గరుడపురాణమ్

వక్ష్యామి మన్త్రం పరమాదరేణ శృణ్వద్య భక్త్యా పరమాదరేణ । అన్తః స్థమన్త్యం హ్యాద్యసంయుక్తమేవ సబిన్దు తద్వత్స్పర్శకాద్యేన యుక్తమ్ ॥ ౩,౨౫.

నేను ఇప్పుడు ఆ మంత్రమును పరమమైన గౌరవంతో చెప్పబోతున్నాను. నీవు భక్తితో, శ్రద్ధతో విను. ఆ మంత్రము అంతర్గతంగా ఉంటుంది, 'అ'తో ముగుస్తుంది, మొదటి అక్షరంతో కలిసిఉంటుంది, బిందువుతో కూడి, మొదటి స్పర్శాక్షరంతో కూడి ఉంటుంది.

ఏకారయుక్తం ప్రథమాన్తః స్థయుక్తం సమత్రికోణే చోష్మణా సంయుతం చ । తకారసక్తం స్వర్శమన్తః స్థయుక్తమాద్యన్త ఓంకారసమన్వితం చ ॥ ౩,౨౫.

ఆ మంత్రము 'ఎ'తో ప్రారంభమై, మొదటి స్వరంతో ముగుస్తుంది, లోపల కలిసిఉంటుంది, త్రికోణాకారంగా, ఉష్ణతతో కూడి ఉంటుంది, 'త'తో కలిసిఉంటుంది, శ్వాస్యంతో ముగుస్తుంది, మొదట, చివర 'ఓం'తో కూడి ఉంటుంది.

అనేన మన్త్రేణ తవేప్సితం చ భవేద్ధి కన్యే నాన్త్ర విచార్యమస్తి । ఏవం స ఉక్త్వా శ్రీనివాసో హరిస్తు ప్రతీకవద్దర్శయామాస రూపమ్ ॥ ౩,౨౫.

ఈ మంత్రముతో నీవు కోరినది నిశ్చయంగా సిద్ధిస్తుంది, ఓ కన్యకా. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఇలా చెప్పి, శ్రీనివాసుడు, హరి, తన రూపాన్ని ప్రతిమలా చూపించాడు.

నత్వా తు సా శ్రీనివాసం చ దేవీ ఉవాస హ స్వామిసరః సమీపే । తస్మిన్దినే బ్రాహ్మణాదీంశ్చ సర్వాన్సంతర్పయామాస చ షడ్రసాన్నైః ॥ ౩,౨౫.

ఆమె శ్రీనివాసునికి నమస్కరించి, తన ప్రభువు సరస్సు వద్దే ఉండింది. ఆ రోజు బ్రాహ్మణులు సహా అందరికీ ఆరు రుచుల భోజనాలతో తృప్తి పరచింది.

సాయఙ్కాలే శ్రీనివాసస్య దృష్ట్వా ఉత్సాహరూపైః శ్రీనివాసప్రతీకైః । సాకం భక్త్యా సంప్రణమ్యాథ దేవీ ప్రదక్షిణం శ్రీనివాసస్య సుష్ఠు ॥ ౩,౨౫.

సాయంత్రం, ఉత్సాహంతో ప్రకాశించే శ్రీనివాసుని రూపాలను చూసి, భక్తితో నమస్కరించి, శ్రీనివాసుని చక్కగా ప్రదక్షిణ చేసింది.

ననర్త దేవీ సుప్రతీకస్య చాగ్రే లజ్జాం త్యక్త్వా జయ దేవేతి చోక్త్వా । ఆనృత్తకాలే చ హరేశ్చ వక్త్రం దృష్ట్వా చ దృష్ట్యా తు పరం ననర్త ॥ ౩,౨౫.

అందమైన ప్రతిమ ముందు, ఆ దేవి సిగ్గు విడిచిపెట్టి 'జయ దేవా' అని పలుకుతూ నాట్యం చేసింది. నాట్యం చేస్తూ, హరివదనాన్ని చూస్తూ, తన చూపుతో మరింత ఆనందంగా నాట్యం చేసింది.

మమాద్య గాత్రం పావితం శ్రీనివాస మమాద్య నేత్రం సఫలం సంబభూవ । మమాద్య పాదౌ సార్థకౌ చైవ జాతౌ ప్రదక్షిణం శ్రీనివాసేశ కృత్వా ॥ ౩,౨౫.

శ్రీనివాసా, ఈ రోజు నా శరీరం పవిత్రమైంది. ఈ రోజు నా కళ్ళు ఫలప్రదమయ్యాయి. ఈ రోజు నా పాదాలు ప్రదక్షిణ చేసి సార్థకమయ్యాయి.

హస్తౌ చ మే సార్థకావద్య జాతౌ అగ్రే కృత్వా హస్తశబ్దం మురారేః । ఏవం వదన్తీ ప్రీణయన్తీ చ దేవం జగామసా స్తోత్రవచః కదమ్బైః ॥ ౩,౨౫.

ఈ రోజు నా చేతులు కూడా ముందుకు చాపి మురారి ముందు చేతి శబ్దం చేయడం వల్ల సార్థకమయ్యాయి. ఇలా మాట్లాడుతూ, దేవుని సంతోషపరిచింది. ఆ తరువాత స్తోత్రాల గుచ్చులతో పాడింది.

దేవాస్తదా దున్దుంభయో వినేదిరే తన్మస్తకే పుష్పవృష్టిం చ చక్రుః । తస్మిన్కాలే ఉభయోః పార్శ్వయోశ్చ నృత్యం చక్రుర్దేవతావారనార్యః ॥ ౩,౨౫.

అప్పుడు దేవతలు డుండుభి వాయిద్యాలు మోగించారు, ఆమె తలపై పుష్పవర్షం కురిపించారు. ఆ సమయంలో, రెండు వైపులా దేవతా స్త్రీలు నాట్యం చేశారు.

తథైవ తాస్తలశబ్దం చ కృత్వా తదా సర్వా నమనం చాపి చక్రుః । ఆనన్దశైలే సర్వదా త్విత్థమేవ సా సర్వదా నర్తయన్తీ చ వీన్ద్ర ॥ ౩,౨౫.

అలాగే, అందరూ చప్పట్లు కొడుతూ నమస్కరించారు. ఆనందశైల పర్వతంపై ఆమె ఎప్పుడూ ఇలా నాట్యం చేస్తూ ఉండేది, ఓ స్త్రీలలో ఇంద్రా.

ఆనన్దమగ్నా సాపి దేవీ జగామ స్వమాశ్రమం జైగిషవ్యేణ సార్ధమ్ । యాత్రామేవం యే న కుర్వన్తి వీన్ద్ర తేషాం చ సర్వం నిష్ఫలం చాహురార్యాః ॥ ౩,౨౫.

ఆ దేవి ఆనందంలో మునిగి, జైగీషవ్యునితో కలిసి తన ఆశ్రమానికి వెళ్లింది. ఇలాంటి యాత్ర చేయని వారు, ఓ స్త్రీలలో ఇంద్రా, వారి కార్యాలన్నీ వ్యర్థమని జ్ఞానులు చెబుతారు.

గత్వాశ్రమం జైగిషవ్యేణ సార్ధం గురుం త్వపృచ్ఛద్వేఙ్కటేశస్య మన్త్రమ్ । మన్త్రస్యార్థం బ్రూహి మే జైగిషవ్య మన్త్రావృత్తిం కుర్వతాం వై ఫలాయ ॥ ౩,౨౫.

జైగీషవ్యునితో కలిసి ఆశ్రమానికి వెళ్లి, ఆమె గురువును వేణ్కటేశుని మంత్రం గురించి అడిగింది: 'ఓ జైగీషవ్యా, మంత్రార్థాన్ని నాకు వివరించు. మంత్రాన్ని జపించే వారికి కలిగే ఫలితాన్ని చెప్పు.'

జైగీష్వ్య ఉవాచ । శృణుష్వ భద్రే వేఙ్కటే శస్య నామ్నస్త్వర్థం శ్రుత్వా హృదయే సంనిధత్స్వ ॥ ౩,౨౫.

జైగీషవ్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ మంగళకరమైనవాడా, వేణ్కటేశుని నామార్థాన్ని విను. వినిన తరువాత హృదయంలో నిలుపుకో.'

వితి హ్యుత్తమవాచీ స్యాద్యేతి జ్ఞానముదాహృతమ్ । కకారః సుఖవాచీ స్యాట్టేతి చిత్తముదాహృతమ్ ॥ ౩,౨౫.

'వి' అనగా ఉత్తమమైన మాటను సూచిస్తుంది, అందువల్ల అది జ్ఞానాన్ని సూచిస్తుంది. 'క' అనగా సుఖాన్ని సూచిస్తుంది, అందువల్ల అది మనసును సూచిస్తుంది.

ఈశత్వమాత్మవాచి స్యాదేవం జ్ఞేయం తు కన్యకే । పూర్ణజ్ఞానం సుఖం విత్తం వ్యాప్తత్వాద్వ్యఙ్కటాభిధః ॥ ౩,౨౫.

'ఈశ' అనగా ఆత్మాధిపత్యాన్ని సూచిస్తుంది. అలా అర్థం చేసుకోవాలి, ఓ కన్యకా. సంపూర్ణ జ్ఞానం, సుఖం, ఐశ్వర్యం — వ్యాప్తి ఉన్నందున వేణ్కట అనే పేరు వచ్చింది.

వ్య (వే) మిన్ద్రియాదికం ప్రోక్తం వ్యఙ్గభూతం హరౌ యతః । కటశ్చ సముదాయార్థో వ్యం (వేం) కటశ్చేన్ద్రియౌఘకః ॥ ౩,౨౫.

'వ్య' లేదా 'వే' అనగా ఇంద్రియాదులను సూచిస్తుంది, అవి హరిలో వ్యక్తమవుతాయి. 'కట' అనగా సముదాయాన్ని సూచిస్తుంది. 'వ్యంకట' అంటే ఇంద్రియాల సముదాయం.

స్వస్మిన్ప్రేరయతే యస్మాత్తస్మాద్వ్యఙ్కటనామకః । విషయే ప్రేషయేన్నిత్యమతో వ్యఙ్కటనామకః ॥ ౩,౨౫.

అవి తనలో ప్రేరేపించేవాడు కావడంతో ఆయనకు 'వ్యంకట' అనే పేరు వచ్చింది. అవి ఎప్పుడూ విషయాలవైపు పోవడానికి ప్రేరేపించేవాడు కనుక ఆయనకు 'వ్యంకట' అనే పేరు వచ్చింది.

విశిష్టజ్ఞానరూపత్వాద్వ్యేతి ముక్తాః సదా స్మృతాః । ముక్తానాం చ సమూహస్తు వ్యఙ్కటేతి ప్రకీర్తితః ॥ ౩,౨౫.

ఉత్తమమైన జ్ఞానం కలిగి ఉండడం వల్ల ముక్తులు ఎప్పుడూ ముక్తులుగానే గుర్తించబడతారు. ఆ ముక్తుల సమూహాన్ని 'వెంకట' అని పిలుస్తారు.

సదా ముక్తసమూహానామీశత్వాద్వ్యఙ్కటాభిధః । లిఙ్గదేహమతో జీవో వ్యఙ్కటేతి సమాహృతః ॥ ౩,౨౫.

ఎప్పుడూ ముక్తుల సమూహానికి అధికారం ఉండటం వల్ల దానిని 'వెంకట' అని అంటారు. అందువల్ల, శరీరాన్ని ధరించిన జీవుడిని కూడా 'వెంకట' అని పిలుస్తారు.

లిఙ్గానాం చైవ స్వామిత్వాద్వ్యఙ్కటేశేతి సంజ్ఞితః । దైత్యానాం చ సమూహాస్తు జ్ఞానాదివిధురా యతః । అతో దైత్యసమూహస్తు వ్యఙ్కటేతి ప్రకీర్తితః ॥ ౩,౨౫.

సూక్ష్మదేహాలపై అధికారం ఉన్నందున ఆయనను 'వెంకటేశుడు' అని అంటారు. అసురుల సమూహం జ్ఞానం లాంటి గుణాలు లేని కారణంగా, ఆ అసురుల సమూహాన్ని కూడా 'వెంకట' అని పిలుస్తారు.

తేషాం సంహరణే ఈశస్త్వతో వ్యఙ్కటనామకః । ఆనన్దస్య విరుద్ధత్వాత్కామక్రోధాదయో గుణాః ॥ ౩,౨౫.

వాళ్లను నశింపజేయడంలో ఆయన అధిపతి, అందుకే ఆయనకు 'వెంకట' అనే పేరు వచ్చింది. ఆనందానికి విరుద్ధంగా ఉండే కోరిక, కోపం వంటి గుణాలు కలుగుతాయి.

వ్యఙ్కటా ఇతి సంప్రోక్తాస్తేషాం నాశయితా ప్రభుః । అతస్తు వ్యఙ్కటేశాఖ్య ఏవం జ్ఞాత్వా జపం కురు ॥ ౩,౨౫.

వాళ్లను 'వెంకటా' అని పిలుస్తారు, వాటిని నశింపజేసే ప్రభువు. కనుక ఈ విధంగా తెలుసుకుని 'వెంకటేశ' అనే నామాన్ని జపించు.

ఏవం వ్యఙ్కటామాహాత్మ్యం శ్రుత్వా దేవీ ఖగేశ్వర । నిద్రాం చకార తత్రైవ రాత్రౌ పిత్రా సహైవ చ । బ్రాహ్మే ముహూర్తే చోత్థయి హృది సస్మార కన్యకా ॥ ౩,౨౫.

వెంకట మహిమను విని, ఓ పక్షిరాజా, ఆ దేవి ఆ రాత్రి తన తండ్రితో కలిసి అక్కడే నిద్రించింది. బ్రాహ్మముహూర్తంలో ఆ కన్యక లేచి, మనసులో ఆ మహిమను జ్ఞాపకం చేసుకుంది.

(వ్యఙ్కటేశస్య ప్రాతః స్తుతిః) । శ్రీవ్యఙ్కటేశశ్చ నృసింహమూర్తిః శ్రీవరదరాజశ్చ వరాహమూర్తిః । శ్రీరఙ్గశాయీ చ అనన్తశాయీ కుర్వన్తు సర్వే మమ సుప్రభాతమ్ ॥ ౩,౨౫.

శ్రీ వెంకటేశుడు నరసింహరూపంలో, శ్రీ వరదరాజుడు వరాహరూపంలో, శ్రీ రంగశాయీ, అనంతశాయీ—అందరూ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

శ్రీకృష్ణమూర్తిశ్చ గదాధరశ్చ శ్రీవిష్ణుపాదస్తు ప్రయాగవాసః । నారాయణః శ్రీబదరీనివాసః కుర్వన్తు సర్వే మమ సుప్రభాతమ్ ॥ ౩,౨౫.

శ్రీకృష్ణుడు తన స్వరూపంలో, గదాధరుడు, ప్రాయాగంలో నివసించే శ్రీ విష్ణుపాదుడు, నారాయణుడు, శ్రీ బదరీ నివాసుడు—అందరూ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

దామోదరో వై త్రిజగన్నివాసః శ్రీపాణ్డురఙ్గశ్చ నృసింహదేవః । శ్రీరామదేవశ్చ అమోఘవాసః కుదృ ॥ ౩,౨౫.

దామోదరుడు మూడు లోకాలలో నివసించేవాడు, శ్రీ పాండురంగుడు, నరసింహదేవుడు, శ్రీ రామదేవుడు అమోఘనివాసుడు—అందరూ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

శ్రీధర్మపుత్రశ్చ నృసింహమూర్తిః శ్రీపిప్పలస్థశ్చ ముహల్లవాసః । కోలానృసింహః శూర్పకారస్థ సింహః కుర్వన్తుదృ ॥ ౩,౨౫.

శ్రీ ధర్మపుత్రుడు నరసింహరూపంలో, శ్రీ పిప్పలస్థుడు ముహల్లా నివాసి, కోల నరసింహుడు, శూర్పకారంలో ఉన్న సింహుడు—అందరూ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

చతుర్ముఖశ్చారుసరస్వతీ చ స్వభారతీ శర్వసుపర్ణశేషాః । అమామహేద్రశ్చ శచీముఖాస్తాః కుర్వన్తు దృ ॥ ౩,౨౫.

చతుర్ముఖుడు, అందమైన సరస్వతీ దేవి, స్వభారతీ, శర్వుడు, సుపర్ణుడు, శేషుడు, అమామహేంద్రుడు, శచీ ముఖాలు—all నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.

ద్వారావతీ కాశికావన్తికా చ ప్రయాగకాఞ్చ్యౌ మథురాపురీ చ । మాయావతీ హస్తిమతీ పురీ చ కుర్వన్తు స దృ ॥ ౩,౨౫.

ద్వారావతి, కాశికా, అవంతికా, ప్రాయాగ, కాంచి, మథురా నగరం, మాయావతి, హస్తిమతి నగరం—అన్నీ నాకు మంగళప్రదమైన ఉదయం కలిగించాలి.