వరవ్యాజేన పశుతాం యాచితః స సురైర్మఖే 68.
దేవతలు వరం అడుగుతున్నట్టు నాటకం చేసి, యజ్ఞంలో బలిని పశువుగా అంగీకరించమని కోరారు.
పశువత్స విశస్తస్తైః స్వవాక్యాశనియన్త్రితః 68.
తాను మాట ఇచ్చినందువల్ల, ఆ దేవతలు అతన్ని యజ్ఞపశువులా బలి చేశారు.
తస్య సత్త్వవిశుద్ధస్య విశుద్ధేన చ కర్మణా 68.
ఆ బలుడు స్వచ్ఛమైన స్వభావం, మంచిపనుల వలన,
దేవానామథ యక్షాణాం సిద్ధానాం పవనాశినామ్ 68.
దేవతలు, యక్షులు, సిద్ధులు, వాయువు మీద ఆధారపడే వారు అందరికీ రత్నాలు పుట్టుకొచ్చాయి.
తేషాం తు పతతాం వేగాద్విమానేన విహాయసా 68.
ఆ రత్నాలు, విమానాల్లో ఆకాశంలో నుంచి వేగంగా పడిపోతూ,
మహోదధౌ సరితి వా పర్వతే కాననేఽపి వా 68.
పెద్ద సముద్రంలో, నదుల్లో, పర్వతాలలో, అడవుల్లోనూ పడిపోయాయి.
తేషు రక్షోవిషవ్యాలవ్యాధిఘ్నాన్యఘహాని చ 68.
వాటిలో కొన్ని రాక్షసులను, విషాలను, క్రూరమృగాలను, వ్యాధులను నాశనం చేస్తాయి; పాపాలను తొలగిస్తాయి.
వజ్రం ముక్తామణయః సపద్మరాగాః సమరకతాః ప్రోక్తాః 68.
వజ్రం, ముత్యం, మాణిక్యం, పద్మరాగం, పచ్చ వంటి రత్నాలు వాటిలో ఉన్నాయి అని చెబుతారు.
కర్కేతనం సపులకం రుధిరాఖ్యసమన్వితం తథా స్ఫటికమ్ 68.
కర్కేతనం, పులకం, రుధిరం అని పిలిచే రత్నం, అలాగే స్ఫటికం కూడా ఉన్నాయి.
ఆకారవర్ణౌ ప్రథమం గుణదోషౌ తత్ఫలం పరీక్ష్య చ 68.
మొదట వాటి ఆకారం, రంగు చూడాలి; తరువాత వాటి గుణాలు, లోపాలు, ఫలితాలు పరిశీలించాలి.
కులగ్నేషూపజాయన్తే యాని చోపహతేఽహని 68.
వంశాలు నాశనం అయినప్పుడు లేదా అశుభమైన రోజుల్లో పుట్టిన రత్నాలు,
పరీక్షాపరిశుద్ధానాం రత్నానాం పృథివీభుజా 68.
పరిశీలన ద్వారా శుద్ధమైనా కూడా, భూమిపై పాలకులు
శాస్త్రజ్ఞాః కుశలాశ్చాపి రత్నభాజః పరీక్షకాః 68.
శాస్త్రజ్ఞులు, నిపుణులు, అనుభవం ఉన్న రత్నపరిశీలకులతో వాటిని పరీక్షించించాలి.
మహా ప్రభావం విబుధైర్యస్యమాద్వజ్రముదాహృతమ్ 68.
విజ్ఞులు గొప్ప శక్తి కలదని చెప్పిన వజ్రాన్ని
తస్యాస్థిలేశో నిపపాత యేషు భువః ప్రదేశేషు కథఞ్చిదేవ 68.
దాని చిన్న భాగం కూడా భూమిపై ఎక్కడైనా పడితే,
హైమమాతఙ్గసౌరాష్ట్రాః పౌణ్డ్రకాలిఙ్గకోశలాః 68.
అవి హేమమాతంగ, సౌరాష్ట్ర, పొండ్ర, కళింగ, కోశల ప్రాంతాలు.
ఆతామ్రా హిమశైలజాశ్చ శశిభా వేణ్వాతటీయాః స్మృతాః సౌవీరే త్వసితాబ్జమేఘసదృశాస్తామ్రాశ్చ సౌరాష్ట్రజాః 68.
హిమాలయ పర్వతాల్లో పుట్టినవాటికి రాగి రంగు ఉంటుంది. చంద్రుని నుంచి వచ్చినవాటికి చంద్రుడిలా మెరుపు ఉంటుంది. వెంప కలప తీరాల్లో దొరికేవి సౌవీర రత్నాలుగా గుర్తించబడతాయి. నల్ల కమలాలు, మేఘాలు లాంటి రంగుతో ఉన్నవాటితో పాటు రాగి రంగులో ఉన్నవాటిని సౌరాష్ట్ర ప్రాంతంలో పుట్టినవిగా చెబుతారు.
అత్యర్థం లఘు వర్ణతశ్చ గుణవత్పార్శ్వేషు సమ్యక్ సమంరేఖాబిన్దుకలఙ్కకాకపదకత్రాసాదిభిర్వర్జితమ్ 68.
అది చాలా తేలికపాటి రంగులో, స్వభావంలో ఉండాలి. ప్రక్కలు బాగా ఆకారంలో ఉండాలి. గీతలు, బొట్లు, మచ్చలు సమంగా ఉండాలి. కాకి పాదాల వంటి లోపాలు, మరే ఇతర లోపాలు లేకుండా ఉండాలి.
వజ్రేషు వర్ణయుక్త్యా దేవానామపి విగ్రహః ప్రోక్తః 68.
వజ్రాల్లోని రంగుల ఏర్పాటుతో దేవతల స్వరూపాలు కూడా వివరించబడ్డాయి.
హరితసితపీతపింగశ్యామాస్తామ్రాః స్వభావతో రుచిరాః 68.
ఆకుపచ్చ, తెలుపు, పసుపు, గోధుమ, నలుపు, రాగి రంగులు సహజంగా అందంగా కనిపిస్తాయి.
విప్రస్య శఙ్ఖకుముదస్ఫటికావదాతః స్యాత్క్షత్త్రియస్య శశబభ్రువిలోచనాభః 68.
బ్రాహ్మణుడికి శంఖం, కుముదపువ్వు, స్ఫటికం లాంటి నిర్మలమైన తెలుపు రంగు ఉండాలి. క్షత్రియునికి మొసలి, గోధుమ, కన్ను రంగు లాంటి రంగు ఉండాలి.
ద్వౌ వజ్రవర్ణౌ పృథివీపతీనాం సద్భిః ప్రదిష్టౌ న తు సార్వజన్యౌ 68.
భూమిపై పాలకులకు రెండు వజ్ర రంగులను పండితులు సూచించారు. అవి అందరికీ సాధారణంగా వర్తించవు.
ఈశత్వాత్సర్వవర్ణానాం గుణవత్సార్వవర్ణికమ్ 68.
అన్ని రంగులు కలిసినదానిలో అన్ని లక్షణాలు ఉంటే, దానిని సర్వసాధారణంగా భావిస్తారు.
అధరోత్తరవృత్తయా హి యాదృక్ స్యాద్వర్ణసఙ్కరః 68.
కింద, పై భాగాల రూపం వల్ల కలిగే రంగు కలయిక ఏదైనా ఉండవచ్చు.
న చ మార్గవిభాగమాత్రవృత్త్యా విదుషా వజ్రపరిగ్రహో విధేయః 68.
వజ్రాన్ని ఎంచుకునే వ్యక్తి దాని మార్గం లేదా రూపం మాత్రమే చూసి నిర్ణయించకూడదు.
ఏకమపి యస్య శ్రృఙ్గం విదలితమవలోక్యతే విశీర్ణం వా 68.
దానిలో ఒక ముల్లు అయినా పగిలిపోయినట్టు లేదా విరిగినట్టు కనబడితే,
స్ఫుటితాగ్నివిశీర్ణశ్రృఙ్గదేశం మలవర్ణైః పృషతైరుపేతమధ్యమ్ 68.
ముల్లు అగ్నిచేత పగిలిపోతే, విరిగిపోతే, లేదా మచ్చలు, మురికి రంగు బొట్లు ఉంటే, అది మద్యమమైనదిగా భావించాలి.
యస్యైకదేశః క్షతజావభాసో యద్వా భవేల్లోహితవర్ణచిత్రమ్ 68.
దానిలో ఏదైనా భాగం రక్తం లాంటి రంగులో కనిపిస్తే, లేదా ఎరుపు రంగు మచ్చలు ఉంటే,
కోట్యః పార్శ్వని ధారాశ్చ షడష్టౌ ద్వాదశేతి చ 68.
దాని అంచులు, ప్రక్కలు, ముఖాలు ఆరు, ఎనిమిది లేదా పన్నెండు ఉంటాయని చెబుతారు.
షట్కోటి శుద్వమమలం స్ఫుటతీక్ష్ణధారం వర్ణాన్వితం లఘు సుపార్శ్వమపేతదోషమ్ 68.
ఆరు ముఖాలు, నిర్మలమైనది, మచ్చలు లేని, పదునైన అంచులు, రంగుతో, తేలికగా, బాగున్న ప్రక్కలతో, లోపాలు లేని వజ్రం ఉత్తమమైనది.