బదరీఫలమాత్రం తు వతులం నీలవర్ణకమ్ । ప్రసన్నవదనం సూక్ష్మం సుస్నిగ్ధం కన్యకే శుభే ॥ ౩,౨౬.
శుభకన్యా! బదరి పండు పరిమాణంలో, నీలిరంగులో, ప్రసన్నమైన ముఖంతో, సున్నితంగా, మృదువుగా ఉండే వాతుల రూపం —
చక్రద్వయసమాయుక్తం గౌపూరైః పఞ్చభిర్యుతమ్ । చాపబాణసమాయుక్తమనతం కుణ్డలాకృతిమ్ ॥ ౩,౨౬.
రెండు చక్రాలు, ఐదు ఆవు పాద ముద్రలు, విల్లు, బాణాలు కలిగి, వంగిన ఆకారంలో, కుండలంలా ఉండే రూపం —
వనమాల సుఖయుతం మూర్ధ్నసాహస్రసంయుతమ్ । రౌప్యబిన్దుసమాయుక్తం సవ్యే భద్రార్ధమాత్రకమ్ ॥ ౩,౨౬.
వనమాల ధరించి, తలపై వెయ్యి గుర్తులతో, వెండి బొట్టు కలిగి, ఎడమవైపు భాగంలో భాగ్య సూచికతో —
చన్ద్రేణ సహితం దేవి దధివామనముచ్యతే । ఏతాదృశం కలౌ నౄణాం దుర్లభం బహుభాగ్యదమ్ । లక్ష్మీనారాయణసమాం తాం మూర్తిం విద్ధి భామిని ॥ ౩,౨౬.
దేవీ! చంద్రునితో కలిసిన ఈ రూపాన్ని దధివామనుడు అంటారు. కలియుగంలో మనుషులకు ఇది చాలా అరుదు, గొప్ప అదృష్టాన్ని ఇస్తుంది. భామినీ! ఈ రూపం లక్ష్మీనారాయణునితో సమానమని తెలుసుకో.
సుదుర్లభం తస్య మూర్తేశ్చ దానం తచ్చన్ద్రతీర్థే శ్రవణం దుర్ఘటం చ । సమ్యక్స్వరూపం దధివామనస్య సుదుర్ఘటం శ్రవణం వైష్ణవాచ్చ ॥ ౩,౨౬.
ఆ రూపాన్ని దానం చేయడం చాలా అరుదు; చంద్రతీర్థంలో దాని గురించి వినడం కూడా చాలా కష్టం. దధివామనుని నిజమైన స్వరూపాన్ని వైష్ణవుల ద్వారా వినడం మరింత కష్టం.
తత్ర స్నాత్వా వామనస్య స్వరూపశ్రవణాద్విదుర్దానఫలం సమం చ । దశహస్తప్రమాణం తు చన్ద్రతీర్థముదాహృతమ్ ॥ ౩,౨౬.
ఆచోట స్నానం చేసి, వామనుని నిజమైన స్వరూపాన్ని వినితే, దానఫలం పూర్తిగా లభిస్తుంది. చంద్రతీర్థం పది చేతుల పొడవుగా ఉందని చెబుతారు.
మధ్యాహ్నే దుర్లభం స్నానం నృణాం తత్ర సుమఙ్గలే । తత్ర స్థిత్వా ధన్యనరః సదా భజతి వై హరిమ్ ॥ ౩,౨౬.
సుమంగళే! అక్కడ మధ్యాహ్నం స్నానం చేయడం మనుషులకు చాలా అరుదు. అక్కడ నిలబడి ఎవరైనా ఎప్పుడూ హరిని భజిస్తారు.
వరాహమూర్తిదానం తు శాలగ్రామస్య దుర్లభమ్ । జంబూఫలప్రమాణం తు ఏతద్వై కుక్కుటాణ్డవత్ ॥ ౩,౨౬.
శాలగ్రామంలో వరాహ రూపాన్ని దానం చేయడం చాలా అరుదు. అది జాంబూ పండు పరిమాణంలో, కోడి గుడ్డు లాంటిదిగా ఉంటుంది.
వదనం వలయాకారం ప్రమాణం చణకాదివత్ । దేవస్య వామభాగే చ మధ్యదేశం విహాయ చ ॥ ౩,౨౬.
దేవుని ముఖం వృత్తాకారంగా ఉంటుంది, దాని పరిమాణం శనగపరిమాణంలో ఉంటుంది. దేవుని ఎడమవైపు, మధ్యభాగాన్ని వదిలి, ఇది కనిపిస్తుంది.
చక్రద్వయసమాయుక్తంమూర్ధదేశే చ భామిని । సువర్ణబిన్దునా యుక్తం భూవరాహాఖ్యముచ్యతే ॥ ౩,౨౬.
అమ్మా! తలపై రెండు చక్రాలతో కలసి, బంగారు బిందువుతో అలంకరించబడినది భూవరాహం అని పిలవబడుతుంది.
పూజాం కృత్వా భూవరాహస్య మర్తేర్దానం దత్త్వా శ్రవణం చాపి కృత్వా । తత్ర స్థితం భూవరాహం చ దృష్ట్వా స వై నరః కృతకృత్యో హి లోకే ॥ ౩,౨౬.
భూవరాహుని పూజ చేసి, మరణించినవారికి దానం చేసి, అక్కడ ఉన్న భూవరాహుని దర్శించి, ఆ కథను వినేవాడు ఈ లోకంలో నిజంగా తన జీవితాన్ని సఫలీకరించుకున్నవాడవుతాడు.
తత్ర స్నాత్వా భూవరాహస్య మర్తేః శృణోతి యో లక్షణం సమ్యగేవ । స తేన పుణ్యం సముపైతి దేవి స ముక్తిభాఙ్నాత్ర విచార్యమస్తి ॥ ౩,౨౬.
అక్కడ స్నానం చేసి, మరణించినవారికోసం భూవరాహుని లక్షణాలను పూర్తిగా వినేవాడు, అమ్మా! అతడు పుణ్యాన్ని పొందుతాడు, అతడికి మోక్షం కూడా లభిస్తుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఈశానకోణే శ్రీనివాసస్య దేవి రౌద్రం తీర్థం పరమం పావనం చ । తత్ర స్థిత్వా రుద్రదేవో మహాత్మా పూజాం కరోతి శ్రీనివాసస్య నిత్యమ్ ॥ ౩,౨౬.
ఈశాన్య మూలలో, అమ్మా! శ్రీనివాసుని రౌద్రతీర్థం ఉంది. అది అత్యంత పవిత్రమైనది. అక్కడ మహాత్ముడైన రుద్రుడు ఎల్లప్పుడూ శ్రీనివాసుని పూజ చేస్తూ ఉంటాడు.
హస్తాష్టకం తత్ప్రమాణం వదన్తి తత్ర స్నానం వైష్ణవైః కార్యమేవ । తత్ర స్నాత్వా ప్రయతో వై మురారేః కథాం దివ్యాం శృణుయాదాదరేణ । స్నానం పానం తత్ర దానం చ కుర్యాల్లక్ష్మీనృసింహప్రీయతే దేవి నిత్యమ్౩,౨౬.
దాని పరిమాణం ఎనిమిది చేతుల పొడవుగా ఉంటుంది. అక్కడ వైష్ణవులు తప్పక స్నానం చేయాలి. అక్కడ భక్తితో స్నానం చేసి, మురారి యొక్క దివ్యకథను శ్రద్ధతో వినాలి. అక్కడ స్నానం చేయడం, త్రాగడం, దానం చేయడం వల్ల లక్ష్మీనృసింహుడు ఎల్లప్పుడూ సంతోషిస్తాడు, అమ్మా!
బదరీఫలమాత్రం చ వర్తులం బిన్దుసంయుతమ్ ॥ ౩,౨౬.
అది బదరిపండు పరిమాణంలో, వృత్తాకారంగా, మధ్యలో బిందువుతో ఉంటుంది.
దేవస్య వామభాగే తు చక్రద్వయసమన్వితమ్ । సువర్ణరేఖాసంయుక్తం కిఞ్చిద్రక్తసమన్వితమ్ ॥ ౩,౨౬.
దేవుని ఎడమవైపు, రెండు చక్రాలతో కలసి, బంగారు గీతతో, కొంచెం ఎరుపు రంగుతో అలంకరించబడింది.
వైశ్యవర్ణం సవదనం పద్మరేఖాదిచిహ్నితమ్ । లక్ష్మీనృసింహం తం విద్ధి భుక్తిముక్తిప్రదాయకమ్ ॥ ౩,౨౬.
అది వైశ్యవర్ణంలో, ముఖంతో, పద్మరేఖలతో మరియు ఇతర చిహ్నాలతో గుర్తించబడినది. ఆ లక్ష్మీనృసింహుడు భోగమూ, మోక్షమూ ప్రసాదించేవాడని తెలుసుకో.
ఏతా దృశం గణ్డికాయాః శిలాయా మూర్తేర్దానం దుర్ఘటం విద్ధి వీన్ద్ర । తత్ర స్నాత్వా శ్రీనృసింహస్వరూపం లక్ష్మీపతేః శృణుయాద్భక్తియుక్తః ॥ ౩,౨౬.
ఇవి గండికా శిల యొక్క లక్షణాలు. ఇంద్రా! అక్కడ మూర్తిని దానం చేయడం చాలా కష్టం. అక్కడ స్నానం చేసి, భక్తితో లక్ష్మీపతియైన శ్రీనృసింహుని స్వరూపాన్ని వినాలి.
మూర్తేర్దానాత్ఫలమాప్నోతి దేవి సత్యంసత్యం నాత్ర విచార్యమస్తి ॥ ౩,౨౬.
మూర్తిని దానం చేస్తే ఫలం లభిస్తుంది, అమ్మా! ఇది నిజం, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఈశానశక్రయోర్మధ్యే బ్రహ్మతీర్థముదాహృతమ్ । దుర్లభం మానుషాణాం తు స్నానం సర్వార్థసాధకమ్ ॥ ౩,౨౬.
ఈశాన, ఇంద్ర మధ్యలో బ్రహ్మతీర్థం ఉంది. అక్కడ స్నానం చేయడం మనుషులకు అరుదైనదే అయినా, అన్ని కోరికలు నెరవేర్చే శక్తి కలిగినదిగా చెప్పబడింది.
శాలగ్రామస్య దానం తు దుర్లభం తత్ర వై నృణామ్ । లక్ష్మీనారాయణస్యైవ మూర్తేర్దానం సుదుర్లభమ్ ॥ ౩,౨౬.
అక్కడ శాలగ్రామాన్ని దానం చేయడం మనుషులకు చాలా అరుదైనది. లక్ష్మీనారాయణుని మూర్తిని దానం చేయడం మరింత అరుదైనది.
స్థలమౌదుంబరసమం తత్ప్రమాణముదాహృతమ్ । ఛత్త్రాకారం వర్తులం చ ప్రసన్నవదనం శుభమ్ ॥ ౩,౨౬.
ఆ స్థలం ఔదుంభర వృక్ష పరిమాణంలో ఉంటుంది. అది గొడుగు ఆకారంలో, వృత్తంగా, ప్రసన్నమైన, మంగళకరమైన ముఖంతో ఉంటుంది.
చణకప్రదేశమాత్రం చ వదనం సముదాహృతమ్ । సవ్యే దక్షిణపార్శ్వే చ సమయోః పుష్కలాన్వితమ్ ॥ ౩,౨౬.
ముఖం శనగ పరిమాణంలో ఉంటుంది. ఎడమ, కుడి వైపుల సంధుల్లో అది పుష్కలంగా కనిపిస్తుంది.
గోయూథవత్సవర్ణం చ చతుశ్చక్రసమన్వితమ్ । గోఖురైశ్చ సమాయుక్తం సువర్ణకిణసంయుతమ్ ॥ ౩,౨౬.
ఆ మూర్తి ఆవుల మంద రంగులో, నాలుగు చక్రాలతో, గోఖురాలతో, బంగారు మచ్చలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
వనమాలాభిసంయుక్తం వజ్రపుఙ్ఖైశ్చ సంయుతమ్ । ఏతాదృశీం దరేర్మూర్తి లక్ష్మీనారాయణం విదుః ॥ ౩,౨౬.
వనమాలతో అలంకరించబడి, వజ్రపు ఆకారపు గుర్తులతో కూడి ఉంటుంది. అలాంటి మూర్తిని లక్ష్మీనారాయణునిగా తెలుసుకోవాలి.
కలౌ నృణాం తస్య లాభో దుర్లభః సంస్మృతో భువి । దానం చ సుతరాం దేవి దర్లభం కిం వదామి తే ॥ ౩,౨౬.
కలియుగంలో దీనిని పొందడం మనుషులకు భూమిపై చాలా అరుదైనదిగా చెప్పబడింది. దానిని దానం చేయడం మరింత అరుదైనది, అమ్మా! దీనికంటే ఇంకా ఏమి చెప్పగలను?
బ్రహ్మతీర్థే చ సంస్నాయ శ్రోతవ్యా వై హరేః కథా । గణ్డికాయాః శిలాయాశ్చ లక్ష్మీనారాయణస్య తు ॥ ౩,౨౬.
బ్రహ్మతీర్థంలో స్నానం చేసి, గండికా వద్ద లక్ష్మీనారాయణునికి సంబంధించిన శిలపై హరిచరిత్రలు వినాలి.
లక్షణం యో విజానాతి తదా తత్సదృశం ఫలమ్ । ప్రాప్నోత్యేవ న సందేహో నాత్ర కార్యా విచారణా ॥ ౩,౨౬.
దాని లక్షణాలు ఎవరు తెలుసుకుంటారో, వారికి అదే విధమైన ఫలితం తప్పకుండా లభిస్తుంది. దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు, విచారించాల్సిన అవసరం లేదు.
శ్రీనివాసస్య తీర్థస్య పూర్వే స్యాదిన్ద్రతీర్థకమ్ । శ్రీనివాసస్య పూజాం తు కర్తుమాస్తే శచీపతిః ॥ ౩,౨౬.
శ్రీనివాసుని తీర్థానికి తూర్పున ఉన్నది ఇంద్రతీర్థం అని పిలుస్తారు. అక్కడ శచీపతి శ్రీనివాసుని పూజ చేయడానికి ఉంటాడు.
శాలగ్రామశిలాదానం కర్తవ్యం శ్రోత్రియాయవై । శాలగ్రామశిలాదానం హత్యాకోటివినాశనమ్ ॥ ౩,౨౬.
శాలగ్రామ శిలను విద్యావంతుడైన బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలి. శాలగ్రామ శిల దానం చేయడం వల్ల అనేక హత్యాపాపాలు నశిస్తాయి.