గరుడపురాణమ్

నాభ్యాం గుల్ఫే హనురర్ఙ్ఘ్యోశ్చ స్కన్ధే ద్విజే నేత్రే త్వధరోష్ఠేధికం చ । త్రయోవింశత్యా లక్షణైశ్చాపి యుక్తా శచీ తథా నవదోషైశ్చ యుక్తా

నాభిలో, మడమలో, దవడలో, తొడల్లో, భుజంలో, పళ్లలో, కళ్లలో, క్రింది పెదవిలో ఎక్కువ లక్షణాలు ఉంటాయి. శచికి ఇరవై మూడు లక్షణాలు ఉంటాయి, అలాగే తొమ్మిది దోషాలు కూడా ఉంటాయి.

భగే కేశే హ్యధరోష్ఠే చ కర్ణే జఙ్ఘే గణ్డే వక్షసి గుల్ఫయోశ్చ । తథోత్తరోష్ఠే కిఞ్చిదాధిక్యమస్తి ఏవం విజానీహి ఖగేన్ద్రసత్తమ

భాగంలో, జుట్టులో, క్రింది పెదవిలో, చెవిలో, మోకాళ్లో, చెంపలో, ఛాతీలో, మడమల్లో, పై పెదవిలో కొద్దిగా ఎక్కువ లక్షణాలు ఉంటాయి. ఇదే విధంగా తెలుసుకో, పక్షిరాజా.

ద్వావింశత్యా లక్షణైః సంయుతస్తు దశభిర్దేషైః ప్రవహో నామ వాయుః । తథాఙ్గుష్ఠే కిఞ్చిదాధిక్యమస్తి వింశత్యేకాదశభిర్దేషతోర్కః

ప్రవహ అనే వాయువుకు ఇరవై రెండు లక్షణాలు, పది దోషాలు ఉంటాయి. అలాగే బొటనవేలిలో కొద్దిగా ఎక్కువ లక్షణం ఉంటుంది. సూర్యునికి ముప్పై ఒకటి దోషాలు ఉంటాయి.

తద్వింశత్యా లక్షణైః సంయుతస్తు తదా దోషేర్ద్వాదశభిశ్చ యుక్తః । ఏకోనవింశత్యా లక్షణైశ్చాపి యుక్తస్త్రయోదశభిస్తదభావైర్యుతోగ్నిః

ఆయనకు ఇరవై లక్షణాలు, పన్నెండు దోషాలు ఉంటాయి. అగ్నికి పద్దెనిమిది లక్షణాలు, పదమూడు దోషాలు ఉంటాయి, అలాగే ఆ దోషాలు లేవు.

అష్టాదశభిర్లక్షణైః సంయుతస్తు వైవస్వతస్తదభావైశ్చతుర్దశభిః । మిత్రస్తు సప్తదశభిర్లక్షణైః సంయుతః ఖగ

వైవస్వతుడికి పద్దెనిమిది లక్షణాలు, పద్నాలుగు దోషాలు లేవు. మిత్రుడికి పదిహేడు లక్షణాలు ఉంటాయి, పక్షీ.

సదోషైః పఞ్చదశభిః సంయుక్తో నాత్ర సంశయః । తైశ్చ షోడశభిర్యుక్తో ధనపో నాత్ర సంశయః

ఆయనకు పదిహేను దోషాలు ఉంటాయి — ఇందులో సందేహం లేదు. ఆరు పదహారు దోషాలు ఉంటే, ఆయన ధనపతి — ఇందులో కూడా సందేహం లేదు.

తదభావైః షోడశభిః సంయుక్తః సంప్రకీర్తితః । తైః పఞ్చదశభిశ్చైవ యుక్తోగ్రేజ్యేష్ఠపుత్రకః

ఆయనకు పదహారు దోషాలు లేనివిగా చెప్పబడతారు. పదిహేను ఉంటే, ఆయన పెద్ద కుమారుడు.

తైః సప్తదశభిర్దోషైః సంయుక్తో నాత్ర సంశయః । తైశ్చతుర్దశభిశ్చైవ గఙ్గా సంపరికీర్తితా

ఆయనకు పదిహేడు దోషాలు ఉంటాయి — ఇందులో సందేహం లేదు. పద్నాలుగు దోషాలతో గంగ కూడా చెప్పబడింది.

తథాష్టాదశభిర్దోషైః సంయుతా నాత్ర సంశయః । తైస్త్రయోదశభిశ్చైవ సంయుతో బుధ ఏవ తు

ఆమెకు పద్దెనిమిది దోషాలు ఉంటాయి — ఇందులో సందేహం లేదు. పదమూడు దోషాలు ఉంటే, అది బుధుడే.

దోషైరేకోనవింశత్యా సంయుతో నాత్ర సంశయః । శనిర్వింశతిదోషేణ యుతో ద్వాదశలక్షణైః

ఆయనకు పంతొమ్మిది దోషాలు ఉంటాయి — ఇందులో సందేహం లేదు. శనికి ఇరవై దోషాలు, పన్నెండు లక్షణాలు ఉంటాయి.

లక్షణైశ్చైకాదశభిః పుష్కరః పరికీర్తితః । ఏకవింశతిసంఖ్యాకైరసద్భావైః ప్రకీర్తితః

పుష్కరునికి పదకొండు లక్షణాలు ఉంటాయని చెప్పబడింది. ఆయనకు ఇరవై ఒకటి లేనివిగా చెప్పబడింది.

దశభిర్లక్షణైర్యుక్తాః పితరో యే చిరాః ఖగ । త్రయోవింశతిదోషైశ్చ సంయుతా నాత్ర సంశయః

పక్షీ, చిరకాలంగా ఉన్న పితృదేవతలకు పది లక్షణాలు ఉంటాయి. అలాగే, వారికి ఇరవై మూడు దోషాలు కూడా ఉంటాయి — ఇందులో సందేహం లేదు.

అష్టభిర్లక్షణైర్యుక్తా దేవగన్ధర్వసత్తమాః । దోషైశ్చతుర్వింశతిభిః సంయుక్తాః పరికీర్తితాః

దేవతలు, గంధర్వులలో ఉత్తములకు ఎనిమిది లక్షణాలు ఉంటాయి. వారికి ఇరవై నాలుగు దోషాలు ఉంటాయని చెప్పబడింది.

సప్తలక్షణసంయుక్తా గన్ధర్వా మానుషాత్మకాః । యైస్తు పఞ్చవింశతిభిర్దోషైః సంయుక్తాః ప్రకీర్తితాః

ఏడు ప్రత్యేక లక్షణాలు కలిగి, మానవ స్వభావంతో ఉన్న గంధర్వులు, ఇరవై ఐదు దోషాలతో కూడినవారిగా చెప్పబడ్డారు.

షద్గుణైః క్షితిపా యుక్తా షడ్వింశత్యా చ దోషతః । తదన్యే పఞ్చభిర్యుక్తాశ్చతుర్భిః కేచిదేవ చ

రాజులు ఆరు గుణాలతో, ఇరవై ఆరు దోషాలతో ఉంటారు; మరికొందరు ఐదు దోషాలతో, ఇంకొందరు నాలుగు దోషాలతో ఉంటారు.

త్రిభిః కేచ్చిత్తతో హీనా న సంతి ఖగసత్తమ । యస్మిన్నరే క్షితిపే వా ఖగేన్ద్ర ఆధిక్యం యద్దృశ్యతే లక్షణస్య

కొంతమందికి మూడు మాత్రమే ఉంటాయి, వాటికంటే తక్కువ ఉన్నవారు లేరు, ఓ పక్షిరాజా; ఏ మనిషిలో లేదా రాజులో ఎక్కువ లక్షణాలు కనిపిస్తాయో—

న తే నరా నైవ తే వై క్షితీశాః సర్వే నైవ హ్యుత్తమాః సర్వదైవ । యే దేవా యే చ దైత్యాశ్చ సర్వేప్యేవం ఖగాధిప

వారు నిజంగా మనుషులు కాదు, నిజంగా రాజులు కూడా కాదు, ఎప్పుడూ ఉత్తములు కారు; దేవతలు అయినా, దానవులు అయినా, అందరూ ఇలానే ఉంటారు, ఓ పక్షినాధా.

లక్షణాలక్షణైశ్చైవ క్రమేణోక్తా న సంశయః । లక్షణైః సప్తవింశత్యాలక్షణైః సంయుతాః ఖగ

లక్షణాలు, వాటి లేనివి కూడా క్రమంగా వివరించబడ్డాయి, ఇందులో సందేహం లేదు; ఓ పక్షీ, ఎవరికైతే ఇరవై ఏడు లక్షణాలు మరియు వాటికి విరుద్ధమైనవి ఉంటాయో—

అతః సలక్షణా జ్ఞేయా ద్వాత్రింశల్లక్షణైర్న హి । పితుర్గృహే వర్ధమానా సదాపి స్వకుటుంబం శ్రేష్ఠయితుం ఖగేన్ద్ర

కాబట్టి, లక్షణాలు కలిగినవారు ముప్పై రెండు లక్షణాలతో ఉన్నవారిగా తెలుసుకోవాలి; వారు తండ్రి ఇంట్లో పెరుగుతున్నప్పటికీ, ఎప్పుడూ తమ కుటుంబానికి శ్రేయస్సు తీసుకొస్తారు, ఓ పక్షిరాజా.

ఉవాచ సా పితరం దీయమానమన్నాదికం త్రమిత్రాదికేషు । సదాపి యే త్వనుసంధానేన యుక్తా అన్తర్గతే తత్రతత్ర స్థితే చ

ఆమె తన తండ్రిని ఇలా అడిగింది: 'మిత్రులు మొదలైనవారికి ఇచ్చే అన్నాదులు మొదలైనవి—ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా, అక్కడా ఇక్కడా ఉన్నా లేకపోయినా, ఎవరైతే మనసుతో ఉంటారో—'

అజ్ఞాతత్వే చాన్నపానాదికం చ దత్తం సంతో వ్యర్థమేవం వదన్తి । హరిం వక్ష్యే తత్రతత్ర స్థితం చం తం వై శృణు త్వాదరేణాద్య నిత్యమ్

అందుకునేవారు తెలియకపోతే, ఇచ్చిన అన్నపానాదులు వృథా అని పండితులు అంటారు; ఎక్కడైనా ఉండే హరిని గురించి చెబుతాను—ఇప్పుడే శ్రద్ధతో విను.

బాలో హరిర్బాలరూపేణ కృష్ణః క్షీరాదికం నవనీతం ఘృతం చ । గృహ్ణాతి నిత్యం భూషణం వస్త్రజాతమేవం దద్యాత్సర్వదా విష్ణుతుష్ట్యై

బాలుడిగా హరి, బాలరూపంలో కృష్ణుడు, ఎప్పుడూ పాలను, వెన్నను, నెయ్యిని స్వీకరిస్తాడు; అలానే అలంకారాలు, వస్త్రాలు ఎప్పుడూ విష్ణువు సంతృప్తికోసం సమర్పించాలి.

మిత్రైర్హరిః కేశవాఖ్యో ముకున్దో భుఙ్క్తే దత్తం త్వన్నప్రానాదికం చ । పూర్వం దద్యాత్సర్వదా వై గృహస్థో ధన్యో భవేదన్యథా వ్యర్థమేవ

మిత్రుల మధ్య హరికి, కేశవుడు, ముకుందుడు అనే పేర్లతో పిలవబడే ఆయనకు, మీరు ఇచ్చే అన్నపానాదులు భుజించబడతాయి; గృహస్థుడు ఎప్పుడూ ముందుగా ఇవ్వాలి—అలా చేస్తే ధన్యుడు అవుతాడు, లేకపోతే వృథా.

గృహ్ణాతి నిత్యం మాధవాఖ్యో హరిశ్చేత్యేవం జ్ఞాత్వా దేయమన్నాదికం చ । ఏవం జ్ఞాత్వా దీయమానేన నిత్యం ప్రీణాతి విష్ణుర్నాన్యథా వ్యర్థమేవ

మాధవుడు అనే పేరుతో హరి ఎప్పుడూ స్వీకరిస్తాడని తెలుసుకొని, అన్నాదులు ఇవ్వాలి; ఇలా తెలుసుకొని ఇచ్చినవన్నీ విష్ణువును సంతృప్తిపర్చుతాయి—లేకపోతే వృథా.

గృహే నిత్యం వాసుదేవో హరిస్తు ప్రీణాతి నిత్యం తత్ర తిష్ఠన్సుపర్ణ । ఏవం జ్ఞాత్వా స్వగృహం సర్వదైవ అలఙ్కుర్యాద్ధాతురూపైః సదైవ

వాసుదేవుడు, హరి, ఎప్పుడూ ఇంట్లో నివసిస్తూ అక్కడ సంతోషంగా ఉంటాడు, ఓ సుపర్ణా; ఇది తెలుసుకొని, ఎప్పుడూ తన ఇంటిని దైవిక రూపాలతో అలంకరించాలి.

గోవిన్దాఖ్యస్తిష్ఠతి వైష్ణవానాం పుత్రైర్యుతస్తిష్ఠతి వాసుదేవః । మిత్రే ముకున్దః శాలకే చానిరూద్ధో నారాయణో ద్విజవర్యే సదాస్తి

వైష్ణవుల కుమారుల మధ్య గోవిందుడు ఉంటాడు; కుమారుల మధ్య వాసుదేవుడు ఉంటాడు; మిత్రుల మధ్య ముకుందుడు; శాలకలో అనిరుద్ధుడు; బ్రాహ్మణులలో నారాయణుడు ఎప్పుడూ ఉంటాడు.

గోష్ఠే చ నిత్యం విష్ణురూపీ హరిస్తు అశ్వే సదా తిష్ఠతి వామనాఖ్యః । సంకర్షణః శూద్రవర్ణే సదాస్తి వైశ్యే ప్రద్యుమ్నస్తిష్ఠతి సర్వదైవ

గోశాలలో ఎప్పుడూ విష్ణువు హరి రూపంలో ఉంటాడు; గుర్రాలలో వామనుడు ఎప్పుడూ ఉంటాడు; శూద్రులలో సంకర్షణుడు, వైశ్యులలో ప్రద్యుమ్నుడు ఎప్పుడూ ఉంటారు.

జనార్దనః క్షత్త్రజాతౌ సదాస్తి దాశేషు నిత్యం మహిదాసో హరిస్తు । మహ్యాం నిత్యం తిష్ఠతి సర్వదైవ హ్యుపేన్ద్రాఖ్యో హరిరేకః సుపర్ణ

క్షత్రియులలో జనార్దనుడు ఎప్పుడూ ఉంటాడు; దాసులలో హరి మహిదాసుడు అనే పేరుతో ఉంటాడు; భూమిపై ఉపేంద్రుడు అనే హరి ఎప్పుడూ నివసిస్తాడు, ఓ సుపర్ణా.

గజే సదా తిష్ఠతి చక్రపాణిః సదాన్తరే తిష్ఠతి విశ్వరూపః । నిత్యం శుని తిష్ఠతి భూతభావనః పిపీలకాయామపి సర్వదైవ

ఏనుగులో ఎప్పుడూ చక్రపాణి ఉంటాడు; లోపల ఎప్పుడూ విశ్వరూపుడు ఉంటాడు; కుక్కలో ఎప్పుడూ భూతభావనుడు, చీమలో కూడా ఎప్పుడూ ఉంటాడు.