గరుడపురాణమ్

ఇతి శ్రీగారుడే మహాపురాణే పూర్వఖణ్డే ప్రథమాంశాఖ్యే ఆచారకాణ్డే వాస్తుమానలక్షణం నామ షట్‌చత్వారింశోఽధ్యాయః

ఇలా శ్రీగరుడ మహాపురాణంలో, పూర్వఖండంలో, ఆచారకాండలో, వాస్తుమాన లక్షణం అనే నలభై ఆరు వ అధ్యాయం ముగిసింది.

ప్రాసాదానాం లక్షణం చ వక్ష్యే శౌనక తచ్ఛృణు 47.

ప్రాసాదాల లక్షణాలను నేను వివరించబోతున్నాను, శౌనకా! విను.

చతుష్కోణం చతుర్భిశ్చ ద్వారాణి సూర్య్యసంఖ్యయా 47.

అది నాలుగు మూలలతో, నాలుగు ద్వారాలతో, సూర్యుని సంఖ్యను పోలి ఉండాలి.

ఊర్ద్ధ్వక్షేత్రసమా జఙ్ఘా జఙ్ఘార్ధద్విగుణం భవేత్ 47.

జంఘా ఎత్తు పైభాగానికి సమానంగా ఉండాలి; జంఘా అర్ధం రెండింతలు కావాలి.

తత్త్రిభాగేన కర్త్తవ్యః పఞ్చభాగేన వా పునః 47.

దాన్ని మూడు భాగాలుగా లేదా ఐదు భాగాలుగా చేయాలి.

చతుర్ద్ధా శిఖరం కృత్వా త్రిభాగే వేదిబన్ధనమ్ 47.

శిఖరాన్ని నలుగురుగా విడగొట్టి, వేదిక చుట్టూ మూడు భాగాలుగా నిర్మించాలి.

అథ వాపి సమం వాస్తుం కృత్వా షోడశభాగికమ్ 47.

లేదా, నేలను సమంగా చేసి, పదహారు భాగాలుగా పంచాలి.

చతుర్భాగేన భిత్తీనాముచ్ఛ్రాయః స్యాత్ప్రమాణతః ।। 47.

గోడల ఎత్తు మొత్తం పరిమాణంలో నాలుగవ వంతు ఉండాలి.

ద్విగుణః శిఖరోచ్ఛ్రాయో భిత్త్యుచ్ఛాయాచ్చ మానతః 47.

శిఖర ఎత్తు, గోడల ఎత్తుకి రెండింతలు ఉండాలి.

చతుర్దిక్షు తథా జ్ఞేయో నిర్గమస్తుః తథా బుధైః 47.

నాలుగు దిక్కులలోనూ, ద్వారం ఎక్కడ ఉండాలో జ్ఞానులు తెలుసుకోవాలి.

భాగమేకం గృహీత్వా తు నిర్గమం క్లపయేత్పునః 47.

ఒక భాగాన్ని తీసుకుని, ద్వారం కూడా అలాగే ఏర్పాటుచేయాలి.

ఏతత్సామాన్యముద్దిష్టం ప్రాసాదస్య హి లక్షణమ్ 47.

ఇది ప్రాసాద లక్షణాలకు సంబంధించిన సాధారణ వివరణ.

ద్విగుణేన భవేద్రర్భః సమన్తాచ్ఛౌనక ధ్రువమ్ 47.

ఓ శౌనకా! చుట్టూ పరిమాణం రెండింతలు ఉండాలి, ఇది తప్పక పాటించాలి.

ద్విగుణం శిఖరం ప్రోక్తం జఙ్ఘాయాశ్చైవ శౌనక 47.

ఓ శౌనకా! కాళ్ల ఎత్తుకి రెండింతలు శిఖర ఎత్తు ఉండాలి.

నిర్గమస్తు సమాఖ్యాతః శేషం పూర్వవదేవ తు 47.

ద్వారం ఎలా ఉండాలో చెప్పాను; మిగతావన్నీ ముందుగా చెప్పినట్టే చేయాలి.

కరాగ్రం వేదవత్కృత్వా ద్వారం భాగాష్టమం భవేత్ 47.

చేతి అగ్రభాగాన్ని వేదికలా చేసి, ద్వారం ఎనిమిదవ వంతు పరిమాణంలో ఉండాలి.

ద్వారవత్పీఠమధ్యే తు శేషం శుషిరకం భవేత్ 47.

ద్వారం లాగానే, పీఠం మధ్యలో మిగిలిన భాగం ఖాళీగా ఉండాలి.

తద్విస్తారసమా జఙ్ఘా శిఖరం ద్విగుణం భవేత్ 47.

కాళ్ల వెడల్పు సమంగా ఉండాలి; శిఖర ఎత్తు రెండింతలు ఉండాలి.

మణ్డపే మానమేతత్తు స్వరూపం చాపరం వదే 47.

మండపానికి ఇది పరిమాణం; ఇంకొక రూపాన్ని ఇప్పుడు చెప్పుతాను.

ఇత్థం కృతేన మానేన బాహ్యభాగవినిర్గతమ్ 47.

ఇలా పరిమాణం నిర్ణయించాక, బయట భాగం కూడా నిర్ణయించబడుతుంది.

గర్భం తు ద్విగుణం కుర్య్యాన్నేమ్యా మానం భవేదిహ 47.

గర్భగృహాన్ని రెండింతలు పెద్దగా చేయాలి; ఇక్కడ కొలత నేమి ఆధారంగా ఉంటుంది.

ప్రాసాదానాం చ వక్ష్యామి మానం యోనిం చ మానతః 47.

ప్రాసాదాలకు పరిమాణం, మూలాన్ని ఇప్పుడు వివరంగా చెప్పుతాను.

త్రివిష్టపం చ పఞ్చైతే ప్రాసాదాః సర్వయోనయః 47.

త్రివిష్టపం సహా ఐదు రకాల ప్రాసాదాలు ఉన్నాయి; ఇవన్నీ వేర్వేరు మూలాలవే.

వృత్తో వృత్తాయతశ్చాన్యోఽష్టాశ్రశ్చేహ చ పఞ్చమః 47.

ఒకటి వృత్తాకారంగా ఉంటుంది, మరొకటి పొడవుగా ఉంటుంది, ఐదవది అష్టకోణంగా ఉంటుంది.

సర్వప్రకృతిభూతేభ్యశ్చత్వారింశత్తథైవ చ 47.

అన్ని మూలభూతాల నుండి నలభై రూపాలు కూడా ఏర్పడతాయి.

భద్రకః సర్వతా భద్రో రుచకో నన్దనస్తథా 47.

భద్రకుడు, సర్వత, భద్రుడు, రుచకుడు, అలాగే నందనుడు కూడా ఉంటారు.

చతురశ్రాః సముద్భూతా వైరాజాదితి గమ్యతామ్ 47.

నాలుగు మూలలవాటిని వైరాజంగా పిలుస్తారు, ఇవి ఇక్కడ ఏర్పడతాయని తెలుసుకోవాలి.

విమానం చ తథా బ్రహ్మమన్దిరం భవనం తథా 47.

అలాగే విమానం, బ్రహ్మ మందిరం, భవనం కూడా ఉంటాయి.

వలయో దున్దుభిః పద్మో మహాపద్మస్తథాపరః 47.

వలయం, దుండుభి, పద్మం, అలాగే మరొకటి మహాపద్మం అని పిలవబడుతుంది.