గరుడపురాణమ్

దత్త్వాం వరం దైత్యవరాయ విష్ణురన్తర్దధే జలపూర్ణే సుకుణ్డే । అద్యాప్యాస్తే జలమధ్యే నృసింహః ప్రహ్లాదోపి దైత్యకుమారకైః సహ ॥ ౩,౨౪.

దైత్యుల్లో శ్రేష్ఠుడైన ప్రహ్లాదునికి వరమిచ్చి, విష్ణువు నీటితో నిండిన పవిత్ర కుండంలో అంతర్ధానమయ్యాడు. నేడు కూడా నరసింహుడు ఆ నీటిలో, ప్రహ్లాదుడు మరియు దైత్య కుమారులతో ఉన్నాడు.

తస్మిన్ సుతీర్థే పరితస్తత్రతత్ర జయేతి శబ్దః శ్రూయతే చాపరాహ్నే । ఇదం తీర్థం నారసింహాభిధం చ కన్యేస్నానం హ్యత్ర కార్యం మనుష్యైః ॥ ౩,౨౪.

ఆ పవిత్ర స్థలంలో, చుట్టూ చుట్టూ 'జయ' అనే శబ్దం మధ్యాహ్నం సమయంలో వినిపిస్తుంది. అమ్మాయి, ఈ తీర్థాన్ని నరసింహ తీర్థం అంటారు; ఇక్కడ మనుషులు తప్పక స్నానం చేయాలి.

స్నానం కృత్వా తత్ర తీర్థే చ సమ్యగ్దీపం దత్త్వా ద్విజవర్యాయ ముఖ్యమ్ । ద్రష్టుం పునః శ్రీనివాసం ప్రజగ్ముర్గోవిన్దగోవిన్ద ఇతి బ్రువన్తః ॥ ౩,౨౪.

ఆ తీర్థంలో సరిగ్గా స్నానం చేసి, ప్రధాన బ్రాహ్మణునికి దీపం సమర్పించిన తరువాత, వారు మళ్లీ 'గోవింద, గోవింద' అని పిలుస్తూ శ్రీనివాసుని దర్శించడానికి వెళ్లారు.

ముఖ్యప్రాణాధిష్ఠితం స్థానమాప్య అపావిశత్తత్ర దేవీ హ్యువాచ । జైగీషవ్యః శ్రీనివాసస్య విష్ణోః కథం కార్యం దర్శనం తద్వదస్వ ॥ ౩,౨౪.

ప్రధాన ప్రాణశక్తి ఉన్న స్థలానికి చేరుకుని, ఆ దేవీ లోపలికి వెళ్లి ఇలా అడిగింది: 'ఓ జైగీషవ్యా, శ్రీనివాసుడు అయిన విష్ణువును ఎలా దర్శించాలో చెప్పు.'

జైగీషవ్యః ప్రాహ సంహృష్టచిత్తో బ్రవీమి తన్త్రం శృణు కన్యకే త్వమ్ । శ్రుత్వా మత్తః కురు సర్వం మయోక్తమాద్యం ద్వారం శ్రీనివాసస్య దృష్ట్వా ॥ ౩,౨౪.

జైగీషవ్యుడు ఆనందంతో ఇలా అన్నాడు: 'అమ్మాయి, నేను చెప్పే విధానాన్ని విను. నేను చెప్పినది విని, అన్నీ అలాగే చేయు. మొదట శ్రీనివాసుని ద్వారాన్ని దర్శించు.'

అపరాధసహస్రాణి క్రియన్తేఽహర్నిశం మయా । తాని సర్వాణి మే దేవ క్షమస్వ పురుషోత్తమ ॥ ౩,౨౪.

ప్రభూ, నేను రాత్రింబవళ్ళు వేలాది తప్పులు చేస్తుంటాను. ఓ పురుషోత్తమా, ఆ తప్పులన్నింటినీ క్షమించు.

మానసాన్వాచికాన్దోషాన్కాయి కానపి సర్వశః । వైష్ణవద్వేషహేతూన్మే భస్మసాత్కురు మాధవ ॥ ౩,౨౪.

మనసుతో, మాటతో, శరీరంతో చేసిన అన్ని దోషాలు, వైష్ణవులపై ద్వేషానికి కారణమైన వాటిని కూడా, ఓ మాధవా, నువ్వు బూడిదగా మార్చి పోగొట్టు.

ఆద్యద్వారం శ్రీనివాసస్య దేవి సమ్యక్స్మరేద్విజయం వై జయం చ । దక్షాధ్వరే శ్రీనివాసస్య దేవి చణ్డం ప్రచణ్డం సంస్మరేత్సమ్యగేవ ॥ ౩,౨౪.

శ్రీనివాసుని ప్రధాన ద్వారంలో, దేవీ, విజయుడు, జయుడు అనే రక్షకులను శ్రద్ధగా స్మరించాలి. అలాగే, దక్ష యజ్ఞంలో శ్రీనివాసుని చండుడు, ప్రచండుడు అనే రక్షకులను కూడా మనసారా స్మరించాలి.

పాశ్చాత్యభాగే శ్రీనివాసస్య దేవి నన్దం సునన్దం సంస్మరేదేవ భక్త్యా । సవ్యద్వారే శ్రీనివాసస్య కన్యే స్మరేత్కుముదాక్షం కుముదన్తమేవ ॥ ౩,౨౪.

శ్రీనివాసుని పడమర వైపున నందుడు, సునందుడు అనే రక్షకులను భక్తితో స్మరించాలి. ఎడమ ద్వారంలో కుముదాక్షుడు, కుముదంతుడు అనే రక్షకులను కూడా స్మరించాలి.

యశ్చైవ దేహం ప్రవిశేద్భక్తిపూర్వం కదా ద్రక్ష్యే సాదరేణైవ దేవి । ప్రదక్షిణద్వాదశకం చ కృత్వా పదే పదే సంస్మరేచ్ఛ్రీనివాసమ్ ॥ ౩,౨౪.

ఎవరైనా భక్తితో ఆలయంలోకి ప్రవేశించి, ఆదరపూర్వకంగా దర్శనం చేసి, పన్నెండు ప్రదక్షిణలు చేసిన తర్వాత, ప్రతి అడుగులో శ్రీనివాసుని స్మరించాలి.

శ్రీస్వామితీర్థే సమ్యగాచమ్య నత్వా స్నాత్వా నత్వా భూవరాహం చ దేవి । అయుద్వారం ప్రివశేద్భక్తిపృర్వం గోవిన్దగోవిన్ద ఇతిబ్రువన్వై ॥ ౩,౨౪.

శ్రీ స్వామితీర్థంలో నీరు మ్రొక్కి, నమస్కరించి, స్నానం చేసి, భూవరాహుని నమస్కరించిన తర్వాత, భక్తితో 'గోవింద, గోవింద' అని పలుకుతూ ప్రధాన ద్వారం ద్వారా లోపలికి ప్రవేశించాలి.

పశ్చాద్ధరేర్నమనం కార్యమేవ సాష్టాఙ్గరూపం ప్రవిశేద్దేవగేహమ్ । పునర్విశేద్వారతః సంస్థితః స పీఠస్థదేవాన్మానసా చిన్తయీత ॥ ౩,౨౪.

తర్వాత, హరివైపు అష్టాంగ నమస్కారం చేసి, దేవాలయంలోకి ప్రవేశించాలి. ఆ తరువాత, ద్వారం వద్ద నిలబడి, పీఠంపై కూర్చున్న దేవతలను మనసులో ధ్యానించాలి.

మధ్యే పీఠం శ్రీనివాసం చ దేవీ నారాయణం ప్రణమేత్పూర్ణమేవ । దేవస్య సవ్యే పీఠభాగాద్వహిశ్చ నమస్కార్యం గురుదేవాయ చైవ ॥ ౩,౨౪.

మధ్యలో ఉన్న పీఠంపై శ్రీనివాసునికి, నారాయణునికి పూర్తిగా నమస్కరించాలి. దేవుని పీఠం ఎడమవైపు బయట, గురువుకు మరియు ఇతర దేవతలకు నమస్కారం చేయాలి.

పీఠస్యాగ్రాచ్చాప్యధస్తాత్ప్రదేశే ఆగ్నేయకోణే ప్రణమేద్వై ఖగేన్ద్ర । నైరృత్యభాగే వ్యాసదేవాయ దేవి నమస్కార్యో వైష్ణవః సర్వదాపి ॥ ౩,౨౪.

పీఠం ముందు, కింద భాగంలో, అగ్నికోణంలో నమస్కరించాలి. నైరుతి భాగంలో వ్యాసదేవునికి, వైష్ణవ దేవతలకు ఎప్పుడూ నమస్కరించాలి.

వాయవ్యకోణే భక్తిపూర్వం సుదుర్గాం నమస్కుర్యాద్భక్తిసంవర్ధితాత్మా । పీఠస్యోర్ధ్వం హ్యగ్నికోణేషు దేవీ ధర్మాధిభూతాయ నమో యమాయ ॥ ౩,౨౪.

వాయవ్య కోణంలో భక్తితో సుదుర్గాదేవికి నమస్కరించాలి. పీఠం పైన, అగ్నికోణాల్లో, ధర్మాధిపతి అయిన యమునికి నమస్కరించాలి.

పీఠస్యోర్ధ్వం నైరృతస్యోర్ధ్వకోణే జ్ఞానాధిపం ప్రణమేద్వాయుదేవమ్ । పీఠస్యోర్ధ్వం వాయుకోణే చ సుభ్రూర్వైరాగ్యానామధిపం చైవ రుద్రమ్ ॥ ౩,౨౪.

పీఠం పైన, నైరుతి యొక్క పై కోణంలో జ్ఞానాధిపతి అయిన వాయుదేవునికి నమస్కరించాలి. పీఠం పైన, వాయవ్య కోణంలో, వైరాగ్యానికి అధిపతి అయిన రుద్రునికి నమస్కరించాలి.

పీఠస్యోర్ధ్వం త్వీశకోణే చ దేవి ఐశ్వర్యాణామధిపం చేన్ద్రదేవమ్ । పీఠస్య పూర్వే ప్రణమేన్నైరృతిం చ అర్యామ్ణానామధిపం చాత్ర దేవి ॥ ౩,౨౪.

పీఠం పైన, ఈశాన్య కోణంలో, ఐశ్వర్యానికి అధిపతి అయిన ఇంద్రునికి నమస్కరించాలి. పీఠం తూర్పు వైపున, నైరుతిని మరియు పితృదేవతలకు అధిపతి అయిన అర్యమన్‌ను నమస్కరించాలి.

దేవస్య పీఠస్య చ దక్షిణే చ దుర్గాం నమేదుగ్రరూపాభిధాం చ । పీఠస్య కన్యే ప్రణమేత్పశ్చిమే వై ఆరోగ్యాణా మధిపం కామదేవమ్ ॥ ౩,౨౪.

దేవుని పీఠం దక్షిణవైపు ఉగ్రరూపిణిగా ప్రసిద్ధి చెందిన దుర్గాదేవికి నమస్కరించాలి. పీఠం పడమర వైపున ఆరోగ్యానికి అధిపతి అయిన కామదేవునికి నమస్కరించాలి.

దేవస్య పీఠస్యోత్తరే రుద్రదేవమనైశ్వర్యాణామధిపం సంస్మరేచ్చ । పీఠస్య మధ్యే ప్రణమేద్వై వరాహం సదా కన్యే పరమం పూరుషాఖ్యమ్ ॥ ౩,౨౪.

దేవుని పీఠం ఉత్తర వైపున ఐశ్వర్యం లేని రుద్రునిని స్మరించాలి. పీఠం మధ్యలో ఎప్పుడూ వరాహమూర్తికి నమస్కరించాలి. కోణంలో పరమపురుషుడిని నమస్కరించాలి.

తస్యోపరిష్టాచ్ఛక్తిసంజ్ఞాం చ లక్ష్మీమాధారరూపాం ప్రణమేచ్చైవ నిత్యమ్ । తస్యోపరిష్టాద్వాయుకూర్మౌ నమేచ్చ తస్యోపరిష్టాచ్ఛేషకూర్మౌ నమేచ్చ ॥ ౩,౨౪.

ఆ పీఠం పైన శక్తి అనే పేరుతో, ఆధారరూపంగా ఉన్న లక్ష్మిదేవికి ఎప్పుడూ నమస్కరించాలి. ఆ పైన వాయుకూర్మునికి, మరింత పైన శేషకూర్మునికి నమస్కరించాలి.

తస్యోపరిష్టాదభిమానినీం భువో భూదేవతాం ప్రణమేచ్చైవ సుభ్రూః । తస్యోపరిష్టాద్వరుణం సంస్మరేచ్చ క్షీరోదధేరధిపం చైవ దేవమ్ ॥ ౩,౨౪.

ఆ పైన భూమికి అధిపతిగా ఉన్న భూదేవిని నమస్కరించాలి. ఆ పైన క్షీరసాగరానికి అధిపతి అయిన వరుణునిని స్మరించాలి.

తస్యోపరిష్టాత్ప్రణమేచ్చైవ లక్ష్మీం శ్వేతద్వీపాఖ్యం కన్యకే పూజయేచ్చ । తస్యోపరిష్టాత్ప్రణమేచ్చైవ లక్ష్మీం మహాదివ్యాం మణ్డపసంజ్ఞకాం చ ॥ ౩,౨౪.

ఆ పైన శ్వేతద్వీపంగా ప్రసిద్ధి చెందిన లక్ష్మిదేవిని నమస్కరించి, పూజించాలి. ఆ పైన మహాదివ్యమైన, మండపంగా ప్రసిద్ధి చెందిన లక్ష్మిదేవిని నమస్కరించాలి.

పీఠస్య మధ్యే యమసంజ్ఞాం చ లక్ష్మీం సమర్చయేద్యమమధ్యే చ దేవీమ్ । యమస్య దేవస్య చ దక్షిణే చ సూర్యం నమేద్దీపరూపం చ భద్రే ॥ ౩,౨౪.

పీఠం మధ్యలో యమ అనే పేరుతో ఉన్న లక్ష్మిదేవిని, యమ మధ్యలో ఉన్న దేవిని పూజించాలి. యముని దక్షిణవైపు దీపరూపంగా ఉన్న సూర్యునికి నమస్కరించాలి.

యమస్య దేవస్య చ వామభాగే శ్రియం నమేద్దీపరూపాం చ దేవీమ్ । యమస్య దేవస్య తు చాగ్రభాగే హుతాశనం దీపరూపం నమేచ్చ ॥ ౩,౨౪.

యముని ఎడమవైపు దీపరూపంగా ఉన్న శ్రీదేవికి నమస్కరించాలి. యముని ముందు భాగంలో హుతాశనుడైన అగ్నిని దీపరూపంగా నమస్కరించాలి.

దేవస్యాగ్రే భూమినామ్నీం నమేచ్చ తత్త్వాభిమానాం సంస్మరేచ్చైవ నిత్యమ్ । పర్యఙ్కరూపం శ్రీనివాసస్య విష్ణోస్తమోభిమానాం సన్నమేచ్చైవ దుర్గామ్ ॥ ౩,౨౪.

దేవుని ముందు భూమి అనే పేరుతో ఉన్న భూమిదేవికి నమస్కరించి, ఆమెను ఎప్పుడూ స్మరించాలి. పర్యంకరూపంగా ఉన్న దుర్గాదేవిని, శ్రీనివాసుడైన విష్ణువు యొక్క తమోరూపిణిగా నమస్కరించాలి.

పూర్వాదిగం పీఠసోపానరూపమాత్మానమేకం ప్రణమేచ్చ దేవి । దక్షస్థదిక్పీఠసోపానరూపం జ్ఞానాత్మకం ప్రణమేచ్చైవ కన్యే ॥ ౩,౨౪.

దేవీ, తూర్పు దిశలో ఉన్న పీఠాన్ని, అడుగుపెట్టే స్థలాన్ని, అవే మన ఆత్మగా భావించి నమస్కరించాలి. అలాగే, దక్షిణ దిశలో ఉన్న పీఠాన్ని, అది జ్ఞాన స్వరూపంగా భావించి కూడా నమస్కరించాలి, కన్యా.

పద్మస్య పూర్వస్థదలే చ దేవి స్త్రీరూపాఖ్యం విమలాఖ్యామిమాం చ । బ్రహ్మాదిదేవాన్ప్రణమేచ్చ దేవి ఆగ్నేయకోణస్థదలే శృణుత్వమ్ ॥ ౩,౨౪.

దేవీ, పద్మపు తూర్పు దళంలో ఉన్న నిర్మలమైన స్త్రీ స్వరూపానికి నమస్కరించాలి. అలాగే, అగ్నికోణంలో ఉన్న దళంలో బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలకు కూడా నమస్కరించాలి, దేవీ.

ఉత్కర్షనామ్నీం పరమాం చ దేవీం నమేద్రమాం బ్రహ్మవాయూ చ శేషమ్ । దక్షస్థపద్మస్య దలాష్టకే చ నారాయణాకారశేషాదికానామ్ ॥ ౩,౨౪.

ఉత్కర్ష అనే పరమేశ్వరీకి, ఇంద్రుడు, బ్రహ్మ, వాయువు మరియు మిగతా దేవతలకు నమస్కరించాలి. దక్షిణ దిశలోని ఎనిమిది పద్మదళాల్లో నారాయణ, శేషుడు మొదలైన వారి స్వరూపాలకు నమస్కరించాలి.

స్త్రీరూపేభ్యో నమనం కార్యమేవ కన్యే మయా పశ్చిమస్థే దలే చ । గోపాఖ్యనారాయణబ్రహ్మవాయువిప్రాదికానాం శేషరూద్రాదికానామ్ ॥ ౩,౨౪.

కన్యా, స్త్రీ స్వరూపాలకు తప్పక నమస్కరించాలి. అలాగే పశ్చిమ దళంలో గోపుడు, నారాయణుడు, బ్రహ్మ, వాయువు, విప్రుడు, శేషుడు, రుద్రుడు మొదలైన వారికి నమస్కరించాలి.