గరుడపురాణమ్

కృత్వా త్రిషవణం స్నానం పిణ్డం చాన్ద్రాయణం చరేత్ 105.

రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం చేసి, పిండాలతో చంద్రాయణ వ్రతం చేయాలి.

అనాదిష్టేషు పాపేషు శుద్ధిశ్చాన్ద్రాయణేన తు 105.

నిర్దిష్టంగా చెప్పని పాపాలకు, చంద్రాయణ వ్రతంతో శుద్ధి కలుగుతుంది.

కృచ్ఛ్రకృద్ధర్మకామస్తు మహతీం శ్రియమశ్నుతే ॥ 105.

కృచ్ఛ్ర వ్రతాన్ని ధర్మాన్ని కోరుతూ చేసే వాడు గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు.

ఇతి శ్రాగారుడే మహాపురాణే పూర్వఖణ్డే ప్రథమాంశాఖ్యే ఆచారకాణ్డే యాజ్ఞవల్క్యోక్తప్రాయశ్చిత్తవివేకో నామ పఞ్చోత్తరశతతమోఽధ్యాయః

ఇలా శ్రీ గరుడ మహాపురాణంలో, పూర్వఖండంలో, ఆచారకాండలో, యాజ్ఞవల్క్యుడు చెప్పిన ప్రాయశ్చిత్త వివేకం అనే అయిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.

యాజ్ఞవల్క్య ఉవాచ । ప్రేతా (త) శౌచం ప్రవక్ష్యామి తచ్ఛృణుధ్వం యతవ్రతాః । ఊనద్వివర్షం నిఖనేన్న కుర్యాదు దకం తతః ॥ ౧,౧౦౬.

యాజ్ఞవల్క్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'ప్రేతశౌచ విధానాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను. వ్రతానికి నిష్ఠగా ఉన్నవారు, వినండి. రెండు సంవత్సరాలు నిండని వాడిని పాతకూడదు, అతనికి జలతర్పణం చేయకూడదు.'

ఆ శ్మశానాదనువ్రజ్య ఇతరైర్జ్ఞాతిభిర్యుతః । యమసూక్తం తథా జప్యం జపద్భిర్లౌకికాగ్నినా ॥ ౧,౧౦౬.

ఇతర బంధువులతో కలిసి శ్మశానానికి వెళ్ళిన తర్వాత, మంత్రాలు జపించే వారు సాధారణ అగ్నితో యమసూక్తాన్ని జపించాలి.

స దగ్ధవ్య ఉపేతశ్చైదాహితాగ్న్యావృతార్థవత్ । సప్తమాద్దశమాద్వాపి జ్ఞాతయోఽభ్యుపయాన్త్యపః ॥ ౧,౧౦౬.

విధిగా ఆగ్నేయుడై, ఆహితాగ్ని అయినవాడు అయితే, కర్మాచరణతో దహనం చేయాలి. ఏడవ రోజు లేదా పదవ రోజున బంధువులు జలాన్ని సమీపించాలి.

అపనః శోశుచదఘమనేన పితృదిఙ్ముఖాః । ఏవం మాతామహాచార్యపత్నీనాం చోదకక్రియాః ॥ ౧,౧౦౬.

ఈ పాపం వల్ల పితృదిక్కు తిరిగి పితృదేవతలు బాధపడతారు. అలాగే మామ, గురువు, వారి భార్యల కోసం కూడా నీళ్ళకార్యాలు చేయాలి.

కామోదకాః పుత్రసఖిస్వస్త్రీయశ్వశురర్త్విజః । నామగోత్రేణ హ్యుదకం సకృత్సిఞ్చన్తి వాగ్యతాః ॥ ౧,౧౦౬.

కుమారులు, స్నేహితులు, భార్యలు, మామలు, యజ్ఞకర్తలు — వీరు నీళ్ళను సమర్పించాలనుకుంటే, వారి పేరు, గోత్రాన్ని చెప్పుతూ, ఒక్కసారి మౌనంగా నీళ్లు పోయాలి.

పాషణ్డపతితానాం తు న కుర్యురుదకక్రియాః । నబ్రహ్మచారిణో వ్రాత్యా యోషితః కామగాస్తథా ॥ ౧,౧౦౬.

పాశండులు, పతితులు, బ్రహ్మచర్యం పాటించని వారు, వ్రాత్యులు, స్త్రీలు, కామానికి లోబడినవారికి నీళ్ళకార్యాలు చేయరాదు.

సురాప్యస్త్వాత్మఘాతిన్యో నాశౌచోదకభాజనాః । తతో న రోదితవ్యం హి త్వనిత్యా జీవసం స్థితిః ॥ ౧,౧౦౬.

మద్యం తాగినవారు, ఆత్మహత్య చేసుకున్నవారు శుద్ధి లేదా నీళ్ళకార్యానికి అర్హులు కారు. అందువల్ల, జీవితం శాశ్వతం కాదు కాబట్టి, బాధపడకూడదు.

క్రియా కార్యా యథాశక్తి తతో గచ్ఛేద్గృహాన్ప్రతి । విదశ్య నిమ్బపత్రాణి నియతా ద్వారి వేశ్మనః ॥ ౧,౧౦౬.

తన శక్తికి తగిన విధంగా కార్యాలు చేసి, తరువాత ఇంటికి వెళ్లాలి. ఇంటి తలుపు వద్ద నిమ్మపత్రాలు పెట్టాలి.

ఆచమ్యాథాగ్నిముదకం గోమయం గౌరసర్షపాన్ । ప్రవిశేయుః సమాలభ్య కృత్వాశ్మని పదం శనైః ॥ ౧,౧౦౬.

ముఖం కడిగి, అగ్ని, నీరు, గోమయం, ఆవుపేడు, ఆవుపొడి, ఆవుపు నువ్వులు తాకి, రాయి తాకి, నెమ్మదిగా ఇంట్లోకి ప్రవేశించాలి.

ప్రవేశనాదికం కర్మ ప్రేతసంస్పర్శనాదపి । ఈక్షతాం తత్క్షణాచ్ఛుద్ధిః పరేషాం స్నానసంయమాత్ ॥ ౧,౧౦౬.

ప్రవేశం మొదలైన కార్యాలు, మృతుడిని తాకిన తరువాత కూడా, స్నానం చేసి నియమంగా ఉండటం వల్ల వెంటనే శుద్ధి కలుగుతుంది.

క్రీతలబ్ధాశనా భూమౌ స్వపేయుస్తే పృథక్పృథక్ । పిణ్డయజ్ఞకృతా దేయం ప్రేతాయాన్నం దినత్రయమ్ ॥ ౧,౧౦౬.

కొనుగోలు చేసిన అన్నం తిన్నవారు భూమిపై వేరుగా పడుకోవాలి. పిండప్రదానం కోసం చేసిన అన్నాన్ని మూడు రోజులు మృతునికి ఇవ్వాలి.

జలమేకాహమాకాశే స్థాప్యం క్షీరం తు మృన్మయే । వైతానోపాసనాః కార్యాః క్రియాశ్చ శ్రుతిచోదితాః ॥ ౧,౧౦౬.

ఒక రోజు నీటిని బయట ఉంచాలి, పాలను మట్టి పాత్రలో పెట్టాలి. వైతాన పూజలు, శాస్త్రంలో చెప్పిన కార్యాలు చేయాలి.

ఆదన్తజన్మనః సద్యః ఆచూడం నైశికీ స్మృతా । త్రిరాత్రమా వ్రతాదేశాద్దశరాత్రమతః పరమ్ ॥ ౧,౧౦౬.

పుట్టినప్పుడు పళ్ళతో ఉన్నవారికి వెంటనే శుద్ధి చేయాలి. ముండనం చేసినవారికి రాత్రి కాలపు అశౌచం ఉంటుంది. నియమం ప్రకారం మూడు రాత్రులు, తరువాత పది రాత్రులు పాటించాలి.

త్రిరాత్రం దశరాత్రం వా శావమాశౌచముచ్యతే । ఊనద్వివర్ష ఉభయోః సూతకం మాతురేవ హి ॥ ౧,౧౦౬.

మరణం వల్ల మూడు లేదా పది రాత్రులు అశౌచంగా పరిగణిస్తారు. రెండు సంవత్సరాలు లోపు పిల్లలకు జనన మరణ అశౌచం తల్లికే వర్తిస్తుంది.

అన్తరా జన్మమరణే శేషాహోభిర్విశుధ్యతి । దశ ద్వాదశ వర్ణానాం తథా పఞ్చదశైవ చ ॥ ౧,౧౦౬.

జననం, మరణం మధ్య మిగిలిన రోజుల్లో శుద్ధి కలుగుతుంది. వివిధ వర్ణాలకు పది, పన్నెండు, పదిహేను రోజులు పాటించాలి.

త్రింశద్దినాని చ తథా భవతి ప్రేతసూతకమ్ । అహస్త్వదత్తకన్యాసు బాలేషు చ విశోధనమ్ ॥ ౧,౧౦౬.

శిశువుల మరణానికి ముప్పై రోజుల అశౌచం ఉంటుంది. వివాహం లేకుండా ఇచ్చిన అమ్మాయిలకు, చిన్న పిల్లలకు కూడా శుద్ధి చేయాలి.

గుర్వన్తేవాస్యనూచానమాతులశ్రోత్రియేషు చ । అనౌరసేషు పుత్రేషు భార్యాస్వన్యగతాసు చ ॥ ౧,౧౦౬.

గురువు, శిష్యుడు, మామ, విద్యావంతుడు, భార్య కాని సంతానానికి, ఇతర చోటికి వెళ్లిన భార్యలకు కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది.

నివాసరాజని తథా తదహః శుద్ధికార(ణ)మ్ । హతానాం నృపగోవిప్రైరన్వక్షం చాత్మఘాతినామ్ ॥ ౧,౧౦౬.

ఇంటి నివాసం లేదా రాజ్యాధికారం వచ్చిన రోజునే శుద్ధి కలుగుతుంది. రాజు, ఆవు, బ్రాహ్మణుడు చంపినవారికి, ఆత్మహత్య చేసుకున్నవారికి వెంటనే శుద్ధి కలుగుతుంది.

విషాద్యైశ్చ హతానాం చ నాశౌచం పృథివీపతేః । సత్రివ్రతిబ్రహ్మచారిదాతృబ్రహ్మవిదాం తథా ॥ ౧,౧౦౬.

విషం వంటి కారణాలతో చనిపోయినవారికి అశౌచం ఉండదు. యజ్ఞకర్తలు, వ్రతధారులు, బ్రహ్మచారులు, దాతలు, బ్రహ్మజ్ఞానులు కూడా అశౌచానికి లోబడరు.

దానే వివాహే యజ్ఞే చ సంగ్రామే దేశవిప్లవే । ఆపద్యపి చ కష్టాయాం సద్యః శౌచం విధీయతే ॥ ౧,౧౦౬.

దానం, వివాహం, యజ్ఞం, యుద్ధం, దేశంలో కలహం, పెద్ద కష్టం వచ్చినప్పుడు కూడా వెంటనే శుద్ధి చేయాలి.

కాలోఽగ్నిః కర్మమృద్వాయుర్మనో జ్ఞానం తపో జపః (లమ్) । పశ్చాత్తాషో నిరాహారః సర్వేషాం శుద్ధిహేతవః ॥ ౧,౧౦౬.

కాలం, అగ్ని, కర్మ, భూమి, గాలి, మనస్సు, జ్ఞానం, తపస్సు, జపం, పశ్చాత్తాపం, ఉపవాసం — ఇవన్నీ అందరికీ శుద్ధికి కారణాలు.

అకార్యకారిణాం దానం వేగో నద్యాస్తు శుద్ధికృత్ । క్షాత్త్రేణ కర్మణా జీవేద్విశాం వాప్యాపది ద్విజః ॥ ౧,౧౦౬.

తప్పు చేసే వారి దానం, నదిలో ప్రవహించే నీటి ప్రవాహం లాంటిది, శుద్ధి చేస్తుంది. బ్రాహ్మణుడు కష్టకాలంలో క్షత్రియుడు లేదా వైశ్యుని పనులు చేసుకొని జీవించవచ్చు.

ఫలసోమక్షౌమవీరుద్దధి క్షీరం ఘృతం జలమ్ । తిలోదనరసక్షారమధు లాక్షా శృతం హవిః ॥ ౧,౧౦౬.

పండ్లు, సోమరసం, వస్త్రాలు, కూరగాయలు, పెరుగు, పాల, నెయ్యి, నీరు, నువ్వుల అన్నం, రసం, ఉప్పు, తేనె, లక్క, వండిన భోజనం, హవిస్సు ఇవన్నీ—

వస్త్రోపలాసవం పుష్పం శాకమృచ్చర్మపాదుకమ్ । ఏణత్వచం చ కౌశేయం లవణం మాసమేవ చ ॥ ౧,౧౦౬.

వస్త్రాలు, రాళ్లు, మద్యం, పువ్వులు, కూరగాయలు, మట్టి, తోలుతో చేసిన చెప్పులు, చిలుక తోలు, పట్టుచీర, ఉప్పు, ముద్దులు ఇవన్నీ కూడా—

పిణ్యాకమూలగన్ధాంశ్చ వైశ్యవృత్తో న విక్రయేత్ । ధర్మార్థం విక్రయం నేయాస్తిలా ధాన్యేన తత్సమాః ॥ ౧,౧౦౬.

వైశ్యుడు నువ్వుల పొడి, మూలికలు, పరిమళ ద్రవ్యాలు అమ్మకూడదు. నువ్వులు, ధాన్యాలు ఇవి కూడా ధర్మార్థం కోసం మాత్రమే అమ్మాలి.