ ౧,౧౧౩.

వెయ్యి సార్లు మట్టితో, వంద సార్లు నీటితో శుద్ధి చేసుకున్నా, చెడ్డ ఆలోచనలు ఉన్న దుష్టుడు పరిశుద్ధుడు కాలేడు.

యస్య హస్తౌ చ పాదౌ చ మనశ్చైవ సుసంయతమ్ । విద్యా తపశ్చ కీర్తిశ్చ స తీర్థఫలమశ్నుతే ॥ ౧,౧౧౩.

ఎవరికి చేతులు, కాళ్లు, మనస్సు బాగా నియంత్రణలో ఉంటాయో, జ్ఞానం, తపస్సు, కీర్తి ఉంటాయో, వాడు తీర్థయాత్ర ఫలితాన్ని పొందుతాడు.

న ప్రహృష్యతి సంమానైర్నావమానైః ప్రకుప్యతి । న క్రుద్ధః పరుషం బ్రూయాదేతత్సాధోస్తు లక్షణమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

గౌరవించబడినప్పుడు ఆనందించడు, అవమానించబడినప్పుడు కోపపడడు, కోపంగా ఉన్నా కఠినంగా మాట్లాడడు — ఇదే సద్గుణి లక్షణం.

దరిద్రస్య మనుష్యస్య ప్రాజ్ఞస్య మధురస్య చ । కాలే శ్రుత్వా హితం వాక్యం న కశ్చిత్పరితుష్యతి ॥ ౧,౧౧౩.

పేదవాడికి, జ్ఞానివాడికి, మృదువైన స్వభావం ఉన్నవాడికీ, సమయానికి మంచిమాట చెప్పినా, దానితో ఎవ్వరూ సంతృప్తి చెందరు.

న మన్త్రబలవీర్యేణ ప్రజ్ఞయా పౌరుషేణ చ । అలభ్యం లభ్యతే మర్త్యైస్తత్ర కా పరివేదనా ॥ ౧,౧౧౩.

మంత్రశక్తి, బలము, బుద్ధి, శ్రమతో సాధించలేనిది, మానవులు సాధించలేరు. అందులో విచారించడానికి ఏముంది?

అయాచితో మయా లబ్ధో పునర్మత్ప్రేషణాద్గతః । యత్రాగతస్తత్ర గతస్తత్ర కా పరివేదనా ॥ ౧,౧౧౩.

నేను అడగకుండానే వచ్చినది, నేను పంపిన తర్వాత పోయింది — అది ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో అక్కడికే వెళ్ళింది. అందులో విచారం ఎందుకు?

ఏకవృక్షే సదా రాత్రౌ నానాపక్షిసమాగమః । ప్రభాతేఽన్యదిశో యాన్తి కా తత్ర పరివేదనా ॥ ౧,౧౧౩.

ఒక చెట్టుపై రాత్రిపూట ఎన్నో రకాల పక్షులు కూడి, ఉదయం అవన్నీ వేరే దిశలకు వెళ్ళిపోతాయి. ఇందులో విచారం ఎందుకు?

ఏకసార్థప్రయాతానా సర్వేషాన్తత్ర గామినామ్ । యస్త్వేకస్త్వరితో యాతి కా తత్ర పరివేదనా ॥ ౧,౧౧౩.

ఒక వాణిజ్యబృందంలో అందరూ కలిసి ప్రయాణిస్తుంటే, ఎవరో ఒకరు ముందుగా వెళ్ళిపోతే, అందులో విచారం ఎందుకు?

అవ్యక్తాదీని భూతాని వ్యక్తమధ్యాని శౌనక । అవ్యక్తనిధనాన్యేనవ కా తత్ర పరివేదనా ॥ ౧,౧౧౩.

శౌనకా! జీవులు మొదట కనిపించని స్థితిలో ఉంటాయి, మధ్యలో కనిపించే రూపంలో ఉంటాయి, చివరికి మళ్లీ కనిపించని స్థితిలో కలిసిపోతాయి. ఇందులో విచారం ఎందుకు?

నాప్రాప్తకాలో మ్రియతే విద్ధః శరశతైరపి । కుశాగ్రేణ తు సంస్పృష్టం ప్రాప్తకాలో న జీవతి ॥ ౧,౧౧౩.

కాలం రాకపోతే వంద బాణాలతో గాయపడ్డా మరణించడు; కాలం వచ్చినవాడు గడ్డి తాకినా బ్రతకడు.

లబ్ధవ్యాన్యేవ లభతే గన్తవ్యాన్యేవ గచ్ఛతి । ప్రాప్తవ్యాన్యేవ ప్రాప్నాతి దుః ఖాని చ సుఖాని చ ॥ ౧,౧౧౩.

ఎవరికి దక్కాల్సిందో అదే దక్కుతుంది, ఎక్కడికి వెళ్లాలో అక్కడికే వెళ్తాడు, ఎవరికి రావాల్సిన సుఖదుఃఖాలు వాటే వస్తాయి.

తత్తత్ప్రాప్నోతి పురుషః కి ప్రలాపైః కరిష్యతి । ఆచోద్యమానాని యథా పుష్పాణి చ ఫలాని చ । స్వకాలం నాతివర్తన్తే తథా కర్మ పురాకృతమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

మనిషికి దక్కాల్సింది మాత్రమే దక్కుతుంది; ఏడుపుతో ప్రయోజనం లేదు. పువ్వులు, పండ్లు తమ సమయానికి మాత్రమే పండినట్లు, పూర్వకర్మ ఫలితాలు కూడా తగిన సమయంలోనే వస్తాయి.

శీలం కులం నైవ న చైవ విద్యా జ్ఞానం గుణా నైవ న బీజశుద్ధిః । భాగ్యాని పూర్వం తపసార్జితాని కాలే ఫలన్త్యస్య యథైవ వృక్షాః ॥ ౧,౧౧౩.

శీలం, వంశం, విద్య, జ్ఞానం, గుణాలు, వంశపరంపర పరిశుద్ధి — ఇవేవీ కాదు; గతజన్మలో తపస్సుతో సంపాదించిన అదృష్టమే, వృక్షాల్లా తగిన సమయంలో ఫలిస్తుంది.

తత్ర మృత్యుర్యత్ర హన్తా తత్ర శ్రీర్యత్ర సమ్పదః । తత్ర తత్ర స్వయం యాతి ప్రేర్యమాణః స్వకర్మభిః ॥ ౧,౧౧౩.

ఎక్కడ మరణం ఉండాలో అక్కడ హంతకుడు వస్తాడు; ఎక్కడ ఐశ్వర్యం ఉండాలో అక్కడ సంపద వస్తుంది; ఇవన్నీ తన తన కర్మఫలితంతో అక్కడికి చేరుతాయి.

భూతపూర్వం కృతం కర్మ కర్తారమనుతిష్ఠతి । యథా ధేనుసహస్రేషు వత్సో విన్దన్తి మాతరమ్ ॥ ౧,౧౧౩.

గతంలో చేసిన కర్మ, దాని కర్తను వెంటాడుతుంది. వెయ్యి ఆవుల మధ్యలో దూడ తల్లి దగ్గరికి చేరినట్లు.

ఏవం పూర్వకృతం కర్మ కర్తారమనుతిష్ఠాతి । సుకృతం భుఙ్క్ష్వ చాత్మీయం మూఢ కిం పరితప్యసే ॥ ౧,౧౧౩.

ఇలా మనం గతంలో చేసిన పనులు మనను వెంటాడుతూనే ఉంటాయి. ఓ మూర్ఖుడా! నీవు చేసుకున్న మంచిని ఆనందంగా అనుభవించు, ఎందుకు బాధపడుతున్నావు?

యథా పూర్వకృతం కర్మ శుభం వా యది వాశుభమ్ । తథా జన్మాన్తరే తద్వై కర్తా రమనుగచ్ఛతి ॥ ౧,౧౧౩.

మనము ముందుగా చేసిన పనులు మంచివైనా, చెడ్డవైనా, అవే మన తదుపరి జన్మలో మన వెంట వస్తాయి.

నీచః సర్షపమాత్రాణి పరచ్ఛిద్రాణి పశ్యతి । ఆత్మనో బలివమాత్రాణి పశ్యన్నపి న పశ్యతి ॥ ౧,౧౧౩.

చెడ్డ మనిషి ఇతరుల లోపాలు పసుపప్పు పరిమాణంలో ఉన్నా చూసేస్తాడు, కానీ తన లోపాలు బిల్వపండు లాంటి పెద్దవైనా చూడడు.

రాగద్వేషాదియుక్తానాం న సుఖం కుత్రచిద్ద్విజ । విచార్య ఖలు పశ్యామి తత్సుఖం యత్ర నిర్వృతిః ॥ ౧,౧౧౩.

రాగం, ద్వేషం వంటి వాటిలో మునిగిపోయినవారికి ఎక్కడా సుఖం ఉండదు. నిజంగా, సంతృప్తి ఉన్న చోటే సుఖం ఉంటుందని నేను చూస్తున్నాను.