త్రింశద్దినాని చ తథా భవతి ప్రేతసూతకమ్ । అహస్త్వదత్తకన్యాసు బాలేషు చ విశోధనమ్ ॥ ౧,౧౦౬.
శిశువుల మరణానికి ముప్పై రోజుల అశౌచం ఉంటుంది. వివాహం లేకుండా ఇచ్చిన అమ్మాయిలకు, చిన్న పిల్లలకు కూడా శుద్ధి చేయాలి.
గుర్వన్తేవాస్యనూచానమాతులశ్రోత్రియేషు చ । అనౌరసేషు పుత్రేషు భార్యాస్వన్యగతాసు చ ॥ ౧,౧౦౬.
గురువు, శిష్యుడు, మామ, విద్యావంతుడు, భార్య కాని సంతానానికి, ఇతర చోటికి వెళ్లిన భార్యలకు కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది.
నివాసరాజని తథా తదహః శుద్ధికార(ణ)మ్ । హతానాం నృపగోవిప్రైరన్వక్షం చాత్మఘాతినామ్ ॥ ౧,౧౦౬.
ఇంటి నివాసం లేదా రాజ్యాధికారం వచ్చిన రోజునే శుద్ధి కలుగుతుంది. రాజు, ఆవు, బ్రాహ్మణుడు చంపినవారికి, ఆత్మహత్య చేసుకున్నవారికి వెంటనే శుద్ధి కలుగుతుంది.
విషాద్యైశ్చ హతానాం చ నాశౌచం పృథివీపతేః । సత్రివ్రతిబ్రహ్మచారిదాతృబ్రహ్మవిదాం తథా ॥ ౧,౧౦౬.
విషం వంటి కారణాలతో చనిపోయినవారికి అశౌచం ఉండదు. యజ్ఞకర్తలు, వ్రతధారులు, బ్రహ్మచారులు, దాతలు, బ్రహ్మజ్ఞానులు కూడా అశౌచానికి లోబడరు.
దానే వివాహే యజ్ఞే చ సంగ్రామే దేశవిప్లవే । ఆపద్యపి చ కష్టాయాం సద్యః శౌచం విధీయతే ॥ ౧,౧౦౬.
దానం, వివాహం, యజ్ఞం, యుద్ధం, దేశంలో కలహం, పెద్ద కష్టం వచ్చినప్పుడు కూడా వెంటనే శుద్ధి చేయాలి.
కాలోఽగ్నిః కర్మమృద్వాయుర్మనో జ్ఞానం తపో జపః (లమ్) । పశ్చాత్తాషో నిరాహారః సర్వేషాం శుద్ధిహేతవః ॥ ౧,౧౦౬.
కాలం, అగ్ని, కర్మ, భూమి, గాలి, మనస్సు, జ్ఞానం, తపస్సు, జపం, పశ్చాత్తాపం, ఉపవాసం — ఇవన్నీ అందరికీ శుద్ధికి కారణాలు.
అకార్యకారిణాం దానం వేగో నద్యాస్తు శుద్ధికృత్ । క్షాత్త్రేణ కర్మణా జీవేద్విశాం వాప్యాపది ద్విజః ॥ ౧,౧౦౬.
తప్పు చేసే వారి దానం, నదిలో ప్రవహించే నీటి ప్రవాహం లాంటిది, శుద్ధి చేస్తుంది. బ్రాహ్మణుడు కష్టకాలంలో క్షత్రియుడు లేదా వైశ్యుని పనులు చేసుకొని జీవించవచ్చు.
ఫలసోమక్షౌమవీరుద్దధి క్షీరం ఘృతం జలమ్ । తిలోదనరసక్షారమధు లాక్షా శృతం హవిః ॥ ౧,౧౦౬.
పండ్లు, సోమరసం, వస్త్రాలు, కూరగాయలు, పెరుగు, పాల, నెయ్యి, నీరు, నువ్వుల అన్నం, రసం, ఉప్పు, తేనె, లక్క, వండిన భోజనం, హవిస్సు ఇవన్నీ—
వస్త్రోపలాసవం పుష్పం శాకమృచ్చర్మపాదుకమ్ । ఏణత్వచం చ కౌశేయం లవణం మాసమేవ చ ॥ ౧,౧౦౬.
వస్త్రాలు, రాళ్లు, మద్యం, పువ్వులు, కూరగాయలు, మట్టి, తోలుతో చేసిన చెప్పులు, చిలుక తోలు, పట్టుచీర, ఉప్పు, ముద్దులు ఇవన్నీ కూడా—
పిణ్యాకమూలగన్ధాంశ్చ వైశ్యవృత్తో న విక్రయేత్ । ధర్మార్థం విక్రయం నేయాస్తిలా ధాన్యేన తత్సమాః ॥ ౧,౧౦౬.
వైశ్యుడు నువ్వుల పొడి, మూలికలు, పరిమళ ద్రవ్యాలు అమ్మకూడదు. నువ్వులు, ధాన్యాలు ఇవి కూడా ధర్మార్థం కోసం మాత్రమే అమ్మాలి.
లవణాది న విక్రీయాత్తథా చాపద్గతో ద్విజః । హీనాద్విప్రో విగృహ్ణంశ్చ లిప్యతే నార్కవద్ద్విజః ॥ ౧,౧౦౬.
ఉప్పు మొదలైన వాటిని అమ్మకూడదు. అలాగే, కష్టంలో ఉన్న ద్విజుడు తక్కువవారి నుండి తీసుకున్నా, సూర్యుడిలా అపవిత్రుడు కాడు.
కుర్యాత్కృష్యాదికం తద్వదవిక్రేయా హయాస్తథా । బుభుక్షితస్త్ర్యం స్థిత్వా దృష్ట్వా వృత్తివివర్జితమ్ । రాజా ధర్మ్యాం ప్రకుర్వీత వృత్తిం విప్రాదికస్య చ ॥ ౧,౧౦౬.
వ్యవసాయం వంటి పనులు చేయవచ్చు, కానీ గుర్రాలను అమ్మకూడదు. బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు జీవనోపాధి లేక దరిద్రుడైతే, రాజు వారికి ధర్మబద్ధమైన ఉపాధి కల్పించాలి.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౦౭ సూత ఉవాచ । పరాశరోఽబ్రవీద్వ్యాసం ధర్మం వర్ణాశ్రమాదికమ్ । కల్పేకల్పే క్షయోత్పత్త్యా క్షీయన్తే ను ప్రజాదయః ॥ ౧,౧౦౭.
శ్రీగరుడమహాపురాణం 107. సూతుడు ఇలా అన్నాడు: పరాశరుడు వ్యాసునికి వర్ణాశ్రమ ధర్మాన్ని వివరించాడు. ప్రతి కల్పంలో సృష్టి, లయంతో పాటు ప్రజలు తగ్గిపోతారా, లేక కొత్తగా పుడతారా అని అడిగాడు.
శ్రుతిః స్మృతిః సదాచరో యః కశ్చిద్వే దకర్తృకః । వేదాః స్మృతా బ్రాహ్మణాదౌ ధర్మా మన్వాదిభిః సదా ॥ ౧,౧౦౭.
వేదం, స్మృతి, సద్ఆచారం—వేదం ద్వారా నిర్ణయించబడినవి—ఇవి బ్రాహ్మణాది వర్గాలకు మనువు మొదలైనవారు ధర్మంగా ఎప్పుడూ గుర్తించారు.
దానం కలియుగే ధర్మః కర్తారం చ కలౌ త్యజేత్ । పాపకృత్యం తు తత్రైవ శాపం ఫలతి వర్షతః ॥ ౧,౧౦౭.
కలియుగంలో దానం చేయడం ధర్మం. కానీ కలియుగంలో దాతను పట్టించుకోరు. పాపకార్యాలకు అక్కడ శాపంగా సంవత్సరాల పాటు ఫలితం కలుగుతుంది.
ఆచారాత్ప్రాప్నుయాత్సర్వం షట్కర్మాణి దినేదినే । సన్ధ్యా స్నానం జపో హోమో దేవాతిథ్యాదిపూజనమ్ ॥ ౧,౧౦౭.
సద్ఆచారం వల్ల ప్రతిరోజూ ఆరు విధుల పనులను సాధించవచ్చు: సాయంకాల, ప్రాతఃకాల పూజ, స్నానం, జపం, హోమం, దేవతలు, అతిథులు మొదలైనవారికి పూజ చేయడం.
అపూర్వః సువ్రతీ విప్రో హ్యపూర్వా యతయస్తదా । క్షత్త్రియః పరసైన్యాని జిత్వా పృథ్వీం ప్రపాలయేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
ఉత్తమ వ్రతాలు పాటించే బ్రాహ్మణుడు అరుదైనవాడు, అలాగే యతులు కూడా. క్షత్రియుడు శత్రు సైన్యాలను జయించి భూమిని పాలించాలి.
వణిక్కృష్యాది వైశ్యే స్యాద్ద్విజభక్తిశ్చ శూద్రకే । అభక్ష్యభక్షణాచ్చౌర్యాదగమ్యా గమనాత్పతేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
వైశ్యుడు వ్యాపారం, వ్యవసాయం చేయాలి. శూద్రుడు ద్విజులకు భక్తిగా ఉండాలి. నిషిద్ధమైనవి తినడం, దొంగతనం చేయడం, నిషిద్ధ సంబంధాలు కలిగి ఉంటే పతనం కలుగుతుంది.
కృషిం కుర్వన్ద్విజః శ్రాన్తం బలీవర్దం న వాహయేత్ । దినార్ధం స్నానయోగాదికారీ విప్రాంశ్చ భోజయేత్ ॥ ౧,౧౦౭.
ద్విజుడు వ్యవసాయం చేస్తూ అలసిన ఎద్దును ఎక్కువగా పని చేయించకూడదు. పగటి అర్ధం స్నానం, ఇతర కర్తవ్యాలు చేయాలి. బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి.
నిర్వపేత్పఞ్చ యజ్ఞాని క్రూరే నిన్దాం చ కారయేత్ । తిలాజ్యం న విక్రీణిత సూనాయజ్ఞమఘాన్వితః ॥ ౧,౧౦౭.
ఐదు యజ్ఞాలు చేయాలి, దుష్టులను నిందించకూడదు. నువ్వుల నెయ్యి అమ్మకూడదు. మాంసహార స్థలంలో యజ్ఞం చేయడం పాపం.
రాజ్ఞో దత్త్వా తు షడ్భాగం దేవతానాం చ వింశతిమ్ । త్రయస్త్రింశచ్చ విప్రాణాం కృషికర్తా న లిప్యతే ॥ ౧,౧౦౭.
రాజుకు ఆరో భాగం, దేవతలకు ఇరవైవ భాగం, బ్రాహ్మణులకు ముప్పైమూడు భాగాలు ఇచ్చిన తరువాత, వ్యవసాయదారుడు అపవిత్రుడు కాడు.
కర్షకాః క్షత్త్రవిట్ఛూద్రాః ఖలేఽదత్త్వా తు చౌరకః । దినత్రయేణ శుధ్యేత బ్రాహ్మణః ప్రేతసూతకే ॥ ౧,౧౦౭.
వ్యవసాయదారులు—క్షత్రియుడు, బ్రాహ్మణుడు, శూద్రుడు—తగిన భాగం ఇవ్వకపోతే దొంగలు. బ్రాహ్మణుడు మరణం లేదా జననం వల్ల కలిగిన అపవిత్రతను మూడురోజుల్లో తొలగించుకుంటాడు.
క్షత్త్రో దశాహాద్వైశ్యాస్తు ద్వాదశాహాన్మాసి శూద్రకః । యాతి విప్రో దశాహాత్తు క్షత్త్రో ద్వాదశకాద్దినాత్ ॥ ౧,౧౦౭.
క్షత్రియుడు పది రోజుల్లో, వైశ్యుడు పన్నెండు రోజుల్లో, శూద్రుడు నెల రోజులో శుద్ధి పొందుతాడు. బ్రాహ్మణుడు పది రోజులకు, క్షత్రియుడు పన్నెండు రోజులకు శుద్ధి పొందుతాడు.
పఞ్చదశాహాద్వైశ్యస్తు శూద్రో మాసేన శుధ్యతి । ఏకపిణ్డాస్తు దాయాదాః పృథగ్ద్వారనికేతనాః ॥ ౧,౧౦౭.
వైశ్యుడు పదిహేను రోజులకు, శూద్రుడు నెల రోజుకు శుద్ధి పొందతారు. వేరే వేరు ఇంట్లో, వేరు తలుపు ఉన్న వారసులు ఒక్కొక్కరు ఒక్కొక్క పిండం సమర్పించాలి.
జన్మనా చ విపత్తౌ చ భవేత్తేషాం చ సూతకమ్ । చతుర్థే దశరాత్రం స్యాత్షణ్ణిశాః పుంసి పఞ్చమే ॥ ౧,౧౦౭.
పుట్టినప్పుడు లేదా దురదృష్టం సంభవించినప్పుడు, వారికి అపవిత్రత కలుగుతుంది. ఆపదలో నాలుగు రోజులు, పది రాత్రులు అపవిత్రత ఉంటుంది. మగబిడ్డの場合, ఆరు రాత్రులు, ఐదవ రోజు ఐదు రాత్రులు అపవిత్రత ఉంటుంది.
షష్ఠే చతుర హాచ్ఛుద్ధిః సప్తమే చ దినత్రయమ్ । దేశాన్తరే మృతే బాలే సద్యః శుద్ధిర్యతో మృతే ॥ ౧,౧౦౭.
ఆరవ రోజున నాలుగు రాత్రులు గడిచిన తర్వాత పవిత్రత వస్తుంది. ఏడవ రోజున మూడు రోజులు గడిచిన తర్వాత పవిత్రత కలుగుతుంది. చిన్నపిల్ల వేరే ఊరిలో మరణిస్తే, వెంటనే పవిత్రత కలుగుతుంది, ఎందుకంటే అతడు చిన్నవాడు.
అజాతదన్తా యే బాలా యే చ గర్భాద్వినిః సృతాః । న తేషామగ్నిసంస్కారో న పిణ్డం నోదకక్రియా ॥ ౧,౧౦౭.
పళ్ళు రాని పిల్లలకు, గర్భంలో నుంచే బయటకు వచ్చినవారికి, అగ్నిసంస్కారం అవసరం లేదు. అలాగే, పిండప్రదానం లేదా నీటి తర్పణం కూడా అవసరం లేదు.
యది గర్భో విపద్యత స్త్రవతే వాపి యోషితః । యావన్మాసం స్థితో గర్భస్తావద్దినాని సూతకమ్ ॥ ౧,౧౦౭.
ఒక మహిళ గర్భాన్ని కోల్పోయినా, లేదా గర్భం బయటకు వచ్చినా, ఆ గర్భం ఎంత నెలలు ఉన్నదో, అంత రోజులు అపవిత్రత ఉంటుంది.
ఆనామకరణాత్సద్య ఆచూడాన్తాదహర్నిశమ్ । ఆవ్రతాత్తు త్రిరాత్రేణ తదూర్ధ్వన్దశభిర్దినైః ॥ ౧,౧౦౭.
పేరు పెట్టిన తర్వాత వెంటనే పవిత్రత కలుగుతుంది. మొదటి జడకట్టిన తర్వాత ఒక రోజు, ఒక రాత్రి అపవిత్రత ఉంటుంది. వ్రతం తర్వాత మూడు రాత్రులు, దాని తర్వాత పది రోజులు అపవిత్రత ఉంటుంది.
ఆచతుర్థాద్భవేత్స్త్రవః పాతః పఞ్చమషష్ఠయోః । బ్రహ్మచర్యా దగ్నిహోత్రాన్నాశుద్ధిః సఙ్గవర్జనాత్ ॥ ౧,౧౦౭.
నాలుగో రోజు నుండి స్రావం ఉంటుంది. ఐదవ, ఆరవ రోజుల్లో నష్టం కలుగుతుంది. బ్రహ్మచారి, అగ్నిహోత్రి వారు ఇతరులతో కలవకుండా ఉంటే పవిత్రత వస్తుంది.