గరుడపురాణమ్

కన్యోవాచ । జైగీషవ్య బ్రూహి మే కే చ భక్తా భక్తిం కథం దర్శయామాసురేతే । తేషాం హరిః శ్రీనివాసో మహాత్మా త్రాతా సదా భక్తవర్గే దయాలుః ॥ ౩,౨౪.

కన్యక ఇలా అడిగింది: జైగీషవ్యా, ఎవరు నిజమైన భక్తులు? వారు భక్తిని ఎలా చూపిస్తారు? అలాంటి వారికి శ్రీనివాసుడు హరిదేవుడు మహాత్ముడు ఎప్పుడూ రక్షకుడిగా, భక్తులకు దయతో ఉంటాడు.

జైగీషవ్యస్త్వేవముక్తో మహాత్మా ఉవాచ కన్యాం సంస్మరన్ భక్తవర్యః । జైగీషవ్య ఉవాచ । ప్రహాదాద్యా శ్రీనివాసస్య భక్తాః కృత్వా నృసింహే చోత్తమాం భక్తిమేవ ॥ ౩,౨౪.

అప్పుడు జైగీషవ్య మహాత్ముడు, గొప్ప భక్తులను స్మరించుకుంటూ ఆ కన్యకతో ఇలా అన్నాడు: ప్రహ్లాదుడు మొదలైనవారు శ్రీనివాసుని భక్తులు. వారు నృసింహునికి ఉత్తమమైన భక్తిని చూపించారు.

అవాప సామ్రాజ్యమనుత్తమం చ జ్ఞానం నృసింహాత్సమవాప పశ్చాత్ । పరాశరః శ్రీనిబాసస్య భక్తో భక్తిం కృత్వా వ్యాసరూపం హరిం చ ॥ ౩,౨౪.

అతడు అపూర్వమైన సామ్రాజ్యాన్ని పొందాడు, ఆ తరువాత నృసింహుని నుండి జ్ఞానాన్ని పొందాడు. పరాశరుడు శ్రీనివాసుని భక్తుడు, భక్తితో ఉండగా హరిదేవుడు వ్యాసరూపంగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

స్తుత్వా తేన జ్ఞానతత్త్వం హ్యవాప్య జగామ మోక్షం భక్తిసంవర్ధితాత్మా । యో నారదః శ్రీనివాసస్య భక్తో భక్తిం కృత్వా గర్భవాసే హరౌ చ ॥ ౩,౨౪.

ఆ పరమాత్ముని స్తుతించి, నారదుడు భక్తితో తన మనసును పెంపొందించుకొని, జ్ఞానసారాన్ని పొందాడు. అలా మోక్షాన్ని పొందాడు. శ్రీనివాసుని భక్తుడైన నారదుడు, గర్భంలో ఉన్నప్పటికీ హరిలో భక్తిని ఆచరించాడు.

తయా భక్త్యా బ్రహ్మపుత్రత్వమాప జ్ఞానప్రాప్త్యా తేన ముక్తిం జగామ । యో హ్యంబరీషః శ్రీనివాసస్య భక్తః కృత్వా భక్తిం పరదేవ హరౌ చ ॥ ౩,౨౪.

ఆ భక్తితో అంబరీషుడు బ్రహ్మపుత్రుడిగా అయ్యాడు. జ్ఞానాన్ని పొందడం వల్ల మోక్షాన్ని పొందాడు. శ్రీనివాసుని భక్తుడైన అంబరీషుడు, పరమదేవుడైన హరిలో భక్తిని ఆచరించాడు.

జప్త్వా జ్ఞానం ప్రాప్య దుర్వాసకశ్చాప్యవాప మోక్షం తేన సంవర్ధితాత్మా । ముచుకున్దో వై శ్రీనివాసస్య భక్తో వైరాగ్యతో భక్తిదార్ఢ్యం చ కృత్వా ॥ ౩,౨౪.

దుర్వాసుడు జపం చేసి జ్ఞానాన్ని పొందాడు, అలా మోక్షాన్ని కూడా పొందాడు. ఆ విధంగా తన హృదయాన్ని పెంపొందించుకున్నాడు. ముచుకుందుడు శ్రీనివాసుని భక్తుడై, విరక్తితో భక్తిలో దృఢతను సాధించాడు.

తత్త్వజ్ఞానం ప్రాప్య విష్ణోర్మహాత్మా హ్యవాప మోక్షం తేన సంవర్ధితాత్మా । స పుణ్డరీకః శ్రీనివాసస్య భక్తః పిత్రాదిష్టో విష్ణుభక్తిం చ కృత్వా ॥ ౩,౨౪.

విష్ణువు యొక్క తత్త్వజ్ఞానాన్ని పొందిన ఆ మహాత్ముడు, అలా మోక్షాన్ని పొందాడు. తన హృదయాన్ని పెంపొందించుకున్నాడు. పితృవులు చెప్పినట్లు శ్రీనివాసుని భక్తుడైన పుండరీకుడు, విష్ణుభక్తిని ఆచరించాడు.

హరిప్రాసాదాజ్జ్ఞానమనుత్తమం చాప్యవాప మోక్షం భక్తిసంవర్ధితాత్మా । బ్రహ్మా చ వాయుశ్చ సరస్వతీ చ జ్ఞాతవ్యాః సర్వే ఋజుయోగినశ్చ ॥ ౩,౨౪.

హరిదయ వల్ల, వారు అత్యుత్తమ జ్ఞానాన్ని మరియు మోక్షాన్ని పొందారు. వారి మనస్సు భక్తితో పెరిగింది. బ్రహ్మ, వాయువు, సరస్వతి మరియు సత్యమార్గంలో నడిచే యోగులు అందరూ ఇలానే తెలుసుకోవాలి.

అచ్ఛిన్నభక్తాశ్చ సదా మురారేర్న కామ్యరక్తాః శుద్ధరూపా హి తే చ । గిరీశనాగేశఖగేశసంజ్ఞా దేవాః శుక్రారౌ గురుచన్ద్రేన్దుసూర్యాః ॥ ౩,౨౪.

మురారి మీద ఎప్పుడూ విడిపోని భక్తి కలిగినవారు, కోరికలకు లోనవ్వని, పవిత్ర స్వభావం కలవారు. గిరీశుడు, నాగేశుడు, ఖగేశుడు, శుక్రుడు, అరుడు, గురువు, చంద్రుడు, ఇంద్రుడు, సూర్యుడు అనే దేవతలు కూడా అలాంటివారే.

జలేశోగ్నిర్మనుధర్మౌ కుబేరః విఘ్నేశనాసత్యమరుద్గణాశ్చ । పర్జన్యమిత్రాదయ ఏవ సర్వే సదా హ్యేతే శ్రీనివాసస్య భక్తాః ॥ ౩,౨౪.

జలేశుడు, అగ్ని, మనువు, ధర్ముడు, కుబేరుడు, విఘ్నేశుడు, నాసత్యుడు, మరుత్ గణాలు, పర్జన్యుడు, మిత్రుడు మరియు ఇతరులు— వీరందరూ ఎప్పుడూ శ్రీనివాసుని భక్తులే.

విశ్వామిత్రో భృగురౌర్వశ్చ కుత్సో మరీచిరత్రిః పులహః క్రతుశ్చ । శక్తిర్వసిష్ఠో సౌతమీయో పులస్త్యో భారద్వాజః శ్రీనివాసస్య భక్తాః ॥ ౩,౨౪.

విశ్వామిత్రుడు, భృగువు, ఔర్వుడు, కుత్సుడు, మరీచి, అత్రి, పులహుడు, క్రతువు, శక్తి, వశిష్ఠుడు, సౌతమీయుడు, పులస్త్యుడు, భరద్వాజుడు— వీరందరూ శ్రీనివాసుని భక్తులే.

మాన్ధాతా నహుషోంబరీషసగరౌ రాజా పృథుర్హైహయో ఇక్ష్వాకుర్భరతో యయాతిసుతలౌ ధర్మో వికుక్షిస్తథా । ఉత్తానశ్చ బిభీషణో దశరథో హ్యేతే మహాజ్ఞానినః శ్రీమద్వేఙ్కటనాయకస్య చ గురోర్భక్తాః సదా సంస్మృతాః ॥ ౩,౨౪.

మాంధాత, నహుషుడు, అంబరీషుడు, సాగరుడు, రాజా పృథు, హైహయుడు, ఇక్ష్వాకు, భరతుడు, యయాతి, సుతలుడు, ధర్ముడు, వికుక్షి, ఉత్తానుడు, విభీషణుడు, దశరథుడు— వీరు మహాజ్ఞానులు, శ్రీ వేంకటనాయకుని మరియు ఆయన గురువుని ఎప్పుడూ భక్తిగా స్మరిస్తారు.

భాగీరథీ సముద్రశ్చ యమునా చ సరస్వతీ । గోదావరీ నర్మదా చ కృష్ణా భీమరథీ తథా ॥ ౩,౨౪.

భాగీరథి, సముద్రం, యమునా, సరస్వతి, గోదావరి, నర్మదా, కృష్ణా, భీమరథి కూడా అలాగే ఉన్నాయి.

సరయూఫల్గుకావేరీగణ్డకీ కపిలా స్తథా । ఇత్యేతాశ్చ హరేర్భక్తాః సంతి చాత్రైవ భామిని ॥ ౩,౨౪.

సరయూ, ఫల్గు, కావేరి, గండకి, కపిలా— ఇవన్నీ కూడా ఇక్కడ హరి భక్తులే, ఓ సుందరి!

అభిప్రాయం తత్ర వక్ష్యే శృణు కన్యే మయా సతి । యత్ర ప్రవర్తతే మార్గే కథా విష్ణోర్మహాత్మనః ॥ ౩,౨౪.

అక్కడి ఉద్దేశాన్ని నేను చెబుతాను, విను కన్యా! ఎక్కడ విశ్ణువు గొప్పతనాన్ని చెప్పే కథ మార్గం ప్రబలిస్తుందో, అక్కడే.

వర్తన్తే వైష్ణవా యత్ర హరితత్త్వార్థబోధకాః । తత్రైవ భక్తాః సర్వేపి సంతి విష్ణోస్తథైవ చ ॥ ౩,౨౪.

ఎక్కడ వైష్ణవులు హరితత్త్వాన్ని బోధిస్తూ ఉంటారో, అక్కడే విష్ణువు భక్తులు అందరూ ఉంటారు.

యే దేవయాత్రాం పరమాత్మచిన్తయా కుర్వన్తి తే హరిభక్తాశ్చ నాన్యే । యతో హరౌ పరమే వైష్ణవానాం సర్వం నిష్ఠామేతి కృత్యం ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౨౪.

పరమాత్మను ధ్యానిస్తూ దేవయాత్ర చేయువారు మాత్రమే హరి భక్తులు, ఇతరులు కాదు. ఎందుకంటే, పరమహరిలోనే వైష్ణవుల అన్ని కార్యాలు, లక్ష్యాలు నెరవేరుతాయి, ఓ గరుత్మంతుడు!

శేషాచలం సమాసాద్య హ్యన్నవస్త్రాదిభూషణమ్ । యో న దద్యాదభక్తః స తతః కో ను పరః పశుః ॥ ౩,౨౪.

శేషాచలాన్ని చేరినవాడు, అన్నం, వస్త్రం, అలంకారాలు ఇవ్వకపోతే, అతనికి భక్తి లేదు. అలాంటి వాడికి కన్నా మరొకడు మృగం ఎవరు?

భక్తా హరేః శ్రీనివాసాచలే చ గఙ్గాదిరూపేణ చ తత్రతత్ర । తిష్ఠన్తి సేవార్థమురుక్రమస్య తేషాం పూజా నైవ కార్యా చ దేవి ॥ ౩,౨౪.

హరి భక్తులు, శ్రీనివాసాచలంలో, గంగా మొదలైన రూపాలలో, అక్కడక్కడ సేవకోసం నిలిచివుంటారు. వారికి పూజ చేయకూడదు, ఓ దేవి!

అభిప్రాయం తత్ర వక్ష్యే శృణు త్వం తత్ర స్థలే వస్త్రగన్ధాదిధూపైః । పురాణోక్తా అపి భేదేన పూజ్యా దృష్ట్వా చ తాన్వన్దయేత్ప్రాజ్ఞ ఏవ ॥ ౩,౨౪.

అక్కడి ఉద్దేశాన్ని నేను చెబుతాను, విను. ఆ స్థలంలో వస్త్రం, సువాసన, ధూపం మొదలైన వాటితో, పురాణాల్లో చెప్పినవారిని వేర్వేరుగా పూజించినా, వారిని చూసినప్పుడు జ్ఞానులు గౌరవించాలి.

సద్బ్రాహ్మణాన్వన్దయేత్పాదమూలే హస్తౌ చ ద్వౌ సంపుటీకృత్య దేవి । సాష్టాఙ్గరుపం వన్దనం చైవ విష్ణోః కుర్యాత్తథా గురవే విష్ణుబుద్ధ్యా ॥ ౩,౨౪.

సద్బ్రాహ్మణులను వారి పాదమూలంలో, రెండు చేతులు జోడించి గౌరవించాలి, ఓ దేవి! విష్ణువుకు సాష్టాంగ నమస్కారం చేయాలి. అలాగే గురువుని కూడా విష్ణువు అనుకుని నమస్కరించాలి.

గఙ్గాదీనాం వన్దనం కార్యమేవ సాష్టాఙ్గం వై తులసీనాం తథైవ । అశ్వత్థానాం నమనం కార్యమేవ గవాదీనాం నమనం మానసేన ॥ ౩,౨౪.

గంగాదులు వంటి పవిత్ర నదులకు, అలాగే తులసి మొక్కకు కూడా, మనం సాష్టాంగ నమస్కారం చేయాలి. అశ్వత్థ వృక్షాలకు నమస్కరించాలి. ఆవులు మరియు వాటివంటి జీవులకు మనసులో నమస్కారం చేయాలి.

పూజా సదా దేవదేవస్య విష్ణోః కార్యా భక్త్యా వైష్ణవైరేవ నాన్యైః । యే నామకా జ్ఞానవన్తః సుభక్తాః సదైవ కార్యా విష్ణుపూజా చ కన్యే ॥ ౩,౨౪.

దేవదేవుడు అయిన విష్ణువు పూజను ఎప్పుడూ భక్తితో చేయాలి. ఆ పూజను వైష్ణవులు మాత్రమే చేయాలి, ఇతరులు కాదు. విష్ణువు పేర్లు ధరించినవారు, జ్ఞానం ఉన్నవారు, నిజమైన భక్తులు ఎప్పుడూ విష్ణువు పూజ చేయాలి, ఓ కన్యకా.

యే నామకా జ్ఞానవన్తః సుభక్తాః సదైవం కార్యా విష్ణుపూజా చ కన్యే । యేనామకా విష్ణుభక్తాః సదైవ పూజా విష్ణోర్నైవ కార్యాత్ర దేవి ॥ ౩,౨౪.

విష్ణువు పేర్లు ధరించినవారు, జ్ఞానం కలిగినవారు, పరమ భక్తులు ఎప్పుడూ విష్ణువు పూజ చేయాలి, ఓ కన్యకా. విష్ణువు పేర్లు ధరించి, విష్ణువు భక్తులు అయినవారు మాత్రమే ఆయన పూజ చేయాలి, ఇతరులు కాదు, ఓ దేవీ.

మోహాద్యో వై పూజయేద్దేవదేవం మహాధర్మాద్యాతి చాన్ధం తమో వై । బ్రహ్మాదినామాని హరేర్హి దేవీం విష్ణోః స్వనామాని దదౌ దివౌకసామ్ ॥ ౩,౨౪.

ఎవరైనా మోహంతో దేవదేవుడైన విష్ణువును పూజించినా, ధర్మాన్ని విడిచిపెడితే, వారు అంధకారంలో పడిపోతారు. బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలకు హరి తన పేర్లను ఇచ్చాడు. విష్ణువు తన పేర్లను దేవతలకు ప్రసాదించాడు, ఓ దేవీ.

నాదాద్ధీరః కేశవాదీని కన్యే స్వకం పురం ప్రవిహాయైవ రాజా । ఏవం మయోక్తం కన్యకే సర్వమేతదేతత్పరం సమ్యగారోహణీయమ్ ॥ ౩,౨౪.

ఒక జ్ఞాని తన స్వస్థానాన్ని వదిలిపెట్టి కేశవాది పేర్లు పెట్టుకోవద్దు, ఓ కన్యకా. ఇలా నేను నీకు అన్నీ వివరంగా చెప్పాను. ఈ గొప్ప ఉపదేశాన్ని సరిగ్గా ఆచరించాలి.

గోవిన్ద నారాయణ మాధవేతి యూయం మయా సర్వమారాధితవ్యమ్ । సర్వే మిలిత్వా పునరేవం ఖగేన్ద్ర సమారుహన్వైఙ్కటాద్రిం గృణన్తః ॥ ౩,౨౪.

గోవింద, నారాయణ, మాధవ అనే నా పేర్లతో మీరు నన్ను అన్ని విధాల పూజించాలి. అందరూ కలసి, ఓ పక్షిరాజా, వేంకటాద్రిపైకి చేరి, నా స్తుతులు పాడుతూ వెళ్లారు.

హరేర్నామాన్యత్ర పూర్వం గృణన్తస్త్వాస్వాదయన్తః శ్రీనివాసస్య నామ । ద్రష్టుం సర్వే శ్రీనివాసం తథైవ కుర్వన్తస్తే తలశబ్దం నదన్తః ॥ ౩,౨౪.

హరి పేర్లను పూర్వంలా జపిస్తూ, శ్రీనివాసుని నామాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, అందరూ శ్రీనివాసుని దర్శించేందుకు వెళ్లారు. వారు చేతులు కొడుతూ ఆనందంగా సాగారు.

ఇతి కృష్ణవచః శ్రుత్వా తార్క్ష్యః కృష్ణమువాచహ కథమాస్వాదనం చక్రురేతద్విస్తీర్యమే వద । శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । భో శ్రీనివాస తవ నామైవ చైతన్నామ స్వామీ నను నామైవ స్వామీ । యాం బ్రహ్మాద్యా ఆశ్రయన్తీత్తి యస్మాత్తస్మాద్రమా శ్రీరితి నామ చాప ॥ ౩,౨౪.

కృష్ణుడు చెప్పిన మాటలు విని, తార్క్ష్యుడు ఇలా అడిగాడు: 'వారు ఆ నామాన్ని ఎలా ఆస్వాదించారు? దయచేసి వివరంగా చెప్పు.' శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ శ్రీనివాసా, నీ నామమే స్వామి నామం. స్వామిని నామంతోనే తెలుసుకోవచ్చు. బ్రహ్మ మొదలైనవారు నీను ఆశ్రయిస్తారు కాబట్టి నిన్ను రమా, శ్రీ అని కూడా పిలుస్తారు.'