లవణాది న విక్రీయాత్తథా చాపద్గతో ద్విజః । హీనాద్విప్రో విగృహ్ణంశ్చ లిప్యతే నార్కవద్ద్విజః ॥ ౧,౧౦౬.
ఉప్పు మొదలైన వాటిని అమ్మకూడదు. అలాగే, కష్టంలో ఉన్న ద్విజుడు తక్కువవారి నుండి తీసుకున్నా, సూర్యుడిలా అపవిత్రుడు కాడు.
కుర్యాత్కృష్యాదికం తద్వదవిక్రేయా హయాస్తథా । బుభుక్షితస్త్ర్యం స్థిత్వా దృష్ట్వా వృత్తివివర్జితమ్ । రాజా ధర్మ్యాం ప్రకుర్వీత వృత్తిం విప్రాదికస్య చ ॥ ౧,౧౦౬.
వ్యవసాయం వంటి పనులు చేయవచ్చు, కానీ గుర్రాలను అమ్మకూడదు. బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు జీవనోపాధి లేక దరిద్రుడైతే, రాజు వారికి ధర్మబద్ధమైన ఉపాధి కల్పించాలి.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౦౭ సూత ఉవాచ । పరాశరోఽబ్రవీద్వ్యాసం ధర్మం వర్ణాశ్రమాదికమ్ । కల్పేకల్పే క్షయోత్పత్త్యా క్షీయన్తే ను ప్రజాదయః ॥ ౧,౧౦౭.
శ్రీగరుడమహాపురాణం 107. సూతుడు ఇలా అన్నాడు: పరాశరుడు వ్యాసునికి వర్ణాశ్రమ ధర్మాన్ని వివరించాడు. ప్రతి కల్పంలో సృష్టి, లయంతో పాటు ప్రజలు తగ్గిపోతారా, లేక కొత్తగా పుడతారా అని అడిగాడు.
శ్రుతిః స్మృతిః సదాచరో యః కశ్చిద్వే దకర్తృకః । వేదాః స్మృతా బ్రాహ్మణాదౌ ధర్మా మన్వాదిభిః సదా ॥ ౧,౧౦౭.
వేదం, స్మృతి, సద్ఆచారం—వేదం ద్వారా నిర్ణయించబడినవి—ఇవి బ్రాహ్మణాది వర్గాలకు మనువు మొదలైనవారు ధర్మంగా ఎప్పుడూ గుర్తించారు.
దానం కలియుగే ధర్మః కర్తారం చ కలౌ త్యజేత్ । పాపకృత్యం తు తత్రైవ శాపం ఫలతి వర్షతః ॥ ౧,౧౦౭.
కలియుగంలో దానం చేయడం ధర్మం. కానీ కలియుగంలో దాతను పట్టించుకోరు. పాపకార్యాలకు అక్కడ శాపంగా సంవత్సరాల పాటు ఫలితం కలుగుతుంది.
ఆచారాత్ప్రాప్నుయాత్సర్వం షట్కర్మాణి దినేదినే । సన్ధ్యా స్నానం జపో హోమో దేవాతిథ్యాదిపూజనమ్ ॥ ౧,౧౦౭.
సద్ఆచారం వల్ల ప్రతిరోజూ ఆరు విధుల పనులను సాధించవచ్చు: సాయంకాల, ప్రాతఃకాల పూజ, స్నానం, జపం, హోమం, దేవతలు, అతిథులు మొదలైనవారికి పూజ చేయడం.
అపూర్వః సువ్రతీ విప్రో హ్యపూర్వా యతయస్తదా । క్షత్త్రియః పరసైన్యాని జిత్వా పృథ్వీం ప్రపాలయేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
ఉత్తమ వ్రతాలు పాటించే బ్రాహ్మణుడు అరుదైనవాడు, అలాగే యతులు కూడా. క్షత్రియుడు శత్రు సైన్యాలను జయించి భూమిని పాలించాలి.
వణిక్కృష్యాది వైశ్యే స్యాద్ద్విజభక్తిశ్చ శూద్రకే । అభక్ష్యభక్షణాచ్చౌర్యాదగమ్యా గమనాత్పతేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
వైశ్యుడు వ్యాపారం, వ్యవసాయం చేయాలి. శూద్రుడు ద్విజులకు భక్తిగా ఉండాలి. నిషిద్ధమైనవి తినడం, దొంగతనం చేయడం, నిషిద్ధ సంబంధాలు కలిగి ఉంటే పతనం కలుగుతుంది.
కృషిం కుర్వన్ద్విజః శ్రాన్తం బలీవర్దం న వాహయేత్ । దినార్ధం స్నానయోగాదికారీ విప్రాంశ్చ భోజయేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
ద్విజుడు వ్యవసాయం చేస్తూ అలసిన ఎద్దును ఎక్కువగా పని చేయించకూడదు. పగటి అర్ధం స్నానం, ఇతర కర్తవ్యాలు చేయాలి. బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి.
నిర్వపేత్పఞ్చ యజ్ఞాని క్రూరే నిన్దాం చ కారయేత్ । తిలాజ్యం న విక్రీణిత సూనాయజ్ఞమఘాన్వితః ॥ ౧,౧౦౭.
ఐదు యజ్ఞాలు చేయాలి, దుష్టులను నిందించకూడదు. నువ్వుల నెయ్యి అమ్మకూడదు. మాంసహార స్థలంలో యజ్ఞం చేయడం పాపం.
రాజ్ఞో దత్త్వా తు షడ్భాగం దేవతానాం చ వింశతిమ్ । త్రయస్త్రింశచ్చ విప్రాణాం కృషికర్తా న లిప్యతే ॥ ౧,౧౦౭.
రాజుకు ఆరో భాగం, దేవతలకు ఇరవైవ భాగం, బ్రాహ్మణులకు ముప్పైమూడు భాగాలు ఇచ్చిన తరువాత, వ్యవసాయదారుడు అపవిత్రుడు కాడు.
కర్షకాః క్షత్త్రవిట్ఛూద్రాః ఖలేఽదత్త్వా తు చౌరకః । దినత్రయేణ శుధ్యేత బ్రాహ్మణః ప్రేతసూతకే ॥ ౧,౧౦౭.
వ్యవసాయదారులు—క్షత్రియుడు, బ్రాహ్మణుడు, శూద్రుడు—తగిన భాగం ఇవ్వకపోతే దొంగలు. బ్రాహ్మణుడు మరణం లేదా జననం వల్ల కలిగిన అపవిత్రతను మూడురోజుల్లో తొలగించుకుంటాడు.
క్షత్త్రో దశాహాద్వైశ్యాస్తు ద్వాదశాహాన్మాసి శూద్రకః । యాతి విప్రో దశాహాత్తు క్షత్త్రో ద్వాదశకాద్దినాత్ ॥ ౧,౧౦౭.
క్షత్రియుడు పది రోజుల్లో, వైశ్యుడు పన్నెండు రోజుల్లో, శూద్రుడు నెల రోజులో శుద్ధి పొందుతాడు. బ్రాహ్మణుడు పది రోజులకు, క్షత్రియుడు పన్నెండు రోజులకు శుద్ధి పొందుతాడు.
పఞ్చదశాహాద్వైశ్యస్తు శూద్రో మాసేన శుధ్యతి । ఏకపిణ్డాస్తు దాయాదాః పృథగ్ద్వారనికేతనాః ॥ ౧,౧౦౭.
వైశ్యుడు పదిహేను రోజులకు, శూద్రుడు నెల రోజుకు శుద్ధి పొందతారు. వేరే వేరు ఇంట్లో, వేరు తలుపు ఉన్న వారసులు ఒక్కొక్కరు ఒక్కొక్క పిండం సమర్పించాలి.
జన్మనా చ విపత్తౌ చ భవేత్తేషాం చ సూతకమ్ । చతుర్థే దశరాత్రం స్యాత్షణ్ణిశాః పుంసి పఞ్చమే ॥ ౧,౧౦౭.
పుట్టినప్పుడు లేదా దురదృష్టం సంభవించినప్పుడు, వారికి అపవిత్రత కలుగుతుంది. ఆపదలో నాలుగు రోజులు, పది రాత్రులు అపవిత్రత ఉంటుంది. మగబిడ్డの場合, ఆరు రాత్రులు, ఐదవ రోజు ఐదు రాత్రులు అపవిత్రత ఉంటుంది.
షష్ఠే చతుర హాచ్ఛుద్ధిః సప్తమే చ దినత్రయమ్ । దేశాన్తరే మృతే బాలే సద్యః శుద్ధిర్యతో మృతే ॥ ౧,౧౦౭.
ఆరవ రోజున నాలుగు రాత్రులు గడిచిన తర్వాత పవిత్రత వస్తుంది. ఏడవ రోజున మూడు రోజులు గడిచిన తర్వాత పవిత్రత కలుగుతుంది. చిన్నపిల్ల వేరే ఊరిలో మరణిస్తే, వెంటనే పవిత్రత కలుగుతుంది, ఎందుకంటే అతడు చిన్నవాడు.
అజాతదన్తా యే బాలా యే చ గర్భాద్వినిః సృతాః । న తేషామగ్నిసంస్కారో న పిణ్డం నోదకక్రియా ॥ ౧,౧౦౭.
పళ్ళు రాని పిల్లలకు, గర్భంలో నుంచే బయటకు వచ్చినవారికి, అగ్నిసంస్కారం అవసరం లేదు. అలాగే, పిండప్రదానం లేదా నీటి తర్పణం కూడా అవసరం లేదు.
యది గర్భో విపద్యత స్త్రవతే వాపి యోషితః । యావన్మాసం స్థితో గర్భస్తావద్దినాని సూతకమ్ ॥ ౧,౧౦౭.
ఒక మహిళ గర్భాన్ని కోల్పోయినా, లేదా గర్భం బయటకు వచ్చినా, ఆ గర్భం ఎంత నెలలు ఉన్నదో, అంత రోజులు అపవిత్రత ఉంటుంది.
ఆనామకరణాత్సద్య ఆచూడాన్తాదహర్నిశమ్ । ఆవ్రతాత్తు త్రిరాత్రేణ తదూర్ధ్వన్దశభిర్దినైః ॥ ౧,౧౦౭.
పేరు పెట్టిన తర్వాత వెంటనే పవిత్రత కలుగుతుంది. మొదటి జడకట్టిన తర్వాత ఒక రోజు, ఒక రాత్రి అపవిత్రత ఉంటుంది. వ్రతం తర్వాత మూడు రాత్రులు, దాని తర్వాత పది రోజులు అపవిత్రత ఉంటుంది.
ఆచతుర్థాద్భవేత్స్త్రవః పాతః పఞ్చమషష్ఠయోః । బ్రహ్మచర్యా దగ్నిహోత్రాన్నాశుద్ధిః సఙ్గవర్జనాత్ ॥ ౧,౧౦౭.
నాలుగో రోజు నుండి స్రావం ఉంటుంది. ఐదవ, ఆరవ రోజుల్లో నష్టం కలుగుతుంది. బ్రహ్మచారి, అగ్నిహోత్రి వారు ఇతరులతో కలవకుండా ఉంటే పవిత్రత వస్తుంది.
శిల్పినః కారవో వైద్యా దాసీదాసాశ్చ భృత్యకాః । అగ్నిమాఞ్ఛ్రోత్రియో రాజా సద్యః శౌచాః ప్రకీర్తితాః ॥ ౧,౧౦౭.
విపణులు, పనివారు, వైద్యులు, పనిమనిషి, పనివాడు, సేవకులు, అగ్ని ఉన్నవారు, వేదాలు చదివినవారు, రాజు — వీరందరికీ వెంటనే పవిత్రత కలుగుతుంది.
దశాహాచ్ఛుధ్యతే మాతా స్నానాత్సూతే పితా శుచిః । సఙ్గాత్సూతౌ సూతకం స్యాదుపస్పృశ్య పితా శుచిః ॥ ౧,౧౦౭.
తల్లి పది రోజులు గడిచిన తర్వాత పవిత్రురాలు అవుతుంది. తండ్రికి పుట్టినప్పుడు స్నానం చేసిన వెంటనే పవిత్రత వస్తుంది. ఇతరులతో కలిసినప్పుడు అపవిత్రత కలుగుతుంది, కానీ నీళ్లు చల్లి శుద్ధి చేసుకుంటే తండ్రికి పవిత్రత వస్తుంది.
వివాహోత్సవయజ్ఞేషు అన్తరా మృతసూతకే । పూర్వసంకల్పితాదన్యవర్జనం చ విధీయతే ॥ ౧,౧౦౭.
పెళ్లి, పండుగ, యజ్ఞం జరుగుతున్నప్పుడు మరణం లేదా అపవిత్రత సంభవిస్తే, ముందుగా నిర్ణయించినవి తప్ప ఇంకేవి చేయకూడదు.
మృతేన శుధ్యతే సూతిః మృతవజ్జాతకం జనౌ । గోగ్రహాదౌ విపన్నానామేకరాత్రం తు సూతకమ్ ॥ ౧,౧౦౭.
మరణించినవారి వల్ల అపవిత్రత పోతుంది. జననం కూడా మరణంలా పరిగణించాలి. పశువులను రక్షించేటప్పుడు లేదా అలాంటి సందర్భాల్లో మరణిస్తే, ఒక రాత్రి మాత్రమే అపవిత్రత ఉంటుంది.
అనాథప్రేతవహనాత్ప్రాణాయామేన శుధ్యతి । ప్రేతశూద్రస్య వహనాన్త్రిరాత్రమశుచిర్భవేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
అనాధ మృతదేహాన్ని మోస్తే ప్రాణాయామం ద్వారా పవిత్రత వస్తుంది. శూద్రుని మృతదేహాన్ని మోస్తే మూడు రాత్రులు అపవిత్రత ఉంటుంది.
ఆత్మఘాతివిషోద్వన్ధకృమిదష్టే న సంస్కృతిః । గోహతం కృమిదష్టం చ స్పృష్ట్వా కృచ్ఛ్రేణ శుధ్యతి ॥ ౧,౧౦౭.
తానేచేసుకున్న మరణం, విషం, చీకటి, పాము కాటు వల్ల మరణించినవారికి సంస్కారం ఉండదు. పాము కాటుతో లేదా పురుగులు కొరికిన దూడను తాకితే, కష్టంగా శుద్ధి పొందాలి.
అదుష్టాపతితం భార్యా యౌవనే యా పరిత్యజేత్ । సప్తజన్మ భవేత్స్త్రీత్వం వైధవ్యం చ పునః పునః ॥ ౧,౧౦౭.
తప్పు లేకుండా, అపవిత్రత లేకుండా, తన భర్తను యవ్వనంలో వదిలిపెట్టిన భార్య, ఏడు జన్మలు మళ్లీ స్త్రీగా పుట్టి, పదే పదే విధవత్వాన్ని అనుభవిస్తుంది.
బాలహత్యా త్వగమనాదృతౌ చ స్త్రీ తు సూకరి । అగమ్యా వ్రతకారిణ్యో భ్రష్టపానోదకక్రియాః ॥ ౧,౧౦౭.
పిల్లను చంపిన మహిళ, అనర్హుల దగ్గరికి వెళ్లినవారు, అనుచితంగా ప్రవర్తించినవారు 'సూకరి' అని పిలవబడతారు. అనర్హులతో కలిసినవారు, వ్రతాలు చేసినవారు, పెద్ద పాపాలు చేసినవారు నీటి తర్పణానికి అర్హులు కారు.
ఔరసః క్షేత్రజః పుత్రః పితృజౌ పిణ్డదౌ పితుః । పరివిత్తేస్తు కృచ్ఛ్రం స్యాత్కన్యాయాః కృచ్ఛ్రమేవ చ ॥ ౧,౧౦౭.
తల్లి గర్భంలో పుట్టినవారు, క్షేత్రజులు, తండ్రి ద్వారా పుట్టినవారు — వీరందరూ తండ్రికి పిండప్రదానం చేయాలి. దత్తపుత్రులు, కుమార్తెలకు శుద్ధి కష్టంగా ఉంటుంది.
అతికృచ్ఛ్రం చరేద్దాతా హోతా చాన్ద్రాయణఞ్చరేత్ । కుబ్జవామనషణ్డేషు గద్గదేషు జడేషు చ ॥ ౧,౧౦౭.
దానం చేసే వారు, హోమం చేసే వారు, కుబ్జులు, కురుడు, శణ్డులు, తడబడే వారు, మూర్ఖులు — వీరందరూ కఠినమైన ఉపవాస వ్రతాలు చేయాలి, చంద్రాయణ వ్రతం కూడా చేయాలి.