గరుడపురాణమ్

జైగీషవ్యాద్గురుపాదాత్సుభక్త్యా సుశ్రావ తత్త్వం వేఙ్కటాద్రేశ్చ సర్వమ్ ॥ ౩,౨౩.

జైగీషవ్య గురువు పాదాల వద్ద భక్తితో కూర్చుని, వేంకటాద్రి తత్త్వాన్ని పూర్తిగా తెలుసుకుంది.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౪ జైగీషవ్య ఉవాచ । కన్యే శృణు త్వం వేఙ్కటాఖ్యాచలస్య స్మేరాననాం పుణ్యమాంరోహణేఽస్య । శ్రీగీతాయాః పఠనం చైవ కుర్వన్నారోహణం కురుతే సర్వలోకః ॥ ౩,౨౪.

జైగీషవ్యుడు ఇలా అన్నాడు: అమ్మాయీ! వేంకట అనే పర్వతాన్ని చిరునవ్వుతో ఎక్కడంలో కలిగే పుణ్యాన్ని విను. ఎక్కుతూ శ్రీగీతను పఠిస్తే, అన్ని లోకాలను పొందగలుగుతారు.

పదేపదే శ్రీనివాసశ్చ దేవస్త్వలం హ్యలం ప్రీయతే భక్తవర్గః । తం ప్రీణయన్మోక్షమాయాన్తి సర్వే హరౌ తుష్టే కిమలభ్యం చ కన్యే ॥ ౩,౨౪.

ప్రతి మెట్టుపై భక్తులపై శ్రీనివాసుడు ఎంతో సంతోషిస్తాడు. ఆయనను సంతృప్తిపరిచితే అందరూ ముక్తిని పొందుతారు; హరివారు సంతోషిస్తే, అమ్మాయీ, ఏమి సాధ్యం కాదు చెప్పు?

సోపానదేశే యః పురాణం శృణోతి తదా కృతా సర్వతీర్థాదియాత్రా । తదా దివా ప్రస్తువన్తీహ మార్గే సదా హరిం శ్రీనివాసం గురుం చ ॥ ౩,౨౪.

ఎవరైనా మెట్ల దగ్గర పురాణాన్ని వినితే, అన్ని తీర్థయాత్రలు చేసినట్లే. పూటపూట మార్గంలో హరివారిని, శ్రీనివాసుని, గురువును స్మరిస్తూ స్తుతించాలి.

సోపానానాం మహిమానం చ శ్రుత్వా శాలగ్రామం స్థాపయిత్వా చ తత్ర । నమస్కృత్వా పునరేవాపి సా తు సోపానాని త్వారురోహాథ సాధ్వీ ॥ ౩,౨౪.

మెట్ల మహిమను విని, అక్కడ శాలగ్రామాన్ని ఉంచి, మళ్లీ నమస్కరించి, ఆ సతీమణి ఆ మెట్లు ఎక్కింది.

సోపానానాం వీన్ద్ర చారోహణేన త్వవైష్ణవానాం హరితోషో న చైవ । తేనైవ తేషాం సాధనం భూయ ఏవ తమస్యన్ధే పాతయితుం ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౨౪.

పక్షిరాజా, వైష్ణవ దేవాలయాల మెట్లు ఎక్కడమే హరిదేవునికి ఆనందాన్ని కలిగించదు. అలా చేయడం వల్ల వారికి పుణ్యం పెరుగుతుంది కానీ, మళ్లీ వారు అంధకారంలో పడిపోతారు.

స్థలేస్థలే ఏవమేవాపి కార్యం జైగీషవ్యం పునరేవాహ దేవీ । కన్యోవాచ । జైగీషవ్యః శ్రీనివాసో హరిస్తు బ్రహ్మాదీనాం దృశ్యతే శ్రీనివాసః ॥ ౩,౨౪.

ప్రతి స్థలంలో కూడా ఇదే విధంగా జైగీషవ్య పూజ చేయాలి అని ఆ దేవత మళ్లీ చెప్పింది. ఆ కన్యక ఇలా అన్నది: జైగీషవ్య, శ్రీనివాసుడు హరిదేవుడు బ్రహ్మాదులకు కనిపిస్తాడు; శ్రీనివాసుడు ప్రత్యక్షంగా ఉన్నాడు.

జైగీషవ్య కృపయా త్వం వదస్వ జైగీషవ్యో హ్యేవముక్తో హరిం తు । ఉవాచ కన్యాం సోమపుత్రీం సతీం చ బ్రహ్మాదీనాం దృశ్యతే శ్రీనివాసః ॥ ౩,౨౪.

జైగీషవ్యా, దయచేసి చెప్పు అని కోరగా, జైగీషవ్యుడు హరిదేవుని దగ్గర ఇలా అన్నాడు: ఆ కన్యక, సోముని కుమార్తె, సతీకి కూడా చెప్పాడు — శ్రీనివాసుడు బ్రహ్మాదులకు కనిపిస్తాడు.

అనన్తరూపోధికకాన్తకాన్తిమాన్రూద్రాదీనాం దృశ్యతే వేఙ్కటేశః । ససూర్యలక్షాధికకాన్తకాన్తితో రుద్రాదీనాం దృశ్యతే శ్రీనివాసః ॥ ౩,౨౪.

అనేక రూపాలతో అపూర్వమైన కాంతి కలిగిన వేంకటేశుడు రుద్రాదులకు కనిపిస్తాడు. లక్షలాది సూర్యుల కాంతిని మించిపోయే ప్రకాశంతో ఉన్న శ్రీనివాసుడు కూడా రుద్రాదులకు దర్శనమిస్తాడు.

సహస్రసూర్యాధికకాన్తికాన్తః సవిద్యుత్త్వాన్మానుషాణాం రమేశః । ఋష్యాదీనాం దృశ్యతే చన్ద్రవచ్చ సన్మానుషాణామపరోక్షో హరిస్తు ॥ ౩,౨౪.

వెయ్యి సూర్యుల కాంతిని మించిపోయి, మెరుపు వలె ప్రకాశించే రమేశుడు మనుషులకు కనిపిస్తాడు. హరిదేవుడు ఋషులకు చంద్రునిలా కనిపిస్తాడు, కానీ మంచి మనుషులకు మాత్రం ప్రత్యక్షంగా కనిపించడు.

నక్షత్రవద్దృశ్యతే శ్రీనివాసః సదా ఋషీణామపరోక్షో హరిస్తు । స సూర్యవద్దృశ్యతే శ్రీనివాసః సంసారిణాం వేఙ్కటేశః ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౨౪.

శ్రీనివాసుడు ఋషులకు నక్షత్రంలా ఎప్పుడూ కనిపిస్తాడు; హరిదేవుడు వారికి ప్రత్యక్షంగా ఉంటాడు. సంసారంలో ఉన్నవారికి శ్రీనివాసుడు సూర్యునిలా కనిపిస్తాడు, పక్షిరాజా.

సందోహవద్దృశ్యతే వై ప్రకాశో మిథ్యావతాం దృశ్యతే శ్రీనివాసః । పాషాణవన్నైల్యరూపప్రకాశః శిలామాత్రే దృష్యతే వై కలౌ చ ॥ ౩,౨౪.

తప్పుడు అవతారాలవారికి శ్రీనివాసుడు వెలుగు గుంపులా కనిపిస్తాడు. ఆయన రూపం రాయి వలె ప్రకాశిస్తుంది; కలియుగంలో ఆయనను రాయిలా మాత్రమే చూస్తారు.

నృణాం సర్వేషాం శ్రీనివాసో హరిస్తు కలౌ స్వరూపం శ్రీనివాసస్య దేవీ । న మానుషాః ప్రవిజానన్తి సర్వే యతః కలౌ తామసా రాజసాస్తు ॥ ౩,౨౪.

దేవీ, కలియుగంలో అందరికీ శ్రీనివాసుడు హరిదేవుడు ఉన్నా, ఆయన అసలు రూపాన్ని మనుషులు గుర్తించరు. ఎందుకంటే కలియుగంలో అందరూ తామసిక, రాజసిక స్వభావాల్లో మునిగిపోతారు.

తత్సంగినః సాత్త్వికాః కేచిదేవ హ్యతో భక్తా దుర్లభా వై కలౌ చ । యే దృశ్యన్తే భక్తవత్తే న భక్తాః శిశ్రోదరయోర్భరణే చైవ సక్తాః ॥ ౩,౨౪.

కేవలం కొందరు మాత్రమే, ఆయనతో సత్సంగం కలిగి, సాత్విక స్వభావంతో ఉన్నవారు నిజమైన భక్తులు. అందుకే కలియుగంలో నిజమైన భక్తులు చాలా అరుదు. భక్తుల్లా కనిపించే వారు నిజంగా భక్తులు కాదు; వారు పిల్లల పోషణలో, తమ అవసరాల్లో మాత్రమే ఆసక్తి చూపుతారు.

కుర్వన్తి యాత్రాం చ తదర్థమేవ భక్తిజ్ఞానం దుర్లభం వై కలౌ చ । భక్తా యే వై న విరక్తాః సదైవ తేషాం హరేర్దర్శనం దుర్లభం చ ॥ ౩,౨౪.

వారు యాత్రలు కూడా తమ అవసరాలకోసమే చేస్తారు; కలియుగంలో భక్తి, జ్ఞానం చాలా అరుదైనవి. భక్తులైనా కూడా ఎప్పుడూ విరక్తి లేకపోతే, వారికీ హరిదేవుని దర్శనం దుర్లభమే.

భక్తస్వరూపం తవ వక్ష్యే ఖగేన్ద్ర యో జ్ఞానపూర్ణః పరమే స్నిగ్ధ ఏవ । న చ ద్వేషైర్బన్ధురో భక్తియుక్తస్తవ ద్వేషాఞ్ఛృణు వక్ష్యే చ సమ్యక్ ॥ ౩,౨౪.

పక్షిరాజా, నిజమైన భక్తుని స్వరూపాన్ని నేను చెప్పుతాను: జ్ఞానంతో నిండినవాడు, పరమమైన ప్రేమతో ఉండేవాడు, ద్వేషానికి దూరంగా ఉండేవాడు, భక్తితో నిండినవాడు. ఇప్పుడు ద్వేషం స్వరూపాన్ని కూడా నేను సరిగ్గా వివరించబోతున్నాను, విను.

జీవాభిదా హరిణాప్రాకృతేన స్వతన్త్రేణ హ్యస్వతన్త్రస్య నిత్యమ్ । జ్ఞానానన్దైః పరిపూర్ణే హరౌ చ గుణైరపూర్ణో హరిరిత్యేవ చిన్తా ॥ ౩,౨౪.

జీవుడు ఎప్పుడూ ఆధీనుడే, హరిదేవుడు మాత్రం స్వతంత్రుడు, ప్రాకృతికుడికాడు. హరిదేవుడు జ్ఞానం, ఆనందంతో నిండివున్నవాడు. కానీ, ఆయనలో గుణాలు తక్కువగా ఉన్నాయని భావించడం తప్పు.

శ్రీబ్రహ్మరుద్రాదిదివౌకసాం సదా తథా ద్విజానాం సంమానాయాశ్చ చిన్తా । విష్ణోః సకాశాద్బ్రహ్మరుద్రాదికానాం సదాధిక్యాలోచనం ద్వేష ఏవ ॥ ౩,౨౪.

బ్రహ్మ, రుద్రాది దేవతలకు ఎప్పుడూ గౌరవం ఇవ్వాలని, ద్విజులకు కూడా గౌరవం ఇవ్వాలని ఆలోచన కలుగుతుంది. విష్ణుదేవుని దృష్టిలో బ్రహ్మ, రుద్రాదులు ఎప్పుడూ గొప్పవారని భావించడం ద్వేషమే.

విష్ణోర్భద్రే హస్తపాదాదికానాం భేదజ్ఞానం ద్వేషమాహుర్మహాన్తః । అవతారాణా ఛేదభేదాదికం చ తథోచ్యతే మరణస్యాపి చిన్తా ॥ ౩,౨౪.

విష్ణుదేవుని చేతులు, కాళ్లు వంటివాటిలో తేడా ఉందని భావించడం ద్వేషమని మహాత్ములు చెబుతారు. ఆయన అవతారాల్లో తేడాలు చూడటం, మరణం కూడా కలుగుతుందని అనుకోవడం కూడా ద్వేషంగానే చెప్పబడింది.

తద్భక్తానాం ద్వేషణం చాహురార్యాస్తద్వాక్యానాం దూషణం ద్వేష ఏవ । నచ ద్వేషైః సంయుతా యే చ లోకే కన్యే దృశ్యన్తే న తు భక్తాః కదాచిత్ ॥ ౩,౨౪.

ఆయన భక్తులపై ద్వేషం చూపడం, వారి మాటలను తప్పు పడటం కూడా ద్వేషమే అని సద్గురుులు చెబుతారు. లోకంలో ద్వేషంతో ఉన్నవారు ఎప్పుడూ నిజమైన భక్తులు కాలేరు, కన్యకా.

కన్యోవాచ । జైగీషవ్య బ్రూహి మే కే చ భక్తా భక్తిం కథం దర్శయామాసురేతే । తేషాం హరిః శ్రీనివాసో మహాత్మా త్రాతా సదా భక్తవర్గే దయాలుః ॥ ౩,౨౪.

కన్యక ఇలా అడిగింది: జైగీషవ్యా, ఎవరు నిజమైన భక్తులు? వారు భక్తిని ఎలా చూపిస్తారు? అలాంటి వారికి శ్రీనివాసుడు హరిదేవుడు మహాత్ముడు ఎప్పుడూ రక్షకుడిగా, భక్తులకు దయతో ఉంటాడు.

జైగీషవ్యస్త్వేవముక్తో మహాత్మా ఉవాచ కన్యాం సంస్మరన్ భక్తవర్యః । జైగీషవ్య ఉవాచ । ప్రహాదాద్యా శ్రీనివాసస్య భక్తాః కృత్వా నృసింహే చోత్తమాం భక్తిమేవ ॥ ౩,౨౪.

అప్పుడు జైగీషవ్య మహాత్ముడు, గొప్ప భక్తులను స్మరించుకుంటూ ఆ కన్యకతో ఇలా అన్నాడు: ప్రహ్లాదుడు మొదలైనవారు శ్రీనివాసుని భక్తులు. వారు నృసింహునికి ఉత్తమమైన భక్తిని చూపించారు.

అవాప సామ్రాజ్యమనుత్తమం చ జ్ఞానం నృసింహాత్సమవాప పశ్చాత్ । పరాశరః శ్రీనిబాసస్య భక్తో భక్తిం కృత్వా వ్యాసరూపం హరిం చ ॥ ౩,౨౪.

అతడు అపూర్వమైన సామ్రాజ్యాన్ని పొందాడు, ఆ తరువాత నృసింహుని నుండి జ్ఞానాన్ని పొందాడు. పరాశరుడు శ్రీనివాసుని భక్తుడు, భక్తితో ఉండగా హరిదేవుడు వ్యాసరూపంగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

స్తుత్వా తేన జ్ఞానతత్త్వం హ్యవాప్య జగామ మోక్షం భక్తిసంవర్ధితాత్మా । యో నారదః శ్రీనివాసస్య భక్తో భక్తిం కృత్వా గర్భవాసే హరౌ చ ॥ ౩,౨౪.

ఆ పరమాత్ముని స్తుతించి, నారదుడు భక్తితో తన మనసును పెంపొందించుకొని, జ్ఞానసారాన్ని పొందాడు. అలా మోక్షాన్ని పొందాడు. శ్రీనివాసుని భక్తుడైన నారదుడు, గర్భంలో ఉన్నప్పటికీ హరిలో భక్తిని ఆచరించాడు.

తయా భక్త్యా బ్రహ్మపుత్రత్వమాప జ్ఞానప్రాప్త్యా తేన ముక్తిం జగామ । యో హ్యంబరీషః శ్రీనివాసస్య భక్తః కృత్వా భక్తిం పరదేవ హరౌ చ ॥ ౩,౨౪.

ఆ భక్తితో అంబరీషుడు బ్రహ్మపుత్రుడిగా అయ్యాడు. జ్ఞానాన్ని పొందడం వల్ల మోక్షాన్ని పొందాడు. శ్రీనివాసుని భక్తుడైన అంబరీషుడు, పరమదేవుడైన హరిలో భక్తిని ఆచరించాడు.

జప్త్వా జ్ఞానం ప్రాప్య దుర్వాసకశ్చాప్యవాప మోక్షం తేన సంవర్ధితాత్మా । ముచుకున్దో వై శ్రీనివాసస్య భక్తో వైరాగ్యతో భక్తిదార్ఢ్యం చ కృత్వా ॥ ౩,౨౪.

దుర్వాసుడు జపం చేసి జ్ఞానాన్ని పొందాడు, అలా మోక్షాన్ని కూడా పొందాడు. ఆ విధంగా తన హృదయాన్ని పెంపొందించుకున్నాడు. ముచుకుందుడు శ్రీనివాసుని భక్తుడై, విరక్తితో భక్తిలో దృఢతను సాధించాడు.

తత్త్వజ్ఞానం ప్రాప్య విష్ణోర్మహాత్మా హ్యవాప మోక్షం తేన సంవర్ధితాత్మా । స పుణ్డరీకః శ్రీనివాసస్య భక్తః పిత్రాదిష్టో విష్ణుభక్తిం చ కృత్వా ॥ ౩,౨౪.

విష్ణువు యొక్క తత్త్వజ్ఞానాన్ని పొందిన ఆ మహాత్ముడు, అలా మోక్షాన్ని పొందాడు. తన హృదయాన్ని పెంపొందించుకున్నాడు. పితృవులు చెప్పినట్లు శ్రీనివాసుని భక్తుడైన పుండరీకుడు, విష్ణుభక్తిని ఆచరించాడు.

హరిప్రాసాదాజ్జ్ఞానమనుత్తమం చాప్యవాప మోక్షం భక్తిసంవర్ధితాత్మా । బ్రహ్మా చ వాయుశ్చ సరస్వతీ చ జ్ఞాతవ్యాః సర్వే ఋజుయోగినశ్చ ॥ ౩,౨౪.

హరిదయ వల్ల, వారు అత్యుత్తమ జ్ఞానాన్ని మరియు మోక్షాన్ని పొందారు. వారి మనస్సు భక్తితో పెరిగింది. బ్రహ్మ, వాయువు, సరస్వతి మరియు సత్యమార్గంలో నడిచే యోగులు అందరూ ఇలానే తెలుసుకోవాలి.

అచ్ఛిన్నభక్తాశ్చ సదా మురారేర్న కామ్యరక్తాః శుద్ధరూపా హి తే చ । గిరీశనాగేశఖగేశసంజ్ఞా దేవాః శుక్రారౌ గురుచన్ద్రేన్దుసూర్యాః ॥ ౩,౨౪.

మురారి మీద ఎప్పుడూ విడిపోని భక్తి కలిగినవారు, కోరికలకు లోనవ్వని, పవిత్ర స్వభావం కలవారు. గిరీశుడు, నాగేశుడు, ఖగేశుడు, శుక్రుడు, అరుడు, గురువు, చంద్రుడు, ఇంద్రుడు, సూర్యుడు అనే దేవతలు కూడా అలాంటివారే.