గరుడపురాణమ్

నాసికాసు స ఏవోక్తో భౌతికస్తుల్య ఏవ చ । అతివాహః స ఏవోక్తః యతో గమ్యో ముముక్షుభిః ॥ ౩,౨౮.

అతడే మన ముక్కులో నివసిస్తూ, భౌతిక స్వభావం కలిగి ఉన్నాడు. అతడే అతివాహ అని కూడా పిలవబడతాడు. ఎందుకంటే ముక్తిని కోరేవారు ప్రయాణించేది ఆ మార్గం ద్వారానే.

దక్షాదిభ్యః పఞ్చగుణాదధమః సంప్రకీర్తితః । గరుడ ఉవాచ । ప్రవహశ్చేతి సంజ్ఞాం స కిమర్థం ప్రాప తద్వద ॥ ౩,౨౮.

దక్ష మొదలైన ఐదు గుణాల కంటే అతడు తక్కువగా చెప్పబడ్డాడు. గరుడుడు అడిగాడు: ప్రవర అనే పేరు అతడికి ఎందుకు వచ్చింది? దయచేసి చెప్పు.

అర్థః కశ్చాస్తి తన్నామ్నః ప్రతీతస్తం వదస్వ మే । గరుడేనైవముక్తస్తు భగవాన్దేవకీసుతః । ఉవాచ పరమప్రీతః సంస్తూయ గరుడం హరిః ॥ ౩,౨౮.

ఆ పేరుకు ఏమైనా అర్థం ఉందా? నాకు వివరించు. గరుడుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, దేవకీ కుమారుడు హర్షంతో గరుడుని స్తుతించి, ఆనందంగా మాట్లాడాడు.

కృష్ణ ఉవాచ । ప్రహర్షేణ హరేస్తుల్యాన్సర్వదా వహతే యతః । అతః ప్రవహనామాసౌ కీర్తితః పక్షిసత్తమ ॥ ౩,౨౮.

కృష్ణుడు చెప్పాడు: హరిలోని ఆనందంతో సమానమైనవారిని ఎప్పుడూ మోస్తున్నందున, అతడిని ప్రవర అని పిలుస్తారు, ఓ పక్షిశ్రేష్ఠ.

సర్వోత్తమో విష్ణురేవాస్తి నామ్నా బ్రహ్మాదయస్తదధీనాః సదాపి । మయోక్తమేతత్తు సత్యం న మిథ్యా గృహ్ణామి హస్తేనోరగం కోపయుక్తమ్ ॥ ౩,౨౮.

ఈ లోకంలో పరమోన్నతుడు విష్ణువే. బ్రహ్మ మొదలైనవారు ఆయనకు ఎప్పుడూ ఆధీనులే. నేను చెప్పింది నిజమే, అబద్ధం కాదు. కోపంతో ఉన్న పాము నా చేతిలో పట్టుకున్నాను.

సర్వం ను సత్యం యది మిథ్యా భవేత్తు తదా త్వసౌ మాం దశతుహ్యహీన్ద్రః । ఏవం బ్రువన్నురగం కోపయుక్తం సమగ్రహీన్నాదశత్సోప్యురఙ్గః ॥ ౩,౨౮.

ఇది అన్నీ నిజమే, కానీ ఏదైనా అబద్ధమైతే, ఈ పాముల రాజు నన్ను కరిచిపోవచ్చు. ఇలా చెప్పి ఆ కోపంతో ఉన్న పామును పట్టుకున్నా, కానీ ఆ పాము నన్ను కరువలేదు.

ఏతస్య సంధారణాదేవ వీన్ద్ర స వాయుపుత్రః ప్రవహేత్యాప సంజ్ఞామ్ । యో వా లోకే విష్ణుమూర్తిం విహాయ దైత్యస్వరూపా రేణుకాద్యాః కుదేవాః ॥ ౩,౨౮.

ఈ సృష్టిని మోయడంలో అతడే ప్రధానుడు కాబట్టి, ఓ పక్షీంద్రా, వాయుపుత్రుడైన అతడికి ప్రవర అనే పేరు వచ్చింది. ఈ లోకంలో విష్ణుమూర్తిని వదిలిపెట్టి, రేణుక వంటి దైత్య స్వభావం గల తప్పుడు దేవతలను పూజించే వారు—

తేషాం తథా మత్పితౄణాం చ పూజా వ్యర్థా సత్యం సత్యమేతద్బ్రవీమి । ఏతత్సర్వం యది మిథ్యా భవేత్తు తదా త్వసౌ మాం దశతు హ్యహీన్ద్రః ॥ ౩,౨౮.

వారికీ, అలాగే తమ పితృదేవతలను పూజించే వారికి కూడా ఆ పూజ వ్యర్థమే. ఇది నిజం, నిజంగా చెబుతున్నాను. ఇది అబద్ధమైతే ఈ పాముల రాజు నన్ను కరిచిపోవచ్చు.

పిత్ర్యం నయామి ప్రవిహాయైవ యే తు పిత్రుద్దేశాత్కేవలం యః కరోతి । స పాపాత్మా నరకాన్వై ప్రయాతీత్యేతద్వాక్యం సత్యమేతద్బ్రవీమి ॥ ౩,౨౮.

పితృకర్మలను వదిలిపెట్టి, కేవలం పితృదేవతల కోసమే చేసే వారు పాపాత్ములై నరకానికి పోతారు. ఇది నిజమే, నేను నిజంగా చెబుతున్నాను.

న శ్రీః స్వతన్త్రా నాపి విధిః స్వతన్త్రో న వాయుదేవో నాపి శివః స్వతన్త్రః । తదన్యే నో గౌరిపులోమజాద్యాః కిం వక్తవ్యం నాత్ర లోకే స్వతన్త్రః ॥ ౩,౨౮.

శ్రీదేవి స్వతంత్రురాలు కాదు, బ్రహ్మ స్వతంత్రుడు కాదు, వాయుదేవుడు స్వతంత్రుడు కాదు, శివుడు కూడా స్వతంత్రుడు కాదు. మరి గౌరీ, పులోమజ వంటి ఇతరుల సంగతి చెప్పనక్కర్లేదు. ఈ లోకంలో ఎవ్వరూ స్వతంత్రులు కాదు.

బ్రవీమి సత్యం పురుషో విష్ణురేవ సత్యం సత్యం భుజముద్ధృత్య సత్యమ్ । ఏతత్సర్వం యది మిథ్యా భవేత్తు తదా త్వసౌ మాం దశతు హ్యహీన్ద్ర ॥ ౩,౨౮.

నేను నిజం చెబుతున్నాను: పరమపురుషుడు విష్ణువే. ఇది నిజం, నిజం, నా చేయి పైకి ఎత్తి ప్రమాణంగా చెబుతున్నాను. ఇది అబద్ధమైతే ఈ పాముల రాజు నన్ను కరిచిపోవచ్చు.

జీవశ్చ సత్యః పరమాత్మా చ సత్యస్తయోర్భేదః సత్యే ఏతత్సదాపి । జడశ్చసత్యో జీవజడయోశ్చ భేదో భేదః సత్యః కిం చ జడైశయోర్భిదా ॥ ౩,౨౮.

జీవుడు నిజమైనవాడు, పరమాత్మ కూడా నిజమైనవాడు. వారి మధ్య భేదం కూడా నిజమే, ఇది ఎప్పుడూ అలాగే ఉంటుంది. జడ పదార్థం నిజమే, జీవుడు-జడ మధ్య భేదం కూడా నిజమే. మరి జడ పదార్థం, దాని అధిపతి మధ్య భేదం గురించి చెప్పాల్సినదేముంది?

భేదః సత్యః సర్వజీవేషు నిత్యం సత్యా జడానాం చ భేదా సదాపి । ఏతత్సర్వం యది మిథ్యా భవేత్తు తదా త్వసౌ దశతు మాం హ్యహీన్ద్రః ॥ ౩,౨౮.

ప్రతి జీవిలో భేదం ఎప్పుడూ నిజమే. జడ పదార్థాలలో కూడా భేదాలు ఎప్పుడూ నిజమే. ఇది అబద్ధమైతే ఈ పాముల రాజు నన్ను కరిచిపోవచ్చు.

ఏవం బ్రువన్నురగం కోపయుక్తం సమగ్రహీన్నాదశత్సోప్యురఙ్గః । ఏతస్య సంధారణాదేవవీద్రే సా వాయుపుత్రః ప్రవహేత్యాప సంజ్ఞామ్ ॥ ౩,౨౮.

ఇలా చెప్పి ఆ కోపంతో ఉన్న పామును పట్టుకున్నా, కానీ ఆ పాము నన్ను కరువలేదు. ఈ సృష్టిని మోయడంలో అతడే ప్రధానుడు కాబట్టి, ఓ పక్షీంద్రా, వాయుపుత్రుడైన అతడికి ప్రవర అనే పేరు వచ్చింది.

ద్వయం స్వరూపం ప్రవిదిత్వైవ పూర్వం త్వం స్వీకురుష్వ ద్వయమేవ నిత్యమ్ । స్నానాదికం చ ప్రకరోతి నిత్యం పాపీ స ఆత్మా నైవ మోక్షం ప్రయాతి ॥ ౩,౨౮.

ప్రారంభంలోనే ఈ ద్వైత స్వరూపాన్ని తెలుసుకుని, ఎప్పుడూ రెండింటినీ అంగీకరించాలి. స్నానం మొదలైన కర్మలు నిత్యం చేసినా, పాపాత్ముడైతే ఆ ఆత్మకు మోక్షం లభించదు.

తస్మాద్ద్వయం ప్రవిచార్యైవ నిత్యం సుఖీ భవేన్నాత్ర విచార్యమస్తి । ఏతత్సర్వం యది మిథ్యా భవేత్తు తదా త్వసౌ మాం దశతు హ్యహీన్ద్రః ॥ ౩,౨౮.

కాబట్టి, ఎప్పుడూ ఈ ద్వైత స్వరూపాన్ని విచారిస్తూ ఉంటే సుఖంగా ఉండవచ్చు—ఇందులో సందేహమే లేదు. ఇది అబద్ధమైతే ఈ పాముల రాజు నన్ను కరిచిపోవచ్చు.

గరుడ ఉవాచ । కిం తద్ద్వయం దేవదేవేశ కిం వా తత్కారణం కీదృశం మే వదస్వ । ద్వయోస్త్యాగం కీదృశం మే వదస్వ త్యాగాత్సుఖం కీదృశం మే వదస్వ ॥ ౩,౨౮.

గరుడుడు అడిగాడు: దేవదేవా! ఆ ద్వైత స్వరూపం ఏమిటి? దానికి కారణం ఏమిటి? అది ఎలా ఉంటుంది? ఆ ద్వైతాన్ని వదిలిపెట్టడం ఎలా? దానివల్ల కలిగే సుఖం ఎలా ఉంటుంది? దయచేసి నాకు వివరించు.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । ద్వయం చాహుస్త్విన్ద్రియే ద్వే బలిష్ఠే దేహే హ్యస్మిఞ్శ్రోత్రనేత్రే సుసృష్టే । అవాన్తరే శ్రోత్రనేత్రే ఖగేన్ద్ర ద్వయం చాహుస్తత్స్వరూపం చ వక్ష్యే ॥ ౩,౨౮.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ శరీరంలో రెండు ఇంద్రియాలు చాలా బలంగా ఉంటాయని చెబుతారు. అవి చెవి, కళ్ళు — ఇవి బాగా ఏర్పడినవే. ఓ పక్షిరాజా! చెవి, కళ్ళలో కూడా రెండు విధాల స్వభావాలు ఉంటాయని అంటారు. వాటి అసలు స్వరూపాన్ని నేను ఇప్పుడు వివరంగా చెబుతాను.

శ్రోత్రస్వభావో లోక వార్తాశ్రుతౌ చ హ్యతీవ మోదస్త్వాదరాస్వాదనేన । హరేర్వార్తాశ్రవణే దుఃఖజాలం శ్రోత్రస్వభావో జడతా దమశ్చ ॥ ౩,౨౮.

చెవి స్వభావం ఏమిటంటే, లోకంలో జరిగే విషయాలు వినడంలో ఎంతో ఆనందాన్ని అనుభవిస్తుంది, ప్రేమతో వాటిని ఆస్వాదిస్తుంది. కానీ హరివార్తలు వినడంలో మాత్రం చెవి బాధను, నిరుత్సాహాన్ని అనుభవిస్తుంది. అంటే చెవి స్వభావం మాంద్యం, నియమానికి లోబడినదే.

నేత్రస్వభావో దర్శనే స్త్రీనరాణాం హ్యత్యాదరాన్నాస్తి నిద్రాదికం చ । హరేర్భక్తానాం దర్శనే దుఃఖరూపో విష్ణోః పూజాదర్శనే దుఃఖజాలమ్ ॥ ౩,౨౮.

కళ్ళు స్వభావం ఏమిటంటే, మగవారు, ఆడవారు కనిపించగానే ఎంతో ఆసక్తితో చూస్తూ, నిద్ర కూడా మరిచిపోతుంది. కానీ హరిభక్తులను చూడడంలో, విష్ణువు పూజను చూడడంలో మాత్రం కళ్ళు బాధను, అసహ్యాన్ని అనుభవిస్తాయి.

తయోః స్వరూపం ప్రవిదిత్వైవ పూర్వం పునః పునః స్వీకరోత్యేవ మూఢః । శిశ్నం మౌర్ఖ్యాచ్చైవ కుత్రాపి యోనౌ ప్రవేశయేత్సర్వదా హ్యాదరేణ ॥ ౩,౨౮.

ఈ రెండింటి అసలు స్వభావాన్ని తెలిసినా కూడా, మూర్ఖుడు మళ్లీ మళ్లీ వాటిని ఆశ్రయిస్తూనే ఉంటాడు. అవివేకంతో, అతడు తన జననేంద్రియాన్ని ఎప్పుడూ ఏదో ఒక గర్భంలో ఉత్సాహంగా ప్రవేశపెడుతూనే ఉంటాడు.

భయం చ లజ్జా నైవ చాస్తే వధూనాం తథా నృణాం వనితానాం యతీనామ్ । స్వసారం తే హ్యవిదిత్వా దినేపి సువామ యజ్ఞేన స్వాభావశ్చ వీన్ద్ర ॥ ౩,౨౮.

ఆడవారిలో, మగవారిలో, యతుల్లో — ఎవరికీ స్త్రీల విషయంలో భయం లేదా లజ్జా ఉండదు. తమ సొంత సోదరిని కూడా గుర్తించకుండా, పగలు పూటే యజ్ఞంలా కలయిక జరుపుతారు. ఇదే వారి సహజ స్వభావం, ఓ పక్షిరాజా!

రసాస్వభావో భక్షణే సర్వదాపి హ్యనర్పితస్యాన్నభక్ష్యస్య విష్ణోః । తథోపహారస్య చ తత్స్వభావః అభక్ష్యాణాం భక్షణే తత్స్వభావః ॥ ౩,౨౮.

రుచి స్వభావం ఏమిటంటే, ఎప్పుడూ విష్ణువుకి సమర్పించని అన్నాన్ని తినడమే. అలాగే, నైవేద్యాన్ని కూడా అలాగే తినడం, తినకూడని పదార్థాలను తినడమే దాని స్వభావం.

అలేహ్యలేహస్య చ తత్స్వభావః పాతుం త్వపేయస్య చ తత్స్వభావః । ద్వయోః స్వరూపం చ విహాయ మూఢః పునః పునః స్వీకరోత్యేవ నిత్యమ్ ॥ ౩,౨౮.

అలాగే, లెక్కించకూడని పదార్థాలను రుచి చూడడం, తాగకూడని ద్రవ్యాలను తాగడమూ అదే స్వభావం. ఈ రెండింటి అసలు స్వరూపాన్ని వదిలేసి, మూర్ఖుడు ఎప్పుడూ మళ్లీ మళ్లీ వాటిని ఆశ్రయిస్తూనే ఉంటాడు.

తస్య స్నానం వ్యర్థమాహుశ్చ యస్మాత్తస్మాత్త్యాజ్యం న ద్వయోః కార్యమేవ । అభిప్రాయం హ్యేతమేవం ఖగేన్ద్ర జానీహి త్వం ప్రహస్యైవ నిత్యమ్ ॥ ౩,౨౮.

ఇలాంటి వారికి స్నానం చేయడం వ్యర్థమే అని చెబుతారు. అందువల్ల ఈ రెండింటి ప్రకారం నడవకూడదు. నా ఉద్దేశం ఇదేనని తెలుసుకో, ఓ పక్షిరాజా! దీనిని ఎప్పుడూ నవ్వుతూ గుర్తుంచుకో.

భార్యాద్వయం హ్యవిదిత్వా స్వరూపం స్వీకృత్య చైకాం ప్రవిహాయైవ చైకామ్ । స్నానాదికం కురుతే మూఢబూద్ధిః వ్యర్థం చాహుర్మోక్షభోగౌ చ నైవ । ఏతత్సర్వం యది మిథ్యా భవేత్తు తదా త్వసౌ మాం దశతు హ్యహీన్ద్రః ॥ ౩,౨౮.

రెండు భార్యల అసలు స్వభావాన్ని తెలియక, ఒకదాన్ని తీసుకుని మరొకదాన్ని వదిలేసి, మూర్ఖుడు స్నానం మొదలైన క్రియలు చేస్తాడు. ఇవన్నీ వ్యర్థమే అని చెబుతారు. ముక్తి గానీ, భోగం గానీ అతనికి లభించవు. ఇవన్నీ అబద్ధమైతే, ఓ పాముల అధిపతీ! నన్ను కాటు వేయించు.

గరుడ ఉవాచ । భార్యాద్వయం కిం వద త్వం మమాపి తయోః స్వరూపం కిం వద త్వం మురారే । తయోర్మధ్యే గ్రాహ్యభార్యాం వద త్వమగ్రాహ్యభార్యాం చాపి సమ్యగ్వద త్వమ్ ॥ ౩,౨౮.

గరుడుడు ఇలా అడిగాడు: ఆ రెండు భార్యలు ఎవరో నాకు చెప్పు. వాటి అసలు స్వభావం ఏమిటో కూడా వివరించు, ఓ మురారీ! వాటిలో స్వీకరించదగిన భార్య ఎవరో, స్వీకరించకూడని భార్య ఎవరో నాకు నిశ్చయంగా చెప్పు.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । బుద్ధిః పత్నీ సా ద్విరూపా ఖగేన్ద్ర దుష్టా చైకా త్వపరా సుష్ఠురూపా । తయోర్మధ్యే దుష్టరూపా కనిష్ఠా జ్యేష్ఠా తు యా సుష్ఠుబుద్ధిస్వరూపా ॥ ౩,౨౮.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: బుద్ధి అనే భార్య రెండు రూపాలలో ఉంటుంది, ఓ పక్షిరాజా! ఒకటి చెడ్డది, మరొకటి మంచి స్వభావం కలది. వాటిలో చెడ్డది చిన్నది, మంచి బుద్ధి కలది పెద్దది.

కనిష్ఠయా నష్టతాం యాతి జీవః సుతిష్ఠన్త్యా యాతి యోగ్యాం ప్రతిష్ఠామ్ । కనిష్ఠాయాః శృణు వక్ష్యే స్వరూపం శ్రుత్వా తస్యాస్త్యాగబుద్ధిం కురుష్వ ॥ ౩,౨౮.

చిన్నదాని వల్ల జీవుడు నాశనమవుతాడు. స్థిరమైన బుద్ధి వల్ల యోగ్యమైన స్థితిని పొందుతాడు. ఇప్పుడు ఆ చిన్నదాని స్వభావాన్ని విను. విని, దానిని వదిలేయాలనే సంకల్పం చేసుకో.