గరుడపురాణమ్

పఞ్చస్వాపత్సు నారీణాం పతిరన్యో విధీయతే । భర్త్రా సహమృతా నారీ రోమాబ్దాని వసేద్దివి ॥ ౧,౧౦౭.

ఐదు విపత్తుల్లో భర్త కనపడకపోతే, మహిళకు మరో భర్తను అనుమతిస్తారు. భర్తతో కలిసి మరణించిన మహిళ, తన శరీరంలో ఉన్న రోమాల సంఖ్యకు సమానంగా సంవత్సరాలు స్వర్గంలో నివసిస్తుంది.

శ్వాదిదష్టస్తు గాయత్త్ర్యా జపాచ్ఛుద్ధో భవేన్నరః । దాహ్యో లోకాగ్నినా విప్రశ్చాణ్డాలాద్యైర్హతోఽగ్నిమాన్ ॥ ౧,౧౦౭.

కుక్క లేదా అలాంటి జంతువు కాటేసిన మనిషి గాయత్రీ మంత్రాన్ని జపిస్తే పవిత్రుడవుతాడు. ఒక బ్రాహ్మణుడు లోకాగ్నిలో కాలిపోయినా, చండాలాది చేత మరణించినా, అతడిలో అగ్ని తేజం ఉంటుంది.

క్షీరైః ప్రక్షాల్య తస్యాస్థి స్వాగ్నినా మన్త్రతో దహేత్ । ప్రవాసే తు మృతే భూయః కృత్వా [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php కుశమయం] దహేత్ ॥ ౧,౧౦౭.

ఆ మనిషి ఎముకలను పాలతో శుభ్రంగా కడిగి, తన స్వంత అగ్నిలో మంత్రాలతో దహించాలి. విదేశంలో మరణిస్తే, కుశ త్రిండి రూపాన్ని తయారుచేసి దహించాలి.

కృష్ణాజినే సమాస్తీర్య షట్శతాని పలాశజాన్ । శమీం శిశ్నే వినిఃక్షిప్య అరణిం వృషణే క్షిపేత్ ॥ ౧,౧౦౭.

కృష్ణమృగ చర్మాన్ని పరచి, ఆపై ఆరు వందల పలాశ ఆకులను పెట్టాలి. శిశ్నంపై శమీ దండను ఉంచి, వృషణాల దగ్గర అరణిని పెట్టాలి.

కణ్డం దక్షిణహస్తే తు వామహస్తే తథోపభృత్ । పార్శ్వే తూలూఖలం దద్యాత్పృష్ఠే తు ముసలం దదేత్ ॥ ౧,౧౦౭.

కుడి చేతిలో ముసలును, ఎడమ చేతిలో ఊలును పెట్టాలి. ఊలును పక్కన, ముసలును వెనకవైపు ఉంచాలి.

ఉరే నిఃక్షిప్య దృషదం తణ్డులాజ్యతిలాన్ముఖే । శ్రోత్రే చ ప్రోక్షణీం దద్యాదాజ్యస్థాలీం చ చక్షుషోః ॥ ౧,౧౦౭.

ఊరిపై రాయిని ఉంచి, నోటిలో అన్నం, నెయ్యి, నువ్వులు పెట్టాలి. చెవుల్లో ప్రోక్షణ పత్రాన్ని, కళ్ల దగ్గర నెయ్యి పళ్లెంను ఉంచాలి.

కర్ణే నేత్రే ముఖే ఘ్రాణే హిరణ్యశకలాన్ క్షిపేత్ । అగ్నిహోత్రోపకరణాద్బ్రహ్మలోకగతిర్భవేత్ ॥ ౧,౧౦౭.

చెవుల్లో, కళ్లలో, నోటిలో, ముక్కులో బంగారు ముక్కలను పెట్టాలి. అగ్నిహోత్ర పరికరాల వాడకంతో బ్రహ్మలోకానికి మార్గం కలుగుతుంది.

అసౌ స్వర్గాయ లోకాయ స్వాహేత్యాజ్యాహుతిః సకృత్ । హంససారసక్రౌఞ్చానాం చక్రవాకం చ కుక్రుటమ్ ॥ ౧,౧౦౭.

ఈ హవనం స్వర్గలోకానికి అని 'స్వాహా' అని ఒక్కసారి నెయ్యి ఆర్పాలి. హంస, సారస, క్రౌంచ, చక్రవాక, కుక్రుట పక్షులకు కూడా అర్పించాలి.

మయరమేషఘాతీ చ అహోరాత్రేణ శుధ్యతి । పక్షిణః సకలాన్హత్వా అహోరాత్రేణ శుధ్యతి ॥ ౧,౧౦౭.

మయురం, మేషం, ఏడుదున్ను చంపినవాడు ఒక రోజు రాత్రి పాటు శుద్ధి పొందుతాడు. ఏ పక్షిని అయినా చంపినా, ఒక రోజు రాత్రి తర్వాత శుద్ధి కలుగుతుంది.

సర్వాంశ్చతుష్పదాన్హత్వా అహోరాత్రో షితో జపేత్ । శూద్రం హత్వా చరేత్కృచ్ఛ్రమతికృచ్ఛ్రం తు వైశ్యహా । క్షత్త్రం చాన్ద్రాయణం విప్రం ద్వావింశాత్రింశమాహరే (వహే) త్ ॥ ౧,౧౦౭.

ఏదైనా నాలుగు కాళ్ల జంతువును చంపితే, ఒక రోజు రాత్రి జపం చేయాలి. శూద్రుని చంపితే కృచ్ఛ్ర వ్రతం చేయాలి; వైశ్యుని చంపితే అతికృచ్ఛ్ర వ్రతం, క్షత్రియుని చంపితే చాంద్రాయణ వ్రతం, బ్రాహ్మణుని చంపితే ఇరవై రెండు లేదా ముప్పై మూడు రోజులు ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౦౮ సూత ఉవాచ । నీతిసారం ప్రవక్ష్యామి అర్థశాస్త్రాదిసంశ్రితమ్ । రాజాదిభ్యో హితం పుణ్యమాయుః స్వర్గాదిదాయకమ్ ॥ ౧,౧౦౮.

సూతుడు ఇలా అన్నాడు: నేను నీతిసారాన్ని, అర్థశాస్త్రాది గ్రంథాల నుండి తీసుకున్నదాన్ని, రాజులకూ ఇతరులకూ హితకరమైనదాన్ని, ఆయుష్షు, స్వర్గాది ఫలితాలనిచ్చేదాన్ని వివరంగా చెబుతాను.

సద్భిః సఙ్గం ప్రకుర్వీత సిద్ధికామః సదా నరః । నాసద్భిరిహలోకాయ పరలోకాయ వా హితమ్ ॥ ౧,౧౦౮.

ఎప్పుడూ విజయాన్ని కోరుకునే మనిషి మంచి వారితోనే స్నేహం చేయాలి. చెడ్డవారితో కలవడం వల్ల ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ మేలు కలగదు.

వర్జయేత్క్షుద్రసంవాదమదుష్టస్య తు దర్శనమ్ । విరోధం సహ మిత్రేణ సంప్రీతిం శత్రుసేవినా ॥ ౧,౧౦౮.

తక్కువ విషయాలపై సంభాషణను, దుష్టులను చూడడాన్ని, మిత్రునితో కలహాన్ని, శత్రువులకు సేవ చేసే వారితో స్నేహాన్ని దూరంగా ఉంచాలి.

మూర్ఖశిష్యోపదేశేన దుష్టస్త్రీభరణేన చ । దుష్టానాం సంప్రయోగేణ పణ్డితోఽప్యవసీదతి ॥ ౧,౧౦౮.

మూర్ఖుడైన శిష్యునికి బోధించడం, దుష్టస్త్రీని పోషించడం, చెడ్డవారితో కలవడం వల్ల పండితుడైనా నశించిపోతాడు.

బ్రాహ్మణం బాలిశం క్షత్త్రమయోద్ధారం విశం జడమ్ । శూద్రమక్షరసంయుక్తం దూరతః పరివర్జయేత్ ॥ ౧,౧౦౮.

పిల్లలవంటి బ్రాహ్మణుడిని, యుద్ధం వదిలిపెట్టి పారిపోయే క్షత్రియుడిని, మూర్ఖుడైన వైశ్యునిని, అక్షరజ్ఞుడైన శూద్రుడిని దూరంగా నివారించాలి.

కాలేన రిపుణాసన్ధిః కాలే మిత్రేణ విగ్రహః । కార్యకారణమాశ్రిత్య కాలం క్షిపతి పణ్డితః ॥ ౧,౧౦౮.

సమయానుసారం శత్రువుతో సఖ్యతను, సమయానుసారం మిత్రునితో కలహాన్ని చేయాలి. పనికి తగినట్టుగా సమయాన్ని అనుసరించడమే పండితుని లక్షణం.

కాలః పచతి భూతాని కాలః సంహరతే ప్రజాః । కాలః సుప్తేషు జాగర్తి కాలో హి దురతిక్రమః ॥ ౧,౧౦౮.

కాలమే అన్ని జీవులను పెంపొందిస్తుంది, కాలమే వాటిని మరల తీసుకుపోతుంది. అందరూ నిద్రిస్తున్నప్పుడు కాలం మేల్కొని ఉంటుంది. కాలాన్ని ఎవరూ దాటలేరు.

కాలేషు హరతే వీర్యం కాలే గర్భే చ వర్తతే । కాలో జనయతే సృష్టిం పునః కాలోఽపి సంహరేత్ ॥ ౧,౧౦౮.

కాలం వచ్చినప్పుడు బలాన్ని తీసుకుంటుంది; కాలంలోనే గర్భంలో జీవం ఉంటుంది; కాలమే సృష్టిని కలిగిస్తుంది, మళ్లీ కాలమే దాన్ని తీసుకుపోతుంది.

కాలః సూక్ష్మగతిర్నిత్యం ద్వివిధశ్చేహ భావ్యతే । స్థూలసంగ్రహచారేణ సూక్ష్మచారాన్తరేణ చ ॥ ౧,౧౦౮.

కాలం ఎప్పుడూ సూక్ష్మంగా కదులుతుంది. ఇది రెండు విధాలుగా భావించబడుతుంది: ఒకటి స్థూలంగా, మరొకటి అంతర్గతంగా సూక్ష్మంగా.

నీతిసారం సురేన్ద్రాయ ఇమమూచ బృహస్పతిః । సర్వజ్ఞో యేన చేన్ద్రోఽభూద్దైత్యాన్హత్వాప్నుయాద్దివమ్ ॥ ౧,౧౦౮.

బృహస్పతి దేవేంద్రునికి నीतిసారం చెప్పాడు. ఆ జ్ఞానంతో ఇంద్రుడు అన్నింటికీ తెలిసినవాడై, దానవులను సంహరించి, స్వర్గాన్ని పొందాడు.

రాజర్షిబ్రాహ్మణైః కార్యం దేవవిప్రాదిపూజనమ్ । అశ్వమేధేన యష్టబ్యం మహాపాతకనాశనమ్ ॥ ౧,౧౦౮.

రాజులు, ఋషులు, బ్రాహ్మణులు దేవతలు, పండితులను పూజించాలి. అశ్వమేధ యాగం చేసి, మహాపాతకాలను తొలగించుకోవాలి.

ఉత్తమైః సహ సాఙ్గత్యం పణ్డితైః సహ సత్కథామ్ । అలుబ్ధైః సహ మిత్రత్వం కుర్వాణో నావసీదతి ॥ ౧,౧౦౮.

ఉత్తములతో కలిసి ఉండేవాడు, పండితులతో మంచి మాటలు చెప్పేవాడు, లోభం లేని వారితో స్నేహం చేసేవాడు ఎప్పుడూ కష్టంలో పడడు.

పరీవాదం పరార్థం చ పరిహాసం పరస్త్రియమ్ । పరవేశ్మని వాసం చ న కుర్వీత కదాచన ॥ ౧,౧౦౮.

ఎప్పుడూ ఇతరుల నింద చేయకూడదు, ఇతరుల లాభం కోసం పని చేయకూడదు, ఎగతాళి చేయకూడదు, పరస్త్రీని ఆశించకూడదు, ఇతరుల ఇంట్లో నివసించకూడదు.

పరోఽపి హితవాబన్ధుర్బన్ధురప్యహితః పరః । అహితో దేహజో వ్యాధిర్హితమారణ్యమౌషధమ్ ॥ ౧,౧౦౮.

ఉపకారం చేసే పరాయివాడు కూడా స్నేహితుడే; హాని చేసే బంధువు పరాయివాడే. శరీరంలో కలిగే వ్యాధి శత్రువు, అడవిలో దొరికే ఔషధం మిత్రుడు.

స బన్ధుర్యో హితే యుక్తః స పితా యస్తు పోషకః । తన్మిత్రం యత్ర విశ్వాసః స దేశో యత్ర జీవ్యతే ॥ ౧,౧౦౮.

మనకు మేలు చేసే వాడే స్నేహితుడు; పోషణ చేసే వాడే తండ్రి; నమ్మకం ఉన్నవాడే నిజమైన మిత్రుడు; జీవించగలిగే చోటే స్వదేశం.

స భృత్యో యో విధేయస్తు తద్బీజం యత్ప్రరోహతి । సా భార్యా యా ప్రియం బ్రూతే స పుత్రో యస్తు జీవతి ॥ ౧,౧౦౮.

ఆజ్ఞపాలించే వాడే సేవకుడు; మొలకెత్తే విత్తనే విత్తనం; మధురంగా మాట్లాడే అమ్మాయే భార్య; బ్రతికిన వాడే కుమారుడు.

స జీవతి గుణా యస్య ధర్మో యస్య స జీవతి । గుణధర్మవిహీనో యో నిష్ఫల తస్య జీవనమ్ ॥ ౧,౧౦౮.

ధర్మం ఉన్నవాడే నిజంగా బ్రతికిన వాడు; గుణాలు ఉన్నవాడే బ్రతికిన వాడు. గుణధర్మాలు లేనివాడి జీవితం వ్యర్థం.

సా భార్యా యా గృహే దక్షా సా భార్యాయా ప్రియంవదా । సా భార్యా యా పతిప్రాణా సా భార్యా యా పతివ్రతా ॥ ౧,౧౦౮.

ఇంట్లో పనిలో నిపుణురాలు, మధురంగా మాట్లాడే, భర్తనే ప్రాణంగా భావించే, భర్తకు అంకితమై ఉండే అమ్మాయే భార్య.

నిత్య స్నాతా సుగన్ధా చ నిత్యం చ ప్రియవాదినీ । అల్పభుక్తాల్పభాషీ చ సతతం మఙ్గలైర్యుతా ॥ ౧,౧౦౮.

ఎప్పుడూ స్నానం చేసినది, సువాసనతో ఉండే, మధురంగా మాట్లాడే, తక్కువ తినే, తక్కువ మాట్లాడే, ఎల్లప్పుడూ మంగళకర లక్షణాలతో ఉండే అమ్మాయే భార్య.