శిల్పినః కారవో వైద్యా దాసీదాసాశ్చ భృత్యకాః । అగ్నిమాఞ్ఛ్రోత్రియో రాజా సద్యః శౌచాః ప్రకీర్తితాః ॥ ౧,౧౦౭.
విపణులు, పనివారు, వైద్యులు, పనిమనిషి, పనివాడు, సేవకులు, అగ్ని ఉన్నవారు, వేదాలు చదివినవారు, రాజు — వీరందరికీ వెంటనే పవిత్రత కలుగుతుంది.
దశాహాచ్ఛుధ్యతే మాతా స్నానాత్సూతే పితా శుచిః । సఙ్గాత్సూతౌ సూతకం స్యాదుపస్పృశ్య పితా శుచిః ॥ ౧,౧౦౭.
తల్లి పది రోజులు గడిచిన తర్వాత పవిత్రురాలు అవుతుంది. తండ్రికి పుట్టినప్పుడు స్నానం చేసిన వెంటనే పవిత్రత వస్తుంది. ఇతరులతో కలిసినప్పుడు అపవిత్రత కలుగుతుంది, కానీ నీళ్లు చల్లి శుద్ధి చేసుకుంటే తండ్రికి పవిత్రత వస్తుంది.
వివాహోత్సవయజ్ఞేషు అన్తరా మృతసూతకే । పూర్వసంకల్పితాదన్యవర్జనం చ విధీయతే ॥ ౧,౧౦౭.
పెళ్లి, పండుగ, యజ్ఞం జరుగుతున్నప్పుడు మరణం లేదా అపవిత్రత సంభవిస్తే, ముందుగా నిర్ణయించినవి తప్ప ఇంకేవి చేయకూడదు.
మృతేన శుధ్యతే సూతిః మృతవజ్జాతకం జనౌ । గోగ్రహాదౌ విపన్నానామేకరాత్రం తు సూతకమ్ ॥ ౧,౧౦౭.
మరణించినవారి వల్ల అపవిత్రత పోతుంది. జననం కూడా మరణంలా పరిగణించాలి. పశువులను రక్షించేటప్పుడు లేదా అలాంటి సందర్భాల్లో మరణిస్తే, ఒక రాత్రి మాత్రమే అపవిత్రత ఉంటుంది.
అనాథప్రేతవహనాత్ప్రాణాయామేన శుధ్యతి । ప్రేతశూద్రస్య వహనాన్త్రిరాత్రమశుచిర్భవేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
అనాధ మృతదేహాన్ని మోస్తే ప్రాణాయామం ద్వారా పవిత్రత వస్తుంది. శూద్రుని మృతదేహాన్ని మోస్తే మూడు రాత్రులు అపవిత్రత ఉంటుంది.
ఆత్మఘాతివిషోద్వన్ధకృమిదష్టే న సంస్కృతిః । గోహతం కృమిదష్టం చ స్పృష్ట్వా కృచ్ఛ్రేణ శుధ్యతి ॥ ౧,౧౦౭.
తానేచేసుకున్న మరణం, విషం, చీకటి, పాము కాటు వల్ల మరణించినవారికి సంస్కారం ఉండదు. పాము కాటుతో లేదా పురుగులు కొరికిన దూడను తాకితే, కష్టంగా శుద్ధి పొందాలి.
అదుష్టాపతితం భార్యా యౌవనే యా పరిత్యజేత్ । సప్తజన్మ భవేత్స్త్రీత్వం వైధవ్యం చ పునః పునః ॥ ౧,౧౦౭.
తప్పు లేకుండా, అపవిత్రత లేకుండా, తన భర్తను యవ్వనంలో వదిలిపెట్టిన భార్య, ఏడు జన్మలు మళ్లీ స్త్రీగా పుట్టి, పదే పదే విధవత్వాన్ని అనుభవిస్తుంది.
బాలహత్యా త్వగమనాదృతౌ చ స్త్రీ తు సూకరి । అగమ్యా వ్రతకారిణ్యో భ్రష్టపానోదకక్రియాః ॥ ౧,౧౦౭.
పిల్లను చంపిన మహిళ, అనర్హుల దగ్గరికి వెళ్లినవారు, అనుచితంగా ప్రవర్తించినవారు 'సూకరి' అని పిలవబడతారు. అనర్హులతో కలిసినవారు, వ్రతాలు చేసినవారు, పెద్ద పాపాలు చేసినవారు నీటి తర్పణానికి అర్హులు కారు.
ఔరసః క్షేత్రజః పుత్రః పితృజౌ పిణ్డదౌ పితుః । పరివిత్తేస్తు కృచ్ఛ్రం స్యాత్కన్యాయాః కృచ్ఛ్రమేవ చ ॥ ౧,౧౦౭.
తల్లి గర్భంలో పుట్టినవారు, క్షేత్రజులు, తండ్రి ద్వారా పుట్టినవారు — వీరందరూ తండ్రికి పిండప్రదానం చేయాలి. దత్తపుత్రులు, కుమార్తెలకు శుద్ధి కష్టంగా ఉంటుంది.
అతికృచ్ఛ్రం చరేద్దాతా హోతా చాన్ద్రాయణఞ్చరేత్ । కుబ్జవామనషణ్డేషు గద్గదేషు జడేషు చ ॥ ౧,౧౦౭.
దానం చేసే వారు, హోమం చేసే వారు, కుబ్జులు, కురుడు, శణ్డులు, తడబడే వారు, మూర్ఖులు — వీరందరూ కఠినమైన ఉపవాస వ్రతాలు చేయాలి, చంద్రాయణ వ్రతం కూడా చేయాలి.
జాత్యన్ధబధిరే మూకే న దోషః పరివేదనే । నష్టే మృతే ప్రవ్రజితే క్లీబే వా పతితే పతౌ ॥ ౧,౧౦౭.
జన్మతో అంధుడు, చెవిటి, మూగవారి మరణాన్ని ప్రకటించడంలో తప్పు లేదు. భర్త కనపడకపోతే, మరణిస్తే, సన్యాసిగా మారితే, శక్తిలేనివాడైతే, పతితుడైతే — అపవిత్రత కలుగుతుంది.
పఞ్చస్వాపత్సు నారీణాం పతిరన్యో విధీయతే । భర్త్రా సహమృతా నారీ రోమాబ్దాని వసేద్దివి ॥ ౧,౧౦౭.
ఐదు విపత్తుల్లో భర్త కనపడకపోతే, మహిళకు మరో భర్తను అనుమతిస్తారు. భర్తతో కలిసి మరణించిన మహిళ, తన శరీరంలో ఉన్న రోమాల సంఖ్యకు సమానంగా సంవత్సరాలు స్వర్గంలో నివసిస్తుంది.
శ్వాదిదష్టస్తు గాయత్త్ర్యా జపాచ్ఛుద్ధో భవేన్నరః । దాహ్యో లోకాగ్నినా విప్రశ్చాణ్డాలాద్యైర్హతోఽగ్నిమాన్ ॥ ౧,౧౦౭.
కుక్క లేదా అలాంటి జంతువు కాటేసిన మనిషి గాయత్రీ మంత్రాన్ని జపిస్తే పవిత్రుడవుతాడు. ఒక బ్రాహ్మణుడు లోకాగ్నిలో కాలిపోయినా, చండాలాది చేత మరణించినా, అతడిలో అగ్ని తేజం ఉంటుంది.
క్షీరైః ప్రక్షాల్య తస్యాస్థి స్వాగ్నినా మన్త్రతో దహేత్ । ప్రవాసే తు మృతే భూయః కృత్వా [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php కుశమయం] దహేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
ఆ మనిషి ఎముకలను పాలతో శుభ్రంగా కడిగి, తన స్వంత అగ్నిలో మంత్రాలతో దహించాలి. విదేశంలో మరణిస్తే, కుశ త్రిండి రూపాన్ని తయారుచేసి దహించాలి.
కృష్ణాజినే సమాస్తీర్య షట్శతాని పలాశజాన్ । శమీం శిశ్నే వినిఃక్షిప్య అరణిం వృషణే క్షిపేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
కృష్ణమృగ చర్మాన్ని పరచి, ఆపై ఆరు వందల పలాశ ఆకులను పెట్టాలి. శిశ్నంపై శమీ దండను ఉంచి, వృషణాల దగ్గర అరణిని పెట్టాలి.
కణ్డం దక్షిణహస్తే తు వామహస్తే తథోపభృత్ । పార్శ్వే తూలూఖలం దద్యాత్పృష్ఠే తు ముసలం దదేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
కుడి చేతిలో ముసలును, ఎడమ చేతిలో ఊలును పెట్టాలి. ఊలును పక్కన, ముసలును వెనకవైపు ఉంచాలి.
ఉరే నిఃక్షిప్య దృషదం తణ్డులాజ్యతిలాన్ముఖే । శ్రోత్రే చ ప్రోక్షణీం దద్యాదాజ్యస్థాలీం చ చక్షుషోః ॥ ౧,౧౦౭.
ఊరిపై రాయిని ఉంచి, నోటిలో అన్నం, నెయ్యి, నువ్వులు పెట్టాలి. చెవుల్లో ప్రోక్షణ పత్రాన్ని, కళ్ల దగ్గర నెయ్యి పళ్లెంను ఉంచాలి.
కర్ణే నేత్రే ముఖే ఘ్రాణే హిరణ్యశకలాన్ క్షిపేత్ । అగ్నిహోత్రోపకరణాద్బ్రహ్మలోకగతిర్భవేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
చెవుల్లో, కళ్లలో, నోటిలో, ముక్కులో బంగారు ముక్కలను పెట్టాలి. అగ్నిహోత్ర పరికరాల వాడకంతో బ్రహ్మలోకానికి మార్గం కలుగుతుంది.
అసౌ స్వర్గాయ లోకాయ స్వాహేత్యాజ్యాహుతిః సకృత్ । హంససారసక్రౌఞ్చానాం చక్రవాకం చ కుక్రుటమ్ ॥ ౧,౧౦౭.
ఈ హవనం స్వర్గలోకానికి అని 'స్వాహా' అని ఒక్కసారి నెయ్యి ఆర్పాలి. హంస, సారస, క్రౌంచ, చక్రవాక, కుక్రుట పక్షులకు కూడా అర్పించాలి.
మయరమేషఘాతీ చ అహోరాత్రేణ శుధ్యతి । పక్షిణః సకలాన్హత్వా అహోరాత్రేణ శుధ్యతి ॥ ౧,౧౦౭.
మయురం, మేషం, ఏడుదున్ను చంపినవాడు ఒక రోజు రాత్రి పాటు శుద్ధి పొందుతాడు. ఏ పక్షిని అయినా చంపినా, ఒక రోజు రాత్రి తర్వాత శుద్ధి కలుగుతుంది.
సర్వాంశ్చతుష్పదాన్హత్వా అహోరాత్రో షితో జపేత్ । శూద్రం హత్వా చరేత్కృచ్ఛ్రమతికృచ్ఛ్రం తు వైశ్యహా । క్షత్త్రం చాన్ద్రాయణం విప్రం ద్వావింశాత్రింశమాహరే (వహే) త్ ॥ ౧,౧౦౭.
ఏదైనా నాలుగు కాళ్ల జంతువును చంపితే, ఒక రోజు రాత్రి జపం చేయాలి. శూద్రుని చంపితే కృచ్ఛ్ర వ్రతం చేయాలి; వైశ్యుని చంపితే అతికృచ్ఛ్ర వ్రతం, క్షత్రియుని చంపితే చాంద్రాయణ వ్రతం, బ్రాహ్మణుని చంపితే ఇరవై రెండు లేదా ముప్పై మూడు రోజులు ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౦౮ సూత ఉవాచ । నీతిసారం ప్రవక్ష్యామి అర్థశాస్త్రాదిసంశ్రితమ్ । రాజాదిభ్యో హితం పుణ్యమాయుః స్వర్గాదిదాయకమ్ ॥ ౧,౧౦౮.
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: నేను నీతిసారాన్ని, అర్థశాస్త్రాది గ్రంథాల నుండి తీసుకున్నదాన్ని, రాజులకూ ఇతరులకూ హితకరమైనదాన్ని, ఆయుష్షు, స్వర్గాది ఫలితాలనిచ్చేదాన్ని వివరంగా చెబుతాను.
సద్భిః సఙ్గం ప్రకుర్వీత సిద్ధికామః సదా నరః । నాసద్భిరిహలోకాయ పరలోకాయ వా హితమ్ ॥ ౧,౧౦౮.
ఎప్పుడూ విజయాన్ని కోరుకునే మనిషి మంచి వారితోనే స్నేహం చేయాలి. చెడ్డవారితో కలవడం వల్ల ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ మేలు కలగదు.
వర్జయేత్క్షుద్రసంవాదమదుష్టస్య తు దర్శనమ్ । విరోధం సహ మిత్రేణ సంప్రీతిం శత్రుసేవినా ॥ ౧,౧౦౮.
తక్కువ విషయాలపై సంభాషణను, దుష్టులను చూడడాన్ని, మిత్రునితో కలహాన్ని, శత్రువులకు సేవ చేసే వారితో స్నేహాన్ని దూరంగా ఉంచాలి.
మూర్ఖశిష్యోపదేశేన దుష్టస్త్రీభరణేన చ । దుష్టానాం సంప్రయోగేణ పణ్డితోఽప్యవసీదతి ॥ ౧,౧౦౮.
మూర్ఖుడైన శిష్యునికి బోధించడం, దుష్టస్త్రీని పోషించడం, చెడ్డవారితో కలవడం వల్ల పండితుడైనా నశించిపోతాడు.
బ్రాహ్మణం బాలిశం క్షత్త్రమయోద్ధారం విశం జడమ్ । శూద్రమక్షరసంయుక్తం దూరతః పరివర్జయేత్ ॥ ౧,౧౦౮.
పిల్లలవంటి బ్రాహ్మణుడిని, యుద్ధం వదిలిపెట్టి పారిపోయే క్షత్రియుడిని, మూర్ఖుడైన వైశ్యునిని, అక్షరజ్ఞుడైన శూద్రుడిని దూరంగా నివారించాలి.
కాలేన రిపుణాసన్ధిః కాలే మిత్రేణ విగ్రహః । కార్యకారణమాశ్రిత్య కాలం క్షిపతి పణ్డితః ॥ ౧,౧౦౮.
సమయానుసారం శత్రువుతో సఖ్యతను, సమయానుసారం మిత్రునితో కలహాన్ని చేయాలి. పనికి తగినట్టుగా సమయాన్ని అనుసరించడమే పండితుని లక్షణం.
కాలః పచతి భూతాని కాలః సంహరతే ప్రజాః । కాలః సుప్తేషు జాగర్తి కాలో హి దురతిక్రమః ॥ ౧,౧౦౮.
కాలమే అన్ని జీవులను పెంపొందిస్తుంది, కాలమే వాటిని మరల తీసుకుపోతుంది. అందరూ నిద్రిస్తున్నప్పుడు కాలం మేల్కొని ఉంటుంది. కాలాన్ని ఎవరూ దాటలేరు.
కాలేషు హరతే వీర్యం కాలే గర్భే చ వర్తతే । కాలో జనయతే సృష్టిం పునః కాలోఽపి సంహరేత్ ॥ ౧,౧౦౮.
కాలం వచ్చినప్పుడు బలాన్ని తీసుకుంటుంది; కాలంలోనే గర్భంలో జీవం ఉంటుంది; కాలమే సృష్టిని కలిగిస్తుంది, మళ్లీ కాలమే దాన్ని తీసుకుపోతుంది.
కాలః సూక్ష్మగతిర్నిత్యం ద్వివిధశ్చేహ భావ్యతే । స్థూలసంగ్రహచారేణ సూక్ష్మచారాన్తరేణ చ ॥ ౧,౧౦౮.
కాలం ఎప్పుడూ సూక్ష్మంగా కదులుతుంది. ఇది రెండు విధాలుగా భావించబడుతుంది: ఒకటి స్థూలంగా, మరొకటి అంతర్గతంగా సూక్ష్మంగా.