ఏకోనవింశే వింశతిమే వృష్ణిషు ప్రాప్య జన్మనీ 1.
పంతొమ్మిదవది, ఇరవయ్యవది జన్మల్లో ఆయన వృష్ణివంశంలో అవతరించాడు.
తతః కలేస్తు సన్ధ్యాన్తే సమ్మోహాయ సురద్విషామ్ 1.
తర్వాత కలియుగ సంధ్యాకాలంలో, దేవతలకు శత్రువులను మోహింపచేయడానికి ఆయన అవతరించాడు.
అథ సోఽష్టమసన్ధ్యాయాం నష్టప్రాయేషు రాజసు 1.
ఎనిమిదవ సంధ్యాకాలంలో, రాజులు అంతరించిపోతున్న సమయంలో కూడా ఆయన అవతరించాడు.
అవతారా హ్యసంఖ్యేయా హరేః సత్త్వనిధేర్ద్విజాః 1.
ద్విజులారా, హరి అవతారాలు, జీవరాశికి ఆధారమైనవిగా, లెక్కించలేనివి.
తస్మాత్సర్గాదయో జాతాః సంపూజ్యాశ్చ వ్రతాదినా 1.
ఆయన నుండి సృష్టి మొదలైన కార్యాలు ఉద్భవించాయి; వాటిని వ్రతాదుల ద్వారా పూజించాలి.
కథం వ్యాసేన కథితం పురాణం గారుడం తవ 2.
వ్యాసుడు నీకు గరుడ పురాణాన్ని ఎలా వివరించాడు?
సూత ఉవాచ తత్ర దృష్టో మయా వ్యాసో ధ్యాయమానః పరేశ్వరమ్ ।। 2.
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — అక్కడ నేను వ్యాసుడు పరమేశ్వరుని ధ్యానం చేస్తూ ఉండటం చూశాను.
తం ప్రణమ్యోపవిష్టోఽహం పృష్టవాన్హి మునీశ్వరమ్ సూత ఉవాచ 2.
ఆయనకు నమస్కరించి, నేను పక్కన కూర్చొని ఆ మహర్షిని అడిగాను.
మన్యే ధ్యాయసి తం యస్మాత్తస్మాజ్జానాసి తం విభుమ్ 2.
మీరు ఆయనను ధ్యానం చేస్తారు కాబట్టి, ఆ విభువును మీరు తెలుసు అనుకుంటున్నాను.
శ్రృణు సూత ! ప్రవక్ష్యామి పురాణం గారుడం తవ 2.
సూతా! విను, నేను నీకు గరుడ పురాణాన్ని చెప్పబోతున్నాను.
దక్షనారదముఖ్యైస్తు యుక్తం త్వాం కథముక్తవాన్ 2.
దక్షుడు, నారదుడు మరియు ఇతర మునులతో కలిసి నీవు ఈ ఉపదేశాన్ని ఎలా పొందావు?
అహం హి నారదో దక్షో భృగ్వాద్యాః ప్రణిపత్య తమ్ 2.
నేను, నారదుడు, దక్షుడు, భృగువు మొదలైన వారు ఆయనకు నమస్కరించి—
పురాణం గారుడం సారం రుద్రం చ మాం యథా 2.
ఆయన నుండి గరుడ పురాణ సారాన్ని, రుద్రుని గురించి కూడా నేర్చుకున్నాము.
కథం రుద్రం సురైః సార్ద్ధమబ్రవీద్వై హరిః పురా 2.
హరి పూర్వం రుద్రునికి మరియు దేవతలతో కలిసి ఎలా ఉపదేశించాడు?
అహం గతోఽద్రిం కైలాసమిన్ద్రాద్యైర్దైవతైః సహ 2.
నేను ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలతో కలిసి కైలాస పర్వతానికి వెళ్లాను.
పృష్టో నమస్కృతః కిం త్వం దేవం ధ్యాయసి శఙ్కర ? 2.
నమస్కరించి అడిగాను — 'ప్రభూ! మీరు శంకరుని ధ్యానం చేస్తున్నారా?'
సారాత్సారతరం తత్త్వం శ్రోతుకామః సురైః సహ రుద్ర ఉవాచ 2.12 సర్వదం సర్వగం సర్వం సర్వప్రాణిహృదిస్థితమ్ 2.
సారంలోనూ, అంతకన్నా మిన్నైన తత్త్వాన్ని తెలుసుకోవాలని దేవతలతో కలిసి కోరగా, రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు —
విష్ణోరారాధనార్థం మే వ్రతచర్య్యా పితామహ 2.
విష్ణువుని ఆరాధించేందుకు నేను వ్రతాలు, నియమాలు పాటిస్తున్నాను, పితామహా!
విష్ణుం జిష్ణుం పద్మనాభం హరిం దేహవివర్జితమ్ 2.
విజయవంతుడైన, పద్మనాభుడైన, హరివైన, శరీరానికి అతీతుడైన విష్ణువుని—
యుక్తా సర్వాత్మనాత్మానం తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.
నా హృదయమంతా ఆయనలో లీనమై, ఆ దేవుణ్ణే నా ఆత్మగా ధ్యానం చేస్తున్నాను.
గుణభూతాని భూతేశే సూత్రే మణిగణా ఇవ 2.17 అణీయసామణీయాంసం స్థవిష్ఠం చ స్థవీయసామ్ 2.
భూతేశ్వరునిలో గుణాలు, మణుల దండలో మణులు ఉన్నట్టు ఉంటాయి. ఆయన సూక్ష్మమైనవారిలో అత్యంత సూక్ష్ముడు, స్థూలమైనవారిలో అత్యంత స్థూలుడు.
యం వాక్యేష్వనువాక్యేషు నిషత్సూపనిషత్సు చ 2.
వాక్యాలలో, ఉపనిషత్తులలో, మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పబడే వాడే ఆయన.
పురాణపురుషః ప్రోక్తో బ్రహ్మా ప్రోక్తో ద్విజాతిషు 2.
పురాణాలలో ఆయనను ఆదిపురుషుడిగా, ద్విజులలో బ్రహ్మగా పిలుస్తారు.
యస్మింల్లోకాః స్ఫురన్తీమే జలేషు శకున్యో యథా 2.
ఈ లోకాలు ఆయనలోనే ప్రకాశిస్తూ ఉంటాయి, నీటిపై పక్షులు తేలినట్టు.
అర్చయన్తి చ యం దేవా యక్షరాక్షసపన్నగాః 2.
దేవతలు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాములు—all these worship him.
చన్ద్రాదిత్యౌ చ నయనే తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.
చంద్రుడు, సూర్యుడు ఆయన కన్నులు; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.
యస్యోచ్ఛ్వాసశ్చ పవనః తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.
ఆయన ఊపిరే గాలిగా మారింది; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.
కుక్షౌ సముద్రాశ్చత్వారస్తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.
ఆయన పొట్టలోనే నాలుగు సముద్రాలు ఉన్నాయి; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.
అనాదిరాదిర్విశ్వస్య తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.
ప్రపంచానికి ఆదిగా, ఆది లేనవాడిగా ఉన్నవాడే ఆయన; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.
ముఖాదగ్నిశ్చ సంజజ్ఞే తం దేవం చిన్తయామ్యహమ్ 2.
ఆయన నోటిలోంచి అగ్ని పుట్టింది; ఆ దేవుణ్ణి నేను ధ్యానిస్తున్నాను.