యత్సన్ధిశోషితం రత్నమన్యన్మరకతాద్భవేత్ 71.
సంధుల్లో పొడిగా ఉన్న రత్నం, మరొకరకమైన మరకతమణిగా మారుతుంది.
భల్లాతకీ పుత్రికా చ తద్వర్ణసమయోగతః 71.
భల్లాతకి, పుత్రికా అనే రత్నాలు వాటి రంగును బట్టి అలా పిలవబడతాయి.
క్షౌమేణ వాససా మృష్టా దీప్తిం త్యజతి పుత్రికా 71.
పుత్రికా రత్నాన్ని పత్తి వస్త్రంతో మెరిపిస్తే, దాని ప్రకాశం తగ్గిపోతుంది.
కస్యచిదనేకరూపైర్మరకతమనుగచ్ఛతోఽపి గుణవర్ణైః 71.
కొన్ని మరకతమణులు అనేక రూపాలు, లక్షణాలు ఉన్నా, వాటి స్వభావాన్ని అనుసరిస్తాయి.
వజ్రాణి ముక్తాః సన్త్యన్యే యే చ కేచిద్ద్విజాతయః 71.
వజ్రాలు, ముత్యాలు, ఇంకా కొన్ని ఇతర రత్నాలు కూడా ఉన్నాయి.
ఋజుత్వాచ్చైవ కేషాఞ్చిత్కథఞ్చిదుపజాయతే 71.
కొన్ని సందర్భాల్లో, నేరుగా ఉండటం వల్ల ప్రత్యేకమైన లక్షణం కలుగుతుంది.
స్నానాచమనజప్యేషు రక్షామన్త్రక్రియావిధౌ 71.
స్నానం, ఆచమనము, జపం, రక్షామంత్ర క్రియలలో ఇవి ఉపయోగిస్తారు.
దైవపిత్ర్యాతిథేయేషు గురుసంపూజనేషు చ 71.
దేవతలు, పితృదేవతలు, అతిథులు, గురువును సత్కరించడంలో కూడా ఇవి ఉపయోగపడతాయి.
దౌషైర్హోనం గుణైర్యుక్తం కాఞ్చనప్రతియోజితమ్ 71.
లోపాలు లేని, మంచి లక్షణాలు గల రత్నాన్ని బంగారంతో కలిపి ధరించాలి.
తులయా పద్మరాగస్య యన్మూల్యముపజాయతే 71.
పద్మరాగ రత్నానికి విలువ తూకం వేసి నిర్ణయిస్తారు.
తథా చ పద్మరాగాణాం దోషైర్మూల్యం ప్రహీయతే 71.
అలాగే పద్మరాగ మణులకు లోపాలు ఉంటే వాటి విలువ తగ్గిపోతుంది.
ఇతి శ్రీగారుడే మహాపురాణే పుర్వఖణ్డే ప్రథమాంశాఖ్యే ఆచారకాణ్డే మరకతపరీక్షణం నామైకసప్తతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీగరుడ మహాపురాణంలో పూర్వఖండంలో, ప్రథమాంశాఖలో, ఆచారకాండంలో 'మరకత పరీక్షణం' అనే డెబ్బై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.
తత్రైవ సింహలవధూకరపల్లవాగ్రవ్యాలూనబాలలవలీకుసుమప్రవాలే 72.
అక్కడే సింహళ దేశపు యువతుల చేతుల ముద్దుబొట్లు, కొత్త మొగ్గల తలలు, పచ్చని ధాన్యపు పువ్వులు, మరియు పగడపు కొమ్మలు కనిపిస్తాయి.
తత్ప్రత్యయాదుభయశోభనవీచిభాసా విస్తారిణీ జలనిధేరుపకచ్ఛభూమిః 72.
అవి చూసి, రెండు వైపుల అందంతో మెరిసే, సముద్ర తీరంలో విస్తారంగా ఉన్న భూమి, అలల నురుగు లాగా కనిపిస్తుంది.
తత్రాసితాబ్జహలభృద్వసనాసిభృంగశార్ఙ్గాయుధాంగహరకణ్ఠకషాయపుష్పైః 72.
అక్కడ నీలకమల, నెమలి మెడ, హలధరుని వస్త్రాలు, తేనెటీగ, విల్లు, హరుని గొంతు, ఎర్రటి పువ్వులు లాంటి పుష్పాలు కూడా ఉంటాయి.
అన్యే ప్రసన్నపయసః పయసాం నిధాతురమ్బుత్విషః శిఖిగణప్రతిమాస్తథాన్యే 72.
కొన్ని పుష్కరిణుల స్వచ్ఛమైన నీటిలా, కొన్ని నీటి మెరుపులా, మరికొన్ని నెమళ్ల గుంపుల్లా కనిపిస్తాయి.
ఏకప్రకారా విస్పష్టవర్ణశోభావభాసినః 72.
అవి ఒకే విధంగా, స్పష్టమైన రంగుల అందంతో మెరిస్తుంటాయి.
మృత్పాషాణశిలారన్ధ్రకర్కరాత్రాససంయుతాః 72.
అవి మట్టి, రాయి, శిలా రంధ్రాల భయంతో కూడి ఉంటాయి.
తత ఏవ హి జాయన్తే మణయస్తత్ర సూరయః 72.
అక్కడే ఆ మణులు పుట్టి, అక్కడే ప్రశంసలు పొందుతాయి.
ధార్య్యమాణస్య యే దృష్టా పద్మరాగమణేర్గుణాః 72.
పద్మరాగ మణిని ధరించినప్పుడు కనిపించే లక్షణాలు ఇవే.
యథా చ పద్మరాగాణాం జాతకత్రితయం భవేత్ 72.
పద్మరాగ మణులకు మూడు రకాల జననాలు ఉంటాయి.
పరీక్షాప్రత్యయైర్యైశ్చ పద్మరాగః పరీక్ష్యతే 72.
పద్మరాగ మణిని పరీక్షలు చేసి, పరిశీలించాలి.
యావన్తం చ క్రమేదగ్నిం పద్మరాగోపయోగతః 72.
పద్మరాగ మణి ఎంత వరకు అగ్నిని తట్టుకోగలదో కూడా చూడాలి.
తథాపి న పరీక్షార్థం గుణానామభి (తి) వృద్ధయే 72.
అయినప్పటికీ, పరీక్ష కోసం కాదు, గుణాలు పెరగడానికి మాత్రమే చేయాలి.
అగ్నిమాత్రాపరిజ్ఞానే దాహదోషైశ్చ దూషితః 72.
అగ్ని తట్టుకునే శక్తి సరిగా తెలియకపోతే, కాలిన లోపాలతో మణి చెడిపోతుంది.
కాచోత్పలకరవీరస్ఫటికాద్యా ఇహ బుధైః సవైదూర్య్యాః 72.
ఇక్కడ జ్ఞానులు కంచు, నీలకమల, కరవీర, స్ఫటికం, అలాగే వైడూర్యమణులను గుర్తిస్తారు.
గురుభావకఠినభావావేతేషాం నిత్యమేవ విజ్ఞేయౌ 72.
వాటిలో బరువు, గట్టితనాన్ని ఎప్పుడూ తెలుసుకోవాలి.
ఇన్ద్రనీలో యథా కశ్చిద్విభర్త్త్యాతామ్రవర్ణతామ్ 72.
కొన్ని ఇంద్రనీల మణులు తామ్రవర్ణంతో మెరిసిపోతుంటాయి.
యస్య మధ్యగతా భాతి నీలస్యేన్ద్రాయుధప్రభా 72.
నీలరత్నం మధ్యభాగంలో ఇంద్రధనస్సు వెలుగు పోలికగా ప్రకాశిస్తుంది.
యస్య వర్ణస్య భూయస్త్వాత్క్షీరే శతగుణే స్థితః 72.
దాని రంగు ఎక్కువగా ఉండడం వల్ల, వంద రెట్లు浓మైన పాలలో అది నిలిచి ఉంటుంది.