గరుడపురాణమ్

యదర్జితం ప్రాణహరైః పరిశ్రమైర్మృతస్య తం వై విభజన్తిరిక్థినః । కృతం చ యద్దుష్కృతమర్థలిప్సయా తదేవ దోషోపహతస్య యౌతుకమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

ప్రాణాలు పెట్టి సంపాదించిన ధనాన్ని మరణించిన తర్వాత వారసులు పంచుకుంటారు. ధనలోభంతో చేసిన పాపాలు మాత్రం తప్పులవాడికి మాత్రమే ఫలితంగా మిగిలిపోతాయి.

సఞ్చితం నిహితం ద్రవ్యం పరామృశ్యం ముహుర్ముహుః । ఆఖోరివ కదర్యస్య ధనం దుః ఖాయ కేవలమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

మిసలు దాచుకున్న ధనాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చూసుకుంటూ ఉండటం, ఎలుక దాచుకున్న ధాన్యంలా, కఠినహృదయుడికి కేవలం బాధకే కారణమవుతుంది.

నగ్నా వ్యసనినో రూక్షాః కపాలాఙ్కితపాణయః । దర్శయన్తీహ లోకస్య అదాతుః ఫలమీదృశమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

వస్త్రహీనంగా, దురదృష్టంతో, కఠినంగా, కపాలముద్రలతో చేతులు ఉన్నవారు, ఇక్కడ లోకానికి ఇవ్వని వాడికి కలిగే ఫలితాన్ని చూపిస్తారు.

శిక్షయన్తి చ యాచన్తే దేహీతి కృపణా జనాః । అవస్థేయమదానస్య మా భూదేవం భవానపి ॥ ౧,౧౦౯.

బీదవారు 'ఇవ్వండి, ఇవ్వండి' అని బోధిస్తూ, అడుగుతూ ఉంటారు. దానం చేయని స్థితిలో మీరు ఎప్పుడూ పడకూడదు.

సఞ్చితం క్రతుశతైర్న యుజ్యతే యాచితం గుణవతే న దీయతే । తత్కదర్యపరిరక్షితం ధనం చోరపార్థివగృహే ప్రయుజ్యతే ॥ ౧,౧౦౯.

వందల యాగాలకు ఉపయోగించని, విలువైనవారికి అడిగినప్పుడు ఇవ్వని, మిసలు దాచిన ధనం చివరికి దొంగల గాని, రాజుల గాని ఇంట్లో పోతుంది.

న దేవేభ్యో న విప్రోభ్యో బన్ధుభ్యో నైవ చాత్మనే । కదర్యస్య ధనం యాతి త్వగ్నితస్కరరాజసు ॥ ౧,౧౦౯.

మిసలు దాచిన ధనం దేవతలకు, బ్రాహ్మణులకు, బంధువులకు, తనకూ పోదు; అది అగ్నికి, దొంగలకు, రాజులకు పోతుంది.

అతిక్లేశేన యేఽప్యర్థా ధర్మస్యాతిక్రమేణ చ । అరేర్వా ప్రణిపాతేన మా భూతస్తే కదాచన ॥ ౧,౧౦౯.

తీవ్రమైన శ్రమతో, ధర్మాన్ని అతిక్రమించి, శత్రువుకు వందనం చేసి సంపాదించే ధనం మీకు ఎప్పుడూ రాకూడదు.

విద్యాఘాతో హ్యనభ్యాసః స్త్రీణాం ఘాతః కుచైలతా । వ్యాధీనాం భోజనం జీర్ణం శత్రోర్ఘాతః ప్రపఞ్చతా ॥ ౧,౧౦౯.

విద్య నశించడానికి అభ్యాసం లేకపోవడమే కారణం; స్త్రీలకు మురికిపట్టిన వస్త్రాలే హానికరం; వ్యాధులకు పాత ఆహారం; శత్రువుకు బయటపడిపోవడమే నాశనం.

తస్కరస్య వధో దణ్డః కుమిత్రస్యాల్పభాషణమ్ । పృథక్శయ్యా తు నారీణాం బ్రాహ్మణస్యానిమన్త్రణమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

దొంగకు శిక్ష మరణమే; చెడ్డ మిత్రుడికి తక్కువ మాటలు; స్త్రీలకు వేరుగా నిద్రపోవడం; బ్రాహ్మణుడికి ఆహ్వానం లేకపోవడమే శిక్ష.

దుర్జనాః శిల్పినో దాసా దుష్టాశ్చ పటహాః స్త్రియః । తాడితా మార్దవం యాన్తి న తే సత్కారభాజనమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

చెడ్డవారు, వృత్తిదారులు, దాసులు, చెడ్డ డప్పు వాయిద్యకారులు, స్త్రీలు — వీరిని కొట్టినప్పుడు వారు మృదువుగా మారినా, గౌరవానికి అర్హులు కారు.

జానీయాత్ప్రేషణే భృత్యాన్బాన్ధవాన్వ్యసనాగమే । మిత్రమాపది కాలే చ భార్యాఞ్చ విభవక్షయే ॥ ౧,౧౦౯.

పనిలో పనివారిని, కష్టకాలంలో బంధువులను, అపదలో మిత్రులను, ధనం పోయినప్పుడు భార్యను తెలుసుకోవాలి.

స్త్రీణాం ద్విగుణ ఆహారః ప్రజ్ఞా చైవ చతుర్గుణా । షడ్గుణో వ్యవసాయశ్చ కామశ్చాష్టగుణః స్మృతః ॥ ౧,౧౦౯.

స్త్రీలకు భోజనం రెండింతలు, జ్ఞానం నాలుగింతలు, శ్రమ ఆరు రెట్లు, కామం ఎనిమిది రెట్లు ఉంటుందని చెబుతారు.

న స్వప్నేన జయేన్నిద్రాం న కామేన స్త్రియం జయేత్ । న చేన్ధనైర్జయేద్వహ్నిం న మద్యేన తృషాం జయేత్ ॥ ౧,౧౦౯.

కనులు మూసుకుని నిద్రపోయినా నిద్రను జయించలేరు; కామంతో స్త్రీని జయించలేరు; ఇంధనంతో అగ్నిని ఆర్పలేరు; మద్యం తాగి దాహాన్ని తీరచేయలేరు.

సమాంసైర్భోజనైః స్నిగ్ధైర్మద్యైర్గన్ధవిలేపనైః । వస్త్రైర్మనోరమైర్మాల్యైః కామః స్త్రీషు విజృమ్భతే ॥ ౧,౧౦౯.

మాంసంతో కూడిన పోషకాహారం, రుచికరమైన పానీయాలు, సువాసనల పరిమళాలు, ఆకర్షణీయమైన వస్త్రాలు, అందమైన పుష్పమాలలు—ఇవి అందుబాటులో ఉంటే, ఆడవారిలో కోరికలు మేల్కొంటాయి.

బ్రహ్మచర్యేఽపి వక్తవ్యం ప్రాప్తం మన్మథచేష్టితమ్ । హృద్యం హి పురుషం దృష్ట్వా యోనిః ప్రక్లిద్యతే స్త్రియాః ॥ ౧,౧౦౯.

బ్రహ్మచర్యంలో ఉన్నప్పటికీ, మనసులో మన్మథుని ప్రభావం కలుగుతుందని ఒప్పుకోవాలి. ఎందుకంటే, ఒక ఆడవారు ఆకర్షణీయమైన పురుషుడిని చూసినప్పుడు, ఆమె హృదయం కలవరపడుతుంది.

సువేషం పురుషం దృష్ట్వా భ్రాతరం యది వా సుతమ్ । యోనిః క్లిద్యతి నారీణాం సత్యంసత్యం హి శౌనక ! ॥ ౧,౧౦౯.

ఒక ఆడవారు సుందరంగా అలంకరించుకున్న పురుషుడిని చూసినప్పుడు—even అతను అన్నయ్య అయినా, కుమారుడు అయినా—ఆమె మనసు కలవరపడుతుంది. ఇది నిజం, నిజమే శౌనకా!

నద్యశ్చ నార్యశ్చ సమస్వభావాః స్వతన్త్రభావే గమనాదికేచ । తోయైశ్చ దోషైశ్చ నిపాతయన్తి నద్యో హి కూలాని కులా ని నార్యః ॥ ౧,౧౦౯.

నదులు, ఆడవారు ఇద్దరికీ ఒకే స్వభావం. స్వేచ్ఛగా, తమ ఇష్టానుసారం ప్రవర్తిస్తారు. నదులు నీటితో తీరం కూల్చుతాయి; ఆడవారు తప్పిదాలతో వంశాన్ని క్షీణింపజేస్తారు.

నదీ పాతయతే కూలం నారీ పాతయతే కులమ్ । నారీణాఞ్చ నదీనాం చ స్వచ్ఛన్దా లలితా గతిః ॥ ౧,౧౦౯.

నది తన తీరం కూల్చుతుంది, ఆడవారు తమ వంశాన్ని క్షీణింపజేస్తారు. ఇద్దరికీ స్వేచ్ఛగా, ఆటపాటగా నడిచే స్వభావం ఉంటుంది.

నాగ్నిస్తృప్యతి కాష్ఠానాం నాపగానాం మహోదధిః । నాన్తకః సర్వభూతానాం న పుంసాం వామలోచనాః ॥ ౧,౧౦౯.

మంటకు ఎప్పుడూ కట్టెలు తక్కువే, సముద్రానికి నదుల నీరు తక్కువే, యమధర్మరాజుకు ప్రాణులు తక్కువే, అలాగే పురుషుల విషయంలో ఆడవారికి తృప్తి ఉండదు.

న తృప్తిరస్తి శిష్టానామిష్టానాం ప్రియవాదినామ్ । సుఖానాఞ్చ సుతానాఞ్చ జీవితస్య వరస్య చ ॥ ౧,౧౦౯.

పండితులకు, గౌరవాన్ని పొందేవారికి, మధురంగా మాట్లాడేవారికి, సుఖాలను కోరేవారికి, కుమారులకు, జీవితం, కోరికలకు—ఇవన్నీ ఎప్పుడూ తృప్తి కలిగించవు.

రాజా న తప్తో ధనసంచయేన న సాగరస్తృప్తిమగాజ్జలేన । న పణ్డితస్తృప్యతి భాషితేన తృప్తం న చక్షుర్నృపదర్శనేన ॥ ౧,౧౦౯.

రాజు ఎంత ధనం కూడబెట్టినా తృప్తి చెందడు; సముద్రానికి ఎంత నీరు వచ్చినా సరిపోదు; పండితుడు ఎంత మాట్లాడినా తృప్తి చెందడు; కన్ను రాజును చూసినా తృప్తి చెందదు.

స్వకర్మ ధర్మార్జితజీవితానాం శాస్త్రేషు దారేషు సదా రతానామ్ । జితేన్ద్రియాణామతిథిప్రియాణాం గృహేఽపి మోక్షః పురుషోత్తమానామ్ ॥ ౧,౧౦౯.

తమ కర్తవ్యాన్ని నిబద్ధంగా పాటించేవారు, శాస్త్రాలలో, భార్యలతో ఎప్పుడూ ఆనందించే వారు, ఇంద్రియాలను జయించిన వారు, అతిథులను గౌరవించే వారు—even ఇంట్లో ఉన్నా—వారికి మోక్షం లభిస్తుంది, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా!

మనోఽనుకూలాః ప్రమదారూపవత్యః స్వలఙ్కృతాః । వసః ప్రాసాదపృష్ఠేషు స్వర్గః స్యాచ్ఛుభకర్మణః ॥ ౧,౧౦౯.

మనసుకు అనుకూలంగా, అందంగా అలంకరించుకున్న స్త్రీలు, ప్రాసాదాల పైభాగాల్లో నివసించడం—ఇవి శుభకర్మల వల్ల స్వర్గాన్ని అందిస్తాయి.

న దానేన న మానేన నార్జవేన న సవయా । న శస్త్రేణ న శాస్త్రేణ సర్వథా విషమా స్త్రియః ॥ ౧,౧౦౯.

దానం ఇచ్చినా, గౌరవం చూపినా, నిజాయితీగా ఉన్నా, వయస్సు పెరిగినా, ఆయుధంతో, శాస్త్రంతో—even అన్ని విధాలా—ఆడవారిని పూర్తిగా వశం చేసుకోవడం సాధ్యం కాదు.

శనైర్విద్యా శనైర్థాః శనైః పర్వతమారుహేత్ । శనైః కామం చ ధర్మం చ పఞ్చైతాని శనైః శనైః ॥ ౧,౧౦౯.

విద్యను క్రమంగా నేర్చుకోవాలి, ధనాన్ని క్రమంగా కూడబెట్టాలి, కొండను కూడా క్రమంగా ఎక్కాలి. అలాగే, కోరికలు, ధర్మాన్ని కూడా ఒక్కొక్కటిగా సాధించాలి.

శాశ్వతం దేవపూజాది విప్రదానం చ శాశ్వతమ్ । శాశ్వతం సగుణా విద్యా సుహృన్మిత్రం చ శాశ్వతమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

దేవతలను పూజించడం శాశ్వతం, బ్రాహ్మణులకు దానం చేయడం శాశ్వతం, మంచి లక్షణాలతో కూడిన విద్య శాశ్వతం, నిజమైన స్నేహితుడు కూడా శాశ్వతమే.

యే బాలభావాన్న పఠన్తి విద్యాం యే యౌవనస్థా హ్యధనాత్మదారాః । తే శోచనీయా ఇహ జీవలోకే మనుష్యరూపేణ మృగాశ్చరన్తి ॥ ౧,౧౦౯.

పిల్లవయసులో విద్యను చదవని వారు, యవ్వనంలో ధనం, భార్యలు లేని వారు—ఇలాంటి వారు ఈ లోకంలో మనుష్యరూపంలో జంతువుల్లా తిరుగుతారు. వారిని జాలిపడాలి.

పఠనే భోజనే చిత్తం న కుర్యాచ్ఛాస్త్రసేవకః । సుదూరమపి విద్యార్థో వ్రజేద్గరుడవేగవాన్ ॥ ౧,౧౦౯.

శాస్త్రాన్ని అభ్యసించే వాడు భోజనంలో, పఠనంలో మనసు పెట్టకూడదు. విద్య కోసం—even దూరప్రాంతాలకు—గరుడవేగంతో వెళ్ళాలి.

యే బాలభావే న పఠన్తి విద్యాం కామాతురా యౌవననష్టవిత్తాః । తే వృద్ధబావే పరిభూయమానాః సందహ్యమానాః శిశిరే యథాబ్జమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

పిల్లవయసులో చదవని వారు, యవ్వనంలో కోరికలకు లోనై ధనం కోల్పోయిన వారు—వృద్ధాప్యంలో అవమానాలు, బాధలు అనుభవిస్తారు. చలికాలంలో తామరపువ్వు లాగా అవస్థపడతారు.