గరుడపురాణమ్

లక్ష్మీపతే చేతి వదన్తి సర్వే ధనీతి శబ్దః స్వాభివాచీ యతో హి । అతోప్యార్యా మాధవేతి బ్రువన్తి లక్ష్మీపతే పాహి తథైవ భక్తాన్ ॥ ౩,౨౪.

అందరూ ఆయనను 'లక్ష్మీపతి' అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే 'ధనం' అనే మాట నిజంగా ఆయనకే వర్తిస్తుంది. అందుకే ఆర్యులు ఆయనను 'మాధవుడు' అని సంబోధిస్తారు. ఓ లక్ష్మీపతీ, అలాగే నీ భక్తులను కాపాడుము.

తే వై బ్రువన్తో ననృతుశ్చ జగ్ముర్విష్ణో సదాస్మాన్పరిపాహి నిత్యమ్ । సర్వత్ర యస్మాద్వితతోసి తస్మాదిత్యాదినామాని గృణన్త ఏవ । జగ్ముశ్చ సర్వే దదృశుశ్చ తీర్థం భక్త్యోపేతాః శ్రీనివాసం స్మరన్తః ॥ ౩,౨౪.

వారు ఆ పేర్లను జపిస్తూ, ఆనందంగా నర్తిస్తూ, ఎప్పుడూ 'ఓ విష్ణూ, మమ్మల్ని ఎల్లప్పుడూ కాపాడుము' అని ప్రార్థిస్తూ వెళ్లారు. నీవు అన్నిచోట్లా వ్యాపించి ఉన్నావు కాబట్టి, అలాంటి పేర్లను జపిస్తూ ముందుకు సాగారు. అందరూ వెళ్లి, ఆ పవిత్ర స్థలాన్ని దర్శించి, భక్తితో శ్రీనివాసుని స్మరించుకుంటూ చూశారు.

కన్యోవాచ । కిం నామకం తీర్థమిదం మునీన్ద్ర కిం కార్యమత్ర ప్రవదాస్మాన్కృతీశ । కస్మై ప్రసన్నో భగవాఞ్ఛ్రీనివాసస్త్వస్మిన్సుతీర్థం వద విస్తరేణ ॥ ౩,౨౪.

అప్పుడు ఆ యువతి ఇలా అడిగింది: 'ఓ మునీంద్రా, ఈ తీర్థానికి పేరు ఏమిటి? ఇక్కడ మనం ఏమి చేయాలి? దయచేసి మాకు వివరంగా చెప్పండి. ఈ పవిత్ర స్థలంలో శ్రీనివాసుడు ఎవరికోసం ప్రసన్నుడయ్యాడు?'

జైగీషవ్య ఉవాచ । కన్యే శృణు త్వం హ్యభవత్సుబుద్ధిమాన్ప్రహ్రాదసంజ్ఞో హరిభక్తవర్యః । నిష్కామబుద్ధ్యా తు యదా జగామ శేషాచలస్థం శ్రీనివాసం చ ద్రష్టుమ్ ॥ ౩,౨౪.

జైగీషవ్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'అమ్మాయి, విను. హరిభక్తుల్లో గొప్పవాడు, ప్రహ్లాదుడు అనే జ్ఞానవంతుడు ఉండేవాడు. అతను ఎలాంటి స్వార్థం లేకుండా శేషాచలంలో నివసించే శ్రీనివాసుని దర్శించడానికి వెళ్లాడు.'

అస్మింస్థలే దైత్యకుమారకాన్ప్రతి హరేశ్చ తత్త్వం పరిపృష్టవాన్ప్రభుః । నృసింహరూపం శ్రీనివాసం భజస్వ సుదుర్లభం మానుషం జన్మ కన్యే ॥ ౩,౨౪.

ఈ స్థలంలో, ఆ ప్రభువు దైత్య కుమారులను పిలిచి హరిలోని తత్త్వాన్ని ప్రశ్నించాడు. అమ్మాయి, నరసింహ రూపంలో ఉన్న శ్రీనివాసుని భజించు; మానవ జన్మ చాలా అరుదైనది.

తత్రాపి విష్ణోర్నృహరే సుతత్త్వం సుదుర్లభం సుష్ఠు యాత్రా తథైవ । యస్యాం యాత్రాయాం యత్ర కుత్రాపి దేశే హరేః కథా వర్తతే దైత్యవర్యాః ॥ ౩,౨౪.

అక్కడ కూడా విష్ణువు నరసింహునిగా ఉన్న అసలు తత్త్వాన్ని తెలుసుకోవడం చాలా కష్టం, ఆ యాత్ర కూడా అంతే దుర్లభం. ఎక్కడైనా ఆ యాత్ర జరిగితే, ఓ ఉత్తమ దైత్యా, అక్కడ హరిలోని కథలు వినిపిస్తుంటాయి.

తత్ర స్థలే హరిరాస్తే సదైవ యతో వ్యాప్తః సర్వతో వై నృసింహః । ఏతచ్ఛ్రుత్వా దైత్యకుమారకాస్తే ప్రహ్లాదమూచుర్భక్తవర్యం హరేశ్చ ॥ ౩,౨౪.

ఆ స్థలంలో హరి ఎప్పుడూ ఉంటాడు, ఎందుకంటే నరసింహుడు అన్నిచోట్లా వ్యాపించి ఉన్నాడు. ఇది విని, దైత్య కుమారులు హరిభక్తుల్లో శ్రేష్ఠుడైన ప్రహ్లాదునితో మాట్లాడారు.

వ్యాప్తో హరిశ్చేత్కథమత్ర వై సఖే న దృశ్యతే జలరూపీ నృసింహః । స ఏవముక్తో దానవానాం సుతైశ్చ తుష్టావ విష్ణుం పరమాదరేణ ॥ ౩,౨౪.

'హరి అన్నిచోట్లా ఉన్నాడంటే, స్నేహితా, ఇక్కడ నీటిలో నరసింహుని రూపం ఎందుకు కనబడటం లేదు?' అని దైత్య కుమారులు అడిగారు. అప్పుడు ప్రహ్లాదుడు పరమ భక్తితో విష్ణువును స్తుతించాడు.

తవ స్వరూపం మమ దర్శయస్వ స్వయోగ్యరూపం దానవానాం సుతానామ్ । ఇతి స్తుతః శ్రీనివాసో హరిస్తు తస్మిన్నన్తర్జలరూపం సమాయాత్ ॥ ౩,౨౪.

'నీ నిజమైన రూపాన్ని, దైత్య కుమారులకు అనుకూలంగా ఉన్న రూపాన్ని నాకు చూపించు' అని ప్రార్థించగా, శ్రీనివాసుడు అక్కడ నీటిలోని రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

అస్మిన్స్నానం యే ప్రకుర్వన్తి తీర్థే తేషాం జ్ఞానం పరమం దృఢం స్యాత్ । అత్ర స్నానే మానుషాణాం చ తాత బుద్ధిర్న హి స్యాత్కలికాలే విశేషాత్ ॥ ౩,౨౪.

ఈ తీర్థంలో స్నానం చేసే వారికి పరమ జ్ఞానం దృఢంగా కలుగుతుంది. కానీ, తాతా, కలియుగంలో ఇక్కడ స్నానం చేసినా మనుషులకు అలాంటి జ్ఞానం కలగదు.

దత్త్వాం వరం దైత్యవరాయ విష్ణురన్తర్దధే జలపూర్ణే సుకుణ్డే । అద్యాప్యాస్తే జలమధ్యే నృసింహః ప్రహ్లాదోపి దైత్యకుమారకైః సహ ॥ ౩,౨౪.

దైత్యుల్లో శ్రేష్ఠుడైన ప్రహ్లాదునికి వరమిచ్చి, విష్ణువు నీటితో నిండిన పవిత్ర కుండంలో అంతర్ధానమయ్యాడు. నేడు కూడా నరసింహుడు ఆ నీటిలో, ప్రహ్లాదుడు మరియు దైత్య కుమారులతో ఉన్నాడు.

తస్మిన్ సుతీర్థే పరితస్తత్రతత్ర జయేతి శబ్దః శ్రూయతే చాపరాహ్నే । ఇదం తీర్థం నారసింహాభిధం చ కన్యేస్నానం హ్యత్ర కార్యం మనుష్యైః ॥ ౩,౨౪.

ఆ పవిత్ర స్థలంలో, చుట్టూ చుట్టూ 'జయ' అనే శబ్దం మధ్యాహ్నం సమయంలో వినిపిస్తుంది. అమ్మాయి, ఈ తీర్థాన్ని నరసింహ తీర్థం అంటారు; ఇక్కడ మనుషులు తప్పక స్నానం చేయాలి.

స్నానం కృత్వా తత్ర తీర్థే చ సమ్యగ్దీపం దత్త్వా ద్విజవర్యాయ ముఖ్యమ్ । ద్రష్టుం పునః శ్రీనివాసం ప్రజగ్ముర్గోవిన్దగోవిన్ద ఇతి బ్రువన్తః ॥ ౩,౨౪.

ఆ తీర్థంలో సరిగ్గా స్నానం చేసి, ప్రధాన బ్రాహ్మణునికి దీపం సమర్పించిన తరువాత, వారు మళ్లీ 'గోవింద, గోవింద' అని పిలుస్తూ శ్రీనివాసుని దర్శించడానికి వెళ్లారు.

ముఖ్యప్రాణాధిష్ఠితం స్థానమాప్య అపావిశత్తత్ర దేవీ హ్యువాచ । జైగీషవ్యః శ్రీనివాసస్య విష్ణోః కథం కార్యం దర్శనం తద్వదస్వ ॥ ౩,౨౪.

ప్రధాన ప్రాణశక్తి ఉన్న స్థలానికి చేరుకుని, ఆ దేవీ లోపలికి వెళ్లి ఇలా అడిగింది: 'ఓ జైగీషవ్యా, శ్రీనివాసుడు అయిన విష్ణువును ఎలా దర్శించాలో చెప్పు.'

జైగీషవ్యః ప్రాహ సంహృష్టచిత్తో బ్రవీమి తన్త్రం శృణు కన్యకే త్వమ్ । శ్రుత్వా మత్తః కురు సర్వం మయోక్తమాద్యం ద్వారం శ్రీనివాసస్య దృష్ట్వా ॥ ౩,౨౪.

జైగీషవ్యుడు ఆనందంతో ఇలా అన్నాడు: 'అమ్మాయి, నేను చెప్పే విధానాన్ని విను. నేను చెప్పినది విని, అన్నీ అలాగే చేయు. మొదట శ్రీనివాసుని ద్వారాన్ని దర్శించు.'

అపరాధసహస్రాణి క్రియన్తేఽహర్నిశం మయా । తాని సర్వాణి మే దేవ క్షమస్వ పురుషోత్తమ ॥ ౩,౨౪.

ప్రభూ, నేను రాత్రింబవళ్ళు వేలాది తప్పులు చేస్తుంటాను. ఓ పురుషోత్తమా, ఆ తప్పులన్నింటినీ క్షమించు.

మానసాన్వాచికాన్దోషాన్కాయి కానపి సర్వశః । వైష్ణవద్వేషహేతూన్మే భస్మసాత్కురు మాధవ ॥ ౩,౨౪.

మనసుతో, మాటతో, శరీరంతో చేసిన అన్ని దోషాలు, వైష్ణవులపై ద్వేషానికి కారణమైన వాటిని కూడా, ఓ మాధవా, నువ్వు బూడిదగా మార్చి పోగొట్టు.

ఆద్యద్వారం శ్రీనివాసస్య దేవి సమ్యక్స్మరేద్విజయం వై జయం చ । దక్షాధ్వరే శ్రీనివాసస్య దేవి చణ్డం ప్రచణ్డం సంస్మరేత్సమ్యగేవ ॥ ౩,౨౪.

శ్రీనివాసుని ప్రధాన ద్వారంలో, దేవీ, విజయుడు, జయుడు అనే రక్షకులను శ్రద్ధగా స్మరించాలి. అలాగే, దక్ష యజ్ఞంలో శ్రీనివాసుని చండుడు, ప్రచండుడు అనే రక్షకులను కూడా మనసారా స్మరించాలి.

పాశ్చాత్యభాగే శ్రీనివాసస్య దేవి నన్దం సునన్దం సంస్మరేదేవ భక్త్యా । సవ్యద్వారే శ్రీనివాసస్య కన్యే స్మరేత్కుముదాక్షం కుముదన్తమేవ ॥ ౩,౨౪.

శ్రీనివాసుని పడమర వైపున నందుడు, సునందుడు అనే రక్షకులను భక్తితో స్మరించాలి. ఎడమ ద్వారంలో కుముదాక్షుడు, కుముదంతుడు అనే రక్షకులను కూడా స్మరించాలి.

యశ్చైవ దేహం ప్రవిశేద్భక్తిపూర్వం కదా ద్రక్ష్యే సాదరేణైవ దేవి । ప్రదక్షిణద్వాదశకం చ కృత్వా పదే పదే సంస్మరేచ్ఛ్రీనివాసమ్ ॥ ౩,౨౪.

ఎవరైనా భక్తితో ఆలయంలోకి ప్రవేశించి, ఆదరపూర్వకంగా దర్శనం చేసి, పన్నెండు ప్రదక్షిణలు చేసిన తర్వాత, ప్రతి అడుగులో శ్రీనివాసుని స్మరించాలి.

శ్రీస్వామితీర్థే సమ్యగాచమ్య నత్వా స్నాత్వా నత్వా భూవరాహం చ దేవి । అయుద్వారం ప్రివశేద్భక్తిపృర్వం గోవిన్దగోవిన్ద ఇతిబ్రువన్వై ॥ ౩,౨౪.

శ్రీ స్వామితీర్థంలో నీరు మ్రొక్కి, నమస్కరించి, స్నానం చేసి, భూవరాహుని నమస్కరించిన తర్వాత, భక్తితో 'గోవింద, గోవింద' అని పలుకుతూ ప్రధాన ద్వారం ద్వారా లోపలికి ప్రవేశించాలి.

పశ్చాద్ధరేర్నమనం కార్యమేవ సాష్టాఙ్గరూపం ప్రవిశేద్దేవగేహమ్ । పునర్విశేద్వారతః సంస్థితః స పీఠస్థదేవాన్మానసా చిన్తయీత ॥ ౩,౨౪.

తర్వాత, హరివైపు అష్టాంగ నమస్కారం చేసి, దేవాలయంలోకి ప్రవేశించాలి. ఆ తరువాత, ద్వారం వద్ద నిలబడి, పీఠంపై కూర్చున్న దేవతలను మనసులో ధ్యానించాలి.

మధ్యే పీఠం శ్రీనివాసం చ దేవీ నారాయణం ప్రణమేత్పూర్ణమేవ । దేవస్య సవ్యే పీఠభాగాద్వహిశ్చ నమస్కార్యం గురుదేవాయ చైవ ॥ ౩,౨౪.

మధ్యలో ఉన్న పీఠంపై శ్రీనివాసునికి, నారాయణునికి పూర్తిగా నమస్కరించాలి. దేవుని పీఠం ఎడమవైపు బయట, గురువుకు మరియు ఇతర దేవతలకు నమస్కారం చేయాలి.

పీఠస్యాగ్రాచ్చాప్యధస్తాత్ప్రదేశే ఆగ్నేయకోణే ప్రణమేద్వై ఖగేన్ద్ర । నైరృత్యభాగే వ్యాసదేవాయ దేవి నమస్కార్యో వైష్ణవః సర్వదాపి ॥ ౩,౨౪.

పీఠం ముందు, కింద భాగంలో, అగ్నికోణంలో నమస్కరించాలి. నైరుతి భాగంలో వ్యాసదేవునికి, వైష్ణవ దేవతలకు ఎప్పుడూ నమస్కరించాలి.

వాయవ్యకోణే భక్తిపూర్వం సుదుర్గాం నమస్కుర్యాద్భక్తిసంవర్ధితాత్మా । పీఠస్యోర్ధ్వం హ్యగ్నికోణేషు దేవీ ధర్మాధిభూతాయ నమో యమాయ ॥ ౩,౨౪.

వాయవ్య కోణంలో భక్తితో సుదుర్గాదేవికి నమస్కరించాలి. పీఠం పైన, అగ్నికోణాల్లో, ధర్మాధిపతి అయిన యమునికి నమస్కరించాలి.

పీఠస్యోర్ధ్వం నైరృతస్యోర్ధ్వకోణే జ్ఞానాధిపం ప్రణమేద్వాయుదేవమ్ । పీఠస్యోర్ధ్వం వాయుకోణే చ సుభ్రూర్వైరాగ్యానామధిపం చైవ రుద్రమ్ ॥ ౩,౨౪.

పీఠం పైన, నైరుతి యొక్క పై కోణంలో జ్ఞానాధిపతి అయిన వాయుదేవునికి నమస్కరించాలి. పీఠం పైన, వాయవ్య కోణంలో, వైరాగ్యానికి అధిపతి అయిన రుద్రునికి నమస్కరించాలి.

పీఠస్యోర్ధ్వం త్వీశకోణే చ దేవి ఐశ్వర్యాణామధిపం చేన్ద్రదేవమ్ । పీఠస్య పూర్వే ప్రణమేన్నైరృతిం చ అర్యామ్ణానామధిపం చాత్ర దేవి ॥ ౩,౨౪.

పీఠం పైన, ఈశాన్య కోణంలో, ఐశ్వర్యానికి అధిపతి అయిన ఇంద్రునికి నమస్కరించాలి. పీఠం తూర్పు వైపున, నైరుతిని మరియు పితృదేవతలకు అధిపతి అయిన అర్యమన్‌ను నమస్కరించాలి.

దేవస్య పీఠస్య చ దక్షిణే చ దుర్గాం నమేదుగ్రరూపాభిధాం చ । పీఠస్య కన్యే ప్రణమేత్పశ్చిమే వై ఆరోగ్యాణా మధిపం కామదేవమ్ ॥ ౩,౨౪.

దేవుని పీఠం దక్షిణవైపు ఉగ్రరూపిణిగా ప్రసిద్ధి చెందిన దుర్గాదేవికి నమస్కరించాలి. పీఠం పడమర వైపున ఆరోగ్యానికి అధిపతి అయిన కామదేవునికి నమస్కరించాలి.

దేవస్య పీఠస్యోత్తరే రుద్రదేవమనైశ్వర్యాణామధిపం సంస్మరేచ్చ । పీఠస్య మధ్యే ప్రణమేద్వై వరాహం సదా కన్యే పరమం పూరుషాఖ్యమ్ ॥ ౩,౨౪.

దేవుని పీఠం ఉత్తర వైపున ఐశ్వర్యం లేని రుద్రునిని స్మరించాలి. పీఠం మధ్యలో ఎప్పుడూ వరాహమూర్తికి నమస్కరించాలి. కోణంలో పరమపురుషుడిని నమస్కరించాలి.