గరుడపురాణమ్

భాగీరథ్యాశ్చ చత్వారి రూపాణ్యాసన్ఖగేశ్వర । మహాభిషగ్జనేన్ద్రస్య భార్యా తు హ్యభిషేచనీ

ఓ పక్షిరాజా, భగీరథికి నాలుగు రూపాలు ఉన్నాయి: అభిషేచనీగా ఆమె మహా వైద్యుల రాజుకి భార్య.

ద్వితీయేనైవ రూపేణ గఙ్గా భార్యా చ శన్తనోః । సుషేణా వై సుషేణస్య భార్యా సా వానరీ స్మృతా

రెండవ రూపంలో గంగా శంతనువు భార్య. సుషేణగా, ఆమె సుషేణుని భార్యగా, వానరస్త్రీగా గుర్తించబడుతుంది.

మణ్డూకభార్యా గఙ్గా తు సైవ మణ్డూకినీ స్మృతా । ఏవం చత్వారి రూపాణి గఙ్గాయా ఇతి కీర్తితమ్

మండూకుని భార్యగా గంగా మండూకినీగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇలా గంగకు నాలుగు రూపాలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది.

ఆదిత్యాచ్చైవ గఙ్గాతః పర్జన్యః సముదాహృతః । ప్రవర్షతి సువైరాగ్యం హ్యతః పర్జన్యనామకమ్

ఆదిత్యుని మరియు గంగ నుంచి పర్జన్యుడు ఉద్భవించాడు. అతను పరమ విరక్తిని వర్షించేవాడైనందున పర్జన్యుడు అని పిలవబడతాడు.

శరంవరాయ పఞ్చజన్యాచ్చ పఞ్చ హిత్వా జగ్ధ్వా గర్వకం షట్క్రమేణ । స్వబాణస్య స్వహృది సంస్థితస్య భజేత్సదా నైవ భక్తిం విషం చ

శరంవరుని కోసం, పంచజన్యుని నుండి ఐదింటిని వదిలి, అహంకారాన్ని ఆరు దశల్లో జయించి, తన హృదయంలో ఉన్న బాణాన్ని ఎల్లప్పుడూ పూజించాలి; భక్తిని లేదా విషాన్ని కాదు.

లిఙ్గం పుష్టం నైవ కార్యం సదైవ లిఙ్గం పుష్టం కార్యమేవం సదాపి । యోనౌ సక్తిర్నైవ కార్యా సదాపి యోనౌ ముక్తేఽసంగతో యాతి ముక్తిమ్

బలమైన లింగాన్ని ఎప్పుడూ చేయకూడదు; అయినా, ఎప్పుడూ బలమైన లింగాన్ని చేయాలి. యోనిలో ఆసక్తి పెట్టకూడదు; అయినా, ఆసక్తి లేకుండా ఉన్నవాడు ముక్తిని పొందుతాడు.

వైరాగ్యమేవం ప్రకారోత్యేవ నిత్యమతః పర్జన్యస్త్వన్తకః పక్షివర్య । ఏతావతా శరభాఖ్యో మహాత్మా స చాన్తరో స తు పర్జన్య ఏవ

విరక్తి స్వభావం ఇలాగే, ఓ పక్షిరాజా. అందుకే పర్జన్యుడిని అంతకుడు అని కూడా అంటారు. ఇలాగే శరభుడు అనే మహాత్మా కూడా పర్జన్యుడే.

శశ్వత్కేశా యస్య గాత్రే ఖగేన్ద్ర ప్రభాస్యన్తే శరభాఖ్యో పయోతః । యమస్య భార్యా శ్యామలా యా ఖగేన్ద్ర యస్మాత్సదా కలిభార్యాపియా చ

ఓ పక్షిరాజా, శరభ అనే పేరు కలిగి, ఎప్పుడూ వెంట్రుకలు ఉన్న రూపంలో ఉన్నవాడు, యమునికి భార్య. ఆమె ముదురు రంగులో ఉంటుంది. ఎప్పుడూ కలికి ఇష్టమైనదాన్ని తాగే కారణంగా ఆమెను కలియుగానికి భార్య అని కూడా అంటారు.

మత్వా సమ్యక్మానసం యా కరోతి హ్యతశ్చ సా శ్యామలాసంజ్ఞకాభూత్ । మలం వక్ష్యే హరిభక్తేర్విరోధీ సులోహపాత్రే సన్నిధానం చ తస్య

తన మనసులో సరిగ్గా ఆలోచించి, దానికి తగినట్లే ప్రవర్తిస్తుంది కనుక ఆమెను శ్యామల అని పిలిచారు. ఇప్పుడు హరిభక్తికి విరుద్ధంగా ఉండే మలినత గురించి, తక్కువ లోహాలతో చేసిన పాత్రల్లో దాని ఉనికిని చెప్తాను.

తద్వైష్ణవైస్త్యాజ్యమేవం సదైవ వస్త్రం దగ్ధం సన్ధిజం చైవ జన్యమ్

కాబట్టి, వైష్ణవులు ఎప్పుడూ కాలిన, కుట్టిన, లేదా మలినమైన వస్త్రాలను తప్పక దూరంగా పెట్టాలి.

నోచ్చాశ్చ తే హరిభక్తేర్విహీనాస్తేషాం సంగో నైవ కార్యః సదాపి । పురాణసంపర్కవిసర్జినం చ పురాణతాలం చ పురాణవస్త్రమ్

హరిభక్తి లేని వాళ్లతో ఎప్పుడూ కలవకూడదు. పురాణాలను వదిలేసినవాళ్లను, పాత తూకపు తాళాలను, పాత వస్త్రాలను ఎప్పుడూ దూరంగా పెట్టాలి.

సుజీర్ణకన్థాజినమేఖలం చ యజ్ఞోపవీతం చ కలిప్రియం చ । ప్రియం గృహం చోర్ణవితానకం చ సమిత్కుశైః పూరితం కుత్సితం చ

చెదిరిపోయిన వస్త్రాలు, జంతు చర్మాలు, మెఖలాలు, యజ్ఞోపవీతాలు, కలికి ఇష్టమైనవాటితో పాటు, ఇష్టమైన ఇళ్లు, పొడి పందిళ్లు, కుశ తృణాలతో నిండిన సమిధలు ఇవన్నీ నిందించదగినవే.

సర్వం చేత్కలిభార్యాప్రియం చ నైవ ప్రియం శార్ఙ్గపాణేః కదాచిత్ । కాంస్యే సుపక్వం యావనాలస్య చాన్నం తుషః పిణ్యాకం తుమ్బబిల్వే పలాణ్డుః

కలియుగ భార్యకి ఇష్టమైనవన్నీ శారంగపాణికి ఎప్పుడూ ఇష్టపడవు. కాంస్య పాత్రలో బాగా వండిన అన్నం, యవలు, పొట్టు, నువ్వుల పొడి, సొరకాయ, ఉల్లిపాయ ఇవన్నీ కలికి ఇష్టమైనవి.

దీర్ఘం తక్రం స్వాదుహీనం కటూష్ణమేతే సర్వే కలిభార్యాప్రియాశ్చ । సుదుర్ముఖం నిన్దనం చార్యజానాం సతోవమత్యాత్మజానాం ప్రసహ్య

పెద్దగా పులిసిపోయిన మజ్జిగ, రుచిలేని, కారంగా, వేడిగా ఉన్నవన్నీ కలియుగ భార్యకి ఇష్టమైనవి. ఇవన్నీ చాలా చెడ్డవి, మంచి వాళ్లచేత నిందించబడతాయి, పిల్లలు కూడా వీటిని అసహ్యంగా తిరస్కరిస్తారు.

సుపీడనం సర్వదా భర్తృవర్గే గృహస్థితవ్రీహివస్త్రాదిచౌర్యాత్ । ప్రకీర్ణభూతాన్మూర్ధజాన్సందధానం కరైర్యుతం దేవకలిప్రియం చ

భర్తల మధ్య ఎప్పుడూ కలహానికి కారణమయ్యే, ఇంట్లో బియ్యం, వస్త్రాలు దొంగిలించడం, చితికిపోయిన జుట్టును చేతులతో కలపడం, దేవతలకు మరియు కలికి ఇష్టమైనవన్నీ ఇవే.

ఇత్యాది సర్వం కలిభార్యాప్రియఞ్చ సునిర్మలం ప్రకరోత్యేవ సర్వమ్ । అతశ్చ సా శ్యామలేతి స్వసంజ్ఞామవాప సా దేవకీ సంబభూవ

ఇలాంటి కలియుగ భార్యకి ఇష్టమైనవన్నీ పూర్తిగా పవిత్రంగా చేయబడతాయి. అందుకే ఆమె శ్యామల అని పేరు పొందింది, అలాగే దేవకిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

యుధిష్ఠిరస్యైవ బభూవ పత్నీసంభావితా తత్ర చ దేవకీ సా । చన్ద్రస్య భార్యా రోహిణీ వై తదేయమశ్విన్యాదిభ్యోఽహ్యధికా సర్వదైవ

ఆమె యుధిష్ఠిరునికి గౌరవనీయమైన భార్యగా నిలిచింది, అక్కడ దేవకీ కూడా ఉండేది. చంద్రునికి భార్య రోహిణి, ఆమె అశ్వినీ దేవతల కంటే ఎప్పుడూ శ్రేష్ఠురాలు.

రోణీం ధృత్వా రోహతి యోగ్యస్థానం తస్మాచ్చ సా రోహిణీతి ప్రసిద్ధా । ఆదిత్యభార్యా నామ సంజ్ఞా ఖగేన్ద్ర జ్ఞేయా సా నారాయణస్య స్వరూపా

గర్భాన్ని ధరించి, తగిన స్థానం చేరుకుంటుంది కనుక ఆమెను రోహిణి అని ప్రసిద్ధి చెందింది. ఓ పక్షిరాజా, ఆదిత్యునికి భార్య సంజ్ఞ అనే పేరు కలది, ఆమె నారాయణుని స్వరూపమే.

సంజానాతీత్యేవ సంజ్ఞామవాప సంజ్ఞేతి లోకే సూర్య భార్యా ఖగేన్ద్ర । బ్రహ్మాణ్డస్య హ్యభిమానీ తు దేవో విరాడితి హ్యభిధామాప తేన

అవగాహన కలిగి ఉండటం వల్ల ఆమెకు సంజ్ఞ అనే పేరు వచ్చింది. అందుకే లోకంలో సూర్యుని భార్యను సంజ్ఞ అని పిలుస్తారు, ఓ పక్షిరాజా. బ్రహ్మాండానికి అధిపతి అయిన దేవుడు విరాట్ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు.

గఙ్గాదిషట్కం సమమేవ నిత్యం పరస్పరం నోత్తమం నాధమం చ । ప్రధానాగ్నేః పావికాన్యైవ గఙ్గా సదా శుభా నాత్ర విచార్యమస్తి

గంగతో పాటు ఆరు నదులు ఎప్పుడూ సమానమే; వాటిలో ఎవరూ గొప్పవారు, తక్కువవారు లేరు. ప్రధాన అగ్నికి భార్య పవక, గంగా ఎప్పుడూ మంగళకరమే — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ఆసాం జ్ఞానత్పుణ్యమాప్నోతి నిత్యం సదా హరిః ప్రీయతే కేశవోలమ్ । గఙ్గాదిభ్యో హ్యవరాహ్యగ్నిజాయా స్వాహాసంజ్ఞాధిగుణా నైవ హీనా

వాటిని తెలుసుకోవడం వల్ల ఎప్పుడూ పుణ్యం లభిస్తుంది, హరి ఎల్లప్పుడూ కేశవునితో సంతోషిస్తాడు. గంగాదులలో అగ్నికి భార్య అయిన స్వాహా గుణాలలో తక్కువ కాదు.

స్వాహాకారో మన్త్రరూపాభిమానీ స్వాహేతి సంజ్ఞామాప సదైవ వీన్ద్ర । అగ్నేర్భార్యాతో బుద్ధిమాన్ సంబభూవ బ్రహ్మాభిమానీ చన్ద్రపుత్రో బుధశ్చ

స్వాహా అనే మంత్రరూపిణి ఎప్పుడూ స్వాహా అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి. అగ్నికి భార్య నుంచి తెలివైనవాడు జన్మించాడు, అతడు బ్రహ్మను అధిష్టించేవాడు, చంద్రుని కుమారుడు బుధుడు కూడా.

బుద్ధ్యాహరద్వై రాష్ట్రజాతం చ సర్వం ధృతం త్వతో బుధసంజ్ఞామవాప । ఏవం చాభూదభిమన్యుర్మహాత్మా సుభద్రాయా జఠరే హ్యర్జునాచ్చ

తన బుద్ధితో రాజ్యంలో పుట్టినదాన్ని సంపూర్ణంగా పొందాడు కనుక అతడికి బుధుడు అనే పేరు వచ్చింది. అలాగే, అర్జునుని ద్వారా సుభద్ర గర్భంలో మహాత్ముడైన అభిమన్యుడు జన్మించాడు.

కృష్ణస్య చన్ద్రస్య యమస్య చాంశైః స సంయుతస్త్వశ్వినోర్వై హరస్య । స్వాహాధమశ్చన్ద్రపుత్రో బుధస్తు పాదారవిన్దే విష్ణుదేవస్య భక్తః

అతడిలో కృష్ణుడు, చంద్రుడు, యముడు, అశ్వినీదేవతలు, శివుడు భాగంగా ఉన్నారు. చంద్రుని కుమారుడు బుధుడు, స్వాహా కన్నా తక్కువవాడు అయినా, విష్ణుదేవుని పాదారవిందాలకు భక్తుడు.

నామాత్మికా త్వశ్విభార్యా ఉషా నామ ప్రకీర్తితా । బుధాధమా సా విజ్ఞేయా స్వాహా దశగుణాధమా

అశ్వినీదేవతల భార్య ఉష అనే పేరు కలిగి, నామరూప స్వరూపంగా ప్రసిద్ధి. ఆమె బుధుని కన్నా తక్కువగా గుర్తించబడుతుంది, స్వాహా అయితే పది రెట్లు తక్కువ.

నకులస్య భార్యా మాగధస్యైవ పుత్రీ శల్యాత్మజా సహదేవస్య భార్యా । ఉభే హ్యేతే అశ్విభార్యా హ్యుషాపి ఉపాసతే షడ్గుణం విష్ణుమాద్యమ్ । అతోఽప్యుషాసంజ్ఞకా సా ఖగేన్ద్ర అనన్తరాఞ్ఛృణు వక్ష్యే మహాత్మన్

నకులుని భార్య మాగధుని కుమార్తె, శల్యుని కుమార్తె సహదేవుని భార్య అయ్యింది. ఈ ఇద్దరూ అశ్వినీదేవతల భార్యలుగా పరిగణించబడతారు. ఉష కూడా ఆరు రూపాల్లో ఉన్న ఆద్య విష్ణువును పూజిస్తుంది. ఓ పక్షిరాజా! ఉష అనే పేరుతో ప్రసిద్ధులైనవారి గురించి ఇప్పుడు చెబుతాను, విను మహాత్మా!

తతః శక్తిః పృథివ్యాత్మా శనైశ్చరతి సర్వదా । అతః శనైశ్చరో నామ ఉషాయాశ్చ దశాధమాః

తర్వాత శక్తి అనే భూమి స్వరూపుడు ఎప్పుడూ మెల్లగా నడుస్తుంటాడు. అందుకే అతనికి శనైశ్చరుడు అనే పేరు వచ్చింది. అతడు ఉషల్లో పదవ స్థానం కలిగినవాడు, అంతే కాదు అతడు తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవాడు.

కర్మాత్మా పుష్కరో జ్ఞేయః శనేరథ యమో మతః । నయాభిమానీ పురుషః కిఞ్చిన్నమ్రో దశావరః

పుష్కరుడు కర్మ స్వరూపుడని తెలుసుకో. యముడు శనైశ్చరుని రథసారధిగా భావించబడతాడు. తన నడవడిపై గర్వంగా ఉండే, కొంత వినయంగా ఉండే పురుషుడు పదవ స్థాయిలో ఉంటాడు.

హరిప్రీతికరో నిత్యం పుష్కరే క్రీడతే యతః । అతస్తు పుష్కలో నామ లోకే స పరికీర్తితః

ఎందుకంటే ఆయన ఎప్పుడూ హరిని సంతోషపరచి, పుష్కరంలో విహరిస్తాడు. అందుకే ఆయనను లోకంలో పుష్కలుడు అని ప్రసిద్ధి చెందాడు.