వైనాయకం మహీతీర్థం రామగిర్య్యాశ్రమం పరమ్ 81.
వైనాయకం అనే మహా తీర్థం, రామగిరి ఆశ్రమం అనే పవిత్ర స్థలం ఉన్నాయి.
రామేశ్వరం పరం తీర్థం కార్త్తికేయం తథోత్తమమ్ 81.
రామేశ్వరమే అత్యుత్తమమైన తీర్థం, కార్తికేయుని స్థలమూ అద్భుతమైనదే.
ఉజ్జయిన్యాం మహాకాలః కుబ్జకే శ్రీధరో హరిః 81.
ఉజ్జయినిలో మహాకాళుడు, కుబ్జకలో శ్రీధర హరివు నివసిస్తారు.
మహాకేశీ చ కావేరీ చన్ద్రభాగా విపాశయా 81.
మహాకేశి, కావేరి, చంద్రభాగ, విపాశ నదులు కూడా ప్రసిద్ధమైనవే.
మథురా చ పురీ రమ్యా శోణశ్చైవ మహానదః 81.
మధుర అనే అందమైన నగరం, శోణ అనే మహానది కూడా ఉన్నాయి.
సూర్య్యః శివో గణో దేవీ హరిర్యత్ర చ తిష్ఠతి 81.
అక్కడ సూర్యుడు, శివుడు, గణుడు, దేవీ, హరివు కూడా నివసిస్తారు.
పూజా శ్రాద్ధం పిణ్డదానం సర్వం భవతి చాక్షయమ్ 81.
అక్కడ పూజ, శ్రాద్ధం, పిండదానం అన్నీ అక్షయంగా ఫలిస్తాయి.
కోకాముఖం చ వారాహం భా (భు) ణ్డీరం స్వామిసంజ్ఞకమ్ 81.
కోకాముఖం, వారాహం, భుండీరాన్ని స్వామి అని కూడా పిలుస్తారు.
కామరూపం మహాతీర్థం కామాఖ్యా (క్షా) యత్ర తిష్ఠతి 81.
కామరూపం అనే మహా తీర్థంలో కామాక్షి దేవి నివసిస్తుంది.
విరజస్తు మహాతీర్థం తీర్థం శ్రీపురుషోత్తమమ్ 81.
విరజ అనే మహా తీర్థం, శ్రీపురుషోత్తముని పవిత్ర స్థలం కూడా ప్రసిద్ధమైనవి.
గోదావరీ మహాతీర్థం పయోష్ణీ వరదా నదీ 81.
గోదావరి అనే మహా తీర్థనది, పయోష్ణి అనే వరదానది కూడా ప్రసిద్ధమైనవి.
గోకర్ణం పరమం తీర్థం తీర్థం మాహిష్మతీ పురీ 81.
గోకర్ణం అనే పరమ తీర్థం, మాహిష్మతి అనే పవిత్ర నగరం కూడా ఉన్నాయి.
కృతే శౌచే ముక్తిదం చ శార్ఙ్గధారీ తదన్తికే 81.
కృతయుగంలో పవిత్రత ముక్తిని ఇస్తుంది; అక్కడ శారంగధారి సమీపంలో ఉంటాడు.
నన్దితీర్థం ముక్తిదం చ కోటితీర్థఫలప్రదమ్ 81.
నందితీర్థం ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది, కోటి తీర్థాల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
కృష్ణవేణీం భీమరథీం గణ్డకీం యా త్విరావతీ 81.
కృష్ణవేణి, భీమరథి, గండకి, ఇరవతి అనే నదులు కూడా ప్రసిద్ధమైనవి.
బ్రహ్మధ్యానం పరం తీర్థం తీర్థమిన్ద్రియనిగ్రహః 81.
బ్రహ్మధ్యానం పరమమైన తీర్థం, ఇంద్రియనిగ్రహం పవిత్ర స్థలం.
జ్ఞానహ్రదే ధ్యానజలే రాగద్వేషమలాపహే 81.
జ్ఞానసరోవరంలో, ధ్యానజలంలో, రాగద్వేషమలాలు తొలగిపోతాయి.
ఇదం తీర్థమిదం నేతి యే నరా భేదదర్శినః 81.
ఈ తీర్థమే, ఇది కాదు అని భేదంగా చూసే మనుషులు
సర్వం బ్రహ్మేతియోఽవేతి నాతీర్థం తస్య కిఞ్చన 81.
ఈ జగత్తులోని అన్నీ పరబ్రహ్మమే అని ఎవరైనా తెలుసుకుంటే, అతనికి ఇంకెక్కడా ప్రత్యేకమైన తీర్థం అవసరం ఉండదు.
సర్వా నద్యః సర్వశైలాః తీర్థం దేవాదిసేవితమ్ 81.
అన్ని నదులు, అన్ని పర్వతాలు, దేవతలు మొదలైనవారు పూజించే పవిత్ర స్థలాలు—
సప్తగోదావరం తీర్థం తీర్థం కోణగిరిః పరమ్ 81.
ఏడు గోదావరి తీర్థాలు పవిత్రమైనవే, అలాగే కోణగిరి అత్యుత్తమమైన తీర్థస్థానం.
సహ్యాద్రౌ దేవదేవేశ ఏకవీరః సురేశ్వరీ 81.
సహ్యాద్రి పర్వతంపై దేవతాధిదేవుడు, ఏకవీరుడు, సురేశ్వరీ అక్కడే నివసిస్తున్నారు.
స్నాత్వా కనఖలే తీర్థే స భవేన్న పునర్భవే సూత ఉవాచ 81.
కనఖల అనే పవిత్ర స్థలంలో స్నానం చేసినవాడు మళ్లీ జన్మించడు.
శ్రుత్వాఽబ్రవీద్ధరేర్బ్రహ్మా వ్యాసం దక్షాదిసంయుతమ్ గయాఖ్యం ప్రాహ సర్వేషామక్షయం బ్రహ్మలోకదమ్ ॥ 81.
ఇవి విని బ్రహ్మ, దక్షుడు మొదలైనవారితో కూడిన వ్యాసుని చూచి, గయా అనే స్థలం నిత్యమైనదిగా, అందరికీ బ్రహ్మలోకాన్ని ప్రసాదించేదిగా ప్రకటించాడు.
ఇతి శ్రీగారుడే మహాపురాణే పూర్వఖణ్డే ప్రథమాంశాఖ్యే ఆచారకాణ్డే సర్వతీర్థ మాహాత్మ్యం నామైకాశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీగరుడ మహాపురాణంలో పూర్వఖండంలోని ప్రథమాంశాఖలోని ఆచారకాండలో 'సర్వతీర్థ మహాత్మ్యం' అనే ఎనభై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.
(అథ గయామాహాత్మ్యం ప్రారభ్యతే) సారాత్సారతరం వ్యాస గయామాహాత్మ్యముత్తమమ్ 82.
(ఇప్పుడు గయా మహాత్మ్యం ప్రారంభమౌతుంది) వ్యాసుడు గయా మహాత్మ్యంలో మిగతా అన్నింటికన్నా గొప్పదైన సారాన్ని వివరించాడు.
గయాసురోఽభవత్పూర్వం వీర్య్యవాన్పరమః స చ 82.
పూర్వకాలంలో గయాసురుడు అనే మహాబలశాలి, అత్యంత శక్తివంతుడైన రాక్షసుడు ఉండేవాడు.
తత్తపస్తాపితా దేవాస్తద్వధార్థం హరిం గతాః 82.
అతని తపస్సు వల్ల దేవతలు బాధపడుతూ, అతన్ని సంహరించేందుకు హరివద్దకు వెళ్లారు.
పాత్యతేఽస్య మహాదేహో తథేత్యూచుః సురా హరిమ్ 82.
అతని మహాదేహాన్ని పడవేయాలని దేవతలు హరిని అడిగారు.
ఆనీయ కీకటే దేశే శయనం చాకరోద్వలీ 82.
అతన్ని తీసుకొని కీకట దేశంలో పడుకోబెట్టారు.