గరుడపురాణమ్

వర్ణానుయాయినస్తేషా మాన్ధ్రదేశే తథా పరే 70.

వాటికి రంగు, మంధ్రదేశంలోనూ, ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ, అక్కడి పరిస్థితులనుసరించి మారుతుంది.

తథైవ స్ఫాటికోత్థానాం దేశే తుమ్బురుసంజ్ఞకే 70.

అలాగే, స్ఫటికం నుండి పుట్టే రత్నాలు తుంబురు అనే ప్రాంతంలో కూడా లభిస్తాయి.

వర్ణాధిక్యం గురుత్వం చ స్నిగ్ధతా సమతాచ్ఛతా 70.

బలమైన రంగు, ఎక్కువ బరువు, మృదుత్వం, పూర్తిగా పారద్రోలుగా ఉండటం— ఇవి వాటి లక్షణాలు.

యే కర్కరచ్ఛిద్రమలోపదిగ్ధాః ప్రభావిముక్తాః పరుషా వివర్ణాః 70.

చీలికలు, రంధ్రాలు, మలినత, మెరుపు లేకపోవడం, గట్టితనం, రంగు తగ్గిపోవడం ఉన్నవాటికి—

దోషోపసృష్టం మణిమప్రబోధాద్విభర్త్తి యః కశ్చన కఞ్చిదేవ 70.

దోషాల వల్ల రత్నం తన సహజ ప్రకాశాన్ని కొంత మాత్రమే చూపిస్తే—

కామం చారుతరాః పంచ జాతీనా ప్రతిరూపకాః 70.

అవి ఎంత అందంగా ఉన్నా, ఐదు జాతుల రత్నాలకు నకిలీ రూపాలు కూడా ఉంటాయి.

కలశపురోద్భవసింహలతుమ్బురుదేశోత్థముక్తపాణీయాః 70.

కలశ, పురోద్భవ, సింహల, తుంబురు, ముక్తపాణి ప్రాంతాల్లో పుట్టే రత్నాలు—

తుషోపసర్గాత్కలశాభిధానమాతామ్రభావాదపి తుమ్బురూత్థమ్ 70.

పొడి ఉండడం వల్ల వాటిని కలశ అని పిలుస్తారు; తాంబ్రవర్ణం ఉండడం వల్ల తుంబురు అని అంటారు.

శ్రీపూర్ణకం దీప్తివినాకృతత్వాద్విజాతిలిఙ్గాశ్రయ ఏవ భేదః 70.

దీప్తి లేకపోవడం వల్ల అది శ్రీపూర్ణకంగా పిలవబడుతుంది; వేరే జాతి గుర్తుల ఆధారంగా మాత్రమే తేడా ఉంటుంది.

స్నేహప్రదిగ్ధః ప్రతిభాతి యశ్చ యో వా ప్రఘృష్టః ప్రజహాతి దీప్తిమ్ 70.

నూనెతో పూసిన రత్నం అలాగే కనిపిస్తుంది; ఎక్కువగా రుద్దితే మెరుపు తగ్గిపోతుంది.

సంప్రాప్య చోత్క్షిప్య యథానువృత్తిం విభర్తియః సర్వగుణానతీవ ప్రాప్యాపి రత్నాకరజా స్వజాతిం లక్షేద్గురుత్వేన గుణేన విద్వాన్ ॥ 70.

రత్నాన్ని పొందిన తర్వాత, దాని లక్షణాలను పరిశీలించి, బరువు, గుణం చూసి, అది సముద్రంలో పుట్టినదైనా, జాతిని తెలివిగా గుర్తించాలి.

అప్రణశ్యతి సన్దేహే శాణే తు పరిలేఖయేత్ 70.

సందేహం ఉంటే అది నశించదు; శాణపట్టపై రుద్దాలి.

వజ్రం వా కురువిన్దం వా విముచ్యానేన కేనచిత్ 70.

వజ్రమైనా, కురువిందమైనా, ఈ విధానంతో తెలుసుకోవచ్చు.

జాత్యస్య సర్వేఽపి మణేర్న జాతు విజాతయః సన్తి సమానవర్ణాః 70.

ఒకే రకానికి చెందిన రత్నాలు ఎప్పుడూ వేరే వేరే విధాలుగా ఉండవు; అవన్నీ ఒకే రంగులో ఉంటాయి.

గుణోపపన్నేన సహావబద్ధోమేణిర్న ధార్యో విగుణో హి జాత్యా 70.

ఒక రత్నానికి మంచి వంశం ఉన్నా, దానిలో గుణాలు లేకపోతే ధరించకూడదు; గుణాలున్నదే తీసుకోవాలి.

చాణ్డాల ఏకోఽపి యథా ద్విజాతీన్సమేత్య భూరీనపి హన్త్యయత్నాత్ 70.

ఒక చండాలుడు ఒంటరిగా ఉన్నా, ద్విజుల మధ్యకి వచ్చి, ఎంతో మందిని సులభంగా నాశనం చేయగలడు.

సపత్నమధ్యేఽపి కృతాధివాసం ప్రమాదవృత్తావపి వర్త్తమానమ్ 70.

వైరీల మధ్యలో ఉన్నా, నిర్లక్ష్యంగా ప్రవర్తించినా,

దోషోపసర్గప్రభవాశ్చ యే తే నోపద్రవాస్తం సమభిద్రవన్తి 70.

తప్పుల వల్ల కలిగే బాధలు అతడిని చేరవు.

వజ్రస్య యత్తణ్డులసంఖ్యయోక్తం మూల్యం సముత్పాదితగౌరవస్య 70.

వజ్రానికి ధరను అన్నం గింజలతో కొలిచి, దాని బరువు ప్రకారం నిర్ణయిస్తారు.

వర్ణదాప్త్యపపన్నం హి మణిరత్నం ప్రశస్యతే 70.

రంగు ప్రకాశంతో మెరిసే రత్నమే ప్రశంసించబడుతుంది.

ఇతి శ్రీగారుడే మహాపురాణే పూర్వఖణ్డే ప్రథమాంశాఖ్యే ఆచారకాణ్డే పద్మరాగపరీక్షణం నామ సప్తతితమోఽధ్యాయః

ఇలా శ్రీగరుడ మహాపురాణంలో, పూర్వఖండంలోని ఆచారకాండలో, పద్మరాగ రత్న పరీక్షణం అనే డెబ్బైవ ద अध्यాయము ముగిసింది.

దానవాధిపతేః పిత్తమాదాయ భుజగాధిపః 71.

దానవాధిపతి పిత్తాన్ని భుజగాధిపతి తీసుకున్నాడు.

స తదా స్వశిరోరత్నప్రభాదీప్తే నభోఽమ్బుధౌ 71.

తన తలపై రత్నపు కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, ఆకాశం, సముద్రంలో ప్రవేశించాడు.

తతః పక్షనిపాతేన సంహరన్నివ రోదసీ 71.

తర్వాత, తన రెక్కలు కిందపడే వేళ, ఆకాశం భూమిని ఒకచోట చేర్చినట్టు అయ్యింది.

సహసైవ ముమోచ తత్ఫణీన్ద్రః సురసాభ్యక్తతురుష్క (రష్క) పాదపాయామ్ 71.

అప్పుడే, ఆ పాముల రాజు, సురసా అభిషేకం చేసిన తురుష్క వృక్షపు అడుగున దాన్ని వదిలేశాడు.

తస్య ప్రపాతసమనన్తరకాలమేవ తద్వద్వరాలయమతీత్య రమాసమీపే 71.

అది పడిన వెంటనే, వరాల నివాసాన్ని దాటి, రమా దగ్గరికి చేరాడు.

తత్రైవ కిఞ్చిత్పతతస్తు పిత్తాదుపేత్య జగ్రాహ తతో గరుత్మాన్ 71.

అది ఇంకా పడుతుండగా, గరుత్మంతుడు ఆ పిత్తంలో కొంతను పట్టుకున్నాడు.

తత్రాకఠోరశుకకణ్ఠశిరీషపుష్పఖద్యోతపృష్ఠచరశాద్వలశైవలానామ్ 71.

అక్కడ, గట్టిగా ఉండే పక్షులూ, శిరీషపువ్వులూ, జ్యోతిర్మక్షికలతో కూడిన పచ్చిక, ముళ్లజల్లులో,

తద్యత్ర భోగీన్ద్రభుజాభియుక్తం పపాత పిత్తం దితిజాధిపస్య 71.

అక్కడే, భోగీంద్రుడి భుజంతో తాకబడిన దానవాధిపతి పిత్తం పడింది.