వృశ్చికాకారమత్స్యస్తు పదోస్తస్య ప్రశస్యతే । శ్వాకారశ్చాపి మత్స్యో వై ముఖే తస్య ప్రకీర్తితః
వృష్చిక రూపంలో ఉన్న చేప పాదంలో ఉంటే అది శ్రేష్ఠమైనదిగా చెప్పబడింది. కుక్క ఆకారంలో ఉన్న చేప నోటిలో ఉంటుందని అంటారు.
హస్తే తు బహురేఖాః స్యుర్లోమ నాసాపుటే స్మృతమ్ । అతిదీర్ఘం తు చాఙ్గుష్ఠం కనిష్ఠం చాతిదీర్ఘకమ్
చేతిలో అనేక గీతలు ఉండవచ్చు; ముక్కు రంధ్రాల్లో వెంట్రుకలు ఉంటాయని చెబుతారు. అంగుళి చాలా పొడవుగా ఉంటుంది, చిన్నవేలి కూడా చాలా పొడవుగా ఉంటుంది.
దుర్లక్షణం త్వేవమాది కలావస్తి హ్యనేకశః । సులక్షణాన్యనేకాని మయి సంతి ఖగేశ్వర
ఇలా కలియుగంలో అనేకరకాలుగా గుర్తించడానికి కష్టమైన లక్షణాలు ఉంటాయి. పక్షిరాజా, నాలో కూడా అనేక శుభ లక్షణాలు ఉన్నాయి.
ద్వాత్రింశల్లక్షణం విష్ణోర్బ్రహ్మాద్యాపేక్షయైవ తత్ । సహాభిప్రాయ గర్భేణ బ్రహ్మణోక్తం తవ ప్రభో
విష్ణువు యొక్క ముప్పై రెండు లక్షణాలు బ్రహ్మ మొదలైనవారితో పోల్చి చెప్పబడ్డాయి. ఉద్దేశంతో, గర్భంలో బ్రహ్మ నీకు చెప్పినవే, ప్రభూ.
బ్రహ్మోక్తస్య మయోక్తస్య విరోధో నాస్తి సత్తమ । మయోక్తస్యైవ స వ్యాసః కంబుగ్రీవః ప్రదర్శ్యతే
బ్రహ్మ చెప్పినదానికి, నేను చెప్పినదానికి ఎలాంటి వ్యతిరేకత లేదు, ఉత్తముడా. నేను వివరించిన వ్యాసుడు శంఖాకార మెడ కలవాడే.
రక్తాధరం రక్త తాలు చైకీకృత్య మయోదితమ్ । అతో విరోధో నాస్త్యేవ తథా జ్ఞానాత్ప్రతీయతే
ఎర్ర పెదాలు, ఎర్ర తాళువు — నేను చెప్పినట్లు రెండూ కలిసే ఉంటాయి. అందువల్ల వ్యతిరేకత ఏమాత్రం లేదు, ఇది జ్ఞానంతో గ్రహించవచ్చు.
సప్తాధికైర్వింశతిలక్షణైస్తు సమాయుతా యాః స్త్రియో లక్ష్మణాద్యాః
లక్ష్మణాదులు వంటి ఆడవారికి ఇరవైయేడు ప్రత్యేక లక్షణాలు ఉంటాయి.
భగే నేత్రే చ హస్తే చ స్తనే కుక్షౌ తథైవ చ । భారత్యపేక్షయా పఞ్చభిర్న్యూనా త్వస్తి లక్షణైః
భాగంలో, కళ్లలో, చేతుల్లో, వక్షస్సులో, పొట్టలో కూడా లక్షణాలు ఉంటాయి. భారతి తో పోలిస్తే ఐదు తక్కువ లక్షణాలు ఉంటాయి.
న రుద్రవన్న చాన్యాని లక్షణాని ఖగేశ్వర । షడ్వింశత్యా లక్షణైశ్చాపి యుక్తా వారుణ్యాః షడ్లక్షణైశ్చైవ హీనా
రుద్రునికి ఉన్న లక్షణాలు లేదా ఇతర లక్షణాలు ఇక్కడ లేవు, పక్షిరాజా. వారుణికి ఇరవై ఆరు లక్షణాలు ఉండి, ఆరు తక్కువగా ఉంటాయి.
కర్ణే కుక్షౌ నాసికాకేశపాశే గుల్ఫే భగే కిఞ్చిదాధిక్యమస్తి । ఇన్ద్రో యుక్తః పఞ్చవింశత్యా ఖగేన్ద్ర సదా హీనో లక్షణైః సప్తసంఖ్యైః
చెవిలో, పొట్టలో, ముక్కులో, జుట్టులో, మడమలో, భాగంలో కొద్దిగా ఎక్కువ లక్షణాలు ఉంటాయి. ఇంద్రుడికి ఇరవై అయిదు లక్షణాలు ఉంటాయి, పక్షిరాజా, ఆయనకు ఎప్పుడూ ఏడు తక్కువ లక్షణాలు ఉంటాయి.
హస్తే పాదే ఉదరే కర్ణయోశ్చ శిశ్నే గుల్ఫే త్వధరోష్ఠేధికం చ । చతుర్వింశత్యా లక్షణైశ్చాపి యుక్తో నాస్తిక్యవాయుస్తద్వదేవాష్టభిశ్చ
చేతిలో, కాలిలో, పొట్టలో, చెవుల్లో, లింగంలో, మడమలో, క్రింది పెదవిలో ఎక్కువ లక్షణాలు ఉంటాయి. నాస్తిక వాయువుకు ఇరవై నాలుగు లక్షణాలు ఉంటాయి, అలాగే ఎనిమిది తక్కువగా ఉంటాయి.
నాభ్యాం గుల్ఫే హనురర్ఙ్ఘ్యోశ్చ స్కన్ధే ద్విజే నేత్రే త్వధరోష్ఠేధికం చ । త్రయోవింశత్యా లక్షణైశ్చాపి యుక్తా శచీ తథా నవదోషైశ్చ యుక్తా
నాభిలో, మడమలో, దవడలో, తొడల్లో, భుజంలో, పళ్లలో, కళ్లలో, క్రింది పెదవిలో ఎక్కువ లక్షణాలు ఉంటాయి. శచికి ఇరవై మూడు లక్షణాలు ఉంటాయి, అలాగే తొమ్మిది దోషాలు కూడా ఉంటాయి.
భగే కేశే హ్యధరోష్ఠే చ కర్ణే జఙ్ఘే గణ్డే వక్షసి గుల్ఫయోశ్చ । తథోత్తరోష్ఠే కిఞ్చిదాధిక్యమస్తి ఏవం విజానీహి ఖగేన్ద్రసత్తమ
భాగంలో, జుట్టులో, క్రింది పెదవిలో, చెవిలో, మోకాళ్లో, చెంపలో, ఛాతీలో, మడమల్లో, పై పెదవిలో కొద్దిగా ఎక్కువ లక్షణాలు ఉంటాయి. ఇదే విధంగా తెలుసుకో, పక్షిరాజా.
ద్వావింశత్యా లక్షణైః సంయుతస్తు దశభిర్దేషైః ప్రవహో నామ వాయుః । తథాఙ్గుష్ఠే కిఞ్చిదాధిక్యమస్తి వింశత్యేకాదశభిర్దేషతోర్కః
ప్రవహ అనే వాయువుకు ఇరవై రెండు లక్షణాలు, పది దోషాలు ఉంటాయి. అలాగే బొటనవేలిలో కొద్దిగా ఎక్కువ లక్షణం ఉంటుంది. సూర్యునికి ముప్పై ఒకటి దోషాలు ఉంటాయి.
తద్వింశత్యా లక్షణైః సంయుతస్తు తదా దోషేర్ద్వాదశభిశ్చ యుక్తః । ఏకోనవింశత్యా లక్షణైశ్చాపి యుక్తస్త్రయోదశభిస్తదభావైర్యుతోగ్నిః
ఆయనకు ఇరవై లక్షణాలు, పన్నెండు దోషాలు ఉంటాయి. అగ్నికి పద్దెనిమిది లక్షణాలు, పదమూడు దోషాలు ఉంటాయి, అలాగే ఆ దోషాలు లేవు.
అష్టాదశభిర్లక్షణైః సంయుతస్తు వైవస్వతస్తదభావైశ్చతుర్దశభిః । మిత్రస్తు సప్తదశభిర్లక్షణైః సంయుతః ఖగ
వైవస్వతుడికి పద్దెనిమిది లక్షణాలు, పద్నాలుగు దోషాలు లేవు. మిత్రుడికి పదిహేడు లక్షణాలు ఉంటాయి, పక్షీ.
సదోషైః పఞ్చదశభిః సంయుక్తో నాత్ర సంశయః । తైశ్చ షోడశభిర్యుక్తో ధనపో నాత్ర సంశయః
ఆయనకు పదిహేను దోషాలు ఉంటాయి — ఇందులో సందేహం లేదు. ఆరు పదహారు దోషాలు ఉంటే, ఆయన ధనపతి — ఇందులో కూడా సందేహం లేదు.
తదభావైః షోడశభిః సంయుక్తః సంప్రకీర్తితః । తైః పఞ్చదశభిశ్చైవ యుక్తోగ్రేజ్యేష్ఠపుత్రకః
ఆయనకు పదహారు దోషాలు లేనివిగా చెప్పబడతారు. పదిహేను ఉంటే, ఆయన పెద్ద కుమారుడు.
తైః సప్తదశభిర్దోషైః సంయుక్తో నాత్ర సంశయః । తైశ్చతుర్దశభిశ్చైవ గఙ్గా సంపరికీర్తితా
ఆయనకు పదిహేడు దోషాలు ఉంటాయి — ఇందులో సందేహం లేదు. పద్నాలుగు దోషాలతో గంగ కూడా చెప్పబడింది.
తథాష్టాదశభిర్దోషైః సంయుతా నాత్ర సంశయః । తైస్త్రయోదశభిశ్చైవ సంయుతో బుధ ఏవ తు
ఆమెకు పద్దెనిమిది దోషాలు ఉంటాయి — ఇందులో సందేహం లేదు. పదమూడు దోషాలు ఉంటే, అది బుధుడే.
దోషైరేకోనవింశత్యా సంయుతో నాత్ర సంశయః । శనిర్వింశతిదోషేణ యుతో ద్వాదశలక్షణైః
ఆయనకు పంతొమ్మిది దోషాలు ఉంటాయి — ఇందులో సందేహం లేదు. శనికి ఇరవై దోషాలు, పన్నెండు లక్షణాలు ఉంటాయి.
లక్షణైశ్చైకాదశభిః పుష్కరః పరికీర్తితః । ఏకవింశతిసంఖ్యాకైరసద్భావైః ప్రకీర్తితః
పుష్కరునికి పదకొండు లక్షణాలు ఉంటాయని చెప్పబడింది. ఆయనకు ఇరవై ఒకటి లేనివిగా చెప్పబడింది.
దశభిర్లక్షణైర్యుక్తాః పితరో యే చిరాః ఖగ । త్రయోవింశతిదోషైశ్చ సంయుతా నాత్ర సంశయః
పక్షీ, చిరకాలంగా ఉన్న పితృదేవతలకు పది లక్షణాలు ఉంటాయి. అలాగే, వారికి ఇరవై మూడు దోషాలు కూడా ఉంటాయి — ఇందులో సందేహం లేదు.
అష్టభిర్లక్షణైర్యుక్తా దేవగన్ధర్వసత్తమాః । దోషైశ్చతుర్వింశతిభిః సంయుక్తాః పరికీర్తితాః
దేవతలు, గంధర్వులలో ఉత్తములకు ఎనిమిది లక్షణాలు ఉంటాయి. వారికి ఇరవై నాలుగు దోషాలు ఉంటాయని చెప్పబడింది.
సప్తలక్షణసంయుక్తా గన్ధర్వా మానుషాత్మకాః । యైస్తు పఞ్చవింశతిభిర్దోషైః సంయుక్తాః ప్రకీర్తితాః
ఏడు ప్రత్యేక లక్షణాలు కలిగి, మానవ స్వభావంతో ఉన్న గంధర్వులు, ఇరవై ఐదు దోషాలతో కూడినవారిగా చెప్పబడ్డారు.
షద్గుణైః క్షితిపా యుక్తా షడ్వింశత్యా చ దోషతః । తదన్యే పఞ్చభిర్యుక్తాశ్చతుర్భిః కేచిదేవ చ
రాజులు ఆరు గుణాలతో, ఇరవై ఆరు దోషాలతో ఉంటారు; మరికొందరు ఐదు దోషాలతో, ఇంకొందరు నాలుగు దోషాలతో ఉంటారు.
త్రిభిః కేచ్చిత్తతో హీనా న సంతి ఖగసత్తమ । యస్మిన్నరే క్షితిపే వా ఖగేన్ద్ర ఆధిక్యం యద్దృశ్యతే లక్షణస్య
కొంతమందికి మూడు మాత్రమే ఉంటాయి, వాటికంటే తక్కువ ఉన్నవారు లేరు, ఓ పక్షిరాజా; ఏ మనిషిలో లేదా రాజులో ఎక్కువ లక్షణాలు కనిపిస్తాయో—
న తే నరా నైవ తే వై క్షితీశాః సర్వే నైవ హ్యుత్తమాః సర్వదైవ । యే దేవా యే చ దైత్యాశ్చ సర్వేప్యేవం ఖగాధిప
వారు నిజంగా మనుషులు కాదు, నిజంగా రాజులు కూడా కాదు, ఎప్పుడూ ఉత్తములు కారు; దేవతలు అయినా, దానవులు అయినా, అందరూ ఇలానే ఉంటారు, ఓ పక్షినాధా.
లక్షణాలక్షణైశ్చైవ క్రమేణోక్తా న సంశయః । లక్షణైః సప్తవింశత్యాలక్షణైః సంయుతాః ఖగ
లక్షణాలు, వాటి లేనివి కూడా క్రమంగా వివరించబడ్డాయి, ఇందులో సందేహం లేదు; ఓ పక్షీ, ఎవరికైతే ఇరవై ఏడు లక్షణాలు మరియు వాటికి విరుద్ధమైనవి ఉంటాయో—
అతః సలక్షణా జ్ఞేయా ద్వాత్రింశల్లక్షణైర్న హి । పితుర్గృహే వర్ధమానా సదాపి స్వకుటుంబం శ్రేష్ఠయితుం ఖగేన్ద్ర
కాబట్టి, లక్షణాలు కలిగినవారు ముప్పై రెండు లక్షణాలతో ఉన్నవారిగా తెలుసుకోవాలి; వారు తండ్రి ఇంట్లో పెరుగుతున్నప్పటికీ, ఎప్పుడూ తమ కుటుంబానికి శ్రేయస్సు తీసుకొస్తారు, ఓ పక్షిరాజా.