గరుడపురాణమ్

తేషాం సంహరణే ఈశస్త్వతో వ్యఙ్కటనామకః । ఆనన్దస్య విరుద్ధత్వాత్కామక్రోధాదయో గుణాః ॥ ౩,౨౫.

వాళ్లను నశింపజేయడంలో ఆయన అధిపతి, అందుకే ఆయనకు 'వెంకట' అనే పేరు వచ్చింది. ఆనందానికి విరుద్ధంగా ఉండే కోరిక, కోపం వంటి గుణాలు కలుగుతాయి.

వ్యఙ్కటా ఇతి సంప్రోక్తాస్తేషాం నాశయితా ప్రభుః । అతస్తు వ్యఙ్కటేశాఖ్య ఏవం జ్ఞాత్వా జపం కురు ॥ ౩,౨౫.

వాళ్లను 'వెంకటా' అని పిలుస్తారు, వాటిని నశింపజేసే ప్రభువు. కనుక ఈ విధంగా తెలుసుకుని 'వెంకటేశ' అనే నామాన్ని జపించు.

ఏవం వ్యఙ్కటామాహాత్మ్యం శ్రుత్వా దేవీ ఖగేశ్వర । నిద్రాం చకార తత్రైవ రాత్రౌ పిత్రా సహైవ చ । బ్రాహ్మే ముహూర్తే చోత్థయి హృది సస్మార కన్యకా ॥ ౩,౨౫.

వెంకట మహిమను విని, ఓ పక్షిరాజా, ఆ దేవి ఆ రాత్రి తన తండ్రితో కలిసి అక్కడే నిద్రించింది. బ్రాహ్మముహూర్తంలో ఆ కన్యక లేచి, మనసులో ఆ మహిమను జ్ఞాపకం చేసుకుంది.

(వ్యఙ్కటేశస్య ప్రాతః స్తుతిః) । శ్రీవ్యఙ్కటేశశ్చ నృసింహమూర్తిః శ్రీవరదరాజశ్చ వరాహమూర్తిః । శ్రీరఙ్గశాయీ చ అనన్తశాయీ కుర్వన్తు సర్వే మమ సుప్రభాతమ్ ॥ ౩,౨౫.

శ్రీ వెంకటేశుడు నరసింహరూపంలో, శ్రీ వరదరాజుడు వరాహరూపంలో, శ్రీ రంగశాయీ, అనంతశాయీ—అందరూ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

శ్రీకృష్ణమూర్తిశ్చ గదాధరశ్చ శ్రీవిష్ణుపాదస్తు ప్రయాగవాసః । నారాయణః శ్రీబదరీనివాసః కుర్వన్తు సర్వే మమ సుప్రభాతమ్ ॥ ౩,౨౫.

శ్రీకృష్ణుడు తన స్వరూపంలో, గదాధరుడు, ప్రాయాగంలో నివసించే శ్రీ విష్ణుపాదుడు, నారాయణుడు, శ్రీ బదరీ నివాసుడు—అందరూ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

దామోదరో వై త్రిజగన్నివాసః శ్రీపాణ్డురఙ్గశ్చ నృసింహదేవః । శ్రీరామదేవశ్చ అమోఘవాసః కుదృ ॥ ౩,౨౫.

దామోదరుడు మూడు లోకాలలో నివసించేవాడు, శ్రీ పాండురంగుడు, నరసింహదేవుడు, శ్రీ రామదేవుడు అమోఘనివాసుడు—అందరూ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

శ్రీధర్మపుత్రశ్చ నృసింహమూర్తిః శ్రీపిప్పలస్థశ్చ ముహల్లవాసః । కోలానృసింహః శూర్పకారస్థ సింహః కుర్వన్తుదృ ॥ ౩,౨౫.

శ్రీ ధర్మపుత్రుడు నరసింహరూపంలో, శ్రీ పిప్పలస్థుడు ముహల్లా నివాసి, కోల నరసింహుడు, శూర్పకారంలో ఉన్న సింహుడు—అందరూ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

చతుర్ముఖశ్చారుసరస్వతీ చ స్వభారతీ శర్వసుపర్ణశేషాః । అమామహేద్రశ్చ శచీముఖాస్తాః కుర్వన్తు దృ ॥ ౩,౨౫.

చతుర్ముఖుడు, అందమైన సరస్వతీ దేవి, స్వభారతీ, శర్వుడు, సుపర్ణుడు, శేషుడు, అమామహేంద్రుడు, శచీ ముఖాలు—all నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

ద్వారావతీ కాశికావన్తికా చ ప్రయాగకాఞ్చ్యౌ మథురాపురీ చ । మాయావతీ హస్తిమతీ పురీ చ కుర్వన్తు స దృ ॥ ౩,౨౫.

ద్వారావతి, కాశికా, అవంతికా, ప్రాయాగ, కాంచి, మథురా నగరం, మాయావతి, హస్తిమతి నగరం—అన్నీ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

భాగీరథీ చైవ సరస్వతీ చ గోదావరీ సింధుకృష్ణ చ వేణీ । కలిన్దకన్యా యమునా చ నర్మదా కుర్వ దృ ॥ ౩,౨౫.

భాగీరథి, సరస్వతి, గోదావరి, సింధు, కృష్ణా, వేణీ, కలింద కుమార్తె యమునా, నర్మదా—అన్నీ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

వితస్తికావేరిసతుఙ్గభద్రాః సువఞ్జరా భీమరథీ విపాశా । సుతామ్రపర్ణీ చ పినాకినీ చ కు దృ ॥ ౩,౨౫.

వితస్తా, కావేరి, సతుంగభద్రా, సువంజరా, భీమరథి, విపాశా, సుతామ్రపర్ణి, పినాకిని—అన్నీ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

స్వామిపుష్కరిణీ చైవ సువర్ణముఖరీ తథా । శ్రీపాణ్డవీ తౌబరుశ్చ కపిలా పాపనాశనీ ॥ ౩,౨౫.

స్వామిపుష్కరిణి, సువర్ణముఖరి, శ్రీ పాండవీ, తౌబరు, పాపనాశిని అయిన కపిలా—అన్నీ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

గురుర్వసిష్ఠః క్రతురఙ్గిరాశ్చ మనుః పులస్త్యః పులహశ్చ గౌతమః । రైభ్యో మరీచిశ్చ్యవనశ్చ దక్షః కుర్వన్తు సర్వే మమ సుప్రభాతమ్ ॥ ౩,౨౫.

గురువు వసిష్ఠుడు, క్రతువు, అంగిరసుడు, మనువు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, గౌతముడు, రైభ్యుడు, మరీచి, చ్యవనుడు, దక్షుడు—అందరూ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

సప్తార్ణవాః సప్త కులాచలాశ్చ ద్వీపాశ్చ సప్తోపవనాని సప్త । భూరాదికాని భువనాని సప్త కుర్వన్తు స దృ ॥ ౩,౨౫.

ఏడు సముద్రాలు, ఏడు మహా పర్వతాలు, ఏడు ద్వీపాలు, ఏడు అరణ్యాలు, భూ మొదలైన ఏడు లోకాలు—అన్నీ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

మాన్ధాత్రా నహుషోంబరీషసగరౌ రాజా నలో ధర్మరాట్ప్రహ్లాదః క్రతురాడ్విభీషణగయౌ వ్యాసో హనూమానపి । అశ్వత్థామ కృపావుమా ద్రుపదజా శ్రీజానకీ తారకా మన్దోదర్యఖిలాః ప్రభాతసుమహం కుర్వన్తు నిత్యం హరే ॥ ౩,౨౫.

మంధాత్ర, నహుషుడు, అంబరీషుడు, సాగరుడు, నల చక్రవర్తి, ధర్మరాజు, ప్రహ్లాదుడు, క్రతురాజు, విభీషణుడు, గయ, వ్యాసుడు, హనుమంతుడు, అశ్వత్థామ, కృప, ఉమా, ద్రుపద కుమార్తె, శ్రీ జానకీ, తారక, మందోదరి మరియు ఇతరులు ఎల్లప్పుడూ హరివారికి అత్యుత్తమ మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

అశ్వత్థస్య వనాని కిం చ తులసీధాత్రీవనాని ప్రభో పున్నాగస్య వనాని చంపకవనాన్యన్యాని పుష్పాణి చ । మన్దారస్య వనాని యాని చ హరేః సౌగన్ధికాన్యప్యహో నిత్యం తాని దిశన్తు మత్ప్రముదితం శ్రీవేఙ్కటేశ ప్రభో ॥ ౩,౨౫.

ప్రభూ, అశ్వత్థ వృక్షాల తోటలు, తులసి, నల్లూసి, పున్నాగం, చంపకపూల తోటలు, మందారపు తోటలు, ఇంకా హరిదేవుని పరిమళభరితమైన తోటలు — ఇవన్నీ ఎప్పుడూ నాకు ఆనందాన్ని ప్రసాదించాలి, శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రభూ!

ఏవం స్మృత్వా శ్రీనివాసస్య దేవీ కృత్వా శౌచం జైగిషవ్యేణ సాకమ్ । స్నాతుం యయౌ పుష్కరిణీం హరేశ్చ స్నానం సమ్యక్తత్ర చకార దేశే । సమ్యగ్జప్త్వా వ్యఙ్కటేశస్య మన్త్రమువాచ సా జైగిషవ్యం గురుం చ ॥ ౩,౨౫.

ఇలా శ్రీనివాసుని ధ్యానిస్తూ, ఆ దేవి, జైగీషవ్యునితో కలిసి శుద్ధి చేసుకొని, హరిదేవుని పవిత్రమైన పుష్కరిణికి స్నానం చేయడానికి వెళ్లింది. అక్కడ సముచితంగా స్నానం చేసి, వేంకటేశ్వరుని మంత్రమును జపించి, తన గురువు జైగీషవ్యునితో మాట్లాడింది.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౬ కన్యోవాచ । శ్రీనివాసః కిమర్థం వై ఆగతోత్ర వదస్వ మే । శేషాచలోపి కుత్రా భూత్కదాయాతశ్చ పాపహా । స్వామిపుష్కరిణీ చాత్ర కిమర్థం హ్యగతా వద ॥ ౩,౨౬.

ఆ యువతి ఇలా అడిగింది: శ్రీనివాసుడు ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చాడు? నాకు చెప్పు. శేషాచలం ఎక్కడ ఉంది? అది ఎప్పుడు ఏర్పడింది, ఎప్పుడు వచ్చింది, పాపాలను తొలగించేవాడా? స్వామి పుష్కరిణి ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చింది? చెప్పు.

జైగీషవ్య ఉవాచ శృణు భద్రే మహాభాగే వ్యఙ్కటేశస్య చాగమమ్ । ఆవయోర్దేవి పాపాని విషమం యాన్తి భామిని ॥ ౩,౨౬.

జైగీషవ్యుడు ఇలా అన్నాడు: శుభలక్షణాలయైనీ, మహాభాగ్యవంతురాలైనీ, వేంకటేశ్వరుని అవతారాన్ని విను. దేవీ, మన ఇద్దరి పాపాలు తొలగిపోతున్నాయి, అందాలవతీ!

ఆసీత్పురా హిరణ్యాక్షః కాశ్యపో దితినన్దనః । సనకాదేశ్చ వాగ్దణ్డాద్ద్వితీయద్వారపాలకః ॥ ౩,౨౬.

ఒకప్పుడు కశ్యపుడు, దితి కుమారుడైన హిరణ్యాక్షుడు జన్మించాడు. సనకాది మహర్షులలో ఒకరు శాపం వల్ల ద్వారపాలకుడయ్యాడు.

బభూవ దైత్యయోనౌ చ దేవానాం కణ్టకో బలీ । సంజీవో విజయః ప్రోక్తో హరిభక్తో మహాప్రభుః ॥ ౩,౨౬.

ఆ హిరణ్యాక్షుడు రాక్షస వంశంలో జన్మించి, దేవతలకు పెద్ద అడ్డంగా మారాడు. అతడిని సంజీవుడు, విజయుడు అని కూడా పిలిచేవారు. అతడు హరిభక్తుడు, మహాప్రభువు.

హరిణ్యాక్షః స్వయం దైత్యో హరిభక్తవిదూషకః । ఏతాదృశో హిరణ్యాక్షస్తపస్తప్తుం సముద్యతః ॥ ౩,౨౬.

హిరణ్యాక్షుడు తానే ఒక దైత్యుడు, హరిభక్తులను అపహాస్యం చేసే వాడు. అలాంటి హిరణ్యాక్షుడు తపస్సు చేయాలని సంకల్పించాడు.

తదా మాతా దితిర్దేవీ హిరణ్యాక్షమువాచ సా । దితిరువాచ । వత్సలస్త్వం మహాభాగమా తపస్వాష్టహాయనః ॥ ౩,౨౬.

అప్పుడు అతని తల్లి దితి దేవి, హిరణ్యాక్షునితో ఇలా చెప్పింది: నా కుమారుడా, నీవు మహాభాగ్యవంతుడవు. ఎనిమిది సంవత్సరాలు తపస్సు చేయకు.

త్వం మా దదస్వ దుః ఖం మే పాలయిష్యతి కోవిదః । క్షణమాత్రం న జీవామి త్వాం వినా జీవనం న హి ॥ ౩,౨౬.

నాకు బాధ కలిగించవద్దు. నన్ను ఎవరు చూసుకుంటారు? నీవు లేకుండా నేను క్షణమైనా బ్రతకలేను. నిజంగా, నీవు లేక జీవితం నాకు లేదు.

మా తప త్వం మహాభాగ మమ జీవనహేతవే । ఏవముక్తస్తు మాత్రా స విజయోవశతోబ్రవీత్ ॥ ౩,౨౬.

మహాభాగ్యవంతుడా, నా బ్రతుకుకోసం తపస్సు చేయవద్దు. తల్లి ఇలా చెప్పిన తర్వాత, విజయుడు ఆమె మాట విని ఇలా అన్నాడు.

హిరణ్యాక్షో మాతరం ప్రాహ జాలం హిత్వా విష్ణోర్భజనేఽలం కురుష్వ । మయిస్నేహం పుత్రహేతోర్విరూఢం సుఖదుః ఖే చేహ లోకే పరత్ర ॥ ౩,౨౬.

హిరణ్యాక్షుడు తన తల్లితో ఇలా అన్నాడు: మమకారం వదిలి, విష్ణువు సేవలో నిమగ్నమవు. నా మీద నీకు పెరిగిన మమకారం, ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ సుఖదుఃఖాలను ఇస్తుంది.

యావత్స్నేహం మయి మాతః కరోషి తావత్క్లేశం శాశ్వతం యాస్యసి త్వమ్ । మాతశ్చ తే మయి పుత్రత్వబుద్ధిస్త్వయ్యప్యేషా మాతృబుద్ధిర్మమాపి ॥ ౩,౨౬.

అమ్మా, నాపై నీవు ప్రేమ చూప solange చేస్తే, అంతవరకూ నీవు ఎప్పటికీ బాధను అనుభవిస్తావు. నీవు నన్ను కుమారుడిగా భావించడంలా, నేనూ నిన్ను తల్లిగా భావిస్తున్నాను.

తాతే పూజ్యే పితృబుద్ధిర్మమాస్తి తస్మింస్తుతే భర్తృబుద్ధిర్హి మిథ్యా । నిర్మాతి యస్మాద్ధరిరేవ సర్వం సమ్యక్పాతా నియతోఽసౌ మురారిః ॥ ౩,౨౬.

నాన్నను గౌరవిస్తూ, ఆయనను తండ్రిగా భావిస్తున్నాను. నీవు భర్తను భర్తగా భావించడం తప్పు. ఎందుకంటే, హరిదేవుడు మాత్రమే సృష్టికర్త, మురారి ఎల్లప్పుడూ రక్షకుడు.

అతో హి మాతా హరిరేవ సర్వదా త్వన్యాసాం వై మాతృతా చోపచారాత్ । నిర్మాతృత్వం యది ముఖ్యం త్వయి స్యాద్ద్రోణాదీనాం జననీ కా వదస్వ ॥ ౩,౨౬.

కాబట్టి తల్లీ, హరిదేవుడే నిజమైన తల్లి. మిగతావారి తల్లితనం కేవలం రూపకమే. నీవే నిజమైన తల్లివైతే, ద్రోణాది వారికి తల్లి ఎవరో చెప్పు.