గరుడపురాణమ్

తీర్థాటనార్థం తు జగామ పిత్రా సాకం హరేః ప్రీణనాద్యర్థమేవ । ఆరాధయిత్వా బ్రాహ్మణాన్విష్ణుభక్తానాదౌ గృహే వస్త్రసంభూషణాద్యైః ॥ ౩,౨౩.

తీర్థయాత్ర కోసం, హరిదేవుని సంతోషపెట్టాలనే ఉద్దేశంతో, తండ్రితో కలిసి బయలుదేరింది. ముందుగా, ఇంట్లో విష్ణుభక్తులైన బ్రాహ్మణులను వస్త్రాలు, ఆభరణాలు మొదలైన వాటితో పూజించింది.

పశ్చాత్కల్పం కారయామాస దేవీ విష్ణోరగ్రే తీర్థయాత్రార్థమేవ । యావత్కాలం తీర్థయాత్రా ముకున్ద తావత్కాలం తూర్ధ్వరేతా భవామి ॥ ౩,౨౩.

తర్వాత, దేవి విష్ణుమూర్తి ముందు తీర్థయాత్ర కోసం ప్రత్యేక పూజ చేసింది. 'ముకుందా! ఈ యాత్ర జరుగుతున్నంత కాలం నేను బ్రహ్మచర్యంగా ఉంటాను' అని ప్రతిజ్ఞ చేసింది.

యావత్కాలం తీర్థయాత్రాం కరిష్యే తావద్దత్తాద్వైష్ణవానాం చ సంగమ్ । హరేః కథాశ్రవణం స్యాన్ముకున్ద నావైష్ణవానాం సంగినామఙ్గసంగమ్ ॥ ౩,౨౩.

'ఈ తీర్థయాత్ర జరుగుతున్నంత వరకు, దానం పొందిన వైష్ణవులతో మాత్రమే సాంగత్యం చేస్తాను. హరికథలు వినడం జరుగుతుంది, ముకుందా! వైష్ణవులు కానివారితో కలవను.'

సుహృజ్జనైః పుత్రమిత్రాదికైశ్చ దీర్థాటనం నైవ కుర్యాం ముకున్ద । కుర్వన్తి యే కామ్యయా తీర్థయాత్రాం తేషాం సంగం కురు దూరే ముకున్ద ॥ ౩,౨౩.

'స్నేహితులు, కుమారులు, ఇతరులతో కలిసి తీర్థయాత్ర చేయను, ముకుందా! కోరికలతో యాత్ర చేసే వారిని దూరంగా ఉంచు, ముకుందా!'

శాలగ్రామం యే విహాయైవ యాత్రాం కుర్వన్తి తేషాం కిం ఫలం ప్రాహురార్యాః । యదా తీర్థానాం దర్శనం స్యాత్తదైవ శాలగ్రామం పురతః స్థాపయిత్వా ॥ ౩,౨౩.

'శాలగ్రామాన్ని పక్కన పెట్టి యాత్ర చేసే వారికి ఫలం ఏముంటుంది? మహాత్ములు ఏమంటారు? తీర్థాలను దర్శించే ప్రతిసారి శాలగ్రామాన్ని ముందుగా ఉంచాలి.'

తీర్థాటనం పాదచైరైః కృతం చేత్పూర్ణం ఫలం ప్రాహురార్యాః ఖగేన్ద్ర । పాదత్రాణం పాదరక్షాం చ కృత్వా తీర్థాటనం పాదహీనం తదాహుః ॥ ౩,౨౩.

'కాలినడకన తీర్థయాత్ర చేస్తే పూర్తి ఫలం లభిస్తుంది అని జ్ఞానులు చెబుతారు, పక్షిరాజా! చెప్పులు లేదా పాదరక్షలు వేసుకుని వెళితే యాత్రను అసంపూర్ణంగా అంటారు.'

యో వాహనే తురగే చోపవిష్టస్తీర్థాటనం కురుతే చార్ధహీనమ్ । వృషాదీనాం వాహనే పాదమాహుః పరాన్నానాం భోజనే వ్యర్థమాహుః ॥ ౩,౨౩.

'గుర్రం లేదా వాహనంపై కూర్చుని యాత్ర చేస్తే అర ఫలం మాత్రమే లభిస్తుంది. ఎద్దులపై వెళితే కాలినడకగా పరిగణిస్తారు. ఇతరుల ఆహారం తింటే ఫలం ఉండదు.'

మహాత్మనాం వేదవిదాం యతీనాం పరాన్నానాం భోజనే నైవ దోషః । సంకల్పయిత్వా పరమాదరేణ జగామ సా తీర్థయాత్రార్థమేవ ॥ ౩,౨౩.

'మహాత్ములు, వేదపండితులు, యతులకు ఇతరుల ఆహారం తినడంలో తప్పు లేదు. పరమ భక్తితో సంకల్పించి, ఆమె తీర్థయాత్ర కోసం బయలుదేరింది.'

ఆదౌ స్నాత్వా హరినిర్మాత్యగన్ధం విసర్జయిత్వా శ్రవణం వై చకార । పిత్రా సాకం భోజనం చాపి కృత్వా అగ్రే దినే క్రోశమేకం జగామ ॥ ౩,౨౩.

'ముందుగా స్నానం చేసి, హరిదేవుని గంధాన్ని తొలగించి, శ్రవణం చేసింది. తండ్రితో కలిసి భోజనం చేసి, మొదటి రోజు ఒక క్రోశం ప్రయాణించింది.'

తత్ర ద్విజాన్పూజయిత్వాన్నపాన రాత్రౌ తత్త్వం శ్రావయామాస దేవీ । ఏవం యాత్రాం యే ప్రకుర్వన్తి నిత్యం తేషాం యాత్రాం సఫలాం ప్రాహురార్యాః ॥ ౩,౨౩.

'అక్కడ బ్రాహ్మణులకు అన్నపానాలు ఇచ్చి, రాత్రి వారికి సత్యాన్ని వినిపించింది. ఇలాంటి యాత్ర ఎప్పుడూ చేసే వారికి వారి యాత్ర ఫలదాయకమని జ్ఞానులు అంటారు.'

వినా దయాం తీర్థయాత్రా ఖగేన్ద్రవ్యర్థేత్యేవం వీన్ద్ర చాహుర్మహాన్తః । దివా రాత్రౌ యే న శృణ్వన్తి దివ్యాం హరేః కథాం తీర్థమార్గే ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౨౩.

'దయ లేకుండా తీర్థయాత్ర వ్యర్థమని మహాత్ములు చెబుతారు, పక్షిరాజా! యాత్ర మార్గంలో పగలు రాత్రి హరికథలు వినని వారు—'

వ్యర్థంవ్యర్థం తస్య చాహుర్గతం వై అశ్వాదీనాం వాహనానాం చ విద్ధి । అశ్వాదీనామపరాధం వదస్వ గఙ్గాదీనాం దర్శనాత్పాపనాశః ॥ ౩,౨౩.

'వారి యాత్ర పూర్తిగా వ్యర్థమని అంటారు; గుర్రం మొదలైన వాహనాలు వాడినవారికీ ఇదే వర్తిస్తుంది. గుర్రం మొదలైన వాటి తప్పును చెప్పు; గంగాది పవిత్ర నదులను దర్శించడంవల్ల పాపం నశిస్తుంది.'

క్షేత్రస్థవిష్ణోర్దర్శనాత్పాపనాశో మార్జారస్యాప్యపరాధం వదస్వ । క్షేత్రస్థవిష్ణోః పూజనాత్పాపనాశః పూజావతామపరాధం వదస్వ ॥ ౩,౨౩.

'క్షేత్రంలో విష్ణుమూర్తిని దర్శించడంవల్ల పాపం పోతుంది; పిల్లి తప్పును కూడా చెప్పు. క్షేత్రంలో విష్ణువు పూజించడంవల్ల పాపం పోతుంది; పూజ చేసే వారి తప్పును కూడా చెప్పు.'

జపాదీనాం కుర్వతాం పాపనాశో విష్ణోర్ధ్యానాత్సద్య ఏవాఘనాశః । అనుసంధానాద్రహితం సర్వమేవ కృతం వ్యర్థమేవేతి చాహుః ॥ ౩,౨౩.

'జపం మొదలైన ఉపాసనలు చేస్తే పాపం పోతుంది; విష్ణువు ధ్యానం చేస్తే వెంటనే పాపం నశిస్తుంది. సరైన మనస్సాక్షి లేకుండా చేసే పనులన్నీ వ్యర్థమని అంటారు.'

అతో హరేః పాపవినాశినీం కథాం శ్రుత్వా విష్ణోర్భక్తిమాన్స్యాత్ఖగేన్ద్ర । దృష్ట్వాదృష్ట్వా హరిపాదాఙ్కితం చ స్మృత్వాస్మృత్వా భక్తిమాన్స్యాత్ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౨౩.

'అందువల్ల హరికథలు వినడం వల్ల విష్ణుభక్తి కలుగుతుంది, పక్షిరాజా! హరిపాదాల గుర్తులు కనిపించకపోయినా, గుర్తు చేసుకోకపోయినా, భక్తి కలుగుతుంది, పక్షిరాజా!'

పిత్రా సాకం కన్యకా సాపి వీన్ద్ర శేషాచలస్థం శ్రీనివాసం చ ద్రష్టుమ్ । జగామ సా మార్గమధ్యే హరిం చ సా చిన్తయామాస రమాపతిం చ ॥ ౩,౨౩.

తండ్రితో కలిసి ఆ కన్యక, పక్షిరాజేంద్రా! శేషాచలంలో నివసించే శ్రీనివాసుని దర్శించేందుకు బయలుదేరింది. మార్గమధ్యంలో హరి, లక్ష్మీపతిని ధ్యానిస్తూ వెళ్ళింది.

కదా ద్రక్ష్యే శ్రీనివాసస్య వక్షః శ్రీవత్సరత్నైర్భూషితం విస్తృతం చ । కదా ద్రక్ష్యే శ్రీనివాసస్య తున్దం వలిత్రయేణాఙ్కితం సుందరం చ ॥ ౩,౨౩.

'శ్రీనివాసుని విస్తారమైన, శ్రీవత్స రత్నాలతో అలంకరించబడిన వక్షస్సును నేను ఎప్పుడు దర్శిస్తాను? మూడు మడతలతో ఉన్న అందమైన శ్రీనివాసుని ఉదరం ఎప్పుడు చూస్తాను?'

కదా ద్రక్ష్యే శ్రీనివాసస్య కణ్ఠం మహర్లోకస్యాశ్రయం కంబుతుల్యమ్ । కదా ద్రక్ష్యే శ్రీనివాసస్య నాభిం సదాన్తరిక్షస్యాశ్రయం వై సుపూర్ణమ్ ॥ ౩,౨౩.

శ్రీనివాసుని మెడను, మహర్లొకానికి ఆధారమైనదిగా, మేఘంలా నలుపుగా ఉన్నదాన్ని నేను ఎప్పుడూ చూడగలను? అంతే కాకుండా, శ్రీనివాసుని నాభిని, ఎప్పుడూ ఆకాశానికి ఆధారంగా, సంపూర్ణంగా ఉన్నదాన్ని నేను ఎప్పుడు దర్శించగలను?

కదా ద్రక్ష్యే వదనం వై మురారేర్జనలోకస్యాశ్రయం సర్వదైవ ॥ ౩,౨౩.

మురాసురుని శత్రువైన శ్రీనివాసుని ముఖాన్ని, జనలోకానికి శాశ్వతంగా ఆశ్రయమైనదాన్ని నేను ఎప్పుడు దర్శించగలను?

శిరః కదా శ్రీనివాసస్య ద్రక్ష్యే సత్యస్య లోకస్యాశ్రయం సర్వదైవ । కటిం కదా శ్రీనివాసస్య ద్రక్ష్యే భూర్లోకస్యాశ్రయం సర్వదైవ ॥ ౩,౨౩.

శ్రీనివాసుని తలను, సత్యలోకానికి ఎప్పుడూ ఆధారంగా ఉన్నదాన్ని నేను ఎప్పుడు చూడగలను? భూలొకానికి ఆధారమైన శ్రీనివాసుని నడుమును నేను ఎప్పుడు దర్శించగలను?

కదా ద్రక్ష్యే శ్రీనివాసస్య చోరు తలాతలస్యాశ్రయం సర్వదైవ । కదా ద్రక్ష్యే శ్రీనివాసస్య జాను సుకోమలం సుతలస్యాశ్రయం చ ॥ ౩,౨౩.

తలాతలానికి శాశ్వతంగా ఆధారమైన శ్రీనివాసుని తొడలను నేను ఎప్పుడూ దర్శించగలను? సుతలానికి ఆధారమైన, మృదువైన శ్రీనివాసుని మోకాళ్లను నేను ఎప్పుడు చూడగలను?

కదా ద్రక్ష్యే శ్రీనివాసస్య జఙ్ఘే రసాతలస్యాశ్రయేః సర్వదైవ । కదా ద్రక్ష్యే పాదతలం హరేశ్చ పాతాలలోకస్యాశ్రయం సర్వదైవ ॥ ౩,౨౩.

రసాతలానికి శాశ్వతంగా ఆధారమైన శ్రీనివాసుని కాలును నేను ఎప్పుడు దర్శించగలను? పాతాళలోకానికి ఆధారమైన హరివారి పాదతలాన్ని నేను ఎప్పుడూ చూడగలను?

ఇత్థం మార్గే చిన్తయన్తీ చ దేవీ శేషాచలే శేషదేవం దదర్శ । ఫణైః సహస్రైః సువిరాజమానం నానాద్రుమైర్వానరైర్వానరీభిః ॥ ౩,౨౩.

ఈ విధంగా మార్గంలో ఆలోచిస్తూ, ఆ దేవి శేషాచలంలో, శేషదేవుడిని వెయ్యి ఫణాలతో ప్రకాశిస్తూ, అనేక వృక్షాలతో, కోతులతో, కోతులదెంతోలతో కూడి ఉన్నవాడిని దర్శించింది.

అనన్త జన్మార్జితపుణ్యసంచయాన్మయాద్య దృష్టః పరమాచలో హి । తద్దర్శనాద్వాష్పకలాకులేక్షణా సద్యః సముత్థాయ ననామ మూర్ధ్నా ॥ ౩,౨౩.

అనేక జన్మల్లో సంపాదించిన పుణ్యఫలంతో, ఈ రోజు నేను పరమశిఖరాన్ని చూశాను. ఆ దర్శనంతో ఆమె కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిపోయి, వెంటనే లేచి తలదించింది.

ముఖం చ దృష్ట్వా నమనం చ కార్యం పృష్ఠాదిభాగే నమనం న కార్యమ్ । సాపి ద్విషట్కం నమనం చ చక్రే శాలగ్రామం స్థాపయిత్వా పురోఽస్య ॥ ౩,౨౩.

ముఖాన్ని చూసిన తరువాత నమస్కారం చేయాలి; వెనుక భాగాలకు నమస్కరించటం శ్రేయస్కరం కాదు. ఆమె కూడా శాలగ్రామాన్ని ముందుంచి, ద్వాదశ నమస్కారాలు చేసింది.

ఇత్థం కార్యం వైష్ణవైః పర్వతస్య త్వం వైష్ణవైర్విపరీతం చ కార్యమ్ । మధ్వాన్తఃస్థః పర్వతాగ్రేస్తి నిత్యం రమాబ్రహ్మాద్యైః పూజితః శ్రీనివాసః ॥ ౩,౨౩.

ఈ విధంగా వైష్ణవులు పర్వతంపై ఆచరించాలి; వైష్ణవులకు విరుద్ధంగా నీవు చేయకూడదు. పర్వతశిఖరంలో శ్రీనివాసుడు ఎప్పుడూ నివసిస్తూ, రమాదేవి, బ్రహ్మాదులు పూజిస్తున్నారు.

సుసత్తమం పరమం శ్రీనివాసం ద్రక్ష్యేఽథాహం హ్యారురుక్షేఽచలఞ్చ । ఇత్యేవముక్త్వా కపిలాఖ్యతీర్థే స్థానం చక్రే సా స్వపిత్రా సహైవ ॥ ౩,౨౩.

నేను పరమ పవిత్రుడైన శ్రీనివాసుని దర్శించాలి, ఇప్పుడు పర్వతాన్ని ఎక్కుతాను. ఇలా చెప్పి, కపిల అనే తీర్థంలో తన తండ్రితో కలిసి నివాసం ఏర్పరచుకుంది.

అత్రైవాస్తే శ్రీనివాసో హరిస్తు ద్రవ్యేణ రూపేణ న చాన్యథేతి । ఆదౌ స్నాత్వా ముణ్డనం తత్ర కృత్వా తీర్థశ్రాద్ధం కారయిత్వా సుతీర్థే ॥ ౩,౨౩.

ఇక్కడే శ్రీనివాసుడు, హరివారు, స్వరూపంతో, ద్రవ్యరూపంలో ఉన్నారు; వేరే విధంగా లేరు. మొదట అక్కడ స్నానం చేసి, తల ముండనం చేసి, తీర్థంలో పితృకర్మలు చేసింది.

గోభూహిరణ్యాదిసమస్తదానం దత్త్వా శైలం చారురోహాథ సాధ్వీ । శాలగ్రామం స్థాపయిత్వా స చాగ్రే పునః ప్రణామం సాపి చక్రే సుభక్త్యా ॥ ౩,౨౩.

ఆమె గోవులు, భూమి, బంగారం మొదలైన దానాలు ఇచ్చి, పర్వతాన్ని ఎక్కింది. శాలగ్రామాన్ని ముందుంచి, మళ్లీ భక్తితో నమస్కారం చేసింది.