గరుడపురాణమ్

పునః పరదినే ప్రాప్తే శక్రతీర్థమనుత్తమమ్ । కపిలాఖ్యోర్ధ్వదేశే తు తత్తీర్థం పావనం స్మృతమ్ ॥ ౩,౨౭.

తర్వాత మరుసటి రోజు వచ్చినప్పుడు, ఆమె ఉత్తమమైన శక్రతీర్థానికి వెళ్లింది. కపిల అనే ప్రాంతంలో ఉన్న ఆ తీర్థం పవిత్రమైనదిగా గుర్తించబడింది.

తత్ర స్నాత్వా మహాభాగా తదూర్ధ్వం స్నాపయేత్స్వయమ్ । విష్వసేనసరస్తత్ర సర్వపాపవినాశనమ్ ॥ ౩,౨౭.

అక్కడ ఆ మహాభాగ్యవంతురాలు స్నానం చేసి, తానే స్వయంగా అభిషేకం చేసుకుంది. అక్కడ ఉన్న విశ్వసేన సరస్సు అన్ని పాపాలను నశింపజేస్తుంది.

తత ఊర్ధ్వం మహాభాగా యయౌ తత్ర దదర్శ సా । పఞ్చాయుధానాం తీర్థాని తేషు స్నానం చకార సా ॥ ౩,౨౭.

ఆ తరువాత ఆమె ముందుకు వెళ్లి, అక్కడ ఐదు ఆయుధాల తీర్థాలను చూసింది. ఆ తీర్థాలలో స్నానం చేసింది.

తదూర్ధ్వం చాగ్నికుణ్డం స్యాద్దురారోహం తతోగ్రతః । తస్యోపరి బ్రహ్మతీర్థం బ్రహ్మహత్యావిమోచనమ్ ॥ ౩,౨౭.

ఆ తరువాత అగ్నికుండం ఉంటుంది, అది ఎక్కడం చాలా కష్టం. దాని పైన బ్రహ్మతీర్థం ఉంది, అది బ్రహ్మహత్య పాపాన్ని తొలగిస్తుంది.

సప్తర్షీణాం తదూర్ధ్వం తు పుణ్యతీర్థం చ సత్ఫలమ్ । దశాధికఫలం తేషా తీర్థానాముత్తరోత్తరమ్ ॥ ౩,౨౭.

దాని పైన సప్తర్షుల పవిత్ర తీర్థం ఉంది, అది మంచి ఫలితాలను ఇస్తుంది. ప్రతి తర్వాతి తీర్థం, ముందున్నదానికంటే పది రెట్లు ఎక్కువ ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.

ఏతేషాం చైవ మాహాత్మ్యం కో వా వక్తుమిహార్హతి । ఋషితీర్థేషు సా కన్యా చచార తప ఉత్తమమ్ ॥ ౩,౨౭.

ఈ తీర్థాల మహిమను ఎవరు వివరించగలరు? ఆ కన్యక అక్కడ ఋషుల తీర్థాలలో అత్యుత్తమ తపస్సు ఆచరించింది.

మమావతారపర్యన్తం చరిత్వా తప ఉత్తమమ్ । యోగధారణ యా దేహం త్యక్త్వా జాంబవతో గృహే ॥ ౩,౨౭.

నా అవతారం వరకు ఆమె గొప్ప తపస్సు చేసి, యోగబలంతో తన శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, జాంబవంతుని ఇంట్లో జన్మించింది.

జాతా జాంబవతీ నామ వవృధే తస్య వేశ్మని । తస్యాః పితా జాంబవాన్స సమాదాత్కన్యకాం తదా । రుక్మ్యా అనం తరా సైషా మమ భార్యా ఖగేశ్వర ॥ ౩,౨౭.

ఆమె జాంబవతిగా జన్మించి, అతని ఇంట్లో పెరిగింది. ఆమె తండ్రి జాంబవంతుడు అప్పుడామెను కన్యకగా ఇచ్చాడు. ఆమె రుక్మి శత్రువు భార్య, అంటే నా భార్య, ఓ పక్షిరాజా!

ఇదం హి పరమాఖ్యానం వేఙ్కటాద్రేర్మహాగిరేః । కో వా వర్ణయితుం శక్తో మదన్యః పురుషో భువి ॥ ౩,౨౭.

ఇది వేంకటాద్రి మహాగిరి గురించి పరమోన్నతమైన కథ. నా తప్ప భూమిపై మరెవ్వరూ దీన్ని వివరించలేరు.

వేఙ్కటేశస్య నైవేద్యం సదా లక్ష్మీః కరోతి వై । బ్రహ్మా పూజయతే నిత్యమేవం శాస్త్రస్య నిర్ణయః ॥ ౩,౨౭.

వేంకటేశునికి నైవేద్యం ఎప్పుడూ లక్ష్మీదేవి తయారు చేస్తుంది. బ్రహ్మా నిత్యం పూజిస్తుంటాడు. ఇదే శాస్త్ర నిర్ణయం.

నైవేద్యభక్షిణాం పుంసాముపహాసం న కారయేత్ । స్వస్య ప్రాశస్త్యభావే తు నైవేద్యాది గుడాదికమ్ । గ్రాహ్యమేవ న సందేహో అన్యథా నారకీ భవేత్ ॥ ౩,౨౭.

నైవేద్యం తినేవారిని ఎవరూ అపహాస్యం చేయకూడదు. తనకు స్వీయ శ్రేష్ఠత లేకపోతే, నైవేద్యాన్ని లేదా బెల్లం వంటి మిఠాయిలను స్వీకరించడంలో సందేహం లేదు. లేనిపక్షంలో నరకవాసి అవుతారు.

శ్రీనివాసాత్పరో దేవో న భూతో న భవిష్యతి । స్వయం చ పాచయిత్వాత్వం ఘృతపక్వాదికం తథా । శ్రీనివాసస్య నైవేద్యం దత్త్వా భోజనమాచరేత్ ॥ ౩,౨౭.

శ్రీనివాసుని కన్నా గొప్ప దేవుడు ఎప్పుడూ లేడు, ఉండడు కూడా. తానే నెయ్యితో వండిన అన్నాన్ని తయారు చేసి, శ్రీనివాసునికి నైవేద్యం సమర్పించి, తరువాత భోజనం చేయాలి.

ఇదం తు పరమం గోప్యం తవోక్తం చ ఖగేశ్వర । న కస్యాపి చ వక్తవ్యం గోప్యత్వాత్ఖగసత్తమ । ఇతః పరం ప్రవక్ష్యామి తారతమ్యం శృణు ప్రభో ॥ ౩,౨౭.

ఈ పరమ రహస్యాన్ని నీకు చెప్పాను, ఓ పక్షిరాజా! ఇది ఎవరికీ చెప్పకూడదు, గోప్యంగా ఉంచాలి. ఇప్పుడు తారతమ్యాన్ని వివరించబోతున్నాను, విను ప్రభూ!

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౮ యా పూర్వసర్గే దక్షపుత్రీ సతీ తు రుద్రస్య పత్నీ దక్షయజ్ఞే స్వదేహమ్ । విసృజ్య సా మేనకాయాం చ జజ్ఞే ధరాధరాద్ధేమవతో వై సకాశాత్ ॥ ౩,౨౮.

మునుపటి సృష్టిలో, దక్షుని కుమార్తె అయిన సతీ, రుద్రుని భార్య, దక్షయజ్ఞంలో తన శరీరాన్ని విడిచింది. ఆ తరువాత ఆమె మేనకా కుమార్తెగా, హేమవంతుని నుండి పుట్టింది.

సా పార్వతా రుద్రపత్నీ ఖగేన్ద్ర యా శేషపత్నీ వారుణీ నామ పూర్వా । సైవాగతా బలభద్రేణ రన్తుం ద్విరూపమాస్థాయ మహాపతివ్రతా ॥ ౩,౨౮.

ఆమే పార్వతీ, రుద్రుని భార్య, ఓ పక్షిరాజా! ముందు శేషుని భార్య వారుణి అనే పేరుతో ఉండేది. ఆమె రెండు రూపాలు ధరించి, బలభద్రునితో కలిసేందుకు వచ్చింది. ఆమె మహాపతివ్రత.

శ్రీరిత్యాఖ్యా ఇన్దిరావేశయుక్తా తస్యా ద్వితీయా ప్రతిమా మేఘరూపా । శేషణ రూపేణ యదా హి వీన్ద్ర తపశ్చచార విష్ణునా సార్ధమేవ ॥ ౩,౨౮.

శ్రీ అని పిలవబడే ఇంద్రదేవి, ఆమెకు రెండవ రూపం మేఘంలా ఉంది. ఆమే శేషరూపంలో విష్ణువుతో కలిసి కఠినమైన తపస్సు చేసింది, ఓ ఇంద్రా.

తదైవ దేవీ వారుణీ శేషపత్నీ తపశ్చ క్రే ఇన్దిరాప్రీతయే చ । తదా ప్రీతా ఇన్దిరా సుప్రసన్నా ఉవాచ తాం వారుణీం శేషపత్నీమ్ ॥ ౩,౨౮.

అప్పుడే శేషుని భార్య అయిన వారుణి కూడా ఇంద్రదేవిని సంతోషపెట్టడానికి తపస్సు చేసింది. అప్పుడు సంతోషంగా, ప్రసన్నంగా ఉన్న ఇంద్రదేవి, వారుణిని, శేషుని భార్యను ఇలా పలికింది.

యదా రామో వైష్ణవాంశేన యుక్తః సంపత్స్యతే భూతలే రౌహిణేయః । మయ్యావేశాత్సంయుతా త్వం తు భద్రే శ్రీరిత్యాఖ్యా వలభద్రస్య రన్తుమ్ ॥ ౩,౨౮.

విష్ణువు యొక్క అంసంతో రాముడు, రోహిణీ కుమారుడిగా భూమిపై అవతరించేటప్పుడు, నా అనుగ్రహంతో నీవు 'శ్రీ' అని పిలవబడతావు. నీవు బలభద్రుని ప్రియమైనవాడవుతావు, ఓ మంగళకరమైనవాడా.

సంపత్స్యసే నాత్ర విచార్యమస్తీత్యుక్త్వా సా వై ప్రయయౌ విష్ణులోకే । శ్రీలక్ష్మ్యంశాచ్ఛ్రీరితీడ్యాం సమాఖ్యాం లబ్ధ్వా లోకే శేషపత్నీ బభూవ ॥ ౩,౨౮.

'ఇది నిస్సందేహంగా నీకు లభిస్తుంది' అని చెప్పి, ఆమె విష్ణు లోకానికి వెళ్లిపోయింది. శ్రీలక్ష్మి యొక్క అంసమైన 'శ్రీ' అనే పేరును పొందిన శేషుని భార్య, లోకంలో ప్రసిద్ధురాలైంది.

యదాహీశో విపులాముద్ధరేచ్చ తదా రామః శ్రీభిదాసంగమే చ । కరోతి తోషత్సర్వదా వై రమాయాస్తస్యాప్యావేశో వ్యంస్రితమోనసంగమ్ ॥ ౩,౨౮.

శేషుని అధిపతి పెద్ద పర్వతాన్ని ఎత్తినప్పుడు, రాముడు శ్రీతో కలసి, ఎప్పుడూ రమాదేవిని సంతోషపర్చేందుకు కృషి చేస్తాడు. వారి మనస్సుల ఐక్యతలో ఆమె అనుగ్రహం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

యా రేవతీ రైవతస్యైవ పుత్రీ సా వారుణీ బలభద్రస్య పత్నీ । సౌపర్ణనామ్నీ బలపత్నీ ఖగేన్ద్ర యాస్తాస్తిస్రః షడ్విష్ణోశ్చ స్త్రీభ్యః । ద్విగుణాధమా రుద్రశేషాదికేభ్యో దశాధమా త్వం విజానీహి పౌత్ర ॥ ౩,౨౮.

రేవతీ, రైవతుని కుమార్తె, వారుణిగా బలభద్రుని భార్య. సౌపర్ణీ కూడా బలుని భార్య, ఓ పక్షిరాజా. వీరిద్దరూ, విష్ణువుకు ఉన్న ఆరు భార్యలతో కలిపి, రుద్రుడు, శేషుని భార్యలకన్నా రెండింతలు గొప్పవారు. వీరు పది రెట్లు ఉత్తములు అని తెలుసుకో, ఓ మనవడా.

గరుడ ఉవాచ । రామేణ రన్తుం సర్వదా వారుణీ తు పుత్రీత్వమాపే రేవతస్యైవ సుభ్రూః । ఏవం త్రిరూపా వారుణీ శేషపత్నీ ద్విరూపభూతా పార్వతీ రుద్రపత్నీ ॥ ౩,౨౮.

గరుడుడు ఇలా అన్నాడు: రామునికి ప్రియమైనవాడిగా ఉండేందుకు, రేవతుని అందమైన కుమార్తె అయిన వారుణి జన్మించింది. ఇలా, శేషుని భార్య అయిన వారుణికి మూడు రూపాలు, రుద్రుని భార్య పార్వతికి రెండు రూపాలు ఉన్నాయి.

నీచాయా జాంబవత్యాశ్చ శేషసామ్యం చ కుత్రచిత్ । శ్రూయతే చ మయా కృష్ణ నిమిత్తం బ్రూహి మే ప్రభో ॥ ౩,౨౮.

జాంబవతీ, నీచా మరియు శేషుని సమానత గురించి కొన్నిసార్లు విన్నాను. ఈ కారణాన్ని నాకు చెప్పు, ఓ ప్రభూ, కృష్ణా.

ఉమాయాశ్చ తథా రుద్రః సదా బహుగుణాధికః । ఏవం త్వయోక్తం భగవన్నిశ్చయార్థం మమ ప్రభో ॥ ౩,౨౮.

ఉమాదేవికి కన్నా రుద్రుడు ఎప్పుడూ అనేక గుణాలలో ఎక్కువవాడని నీవు చెప్పావు, ఓ భగవంతుడా. నా సందేహ నివృత్తికై ఇలా వివరించావు, ఓ ప్రభూ.

రేవతీ శ్రీయుతా శ్రీశ్చ శేషరూపా చ వారుణీ । సౌపర్ణి పార్వతీ చైవ తిస్రః శేషాశంతో వరాః ॥ ౩,౨౮.

శ్రీయుతో కూడిన రేవతీ, శ్రీదేవి, శేషరూపమైన వారుణి, సౌపర్ణీ, పార్వతీ — వీరిలో ముగ్గురు శేషుని ప్రధాన భార్యలు.

ఇత్యపి శ్రూయతే కృష్ణ కుత్రచిన్మధుసూదన । నిమిత్తం బ్రూహి మే కృష్ణ తవ శిష్యాయ సువ్రత ॥ ౩,౨౮.

ఇలా కూడా కొన్ని చోట్ల వింటారు, ఓ కృష్ణా, మధుసూదనా. ఈ కారణాన్ని నాకు చెప్పు, నీ భక్తుడైన శిష్యునికి వివరించు.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । విజ్ఞాయ జాంబవత్యాశ్చ తదన్యేషాం ఖగాధిప । ఉత్తమానాం చ సామ్యం తు ఉత్తమావేశతో భవేత్ ॥ ౩,౨౮.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ పక్షిరాజా, జాంబవతీ మరియు ఇతరుల సమానత, వారిలో ఉన్న ఉత్తమురాలిని బట్టి వస్తుంది అని తెలుసుకో.

అవరాణాం గుణస్యాపి హ్యుత్తమానామధీనతా । అస్తీతి ద్యోతనాయైవ శతాంశాధికముచ్యతే ॥ ౩,౨౮.

తక్కువవారి గుణాలు కూడా, ఉత్తములపై ఆధారపడి ఉంటాయి. అందుకే, ఉత్తములు శతగుణంగా ప్రకాశిస్తారు అని చెప్పబడింది.

యథా మయోచ్యతే వీన్ద్ర తథా జానీహి నాన్యథా । తదనన్తరజాన్వక్ష్యే శృణు కాశ్యపజోత్తమ ॥ ౩,౨౮.

నేను చెప్పినట్టు తెలుసుకో, ఓ ఇంద్రా, వేరేలా కాదు. ఇప్పుడు తరువాతి విషయాన్ని చెబుతాను, విను, ఓ ఉత్తమ కాశ్యపా.