గరుడపురాణమ్

పిత్రా సాకం సా తు కన్యా ఖగేన్ద్ర వైరాగ్యయుక్తా శ్రవణాత్సంబభూవ । కేశం చ మిత్రం ద్విరదాదికం చ అనర్ఘ్యరత్నాని గృహాదికం చ ॥ ౩,౨౩.

తండ్రితో కలిసి ఆ కన్యకా, ఓ పక్షిరాజా! వినడం వల్ల విరక్తి కలిగి, జుట్టు, స్నేహితులు, ఏనుగులు, అమూల్య రత్నాలు, ఇల్లు మొదలైనవన్నీ—

సర్వం హ్యేతన్నశ్వరం చైవ మేనే మమాధీనం హరిణా వై కృతం చ । యేనైవ దత్తం పుత్రమిత్రాదికం చ తేనా హృతం వేదనాం నైవ చక్రే ॥ ౩,౨౩.

ఇవి అన్నీ నశ్వరమని, ఇవన్నీ నాకే చెందినవని, హరి ఇచ్చినవని భావించింది. ఆయన ఇచ్చిన పిల్లలు, స్నేహితులు మొదలైనవన్నీ తిరిగి ఆయన తీసుకున్నా, ఆమె దుఃఖించలేదు.

అద్యైవ విష్ణుః పరమో దయాలుః దయాం మయి కృతవాంస్తేన సుష్ఠు । పిత్రా సాకం కన్యకా సా తు వీన్ద్ర సదాత్మని హ్యమలే వాసుదేవే ॥ ౩,౨౩.

ఈ రోజుకూడా పరమ దయామయుడైన విష్ణువు నాపై గొప్ప కరుణ చూపాడు. తండ్రితో కలిసి ఆ కన్యకా, ఓ వింద్రా! ఎల్లప్పుడూ పవిత్రమైన ఆత్మ అయిన వాసుదేవునిలో నివసించింది.

ఏకాన్తత్వం సుష్ఠు భక్త్యా గతా సా యదృచ్ఛయా సోపపన్నేన దేవీ । అకల్పయన్త్యాత్మనో వీన్ద్ర వృత్తిం చకార యత్సావధిరాధం ప్రథైవ ॥ ౩,౨౩.

ఆమె సంపూర్ణ భక్తితో ఏకాంతతను సాధించింది, వింద్రా! తన ఇష్టంతో ఆ దేవి తన జీవన విధానాన్ని ఏర్పరచుకుంది. అది అందరికీ ఆదర్శంగా నిలిచింది.

సా వై విత్తం విష్ణుపాదారవిన్దే దుః ఖార్ణవాత్తరాకే సంచకార । వాగీన్ద్రిద్రియం ఖగ సమ్యక్చకార హరేర్గుణానాం వర్ణనే వా సదైవ ॥ ౩,౨౩.

ఆమె తన సంపదను విష్ణువు పాదారవిందాల వద్ద సమర్పించి, బాధ సముద్రాన్ని దాటే తూడుగా చేసుకుంది. ఓ పక్షిరాజా! ఆమె తన వాక్కును, ఇంద్రియాలను ఎల్లప్పుడూ హరిలోని గుణాలను వర్ణించడానికే వినియోగించింది.

హస్తౌ చ విష్ణోర్గృహసంమార్జనాదౌ చకార దేవీ గాత్రమలాపహారమ్ । శ్రోత్రం చ చక్రే హరిసత్కథోదయే మోక్షాదిమార్గే హ్యమృతోపమే చ ॥ ౩,౨౩.

తన చేతులతో విష్ణువు ఇంటిని శుభ్రపరిచింది, ఆయన శరీరంలోని మలినాలను తొలగించింది. తన చెవులను హరి సత్కథలు వినడానికీ, మోక్ష మార్గాన్ని, అమృతంతో సమానమైన వాటిని వినడానికీ ఉపయోగించింది.

నేత్రం చ చక్రే ప్రతిమాదిదర్శనే అనాదికాలీనమలాపహరిణీ । సద్వైష్ణవానాం స్పర్శనే చైవ సంగే నిర్మాల్యగన్ధానువిలేపనే త్వక్ ॥ ౩,౨౩.

తన కళ్లతో విష్ణువు విగ్రహాలను దర్శించి, అనాదికాలంగా ఉన్న మలినాలను తొలగించుకుంది. సత్స్వైష్ణవులను తాకడం, వారి సాంగత్యం, వారు సమర్పించిన పుష్పమాలల సువాసనను తన చర్మంతో అనుభవించింది.

ఘ్రార్ణేద్రియం సా హరిపాదసారే చకార సంసారవిముక్తిదే చ । జిహ్వేన్ద్రియం హరినైవేద్యశేషే శ్రీమత్తులస్యాదివిమిశ్రితే చ ॥ ౩,౨౩.

తన ముక్కుతో హరి పాదాల సువాసనను పీల్చింది, అది సంసార బంధనాల నుంచి విముక్తి ఇస్తుంది. తన నాలుకను హరి నైవేద్య శేషాన్ని, పవిత్ర తులసితో కలిపినదాన్ని రుచిచూడడానికే ఉపయోగించింది.

పాదౌ హరేః క్షేత్రపథానుసర్పణే శిరో హృషీకేశపదాభివన్దనే । కామం హృదాస్యే తు హరిదాస్యకామ్యా తథోత్తమశ్లోకజనాశ్చరన్తి ॥ ౩,౨౩.

తన కాళ్లతో హరి క్షేత్రాల మార్గాల్లో నడిచింది, తలతో హృషీకేశుని పాదాలకు వందనం చేసింది. హరిదాస్యాన్ని కోరుతూ తన హృదయం, నోరు అర్పించింది. ఇదే ఉత్తమ భక్తులు చేసే విధానం.

నిష్కామరూపే చ మతిం చకార వాగిన్ద్రియం స్తవనం స్వీచకార । ఏవం సదా కార్యసమూహమాత్మనా సమర్పయిత్వా పరమేశపాదయోః ॥ ౩,౨౩.

ఆమె తన మనసును ఆశలేమిగా నిలిపి, తన మాటలను, ఇంద్రియాలను భగవంతుని స్తుతికి అర్పించింది. ఇలా, తన చేసే ప్రతి పనిని ఎప్పుడూ పరమేశ్వరుని పాదాలకు సమర్పించేది.

తీర్థాటనార్థం తు జగామ పిత్రా సాకం హరేః ప్రీణనాద్యర్థమేవ । ఆరాధయిత్వా బ్రాహ్మణాన్విష్ణుభక్తానాదౌ గృహే వస్త్రసంభూషణాద్యైః ॥ ౩,౨౩.

తీర్థయాత్ర కోసం, హరిదేవుని సంతోషపెట్టాలనే ఉద్దేశంతో, తండ్రితో కలిసి బయలుదేరింది. ముందుగా, ఇంట్లో విష్ణుభక్తులైన బ్రాహ్మణులను వస్త్రాలు, ఆభరణాలు మొదలైన వాటితో పూజించింది.

పశ్చాత్కల్పం కారయామాస దేవీ విష్ణోరగ్రే తీర్థయాత్రార్థమేవ । యావత్కాలం తీర్థయాత్రా ముకున్ద తావత్కాలం తూర్ధ్వరేతా భవామి ॥ ౩,౨౩.

తర్వాత, దేవి విష్ణుమూర్తి ముందు తీర్థయాత్ర కోసం ప్రత్యేక పూజ చేసింది. 'ముకుందా! ఈ యాత్ర జరుగుతున్నంత కాలం నేను బ్రహ్మచర్యంగా ఉంటాను' అని ప్రతిజ్ఞ చేసింది.

యావత్కాలం తీర్థయాత్రాం కరిష్యే తావద్దత్తాద్వైష్ణవానాం చ సంగమ్ । హరేః కథాశ్రవణం స్యాన్ముకున్ద నావైష్ణవానాం సంగినామఙ్గసంగమ్ ॥ ౩,౨౩.

'ఈ తీర్థయాత్ర జరుగుతున్నంత వరకు, దానం పొందిన వైష్ణవులతో మాత్రమే సాంగత్యం చేస్తాను. హరికథలు వినడం జరుగుతుంది, ముకుందా! వైష్ణవులు కానివారితో కలవను.'

సుహృజ్జనైః పుత్రమిత్రాదికైశ్చ దీర్థాటనం నైవ కుర్యాం ముకున్ద । కుర్వన్తి యే కామ్యయా తీర్థయాత్రాం తేషాం సంగం కురు దూరే ముకున్ద ॥ ౩,౨౩.

'స్నేహితులు, కుమారులు, ఇతరులతో కలిసి తీర్థయాత్ర చేయను, ముకుందా! కోరికలతో యాత్ర చేసే వారిని దూరంగా ఉంచు, ముకుందా!'

శాలగ్రామం యే విహాయైవ యాత్రాం కుర్వన్తి తేషాం కిం ఫలం ప్రాహురార్యాః । యదా తీర్థానాం దర్శనం స్యాత్తదైవ శాలగ్రామం పురతః స్థాపయిత్వా ॥ ౩,౨౩.

'శాలగ్రామాన్ని పక్కన పెట్టి యాత్ర చేసే వారికి ఫలం ఏముంటుంది? మహాత్ములు ఏమంటారు? తీర్థాలను దర్శించే ప్రతిసారి శాలగ్రామాన్ని ముందుగా ఉంచాలి.'

తీర్థాటనం పాదచైరైః కృతం చేత్పూర్ణం ఫలం ప్రాహురార్యాః ఖగేన్ద్ర । పాదత్రాణం పాదరక్షాం చ కృత్వా తీర్థాటనం పాదహీనం తదాహుః ॥ ౩,౨౩.

'కాలినడకన తీర్థయాత్ర చేస్తే పూర్తి ఫలం లభిస్తుంది అని జ్ఞానులు చెబుతారు, పక్షిరాజా! చెప్పులు లేదా పాదరక్షలు వేసుకుని వెళితే యాత్రను అసంపూర్ణంగా అంటారు.'

యో వాహనే తురగే చోపవిష్టస్తీర్థాటనం కురుతే చార్ధహీనమ్ । వృషాదీనాం వాహనే పాదమాహుః పరాన్నానాం భోజనే వ్యర్థమాహుః ॥ ౩,౨౩.

'గుర్రం లేదా వాహనంపై కూర్చుని యాత్ర చేస్తే అర ఫలం మాత్రమే లభిస్తుంది. ఎద్దులపై వెళితే కాలినడకగా పరిగణిస్తారు. ఇతరుల ఆహారం తింటే ఫలం ఉండదు.'

మహాత్మనాం వేదవిదాం యతీనాం పరాన్నానాం భోజనే నైవ దోషః । సంకల్పయిత్వా పరమాదరేణ జగామ సా తీర్థయాత్రార్థమేవ ॥ ౩,౨౩.

'మహాత్ములు, వేదపండితులు, యతులకు ఇతరుల ఆహారం తినడంలో తప్పు లేదు. పరమ భక్తితో సంకల్పించి, ఆమె తీర్థయాత్ర కోసం బయలుదేరింది.'

ఆదౌ స్నాత్వా హరినిర్మాత్యగన్ధం విసర్జయిత్వా శ్రవణం వై చకార । పిత్రా సాకం భోజనం చాపి కృత్వా అగ్రే దినే క్రోశమేకం జగామ ॥ ౩,౨౩.

'ముందుగా స్నానం చేసి, హరిదేవుని గంధాన్ని తొలగించి, శ్రవణం చేసింది. తండ్రితో కలిసి భోజనం చేసి, మొదటి రోజు ఒక క్రోశం ప్రయాణించింది.'

తత్ర ద్విజాన్పూజయిత్వాన్నపాన రాత్రౌ తత్త్వం శ్రావయామాస దేవీ । ఏవం యాత్రాం యే ప్రకుర్వన్తి నిత్యం తేషాం యాత్రాం సఫలాం ప్రాహురార్యాః ॥ ౩,౨౩.

'అక్కడ బ్రాహ్మణులకు అన్నపానాలు ఇచ్చి, రాత్రి వారికి సత్యాన్ని వినిపించింది. ఇలాంటి యాత్ర ఎప్పుడూ చేసే వారికి వారి యాత్ర ఫలదాయకమని జ్ఞానులు అంటారు.'

వినా దయాం తీర్థయాత్రా ఖగేన్ద్రవ్యర్థేత్యేవం వీన్ద్ర చాహుర్మహాన్తః । దివా రాత్రౌ యే న శృణ్వన్తి దివ్యాం హరేః కథాం తీర్థమార్గే ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౨౩.

'దయ లేకుండా తీర్థయాత్ర వ్యర్థమని మహాత్ములు చెబుతారు, పక్షిరాజా! యాత్ర మార్గంలో పగలు రాత్రి హరికథలు వినని వారు—'

వ్యర్థంవ్యర్థం తస్య చాహుర్గతం వై అశ్వాదీనాం వాహనానాం చ విద్ధి । అశ్వాదీనామపరాధం వదస్వ గఙ్గాదీనాం దర్శనాత్పాపనాశః ॥ ౩,౨౩.

'వారి యాత్ర పూర్తిగా వ్యర్థమని అంటారు; గుర్రం మొదలైన వాహనాలు వాడినవారికీ ఇదే వర్తిస్తుంది. గుర్రం మొదలైన వాటి తప్పును చెప్పు; గంగాది పవిత్ర నదులను దర్శించడంవల్ల పాపం నశిస్తుంది.'

క్షేత్రస్థవిష్ణోర్దర్శనాత్పాపనాశో మార్జారస్యాప్యపరాధం వదస్వ । క్షేత్రస్థవిష్ణోః పూజనాత్పాపనాశః పూజావతామపరాధం వదస్వ ॥ ౩,౨౩.

'క్షేత్రంలో విష్ణుమూర్తిని దర్శించడంవల్ల పాపం పోతుంది; పిల్లి తప్పును కూడా చెప్పు. క్షేత్రంలో విష్ణువు పూజించడంవల్ల పాపం పోతుంది; పూజ చేసే వారి తప్పును కూడా చెప్పు.'

జపాదీనాం కుర్వతాం పాపనాశో విష్ణోర్ధ్యానాత్సద్య ఏవాఘనాశః । అనుసంధానాద్రహితం సర్వమేవ కృతం వ్యర్థమేవేతి చాహుః ॥ ౩,౨౩.

'జపం మొదలైన ఉపాసనలు చేస్తే పాపం పోతుంది; విష్ణువు ధ్యానం చేస్తే వెంటనే పాపం నశిస్తుంది. సరైన మనస్సాక్షి లేకుండా చేసే పనులన్నీ వ్యర్థమని అంటారు.'

అతో హరేః పాపవినాశినీం కథాం శ్రుత్వా విష్ణోర్భక్తిమాన్స్యాత్ఖగేన్ద్ర । దృష్ట్వాదృష్ట్వా హరిపాదాఙ్కితం చ స్మృత్వాస్మృత్వా భక్తిమాన్స్యాత్ఖగేన్ద్ర ॥ ౩,౨౩.

'అందువల్ల హరికథలు వినడం వల్ల విష్ణుభక్తి కలుగుతుంది, పక్షిరాజా! హరిపాదాల గుర్తులు కనిపించకపోయినా, గుర్తు చేసుకోకపోయినా, భక్తి కలుగుతుంది, పక్షిరాజా!'

పిత్రా సాకం కన్యకా సాపి వీన్ద్ర శేషాచలస్థం శ్రీనివాసం చ ద్రష్టుమ్ । జగామ సా మార్గమధ్యే హరిం చ సా చిన్తయామాస రమాపతిం చ ॥ ౩,౨౩.

తండ్రితో కలిసి ఆ కన్యక, పక్షిరాజేంద్రా! శేషాచలంలో నివసించే శ్రీనివాసుని దర్శించేందుకు బయలుదేరింది. మార్గమధ్యంలో హరి, లక్ష్మీపతిని ధ్యానిస్తూ వెళ్ళింది.

కదా ద్రక్ష్యే శ్రీనివాసస్య వక్షః శ్రీవత్సరత్నైర్భూషితం విస్తృతం చ । కదా ద్రక్ష్యే శ్రీనివాసస్య తున్దం వలిత్రయేణాఙ్కితం సుందరం చ ॥ ౩,౨౩.

'శ్రీనివాసుని విస్తారమైన, శ్రీవత్స రత్నాలతో అలంకరించబడిన వక్షస్సును నేను ఎప్పుడు దర్శిస్తాను? మూడు మడతలతో ఉన్న అందమైన శ్రీనివాసుని ఉదరం ఎప్పుడు చూస్తాను?'

కదా ద్రక్ష్యే శ్రీనివాసస్య కణ్ఠం మహర్లోకస్యాశ్రయం కంబుతుల్యమ్ । కదా ద్రక్ష్యే శ్రీనివాసస్య నాభిం సదాన్తరిక్షస్యాశ్రయం వై సుపూర్ణమ్ ॥ ౩,౨౩.

శ్రీనివాసుని మెడను, మహర్లొకానికి ఆధారమైనదిగా, మేఘంలా నలుపుగా ఉన్నదాన్ని నేను ఎప్పుడూ చూడగలను? అంతే కాకుండా, శ్రీనివాసుని నాభిని, ఎప్పుడూ ఆకాశానికి ఆధారంగా, సంపూర్ణంగా ఉన్నదాన్ని నేను ఎప్పుడు దర్శించగలను?

కదా ద్రక్ష్యే వదనం వై మురారేర్జనలోకస్యాశ్రయం సర్వదైవ ॥ ౩,౨౩.

మురాసురుని శత్రువైన శ్రీనివాసుని ముఖాన్ని, జనలోకానికి శాశ్వతంగా ఆశ్రయమైనదాన్ని నేను ఎప్పుడు దర్శించగలను?