గరుడపురాణమ్

ఇతి శ్రీగారుడే మహాపురాణే పూర్వఖణ్డే ప్రథమాంశాఖ్యే ఆచారకాణ్డే ఇన్ద్రనీలపరీక్షణం నామ ద్విసప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా శ్రీ గరుడ మహాపురాణంలో పూర్వఖండంలోని ఆచారకాండలో 'ఇంద్రనీల పరీక్షణం' అనే డెబ్బయిరెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.

వైదూర్య్యపుష్పరాగాణాం కర్కేతే భీష్మకే వదే 73.

కర్కేట, భీష్మక ప్రాంతాల్లో లభించే వైదూర్య, పద్మరాగ రత్నాల గురించి నేను వివరంగా చెబుతాను.

కల్పాన్తకాలక్షుబితామ్బురాశేర్నిర్హ్రాదకల్పాద్దితిజస్య నాదాత్ 73.

కాలాంతంలో సముద్రం కలకలం చెందగా, దానివల్ల దానవుని గంభీరమైన ధ్వని ఉద్భవించింది.

అవిదూరే విదూరస్య గిరేరుత్తుఙ్గరోధసః 73.

ఎత్తైన శిఖరాలతో ఉన్న దూరమైన పర్వతానికి సమీపంలోనే అది ఉంది.

తస్య నాదసముత్థత్వాదాకరః సుమహాగుణః 73.

ఆ ధ్వని నుండి ఆ ఖనిజపు గుహకు అత్యుత్తమ లక్షణాలు కలుగుతాయి.

తస్యైవ దానవపతేర్నినదానురూపాః ప్రవృట్పయోదవరదర్శిత చారురూపాః 73.

దానవపతి ఉద్గరించే ధ్వనికి అనుగుణంగా, వర్షమేఘాల వర్ణంలో కనిపించే ఆ రత్నాలు అద్భుతంగా మెరిసిపోతాయి.

పద్మరాగముపాదాయ మణివర్ణా హి యే క్షితౌ 73.

పద్మరాగాన్ని ఉదాహరణగా తీసుకుంటే, భూమిలో లభించే రత్నాల రంగులు విభిన్నంగా ఉంటాయి.

తేషాం ప్రధానం శిఖికణ్ఠనీలం యద్వా భవేద్వేణుదలప్రకాశమ్ 73.

వాటిలో ముఖ్యమైనది నెమలి మెడ నీలం రంగు, లేదా అది వెదురు ఆకు రంగులో కూడా ఉండవచ్చు.

గుణవాన్వైదూర్య్యమణిర్యోజయతి స్వామినం పరంభా (భో) గ్యైః 73.

ఉత్తమమైన వైదూర్య రత్నం యజమానికి ఇతరుల కంటే గొప్ప కాంతిని ఇస్తుంది.

గిరికాచశిశుపాలౌ కాచ స్ఫటికాశ్చ ధూమనిర్భిన్నాః 73.

పర్వత కంచు, చిన్న కంచు, స్ఫటికాలు అన్నీ పొగ వల్ల పగిలిపోతాయి.

లిఖ్యాభావాత్కాచం లఘుభావాచ్ఛైసుపాలకం విద్యాత్ 73.

పైపై రాతలు లేకపోవడం, తేలికగా ఉండడం వల్ల చిన్న కంచును గుర్తించాలి.

యదిన్ద్రనీలస్య మహాగుణస్య సువర్ణసంఖ్యాకలితస్య మూల్యమ్ 73.

ఉత్తమమైన ఇంద్రనీల రత్నానికి విలువను బంగారు నాణేలు లెక్కన నిర్ణయిస్తారు.

జాత్యస్య సర్వేఽపి మణేస్తు యాదృగ్విజాతయః సన్తి సమానవర్ణాః 73.

ప్రతి రత్నానికి, దాని వర్ణంలో ఉన్న అన్ని ఉపజాతులు కూడా ఉంటాయి.

సుఖోపలక్ష్యశ్చ సదా విచార్య్యో హ్యయం ప్రభేదో విదుషా నరేణ 73.

ఈ తేడాను తెలివైనవాడు ఎప్పుడూ సులభంగా గుర్తించి పరిశీలించాలి.

కుశలాకుశలైః ప్రపూర్య్యమాణాః ప్రతిబద్ధాః ప్రతిసత్క్రియాప్రయోగైః 73.

నైపుణ్యం ఉన్నవారు, లేనివారు చేసిన పనుల వల్ల, సరైన లేదా తప్పు విధానాల వల్ల ఇవి నిండిపోతాయి.

క్రమశః సమతీతవర్త్తమానాః ప్రతిబద్ధా మణిబన్ధకేన యత్నాత్ 73.

గతమైనవి, ప్రస్తుతం ఉన్నవి, రాబోయేవి — ఇవన్నీ మణిబ్రాస్లెట్‌తో జాగ్రత్తగా కట్టబడి ఉంటాయి.

ఆకరాన్సమతీతానాముదధేస్తీరసన్నిధౌ 73.

గతంలో ఉన్న వాటి గనులు సముద్ర తీరాల దగ్గర కనిపిస్తాయి.

సువర్ణో మనునా యస్తు ప్రోక్తః షోడశమాషకః 73.

మనువు చెప్పిన బంగారం పదహారు మాషాల బరువుతో ఉంటుంది.

శాణశ్చతుర్మాషమానో మాషకః పంచకృష్ణలః 73.

ఒక తాడు నాలుగు మాషాల బరువు; ఒక మాషా ఐదు కృష్ణాలాలు.

ఇత్థం మణివిధిః ప్రోక్తో రత్నానాం మూల్యనిశ్చయే ॥ 73.

ఇలా రత్నాల విలువను నిర్ణయించడంలో మణుల విధానం వివరించబడింది.

ఇతి శ్రీగారుడే మహాపురాణే పూర్వఖణ్డే ప్రథమాంశాఖ్యే ఆచారకాణ్డే వైదూర్య్యపరీక్షణం నామ త్రిసప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా శ్రీగరుడ మహాపురాణంలో, పూర్వఖండంలో, ప్రథమాంశాఖలో, ఆచారకాండలో, వైదూర్యపరిశీలన అనే డెబ్బైమూడవ అధ్యాయం పూర్తయ్యింది.

పతితాయా హిమాద్రౌ తు త్వచస్తస్య సురద్విషః 74.

హిమాలయ పర్వతంపై ఆ దేవతలకు శత్రువు చర్మం పడిపోయింది.

ఆపీతపాణ్డురుచిరః పాషాణః పద్మరాగసంజ్ఞస్తు 74.

పసుపు రంగుతో మెరిసే రాయి పద్మరాగం అని పిలుస్తారు.

ఆలోహితస్తు పీతః స్వచ్ఛః కాషాయకః స ఏకోక్తః 74.

ఎరుపు, పసుపు, పారదృష్టి, గోధుమ రంగు కలిగి ఉన్నవన్నీ ఒకే రకంగా చెప్పబడ్డాయి.

అత్యన్తలోహితో యః స ఏవ ఖలు పద్మరాగసంజ్ఞః స్యాత్ 74.

బాగా ఎరుపు రంగులో ఉన్నదే నిజంగా పద్మరాగం అని అంటారు.

మూల్యం వైదూర్య్యమణేరివ గదితం హ్యస్య రత్నసారవిదా 74.

దాని విలువను రత్న నిపుణులు, వైదూర్య మణికి చెప్పినట్లే, నిర్ణయిస్తారు.

ఇతి శ్రీగారుడే మహాపురాణే పూర్వఖణ్డే ప్రథమాంశాఖ్యే ఆచారకాణ్డే పుష్పరాగపరీక్షణం నామ చతుః సప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా శ్రీగరుడ మహాపురాణంలో, పూర్వఖండంలో, ప్రథమాంశాఖలో, ఆచారకాండలో, పద్మరాగపరిశీలన అనే డెబ్బై నాలుగవ అధ్యాయం పూర్తయ్యింది.

వాయుర్నఖాన్దైత్యపతేర్గృహీత్వా చిక్షేప సత్పద్మవనేషు హృష్టః 75.

వాయుదేవుడు, దైత్యపతికి చెందిన గోళ్లను తీసుకుని, ఆనందంగా పద్మవనాల్లో చల్లి వేసాడు.

వర్ణేన తద్రుధిరసోమమధుప్రకాశమాతామ్రపీతదహనోజ్జ్వలితం విభాతి 75.

అది రక్తం, సోమరసం, తేనె, రాగి, పసుపు, అగ్ని వంటి రంగులతో ప్రకాశిస్తుంది.