గరుడపురాణమ్

ఉత్తమం ప్రణిపాతేన శఠం భేదేన యోజయేత్ । నీచం స్వల్పప్రదానేన సమం తుల్యపరాక్రమైః ॥ ౧,౧౦౯.

ఉత్తములను వినయంతో చేరాలి; మాయగాళ్లను విడదీయాలి; నీచులకు చిన్నపాటి బహుమతులు ఇవ్వాలి; సమాన శక్తి ఉన్నవారితో సమానంగా ఉండాలి.

యస్యయస్య హి యో భావస్తస్యతస్య హితం వదన్ । అనుప్రవిశ్య మేధావీ క్షిప్రమాత్మవశం నయేత్ ॥ ౧,౧౦౯.

ఎవరికి ఏ స్వభావమో తెలుసుకుని, వారికి మేలు చేసే మాటలు చెప్పి, తెలివైనవాడు వారిని త్వరగా తనవైపు తిప్పుకోవాలి.

నదీనాం చ నఖీనాం చ శృఙ్గిణాం శస్త్రపాణినామ్ । విశ్వాసో నైవ గన్తవ్యః స్త్రిషు రాజకులేషు చ ॥ ౧,౧౦౯.

నదులు, గోరు ఉన్నవారు, కొమ్ములు ఉన్నవారు, ఆయుధాలు పట్టినవారు, స్త్రీలు, రాజ కుటుంబాలు — వీటిపై ఎప్పుడూ నమ్మకం పెట్టుకోకూడదు.

అర్థనాశం మనస్తాపం గృహే దుశ్చరితాని చ । వఞ్చనం చాప మానం చ మతిమాన్న ప్రికాశయేత్ ॥ ౧,౧౦౯.

ధన నష్టం, మనసు బాధ, ఇంట్లో జరిగిన చెడు పనులు, మోసం, అవమానం, దూషణ — ఇవన్నీ తెలివైనవాడు బయటపెట్టకూడదు.

హీనదుర్జనసంసర్గ అత్యన్తవిరహాదరః । స్నేహోఽన్యగేహవాసశ్చ నారీసచ్ఛీలనాశనమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

చెడ్డవాళ్లతో స్నేహం, ఎక్కువ విడిపోవడం, పరాయింట్లో మమకారం, చెడ్డ స్వభావం ఉన్న స్త్రీతో జీవించడం — ఇవన్నీ మంచితనాన్ని నాశనం చేస్తాయి.

కస్య దోషః కులే నాస్తి వ్యాధినా కో పీడితః । కేన న వ్యసనం ప్రాప్తం శ్రియః కస్య నిరన్తరాః ॥ ౧,౧౦౯.

ఏ కుటుంబంలో తప్పు ఉండదు? ఎవరు వ్యాధితో బాధపడరు? ఎవరికీ దుఃఖం రాదు? ఎవరి ఐశ్వర్యం ఎప్పటికీ నిలబడుతుంది?

కోర్ఽథం ప్రాప్య న గర్వితో భువి నరః కస్యాపదోనాగతాః స్త్రీభిః కస్య న ఖణ్డితం భువి మనః కో నామ రాజ్ఞాం ప్రియః । కః కాలస్య న గోచరాన్తరగతః కోర్ఽథో గతో గౌరవం కో వా దుర్జనవాగురానిపతితః క్షేమేణ యాతః పుమాన్ ॥ ౧,౧౦౯.

ఈ లోకంలో ధనం సంపాదించినవాడు గర్వపడని వాడు ఎవడు? ఎవరికీ కష్టాలు రాకుండా ఉంటాయి? ఎవరి మనస్సు స్త్రీల వల్ల కలవరపడదు? రాజులకు ఎప్పుడూ ఇష్టమైనవాడు ఎవడు? కాలానికి అందని వాడు ఎవడు? ఏ ధనానికి గౌరవం తగ్గదు? చెడ్డవారి వలలో పడినవాడు సురక్షితంగా బయటపడినవాడెవడు?

సుహృత్స్వజనబన్ధుర్న బుద్ధిర్యస్య న చాత్మని । యస్మిన్కర్మణి సిద్ధేఽపి న దృశ్యేత ఫలోదయః । విపత్తౌ చ మహద్దుఃఖం తద్వుధః కథమాచరేత్ ॥ ౧,౧౦౯.

ఎవరికి స్నేహితులు, బంధువులు, జ్ఞానం లేవో, ఎవరి పనులకు ఫలితం కనబడదో, కష్టకాలంలో ఎవరు తీవ్రమైన బాధ అనుభవిస్తారో, అలాంటి వారు ఎలా ప్రవర్తించాలి?

యస్మిన్దేశే న సంమానం న ప్రీతిర్న చ బాన్ధవాః । న చ విద్యాగమః కశ్చిత్తం దేశం పరివర్జయేత్ ॥ ౧,౧౦౯.

ఏ దేశంలో గౌరవం లేదు, ప్రేమ లేదు, బంధువులు లేరు, విద్యాభ్యాసానికి అవకాశం లేదు, అలాంటి దేశాన్ని వదిలిపెట్టాలి.

ధనస్య యస్య రాజతో భయం న చాస్తి చౌరతః । మృతం చ యన్న ముచ్యతే సమర్జయస్వ తద్ధనమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

రాజు లేదా దొంగల భయం లేని, మరణించిన తర్వాత పోకుండా ఉండే ధనాన్ని మాత్రమే సంపాదించాలి.

యదర్జితం ప్రాణహరైః పరిశ్రమైర్మృతస్య తం వై విభజన్తిరిక్థినః । కృతం చ యద్దుష్కృతమర్థలిప్సయా తదేవ దోషోపహతస్య యౌతుకమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

ప్రాణాలు పెట్టి సంపాదించిన ధనాన్ని మరణించిన తర్వాత వారసులు పంచుకుంటారు. ధనలోభంతో చేసిన పాపాలు మాత్రం తప్పులవాడికి మాత్రమే ఫలితంగా మిగిలిపోతాయి.

సఞ్చితం నిహితం ద్రవ్యం పరామృశ్యం ముహుర్ముహుః । ఆఖోరివ కదర్యస్య ధనం దుః ఖాయ కేవలమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

మిసలు దాచుకున్న ధనాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చూసుకుంటూ ఉండటం, ఎలుక దాచుకున్న ధాన్యంలా, కఠినహృదయుడికి కేవలం బాధకే కారణమవుతుంది.

నగ్నా వ్యసనినో రూక్షాః కపాలాఙ్కితపాణయః । దర్శయన్తీహ లోకస్య అదాతుః ఫలమీదృశమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

వస్త్రహీనంగా, దురదృష్టంతో, కఠినంగా, కపాలముద్రలతో చేతులు ఉన్నవారు, ఇక్కడ లోకానికి ఇవ్వని వాడికి కలిగే ఫలితాన్ని చూపిస్తారు.

శిక్షయన్తి చ యాచన్తే దేహీతి కృపణా జనాః । అవస్థేయమదానస్య మా భూదేవం భవానపి ॥ ౧,౧౦౯.

బీదవారు 'ఇవ్వండి, ఇవ్వండి' అని బోధిస్తూ, అడుగుతూ ఉంటారు. దానం చేయని స్థితిలో మీరు ఎప్పుడూ పడకూడదు.

సఞ్చితం క్రతుశతైర్న యుజ్యతే యాచితం గుణవతే న దీయతే । తత్కదర్యపరిరక్షితం ధనం చోరపార్థివగృహే ప్రయుజ్యతే ॥ ౧,౧౦౯.

వందల యాగాలకు ఉపయోగించని, విలువైనవారికి అడిగినప్పుడు ఇవ్వని, మిసలు దాచిన ధనం చివరికి దొంగల గాని, రాజుల గాని ఇంట్లో పోతుంది.

న దేవేభ్యో న విప్రోభ్యో బన్ధుభ్యో నైవ చాత్మనే । కదర్యస్య ధనం యాతి త్వగ్నితస్కరరాజసు ॥ ౧,౧౦౯.

మిసలు దాచిన ధనం దేవతలకు, బ్రాహ్మణులకు, బంధువులకు, తనకూ పోదు; అది అగ్నికి, దొంగలకు, రాజులకు పోతుంది.

అతిక్లేశేన యేఽప్యర్థా ధర్మస్యాతిక్రమేణ చ । అరేర్వా ప్రణిపాతేన మా భూతస్తే కదాచన ॥ ౧,౧౦౯.

తీవ్రమైన శ్రమతో, ధర్మాన్ని అతిక్రమించి, శత్రువుకు వందనం చేసి సంపాదించే ధనం మీకు ఎప్పుడూ రాకూడదు.

విద్యాఘాతో హ్యనభ్యాసః స్త్రీణాం ఘాతః కుచైలతా । వ్యాధీనాం భోజనం జీర్ణం శత్రోర్ఘాతః ప్రపఞ్చతా ॥ ౧,౧౦౯.

విద్య నశించడానికి అభ్యాసం లేకపోవడమే కారణం; స్త్రీలకు మురికిపట్టిన వస్త్రాలే హానికరం; వ్యాధులకు పాత ఆహారం; శత్రువుకు బయటపడిపోవడమే నాశనం.

తస్కరస్య వధో దణ్డః కుమిత్రస్యాల్పభాషణమ్ । పృథక్శయ్యా తు నారీణాం బ్రాహ్మణస్యానిమన్త్రణమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

దొంగకు శిక్ష మరణమే; చెడ్డ మిత్రుడికి తక్కువ మాటలు; స్త్రీలకు వేరుగా నిద్రపోవడం; బ్రాహ్మణుడికి ఆహ్వానం లేకపోవడమే శిక్ష.

దుర్జనాః శిల్పినో దాసా దుష్టాశ్చ పటహాః స్త్రియః । తాడితా మార్దవం యాన్తి న తే సత్కారభాజనమ్ ॥ ౧,౧౦౯.

చెడ్డవారు, వృత్తిదారులు, దాసులు, చెడ్డ డప్పు వాయిద్యకారులు, స్త్రీలు — వీరిని కొట్టినప్పుడు వారు మృదువుగా మారినా, గౌరవానికి అర్హులు కారు.

జానీయాత్ప్రేషణే భృత్యాన్బాన్ధవాన్వ్యసనాగమే । మిత్రమాపది కాలే చ భార్యాఞ్చ విభవక్షయే ॥ ౧,౧౦౯.

పనిలో పనివారిని, కష్టకాలంలో బంధువులను, అపదలో మిత్రులను, ధనం పోయినప్పుడు భార్యను తెలుసుకోవాలి.

స్త్రీణాం ద్విగుణ ఆహారః ప్రజ్ఞా చైవ చతుర్గుణా । షడ్గుణో వ్యవసాయశ్చ కామశ్చాష్టగుణః స్మృతః ॥ ౧,౧౦౯.

స్త్రీలకు భోజనం రెండింతలు, జ్ఞానం నాలుగింతలు, శ్రమ ఆరు రెట్లు, కామం ఎనిమిది రెట్లు ఉంటుందని చెబుతారు.

న స్వప్నేన జయేన్నిద్రాం న కామేన స్త్రియం జయేత్ । న చేన్ధనైర్జయేద్వహ్నిం న మద్యేన తృషాం జయేత్ ॥ ౧,౧౦౯.

కనులు మూసుకుని నిద్రపోయినా నిద్రను జయించలేరు; కామంతో స్త్రీని జయించలేరు; ఇంధనంతో అగ్నిని ఆర్పలేరు; మద్యం తాగి దాహాన్ని తీరచేయలేరు.

సమాంసైర్భోజనైః స్నిగ్ధైర్మద్యైర్గన్ధవిలేపనైః । వస్త్రైర్మనోరమైర్మాల్యైః కామః స్త్రీషు విజృమ్భతే ॥ ౧,౧౦౯.

మాంసంతో కూడిన పోషకాహారం, రుచికరమైన పానీయాలు, సువాసనల పరిమళాలు, ఆకర్షణీయమైన వస్త్రాలు, అందమైన పుష్పమాలలు—ఇవి అందుబాటులో ఉంటే, ఆడవారిలో కోరికలు మేల్కొంటాయి.

బ్రహ్మచర్యేఽపి వక్తవ్యం ప్రాప్తం మన్మథచేష్టితమ్ । హృద్యం హి పురుషం దృష్ట్వా యోనిః ప్రక్లిద్యతే స్త్రియాః ॥ ౧,౧౦౯.

బ్రహ్మచర్యంలో ఉన్నప్పటికీ, మనసులో మన్మథుని ప్రభావం కలుగుతుందని ఒప్పుకోవాలి. ఎందుకంటే, ఒక ఆడవారు ఆకర్షణీయమైన పురుషుడిని చూసినప్పుడు, ఆమె హృదయం కలవరపడుతుంది.

సువేషం పురుషం దృష్ట్వా భ్రాతరం యది వా సుతమ్ । యోనిః క్లిద్యతి నారీణాం సత్యంసత్యం హి శౌనక ! ॥ ౧,౧౦౯.

ఒక ఆడవారు సుందరంగా అలంకరించుకున్న పురుషుడిని చూసినప్పుడు—even అతను అన్నయ్య అయినా, కుమారుడు అయినా—ఆమె మనసు కలవరపడుతుంది. ఇది నిజం, నిజమే శౌనకా!

నద్యశ్చ నార్యశ్చ సమస్వభావాః స్వతన్త్రభావే గమనాదికేచ । తోయైశ్చ దోషైశ్చ నిపాతయన్తి నద్యో హి కూలాని కులా ని నార్యః ॥ ౧,౧౦౯.

నదులు, ఆడవారు ఇద్దరికీ ఒకే స్వభావం. స్వేచ్ఛగా, తమ ఇష్టానుసారం ప్రవర్తిస్తారు. నదులు నీటితో తీరం కూల్చుతాయి; ఆడవారు తప్పిదాలతో వంశాన్ని క్షీణింపజేస్తారు.

నదీ పాతయతే కూలం నారీ పాతయతే కులమ్ । నారీణాఞ్చ నదీనాం చ స్వచ్ఛన్దా లలితా గతిః ॥ ౧,౧౦౯.

నది తన తీరం కూల్చుతుంది, ఆడవారు తమ వంశాన్ని క్షీణింపజేస్తారు. ఇద్దరికీ స్వేచ్ఛగా, ఆటపాటగా నడిచే స్వభావం ఉంటుంది.

నాగ్నిస్తృప్యతి కాష్ఠానాం నాపగానాం మహోదధిః । నాన్తకః సర్వభూతానాం న పుంసాం వామలోచనాః ॥ ౧,౧౦౯.

మంటకు ఎప్పుడూ కట్టెలు తక్కువే, సముద్రానికి నదుల నీరు తక్కువే, యమధర్మరాజుకు ప్రాణులు తక్కువే, అలాగే పురుషుల విషయంలో ఆడవారికి తృప్తి ఉండదు.