గరుడపురాణమ్

హ్రస్వం తథా వర్తులం నీలవర్ణం సూక్ష్మం ముఖం ముఖచక్రం సుశుద్ధమ్ । సువేణుయుక్తం వాసుదేవాభిధేయం దానం కలౌ దుర్లభం తస్య భద్రే ॥ ౩,౨౬.

అది చిన్నది, వృత్తాకారంగా, నీలిరంగులో, సున్నితమైన ముఖంతో, పవిత్రమైన ముఖచక్రంతో, మెత్తని రేఖలతో అలంకరించబడి ఉండాలి. కలియుగంలో వాసుదేవ అనే శిలను దానం చేయడం చాలా అరుదు, భద్రే!

దానే తస్యాః శక్త్య భావే చ దేవి స్నాత్వా తీర్థే వాసుదేవాభిధస్య । సమ్యక్శ్రావ్యం లక్షణం వై శిలాయాస్తయోస్తుల్యం ఫలమాహుర్మహాన్తః ॥ ౩,౨౬.

దానానికి శక్తి లేకపోతే, అమ్మా! వాసుదేవ అనే తీర్థంలో స్నానం చేసి, ఆ శిల యొక్క లక్షణాలను సరిగ్గా వినాలి. ఈ రెండింటికీ సమానమైన ఫలం లభిస్తుందని మహర్షులు చెబుతారు.

దక్షిణే శ్రీనివాసస్య యమతీర్థం చ సంస్మృతమ్ । తత్రాస్తే యమరాజస్తు పూజాం కర్తుం హరేః సదా ॥ ౩,౨౬.

శ్రీనివాసుని దక్షిణ దిశలో యమతీర్థం ఉంది. అక్కడ యమరాజు ఎప్పుడూ హరిని పూజించడానికి ఉంటాడు.

తత్ర స్నానం చ దానం చాప్యక్షయం పరమం స్మృతమ్ । శాలగ్రామశిలాదానం కార్యం తత్ర మహామునే ॥ ౩,౨౬.

అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం ఎప్పటికీ తరుగని ఫలితాన్ని ఇస్తాయని భావించబడింది. అక్కడ శాలగ్రామ శిలను దానం చేయాలని, ఓ మహామునీ, చెప్పబడింది.

పట్టాభిరామసంజ్ఞాయాః శిలాయా దానమిష్యతే । తచ్చూతఫలవత్స్థూలం వదనత్రయసంయుతమ్ ॥ ౩,౨౬.

పట్టాభిరామ అనే పేరుగల శిలను దానం చేయడం ఇష్టంగా భావించబడుతుంది. అది మామిడి పండు పరిమాణంలో ఉండి, మూడు ముఖాలతో ఉంటుంది.

శిరశ్చక్రేణ రహితం సప్తచక్రైః సమన్వితమ్ । నీలవర్ణం స్వర్ణరేఖం గోశురాద్యైః సమన్వితమ్ ॥ ౩,౨౬.

దానికి తలపై చక్రం ఉండదు, ఏడుచక్రాలు కలిగి ఉంటుంది. అది నీలం రంగులో, బంగారు గీతతో, గోవు పాదముద్రలు మొదలైన గుర్తులతో ఉంటుంది.

పట్టవర్ధనరామం తు దుర్లభం బహుభాగ్యదమ్ । పట్టవర్ధనరామం తు యో దదాతి చ తత్ర వై । పట్టాభిషిక్తో భవతి నాత్ర కార్యా విచారణా ॥ ౩,౨౬.

పట్టవర్ధనరామ శిల చాలా అరుదైనది, గొప్ప అదృష్టాన్ని ఇస్తుంది. అక్కడ ఎవరు పట్టవర్ధనరామ శిలను దానం చేస్తే వారు రాజుగా అభిషేకించబడతారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

శ్రీనివాసస్య నైరృత్యే నైరృతం తీర్థముత్తమమ్ । ఆస్తే హి నిరృతిస్తత్ర పూజాం కుర్తుం చ సర్వదా ॥ ౩,౨౬.

శ్రీనివాసుని దక్షిణ పశ్చిమ భాగంలో నైరృత తీర్థం అతి శ్రేష్ఠమైనదిగా చెప్పబడింది. అక్కడ నైరృతి దేవి ఎప్పుడూ పూజ స్వీకరించేందుకు ఉంటుంది.

తత్ర స్నానం ప్రకర్తవ్యం పునర్జన్మ న విద్యతే । శాలగ్రామశిలాయాశ్చః పురుషోత్తమసంజ్ఞికామ్ ॥ ౩,౨౬.

అక్కడ స్నానం చేయాలి; అలా చేసినవారికి మళ్లీ జననం ఉండదు. అక్కడ ఉన్న శాలగ్రామ శిలను పురుషోత్తమ అనే పేరుతో పిలుస్తారు.

మూర్తిం దదాతి యో మర్త్యః స యాతి పరమాం గతిమ్ । ఔదుంబరఫలాకారం ప్రసన్నవదనం శుభమ్ ॥ ౩,౨౬.

ఈ రూపాన్ని ఎవరు మానవునికి దానం చేస్తే వారు పరమ గతి పొందుతారు. అది అత్తి పండు ఆకారంలో, సంతోషంగా కనిపించే ముఖంతో, శుభంగా ఉంటుంది.

చక్రద్వ్యసమాయుక్తం శిరశ్చక్రసమన్వితమ్ । సువర్ణబిన్దుసంయుక్తం వజ్రాఙ్కుశసమాన్వతమ్ ॥ ౩,౨౬.

దానికి రెండు చక్రాలు, తలపై చక్రం, బంగారు బొట్టు, వజ్రం, అంకుశం గుర్తులు ఉంటాయి.

తన్మూర్తిదానం దుర్లభం తత్ర దేవః ప్రీణాతి యస్మాచ్ఛ్రీనివాసో మహాత్మా । యదా దానం దుర్ఘటం స్యాచ్చ దేవి తదా శ్రోతవ్యం లక్షణం తస్య మూర్తేః ॥ ౩,౨౬.

ఆ రూపాన్ని దానం చేయడం చాలా అరుదైనది; అక్కడ శ్రీనివాస మహాత్ముడు ఎంతో సంతోషిస్తాడు. ఆ దానం దొరకడం కష్టం అయినప్పుడు, ఓ దేవీ, ఆ రూప లక్షణాలను వినాలి.

పాశినైరృతయోర్మధ్యే శేషతీర్థం పరం స్మృతమ్ । తత్ర స్నాత్వా శేషమూర్తిం ప్రదదాతి ద్విజాతయే ॥ ౩,౨౬.

పాశి, నైరృత తీర్థాల మధ్యలో శేషతీర్థం అతి శ్రేష్ఠమైనదిగా గుర్తించబడింది. అక్కడ స్నానం చేసి, శేషమూర్తిని ద్విజులకు దానం చేయాలి.

స యాతి పరమం లోకం పునరావృత్తివర్జితమ్ । ఔదుంబరఫలాకారం కుణ్డలాకృతిమేవ చ ॥ ౩,౨౬.

అతడు తిరిగి జన్మించకుండా పరమ లోకాన్ని పొందుతాడు. అది అత్తి పండు ఆకారంలో, వలయంలా ఉండే రూపంలో ఉంటుంది.

శేషవద్వదనం తస్య తస్మింశ్చక్రద్వయం స్మృతమ్ । ఫలం తమేకచక్రేణ సంయుతం వల్మికాన్వితమ్ ॥ ౩,౨౬.

దాని ముఖం శేషుని ముఖంలా ఉంటుంది; అక్కడ రెండు చక్రాలు ఉంటాయని చెబుతారు. ఆ ఫలం ఒక చక్రంతో కలసి, పుట్టగొడుగు గుర్తుతో ఉంటుంది.

కిఞ్చిద్వర్ణసమాయుక్తం శేషమూర్తి మతిస్ఫుటమ్ । సుప్తా ప్రబుద్ధా ద్వివిధా శేషమూర్తిరుదాహృతా ॥ ౩,౨౬.

శేషమూర్తి కొంత రంగుతో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. శేషమూర్తి రెండు విధాలుగా ఉంటుంది: నిద్రిస్తున్నది, మేలుకున్నది.

ఫణోన్నతా ప్రబుద్ధా స్యాత్సప్తలక్షఫణాన్వితా । తత్రాపి దుర్లభా సుప్తా మహాభాగ్యకరీస్మృతా ॥ ౩,౨౬.

మేలుకున్న శేషమూర్తికి పైకి లేచిన పాముపిల్లలు ఉంటాయి, ఏడున్నర లక్షల పాముపిల్లలతో ఉంటుంది. వాటిలోనూ నిద్రిస్తున్న రూపం చాలా అరుదైనది, గొప్ప అదృష్టాన్ని ఇస్తుంది.

ఇహ లోకే పరత్రాపి మోక్షదా నాత్ర సంశయః । నవచక్రాదుపక్రమ్య వింశత్యన్తం చ యత్ర సః ॥ ౩,౨౬.

ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ, అది మోక్షాన్ని ఇస్తుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. తొమ్మిది చక్రాలనుంచి ఇరవై వరకూ ఉన్నదే ఎక్కడ కనిపించినా —

అనన్త ఇతి విజ్ఞేయో హ్యనన్తఫలదాయకః । విశ్వంభరః స విజ్ఞేయో వింశత్యూర్ధ్వం వరాననే ॥ ౩,౨౬.

అది అనంతుడు అని తెలుసుకోవాలి, అనంత ఫలితాలను ఇస్తాడు. ఇరవైకి మించి ఉంటే, ఓ సుందరీ, అది విశ్వంభర అని పిలుస్తారు.

తత్రాపి కేసరైశ్చైక్రర్లక్షణైశ్చ సమన్వితమ్ । కలౌ తు దుర్లభం నణాం తద్దానం చాతిదుర్లభమ్ ॥ ౩,౨౬.

అక్కడ కూడా, అది కేశరాలు మరియు ఇతర శుభలక్షణాలతో ఉంటుంది. కలియుగంలో, దాన్ని దానం చేయడం మనుషులలో చాలా అరుదైనది.

స్నానం కృత్వా శేషతీర్థే విశుద్ధేనైవ చేతసా । ఏతేషాం లక్షణం శ్రుత్వా ప్రయాతి పరమాం గతిమ్ ॥ ౩,౨౬.

శేషతీర్థంలో పవిత్రమైన మనస్సుతో స్నానం చేసి, ఈ రూపాల లక్షణాలను వినినవాడు పరమ గతి పొందుతాడు.

తతః పరం మహాభాగే వారుణం తీర్థముత్తమమ్ । తత్రాస్తే వరుణో దేవః పూజాం కర్తుం హరేః సదా ॥ ౩,౨౬.

తర్వాత, మహాభాగ్యవతీ, అతి శ్రేష్ఠమైన వారుణ తీర్థం ఉంది. అక్కడ వరుణుడు దేవుడు ఎప్పుడూ హరిని పూజించేందుకు నివసిస్తాడు.

తత్ర స్నానం ప్రకర్తవ్యం దాతవ్యం దానముత్తమమ్ । శిశుమారం చ మత్స్యం చ త్రివిక్రమమథాపి వా । దాతవ్యం భూతికామేన తీర్థేస్మిన్విరవర్ణిని ॥ ౩,౨౬.

అక్కడ స్నానం చేయాలి, గొప్ప దానం ఇవ్వాలి. ఐశ్వర్యం కోసం ఈ తీర్థంలో శిశుమారాన్ని గానీ, చేపను గానీ, లేక త్రివిక్రముడిని గానీ దానం చేయాలి, నిష్కళంకవదనా.

జంబూఫలసమాకారా పుచ్ఛే సూక్ష్మా సబిన్దుకా । చక్రత్రయా చ వదనే పుచ్ఛోపరి సచక్రకా ॥ ౩,౨౬.

దాని తోక జంబూ పండు ఆకారంలో, సన్నగా, పువ్వుల్లా మచ్చలతో ఉంటుంది. ముఖంలో మూడు చక్రాలు, తోకపై కూడా చక్రాలు ఉంటాయి.

శ్రీవత్సబిన్దుమాలాఢ్యా మత్స్యమూర్తిరుదాహృతా । పుచ్ఛాదధశ్చక్రయుతం శిశుమారముదాహృతమ్ ॥ ౩,౨౬.

శ్రీవత్స ముద్రలు, మచ్చల వరుసలతో అలంకరించబడిన రూపమే చేప రూపం. తోక క్రింద చక్రాలు ఉన్నదే శిశుమారం అని చెబుతారు.

వక్రచక్రయుతశ్చేత్స్యాత్త్రివిక్రమ ఉదాహృతః । ఏతేషాం లక్షణం శ్రుత్వా వారుణే తీర్థ ఉత్తమే ॥ ౩,౨౬.

వంకరగా ఉన్న చక్రాలతో ఉన్నదే త్రివిక్రముడి రూపం. ఈ లక్షణాలను వినినవారు, వారుణ తీర్థంలో—

ఏతద్దానఫలం ప్రాప్య మోదతే విష్ణుమన్దిరే । పూర్వౌక్తా మూర్తయో యస్మిన్ గృహే తిష్ఠన్తి భామిని । భాగీరథీ తీర్థవరా సంనిధత్తే న సంశయః ॥ ౩,౨౬.

ఈ విధంగా దానం చేసి ఫలితాన్ని పొంది, విష్ణుమందిరంలో ఆనందిస్తారు. ముందు చెప్పిన ఆ రూపాలు ఏ ఇంట్లో ఉన్నా, అందులో భగీరథి అనే శ్రేష్ఠమైన తీర్థం కూడా ఉండేలా అవుతుంది, అందులో సందేహం లేదు, సుందరివా.

స్వామి పుష్కరిణీస్నానం దుర్ఘటం తు కలౌ నృణామ్ । తత్ర స్థితానాం తీర్థానాం స్నానం చాప్యతిదుర్ఘటమ్ ॥ ౩,౨౬.

కలియుగంలో మనుషులకు స్వామి పుష్కరిణిలో స్నానం చేయడం చాలా కష్టం. అక్కడ ఉన్న తీర్థాల్లో స్నానం చేయడమూ మరింత కష్టం.

శాలగ్రామశిలాదానం దుర్ఘటం చ తథా స్మృతామ్ । స్వామిపుష్కరిణీతీరే కన్యాదానం సుదుర్ఘటమ్ ॥ ౩,౨౬.

శాలగ్రామ శిలను దానం చేయడమూ చాలా కష్టమే. స్వామి పుష్కరిణి తీరంలో కన్యాదానం చేయడం అత్యంత కష్టం.